Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu
Kiểm toán là một lĩnh vực còn khá mới mẻ ở Việt Nam, tìm hiểu nghiên cứu
về kiểm toán là một yêu cầu và thách thức đặt ra đối với mỗi sinh viên chuyên
ngành kiểm toán. Tuy nhiên, nghiên cứu trên lý thuyết và thực hành trên thực tế là
hai vấn đề khác nhau, chúng cần phải đi song song với nhau, bổ sung hỗ trợ cho
nhau.
Trên cơ sở nghiên cứu về hoạt động kiểm toán trong thực tế hoạt động của
Công ty Kiểm toán Việt Nam (VACO), trong giai đoạn thực tập tổng hợp, em đã
tìm hiểu về cơ cấu tổ chức và hoạt động chung cũng nh đi sâu vào một trong
những khía cạnh về kiểm toán đang diễn ra thực tế tại Công ty, đó là Báo cáo kiểm
toán và việc trình bày Báo cáo kiểm toán tại Công ty.
Với mục đích kết hợp lý luận và thực tiễn, củng cố và vận dụng kiến thức đã
học, đa ra những nhận xét cụ thể, bài viết của em, ngoài Lời mở đầu và Kết luận,
gồm 3 phần chính:
I/ Quá trình hình thành và phát triển của Công ty kiểm toán Việt Nam
(VACO).
II/ Báo cáo kiểm toán.
III/ Các mẫu báo cáo kiểm toán áp dụng tại VACO.
Với yêu cầu nghiên cứu thực tế về lĩnh vực kiểm toán, em đã sử dụng kết hợp
các phơng pháp chung: phơng pháp nghiên cứu quan hệ biện chứng giữa kiểm toán
việc tổ chức cơ cấu quản lý, giữa Báo cáo kiểm toán và các yếu tố khác của kiểm
toán với nhau...và các một số phơng pháp riêng nh: mô tả và phân tích, sơ đồ và
bảng biểu...để minh họa và hoàn thiện Báo cáo thực tập tổng hợp của mình.
Do giới hạn về thời gian và phạm vi nghiên cứu, cũng nh giới hạn về mặt
kiến thức, báo cáo của em chỉ là một sự nghiên cứu sơ lợc, rất mong thầy chỉ dẫn
để em có thể hoàn thiện bài viết của mình. Em xin chân thành cảm ơn.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nội dung
I/ Quá trình hình thành và phát triển của Công ty kiểm toán Việt Nam
(VACO):

và quan tâm đến hoạt động của đơn vị. Điều này đợc quy định tại điều 2 quyết
định 555/1998/QĐ_BTC của Bộ trởng Bộ Tài chính ban hành về điều lệ và tổ chức
hoạt động của Công ty kiểm toán Việt Nam. Đồng thời, Công ty chịu sự quản lý
của Bộ Tài chính, chịu sự kiểm tra và thanh tra của các cơ quan chức năng khác,
của ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố nơi Công ty có trụ sở và chi nhánh. Công ty
cũng phải chịu trách nhiệm trớc pháp luật về tính trung thực của những nhận xét
và các số liệu, tài liệu do Công ty cung cấp hoặc kiểm tra xác nhận. ý thức đợc
chức năng, nhiệm vụ của mình, Công ty kiểm toán Việt Nam đã đang từng bớc
khẳng định vị trí của mình trên thị trờng trong nớc, khu vực và thế giới.
Có thể nói, sự ra đời của Công ty kiểm toán Việt Nam chính là sự mở đờng
cho một loạt các công ty kiểm toán khác ở Việt Nam ra đời. Điều đó không chỉ
đáp ứng lòng mong mỏi của những ngời quan tâm mà còn tăng thêm niềm tin cho
bên thứ ba đối với tính trung thực và hợp lý của các báo cáo tài chính đợc lập ra.
Để đạt tới điều này, tập thể cán bộ nhân viên VACO đã phải trải qua rất nhiều gian
truân, vất vả đa VACO đi những bớc vững chắc trên hành trình phát triển của
mình.
