MỞ ĐẦU
Bảo vệ môi trường đang là một trong những mối quan tâm hàng đầu của
mọi quốc gia trên thế giới, dù đó là quốc gia phát triển hay đang phát triển. sự ô
nhiễm, suy thoái và những sự cố môi trường diễn ra ngày càng ở mức độ cao
đang đặt con người trước nguy sự trả thù ghê gớm của thiên nhiên. Nguy cơ môi
trường đặc biệt nóng bỏng ở các quốc gia đang phát triển, nơi nhu cầu cuộc sống
hàng ngày của con người và nhu cầu phát triển của xã hội xung đột mạnh mẽ với
sự cần thiết phải bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên. Việt Nam nằm
trong những nước đang phát triển và cũng đang phải đương đầu với những thách
thức to lớn đối với vấn đề bảo vệ môi trường.
Hiện nay, Việt Nam đang trong quá trình hội nhập với thế giới. Quá trình
hội nhập ngày càng sâu rộng và hiệu quả của Việt Nam với kinh tế thế giới đã
đem lại những thành tựu to lớn cho đất nước ta, góp phần giải quyết các vấn đề
xã hội như xóa đói giảm nghèo, công ăn việc làm, bảo vệ môi trường, củng cố an
ninh quốc phòng... Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đó, quá trình hội nhập
kinh tế quốc tế cũng gây ra nhiều áp lực với môi trường, trong đó phải kể đến sự
gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường từ bên ngoài, chất lượng môi trường suy
thoái, tài nguyên môi thiên nhiên cạn kiệt, cân bằng sinh thái bị đảo lộn… Từ đó
vấn đề bảo vệ môi trường càng trở nên bức thiết.
Hiện nay, bảo vệ môi trường đã trở thành một trong những chính sách
quan trọng của Đảng và Nhà nước ta. Trong thời gian qua, công tác bảo vệ môi
trường đã được Đảng và Nhà nước đẩy mạnh, nhất là trong lĩnh vực quản lý chất
thải- lĩnh vực có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản
pháp luật trong lĩnh vực này. Thông qua những văn bản pháp luật đó, chúng ta
có thể đánh giá được chính sách môi trương của Đảng, Nhà nước ta.
Với mong muốn tìm hiểu thêm về những quy định của pháp luật Việt Nam
về bảo vệ môi trường nói chung và về quản lý chất thải nói riêng, em quyết định
1
chọn để tài: “Tác động của hội nhập kinh tế đến bảo vệ môi trường bằng pháp
luật trong lĩnh vực quản lý chất thải” làm bài tập học kỳ. Tuy nhiên, do kiến thức
bản thân còn hạn chế nên trong bài còn rất nhiều sai sot, em mong nhận được sự

- Căn cứ vào mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe con người và môi trường
xung quanh, chất thải gồm: Chất thải thông thường và chất thải nguy hại.
- Căn cứ vào trạng thái tồn tại, chất thải gồm: chất thải rắn, chất thải lỏng,
chất thải khí.
2. Quản lý chất thải
Theo điều 3 của Luật bảo vệ môi trường 2005 thì “quản lý chất thải là
họat động phân loại, thu gom, vận chuyển, giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế, xử lý,
tiêu hủy, thải loại chất thải”. Còn theo Công ước Basel (1989) thì “quản lý chất
thải” là việc thu thập, vận chuyển và tiêu hủy các phế thải nguy hiểm hoặc các
phế thải khác, bao gồm cả việc giám sát các địa điểm tiêu hủy. Như vậy, có thể
hiểu quản lý chất thải nói chung là một quy trình khép kín và tuần tự, chúng luôn
chịu sự giám sát chặt chẽ ở tất cả các khâu. Việc quản lý chất thải được thực
hiện bởi nhiều hoạt động khác nhau. Những tác động này phải luôn đảm bảo có
sự gắn kết, chặt chẽ và tuần tự nhằm tiêu hủy triệt để sự nguy hại của chất thải từ
giai đoạn phát sinh đến giai đoạn xử lý và tiêu hủy hoàn toàn.
