B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
***
NGUYN KIU PHÚ
ÁNH GIÁ CHT LNG CHO VAY MT S NGÂN HÀNG THNG
MI TI TNH BÌNH DNG
LUN VN THC S KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH, NM 2010
ii
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
MC LC
LI CAM OAN
DANH MC CH VIT TT
DANH MC BNG BIU, PH LC
LI M U Trang 1
CHNG 1 4
TNG QUAN V TÍN DNG VÀ VAI TRÒ CA TÍN DNG NGÂN HÀNG
TRONG NN KINH T. 4
1.1. Khái nim v tín dng NHTM 4
1.1.1 Khái nim và bn cht v NHTM 4
1.1.2 Khái nim v tín dng và cho vay: 5
1.2. Chc nng và vai trò ca tín dng ngân hàng 7
1.2.1 Chc nng ca tín dng 7
1.2.2 Vai trò ca tín dng 8
1.3. Các sn phm tín dng ph bin hin nay 10
1.3.1 Các hình thc tín dng 10
1.3.2 Các sn phm tín dng ph bin hin nay 11
1. 4. Cht lng tín dng ca các NHTM
18
1.4.1 Khái nim v cht lng tín dng
18
1.4.2 H thng ch tiêu đánh giá cht lng tín dng 18
Kt lun chng 1 22
CHNG 2 24
QUI MÔ VÀ CHT LNG CHO VAY CA MT S NGÂN HÀNG
THNG MI TI TNH BÌNH DNG. 24
2.1 Khái quát v kinh t xã hi tnh Bình Dng 24
iv
3.1.1.1 Trên góc đ tng th nn kinh t, nhng nm qua có nhng thun li
nh sau: 56
3.1.1.2 i vi lnh vc tài chính – Ngân hàng 58
3.1.2 Nhng thách thc đt ra 59
3.1.2.1 Trên góc đ tng th ca nn kinh t 59
3.1.2.2 i vi h thng tài chính – Ngân hàng 60
3.2 Gii pháp nâng cao cht lng cho vay mt s ngân hàng thng mi ti
tnh Bình Dng 62
3.2.1 Gii pháp đi vi các NHTM 62
3.2.1.1 Nâng cao nng lc qun tr điu hành và cht lng phc v khách
hàng vay: 62
3.2.1.2 Xây dng hiu qu công tác xp hng RRTD khách hàng 65
3.2.1.3 Phát trin toàn din các sn phm, dch v NH hin đi 66
3.2.1.4 Tng cng tip th khách hàng tt, xây dng khách hàng chin lc.67
3.2.1.5 Công tác thm đnh và xét duyt cho vay 69
3.1.2.6 Công tác qun lý, xét duyt gii ngân 72
3.1.2.7 Công tác kim tra sau khi cho vay 74
3.3 Các kin ngh chính sách đi vi NHNN Vit Nam và các b ngành liên
quan 74
3.4 Kin ngh đi vi các cp chính quyn đa phng 79
Kt lun chng 3 82
KT LUN 83
TÀI LIU THAM KHO 84
vi
13. WTO World Trade Organization.
2. Danh mc bng biu
S hiu bng
Tên bng Trang
2.2.1
Mt s ch tiêu kinh t - xã hi ch yu
27
2.3.1
Tng d n tín dng ti các TCTD trên đa bàn
33-34
2.3.2
Tng d n tín dng, kt qu kinh doanh trên
đa bàn
37
2.3.4
Tng hp d n - n xu ca các TCTD
41
2.4.1
Quy mô cho vay ca mt s NHTM
43
2.4.2
Tng hp n xu ca mt s NHTM
45
viii 3. Danh mc các ph lc
1. Ph lc 01: Phân nhóm n theo Q Quyt đnh 18/2007/Q-NHNN
ngày 25/04/2007.
khu vc. Bình Dng đang cn rt nhiu ngun vn đ đu t phát trin, ngun vn
vn hat đng cho các doanh nghip, cá nhân, các tng lp dân c và vn vay ngân
hàng thng mi là mt trong nhng ngun quan trng gii quyt nhu cu vn phát
trin cho tnh này.
