Tiếng Việt
1) Khái niệm từ đơn- từ phức:
Sơ đồ cấu tạo từ:

Từ láy
Từ ghép
Từ đơn: Từ phức:

Từ ghép
đẳng lập
Từ ghép
chính phụ
Từ láy
toàn bộ
Từ láy
bộ phận

Các tiếng có
quan hệ về nghĩa

Từ do 2 hay nhiều tiếng
tạo thành.
Các tiếng có
quan hệ láy âm
Từ do 1 tiếng có nghĩa
tạo thành.
“tăng nghĩa”
Trăng trắng
Đèm đẹp
Sạch sành sanh
Nho nhỏ
Nhấp nhô
Sát sàn sạt
Lành lạnh
Xôm xốp
1) Khái niệm thành ngữ:
- Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố
định, biểu thị ý nghĩa hoàn chỉnh.

2) Nghĩa của thành ngữ :

Hiểu theo
nghĩa đen
Hiểu theo
nghĩa bóng
Thành ngữ
Tục ngữ

-
Đánh trống bỏ dùi
-
Được voi đòi tiên
-

có con, nói trong quan hệ với con”.
B. Nghĩa của từ “mẹ” khác với nghĩa của
từ “bố” ở phần nghĩa “người phụ nữ, có con”
C. Nghĩa của từ “mẹ” không thay đổi trong
2 câu: “Mẹ em rất hiền” và “Thất bại là
mẹ thành công”.
D. Nghĩa của từ “mẹ” không có phần chung
nào với nghĩa của từ “bà”.
4)Chọn từ đúng :
Cách giải thích đúng về nghĩa của từ “độ lượng” ?
A. Độ lượng là: đức tính rộng lượng, dễ thông
cảm với người có sai lầm và dễ tha thứ.
B. Độ lượng là: rộng lượng dễ thông cảm
với người có sai lầm và dễ tha thứ.
1) Từ nhiều nghĩa:
- Từ có từ 2 nghĩa trở lên.
* VD1: mắt:
- mắt người (Nghĩa gốc)
- mắt na,
- mắt dứa
- mắt tre
* VD2: tay:
- Bộ phận cơ thể (Nghĩa gốc)
- Người giỏi về một lĩnh
vực chuyên môn nào đó.
2) Hiện tượng chuyển
nghĩa của từ:
-
Là quá trình phát triển
nghĩa của từ:

•
Mà sao em xa anh
•
Đời vẫn xanh rời rợi.
•
và trong: Công viên là lá phổi của thành phố.
•
b/Từ đường trong:
-Đường ra trận mùa này đẹp lắm.
•
và trong: Ngọt như đường.
Trường hợp nào có
hiện tượng nhiều nghóa,
trường hợp nào có hiện tượng
đồng âm? Vì sao?
Bài tập/ trang 124
a/-Lá phổi: hiện tượng từ nhiều nghóa.
-Vì từ “lá” trong “lá phổi” có thể coi là kết quả
chuyển nghóa của từ “lá” trong “lá xa cành”.
b/-Đường (đường ra trận) đồng âm đường (ngọt như
đường)
•
-=Vì 2 từ có âm thanh giống nhau nhưng nghóa
của từ “đường”trong “đường ra trận” không có
mối liên hệ nàovới nghóa của từ “đường” trong
“ngọt như đường”.Hoàn toàn không có cơ sở để
cho rằng nghóa này được hình thành trên cơ sở
nghóa kia.
VI/Từ đồng nghóa
•


Hoán
dụ(Lấy bộ phận

toàn thể)
Cho biết dựa trên
cơ sở nào từ
“xuân” có thể
thay thế cho từ
“tuổi”?
VII/Từ trái nghóa
•
Từ trái nghóa: là từ có nghóa
trái ngược nhau.
•

Thế nào là từ
trái nghóa?
xấu
đẹp
Bài tập 2/ trang 125
•
Ông – bà, xấu – đẹp,
•
xa – gần, voi – chuột,
thông minh - lười,
•
chó – mèo, rộng – hẹp,
giàu – khổ.
Xác đònh cặp từ

Láy âm
Từ phức
?
? ?
? ?
?
?
?
Từ ghép
Từ láy
Đẳng lập
Chính phụ Hoàn toàn Bộ phận
Láy vần