Đề cập đến kết quả kinh doanh, chỉ tiêu doanh thu và lợi nhuận là 2 chỉ tiêu
quan trọng hàng đầu phản ánh sự tăng trởng của Công ty (Biểu đồ 1).
Qua biểu đồ 1, có thể nhận thấy tốc độ tăng trởng về doanh thu và lợi nhuận
đã tăng lên rõ rệt. Nếu nh năm 1991, năm mới bắt đầu thành lập, với số lợng vẻn
vẹn chỉ có 6 hợp đồng doanh thu của VACO đạt 0,46 tỷ đồng và lợi nhuận khoảng
0,212 tỷ đồng thì đến năm 1995-sau khi thành lập liên doanh, doanh thu của Công
ty đã tăng đến 4,43 tỷ, tức tăng gấp 9,6 lần, tơng ứng mức lợi nhuận là 2,04 tỷ
đồng và số lợng hợp đồng rất cao (235 hợp đồng). Cứ thế, năm 1998, với 400 hợp
đồng đợc ký kết, doanh thu là 18,34 tỷ đồng; lợi nhuận là 6,312 tỷ đồng. Năm
2000 vừa qua, doanh thu của Công ty là 24,75 tỷ đồng, tăng gần 20% so với năm
1999 với gần 500 hợp đồng dịch vụ. Sự tăng mạnh về doanh thu và lợi nhuận đã
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
khiến năm 2000 đợc đánh giá là năm thành công nhất trong gần 10 năm hoạt động
của VACO trên mọi phơng diện. Năm 2001 cũng là năm công ty hy vọng một sự

giúp khách hàng khiếu nại thuế lên cơ quan cấp cao. Đây là một loại dịch vụ luôn
mang lại hiệu quả cao cho khách hàng.
Bên cạnh t vấn về thuế, Công ty cũng không ngừng đẩy mạnh cung cấp các
thông tin và t vấn về việc thiết lập- thuê văn phòng làm việc... nhất là đối với các
nhà đầu t nớc ngoài vào Việt Nam.
Với mục tiêu luôn sẵn sàng trợ giúp khách hàng đạt đợc mục tiêu của
mình, dịch vụ đào tạo của Công ty về kế toán và kiểm toán và quản trị kinh
doanh đã đem lại cho doanh nghiệp rất nhiều thông tin hữu ích.
Sự đa dạng hoá về các loại hình dịch vụ của công ty là một trong những
nguyên nhân cơ bản dẫn đến những thành công to lớn trên con đờng 10 năm phát
triển. Sự lớn mạnh đó đợc chứng thực qua cơ cấu doanh thu theo loại hình dịch vụ
năm 2000 (Biểu đồ 2).
Nhìn chung, dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính đóng vai trò chủ đạo, tạo ra
phần lớn doanh thu cho công ty (72%). Đặc biệt, các dịch vụ t vấn về thuế, tài
chính ngày càng đợc chú trọng (19,5%). Các loại hình t vấn do VACO cung cấp
ngày càng đợc khách hàng đánh giá cao thông qua chất lợng dịch vụ.
Chất lợng dịch vụ đợc nâng cao còn đợc phản ánh qua số lợng khách hàng
ngày càng nhiều. Ngoài các doanh nghiệp Nhà nớc với những khách hàng thờng
niên nh Tổng Công ty Hàng không Dân dụng Việt Nam, Tổng Công ty Điện lực
Việt Nam; Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam,...., Công ty VACO còn mở rộng dịch
vụ với các hợp đồng hợp tác kinh doanh nh MCC, PPCC,....; các dự án quốc tế nh
UNDP, IMF,... Hiện nay, nhiều doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài đã trở thành
khách hàng chủ yếu của VACO. Trong đó có khách sạn Thống nhất SEM
Metropole; khách sạn Hà Nội,....