Tín dng ngân hàng nói chung hay vn vay ngân hàng nói riêng đu có
nhng chc nng và vai trò quan trng trong nn kinh t xã hi và là ngun thu
nhp quan trng cho các t chc tín dng. Tuy nhiên, tín dng ngân hàng luôn tim
n nhiu ri ro ngay t quá trình la chn khách hàng cho vay, thm đnh và xét
duyt cho vay, quá trình qun lý n vay trc, trong và sau khi cho vay.
2 Lun vn đ nêu lên vn đ cht lng cho vay ca mt s ngân hàng thng
mi trong nhng nm gn đây ti tnh Bình Dng, da trên các tn ti, hn ch đ
đ ra các kin ngh chính sách đi vi các ngân hàng thng mi, vi chính quyn
đa phng và vi các c quan qun lý ca Nhà nc trong thi gian ti đã th hin
tính cn thit ca lun vn.
Lun vn s dng ngun tài liu t các tp chí chuyên ngành ngân hàng,
ngun tài liu t các trang Wedside, các vn bn pháp lut có liên quan đn hot
đng ngân hàng, các lun vn ca ca các thc s trc đ so sánh, đánh giá cht
lng tín dng, đng thi s dng nhng kin thc đã hc và các tài liu v môn
hc tín dng ngân hàng đ dn dt vn đ t nhng c s lý thuyt đn hot đng
thc t, t đó rút ra nhng bin pháp kh thi phù hp vi thc trng cho vay ti tnh
Bình Dng.
2. Xác đnh vn đ nghin cu:
tài ch nghiên cu v cht lng cho vay ca mt s ngân hàng thng
mi ti tnh Bình Dng, t đó rút ra nhng bin pháp kh thi phù hp vi thc
trng cho vay ti tnh Bình Dng.
3. Câu hi và mc tiêu nghiên cu:
Câu hi và mc tiêu nghiên cu là mt s ngân hàng thng mi ti tnh
1.1. Khái nim v tín dng NHTM
1.1.1 Khái nim và bn cht v NHTM
Khái nim v NHTM
NHTM là NH giao dch trc tip vi các công ty, xí nghip, t chc kinh t và
cá nhân… bng cách nhn tin gi, tin tit kim, ri s dng s vn đó đ cho vay,
chit khu, cung cp các phng tin thanh tóan và cung cp các dch v NH cho
các đi tng nói trên.
NHTM là loi NH có s lng ln và rt ph bin trong nn kinh t. S có mt
ca NHTM trong hu ht các mt hot đng ca nn kinh t, xã hi đã chng minh
rng: đâu có mt h thng NHTM phát trin thì đó s có s phát trin vi tc đ
cao ca nn kinh t.
Theo Lut Các TCTD Vit Nam s 02/1997/QH10, sa đi b sung nm 2004
gii thích: “Ngân hàng là loi hình t chc tín dng đc thc hin toàn b hot
đng ngân hàng và các hot đng kinh doanh khác có liên quan”. (iu 20).
Theo Lut Các TCTD Vit Nam s 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010, có hiu
lc t ngày 01/01/2011 thì gii thích: “Ngân hàng thng mi là loi hình ngân
hàng đc thc hin tt c các hot đng ngân hàng và các hot đng kinh doanh
khác theo quy đnh ca Lut t chc tín dng nhm mc tiêu li nhun”.
Nh vy có th nói rng NHTM là đnh ch tài chính trung gian quan trng
vào loi bc nht trong nn kinh t th trng. Nh h thng đnh ch tài chính
trung gian này mà các ngun tin nhàn ri nm ri rác trong xã hi s đc huy
đng, tp trung li, đng thi s dng s vn đó đ cp tín dng cho các t chc
kinh t, cá nhân nhm mc đích phc v phát trin kinh t xã hi.
Bn cht ca NHTM
5 NHTM là mt loi hình doanh nghip và là mt đn v kinh t : NHTM hot
đng trong môi trng kinh doanh t, có c cu, t chc b máy nh mt doanh
thc tin t hoc hin vt) t ngi s hu sang ngi s dng đ sau mt thi gian
nht đnh thu hi v mt lng giá tr ln hn lng giá tr ban đu.