Quản lý chất thải có thể hiểu là một quá trình tổng hợp của nhiều hoạt
động không tách rời, bao gồm:
- Hoạt động thu gom chất thải: là việc thu gom, phân loại, đóng gói, lưu
giữ tạm thời chất thải tại các địa điểm hoặc cơ sở đã được chấp nhận. Đây là
giai đoạn đầu tiên, không thể thiếu trong quá trình quản lý chất thải, tạo điều
kiện thuận lợi cho việc vận chuyển, lưu giữ và xử lý chất thải.
- Hoạt động lưu giữ chất thải: là việc lưu giữ và bảo quản chất thải trong
một thời gian nhất định với những điều kiện cần thiết để đảm bảo không rò rỉ,
phát tán, thất thoát ra môi trường cho đến khi chất thải được vận chuyển đến các
địa điểm hoặc cơ sở tiêu hủy được chấp nhận.
4
- Hoạt động vận chuyển chất thải: là quá trình chuyên chở chất thải từ nơi
phát sinh đến nơi lưu giữ, xử lý, tiêu hủy chất thải. Đây là giai đoạn cần thiết để
quá trình kiểm soát chất thải được triệt để và chặt chẽ hơn.
- Hoạt động xử lý chất thải: là quá trình sử dụng công nghệ hoặc biện

hiện nay. Theo số liệu của WB cung cấp, ở các thành phố lớn như Hà Nội, thành
phố Hồ Chí Minh chỉ chiếm 24% tổng dân số nhưng lại có đến hơn 6 triệu tấn
chất thải mỗi năm, chiếm khoảng 40% lượng chất thải của cả nước.
Lượng chất thải phát sinh trong thời kỳ hội nhập kinh tế vẫn không ngừng
tăng lên song việc thu gom còn chưa được thực hiện toàn diện. Khối lượng chất
thải được xử lý hầu như không đáng kể. Theo WB thì chỉ có gần 3/4 lượng rác
thải ở các đô thị và 1/5 lượng rác thải ở nông thôn được thu gom, chỉ có khoảng
1/5 số điểm tiêu hủy rác trên cả nước là hợp vệ sinh còn chủ yếu là các bãi chôn
lấp được vận hành không đúng kỹ thuật. Hình thức tiêu hủy rác thải chủ yếu là
đổ ở các bãi rác lộ thiên rồi đem đốt, gây ô nhiễm môi trường cho vùng dân cư
xung quanh. Bên cạnh đó, nước ta còn thiếu những hệ thống xử lý chất thải công
nghiệp nguy hại và các cơ chế khuyến khích việc thực hiện những biện pháp tiêu
hủy an toàn.
Ngoài ra, lượng khí thải trên đất nước ta khi phát sinh đều chưa được qua
bất kỳ một khâu xử lý nào khiến cho môi trường không khí bị ô nhiễm nặng nề.
Không khí chủ yếu bị ô nhiễm bụi, nồng độ bụi trung bình một ngày thường
vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 1,5 đến 3 lần. Mặt khác, nước thải cũng đang là
một vấn đề bức xúc hiện nay. Nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất chưa có trạm
xử lý nước thải. Hàng nghìn m
3
nước thải có chứa các chất độc hại được thải
trực tiếp ra sông ngòi gây ô nhiễm nghiêm trọng. Ngoài ra, nước thải bệnh viện
cũng chưa được xử lý, như tại Hà Nội mỗi ngày có hàng trăm nghìn m
3
nước thải
nhưng hệ thống xử lý chỉ đáp ứng được 25% tổng số nước thải đó.
Như vậy, cùng với sự phát triển đáng kể của nền kinh tế, thực trạng chất
thải đang là một vấn đề bức xúc hiện nay, đặc biệt là tại các thành phố lớn có
mật độ dân số cao, tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh như Hà Nội, thành phố Hồ
Chí Minh, Hải Phòng...