Cuối cùng, sự thành công của VACO trong những năm qua là dựa một phần
rất lớn vào chiến lợc phát triển con ngời trong công ty. Trong những năm này, số l-
ợng lao động cũng nh chất lợng đào tạo đều tăng lên đáng kể. So với năm 91, số
ngời năm 95 đã tăng lên 4 lần. Sau khi trở thành thành viên chính thức hãng DTT,
số lợng cán bộ nhân viên trong công ty tăng lên 136 ngời, tức tăng 4,3 lần so với
năm 1995. Năm 2001, VACO đã có hơn 300 nhân viên. Điều này cho thấy điều

trở thành Hãng Kiểm toán số 1 hàng đầu tại Việt Nam về doanh thu, khả năng
tăng trởng, khẳng định và đề cao uy tín của mình bằng chất lợng dịch vụ cung cấp
cho mọi loại hình khách hàng.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Trong tơng lai, Công ty cũng định hớng phấn đấu trở thành Công ty hàng
đầu trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán và t vấn kinh doanh ở Việt Nam, luôn cung
cấp mọi dịch vụ đã có với chất lợng cao, vợt trên sự mong đợi của khách hàng và
nhân viên. Cụ thể :
- Công ty tiếp tục không ngừng nâng cao chất lợng dịch vụ, địa bàn
hoạt động phục vụ khách hàng nhằm duy trì và mở rộng thị phần trong nớc.
- Hớng tới hình ảnh VACO thành viên DTT hãng kiểm toán quốc tế số
1 tại Việt Nam bằng chất lợng dịch vụ quốc tế.
- Phát triển gấp 3 vào năm 2005 với doanh thu khoảng 85 tỷ đồng.
- Đẩy mạnh công tác đào tạo về chất lợng và số lợng.
- Tăng cờng mối quan hệ và vai trò tham mu của Công ty với Bộ,
ngành, cơ quan liên quan.
Mời năm ra đời và phát triển là mời năm khó khăn vất vả nhng cũng nhiều
thành tựu vẻ vang. Và đó cũng có nghĩa là còn có nhiều khó khăn trớc mắt, đòi hỏi
tập thể cán bộ nhân viên Công ty Kiểm toán Việt Nam đồng tâm hiệp lực để đạt
tới những thành tựu vẻ vang lớn góp phần phát triển sự nghiệp kiểm toán nớc nhà
và trên thế giới.
II/ Báo cáo kiểm toán:
Định nghĩa về kiểm toán bao gồm cả quá trình báo cáo những phát hiện của
kiểm toán viên cho ngời sử dụng. Quá trình báo cáo là cần thiết đối với quá trình
kiểm toán vì nó giải thích những gì kiểm toán viên đã làm và các kết luận đã đạt đ-
ợc. Thờng thì đây là phần duy nhất mà những ngời sử dụng kết quả kiểm toán
muốn xem. Do đó, trên góc độ của ngời sử dụng, báo cáo là sản phẩm của kiểm
toán viên. Báo cáo kiểm toán là bớc cuối cùng của toàn bộ quá trình kiểm toán.
Nghề nghiệp kiểm toán yêu cầu một sự thống nhất trong quá trình báo cáo nh là
một phơng tiện để tránh nhầm lẫn. Ngời sử dụng sẽ gặp khó khăn khi thuyết minh

chính thì kiểm toán viên không phải chịu trách nhiệm với các thông tin này mà chỉ
chịu trách nhiệm đối với các trang báo cáo do họ đã kiểm toán trong Báo cáo tài
chính.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Ngoài báo cáo gửi cho Công ty, báo cáo phải đợc gửi cho các cá nhân và cơ
quan có thẩm quyền nh đã nêu trong các điều khoản của hợp đồng. Báo cáo không
thể gửi cho ai khác trừ kiểm toán viên trực tiếp thực hiện kiểm toán. Thông thờng
trong các trờng hợp nh vậy, kiểm toán viên sẽ báo cáo với Ban giám đốc doanh
nghiệp hoặc Công ty của mình.
c) Trách nhiệm của Ban giám đốc và trách nhiệm của kiểm toán viên:
Các chuẩn mực về báo cáo [SAS 600(20)] yêu cầu báo cáo kiểm toán phải
bao gồm một phần riêng ghi rõ trách nhiệm của Ban giám đốc (hoặc những ngời
có chức vụ tơng đơng) và của kiểm toán viên. Phần này bao gồm:
- Kiểm toán viên cần phân biệt đợc trách nhiệm của Ban giám đốc và trách
nhiệm của họ bằng cách nêu trong báo cáo những nội dung sau:
+ Việc lập báo cáo tài chính là trách nhiệm của Ban giám đốc Công ty.
+ Phân định trách nhiệm trong báo cáo tài chính hoặc bằng các thông tin
kèm theo.
+ Trách nhiệm của kiểm toán viên là đa ra ý kiến về các báo cáo tài chính
của Công ty.
- Nếu các báo cáo tài chính hoặc các thông tin đi kèm (ví dụ nh báo cáo của
Ban giám đốc) không nêu đầy đủ trách nhiệm của Ban giám đốc thì báo cáo
kiểm toán viên cần phải nêu ra các trách nhiệm này.
Ban giám đốc cần mô tả chi tiết chứ không phải vắn tắt trách nhiệm của
mình và theo đó sẽ có một phần trong báo cáo của Ban giám đốc đợc ghi với tiêu
đề Trách nhiệm của Ban giám đốc. Trong các trờng hợp nh vậy, đoạn này nên
đặt trong phần cuối của báo cáo Ban giám đốc và tiếp theo là báo cáo của kiểm
toán viên. Bất cứ sự thay đổi nào của Ban giám đốc cần phải đợc cân nhắc xem có
làm mất tính đầy đủ phần trách nhiệm của Ban giám đốc hay không.
Trong những hoàn cảnh đặc biệt, công ty đợc kiểm toán có thể bị yêu cầu áp

Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nếu kỳ báo cáo khác một năm thì nên chỉ rõ chính xác kỳ báo cáo đó khi đa
ra ý kiến. Ví dụ cho kỳ 6 tháng kết thúc ngày... mà không nói chung chung là
cho kỳ kết thúc ngày....
Chuẩn mực báo cáo yêu cầu báo cáo kiểm toán cho báo cáo tài chính của
một doanh nghiệp phải ghi ngày trên báo cáo. Ngày này là ngày mà các kiểm
toán viên ký vào báo cáo của họ để đa ra ý kiến trên các báo cáo đó [SAS
600(7b)]. Hơn nữa, chuẩn mực báo cáo còn nói rằng các kiểm toán viên chỉ đa ra
ý kiến đối với báo cáo tài chính sau khi các báo cáo đó và các thông tin tài chính
khác trong báo cáo tài chính đã đợc kiểm toán đợc giám đốc xem xét và phê duyệt
và các kiểm toán viên đã xem xét tất cả các bằng chứng cần thiết.
h) Báo cáo dự thảo:
Các bản dự thảo báo cáo đôi khi đợc gửi tới khách hàng để họ soát xét. Vì
những báo cáo dự thảo chỉ là tạm thời nên nó sẽ không đợc sao chụp và gửi tới bất
cứ ai ngoài những ngời đại diện của khách hàng có trách nhiệm soát xét và sau khi
nội dung của nó đã đợc thống nhất, nó sẽ đợc gửi lại cho kiểm toán viên hoặc đợc
huỷ bỏ bởi khách hàng đặc biệt nếu có bất kỳ sự sửa đổi nào trong bản báo cáo dự
thảo. Dự thảo sơ bộ chỉ sử dụng cho mục đích thảo luận phải gửi lại cho DTT và
không đợc phép sao chụp dới bất kỳ hình thức nào nếu không đợc cho phép. Các
bản dự thảo không đợc lu giữ trong file giấy tờ làm việc hoặc trong các file của
văn phòng, nó phải đợc huỷ khi báo cáo đã đợc phát hành tới khách hàng. Theo
đó, các bản sao giấy tờ làm việc của báo cáo sẽ đợc coi là bản gốc của báo cáo đã
phát hành chứ không phải là bản dự thảo. yêu cầu đối với bản báo cáo dự thảo là
phải huỷ cả bản gốc và các file trong máy vi tính có liên quan.
i) Báo cáo kiểm toán chuẩn mực:
[Kính gửi: Ban giám đốc và các cổ đông của...]
Tên Công ty
[Thành phố, nớc]
Phần giới thiệu:
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368