Hay Tín dng là mt phm trù kinh t ch mi quan h da trên nguyên tc có
hoàn tr c vn gc và lãi sau mt thi gian nht đnh. Mt quan h tín dng phi
tha mãn nhng đc trng sau:
Th nht: là quan h chuyn nhng mang tính cht tm thi. i tng ca
s chuyn nhng có th là tin t hoc là hàng hóa di hình thc kéo dài thi
gian thanh toán trong quan h mua bán hàng hóa. Tính cht tm thi ca s chuyn
nhng đ cp đn thi gian s dng lng giá tr đó. Nó là kt qu ca s tha
thun gia các đi tác tham gia quá trình chuyn nhng đ đm bo s phù hp
gia thi gian nhàn ri và thi gian cn s dng lng giá tr đó. S thiu phù hp
ca thi gian chuyn nhng có th nh hng đn quyn li tài chính và hot đng
kinh doanh ca c hai bên và dn đn nguy c phá hy quan h tín dng. Thc cht
trong quan h tín dng ch có s chuyn nhng quyn s dng tm thi nhàn ri
trong mt khong thi gian nht đnh mà không có s thay đi quyn s hu đi vi
lng giá tr đó.
Th hai: tính hoàn tr. Lng vn đc chuyn nhng phi đc hoàn tr
đúng hn c v thi gian và v giá tr bao gm gc và lãi vay. Phn lãi phi bo đm
cho lung giá tr hoàn tr ln hn giá tr ban đu. S chênh lch này là giá tr cho
s hy sinh quyn s dng vn hin ti ca ngi s hu vì th nó phi đ hp dn
đ ngi s hu có th sn sàng hy sinh quyn s dng đó.
Th ba: quan h tín dng da trên c s s tin tng gia ngi đi vay và
ngi cho vay. Có th nói đây là điu kin tiên quyt đ thit lp quan h tín dng.
Ngi cho vay tin tng rng vn s đc hoàn tr đy đ khi đn hn. Ngi đi
vay cng tin tng vào kh nng phát huy hiu qu ca vn vay. S gp g gia
ngi đi vay và ngi cho vay v đim này s là điu kin đ hình thành quan h tín
dng. C s ca s tin tng này có th do uy tín ca ngi đi vay, do giá tr tài sn
bo đm hoc do s bo lãnh ca ngi đi vay.
7
8 phng tin ct tr. Chng nào các TCTD hay ch s hu ca khon tin đó cp
cho mt ch th khác đ s dng thì thc s khon tin đó s đi vào lu thông.
Chc nng to tin
Tín dng không nhng to ra thanh khon mà nó còn làm cho s lng
phng tin lu thông và thanh toán trong nn kinh t tng lên. Khi mt NH cp
mt khon tín dng thì điu đó cng đng ngha vi vic nó to ra mt khon tin
cung ng thêm trong nn kinh t. Thông thng các ch th kinh t gi vào NH s
tin mà mình đang cn đ làm phng tin thanh toán đ s dng các dch v thanh
toán ca NH nh séc, y nhim chi, nhng khi NH da trên c s s d tin gi
này đ cp thêm mt khon tín dng thì lp tc phng tin thanh toán s tng lên
mt lng tng ng.
1.2.2 Vai trò ca tín dng
Tín dng góp phn thúc đy quá trình tái sn xut xã hi
Th nht: Vai trò quan trng nht ca tín dng là cung ng vn mt cách kp
thi cho các nhu cu sn xut và tiêu dùng ca các ch th kinh t trong xã hi. Nh
đó mà các ch th này có th đy nhanh tc đ sn xut cng nh tc đ tiêu th
sn phm.
Th hai: Mt h thng các TCTD đa dng không nhng tha mãn nhu cu đa
dng v vn ca nn kinh t mà còn làm cho s tip cn các ngun vn tín dng tr
nên d dàng, tit kim chi phí giao dch và gim bt các chi phí ngun vn cho các
ch th kinh doanh.
Th ba: vic m rng và nâng cao hiu qu các hình thc tín dng s to s
ch đng cho các doanh nghip trong vic thc hin k hoch sn xut kinh doanh
khi nó không phi ph thuc quá nhiu vào ngun vn t có ca bn thân. iu này
giúp cho các nhà sn xut tích cc tìm kim c hi đu t mi và nâng cao nng lc
sn xut ca xã hi.
Th t: Các ngun vn tín dng đc cung ng luôn kèm theo các điu kin
bc. ây là s bo đm chc chn cho s n đnh tài chính ca các đi tng
chính sách và tng bc có th làm cho h có th tn ti đc lp vi ngun vn tài
tr. ó chính là mc đích ca vic s dng phng thc tài tr các mc tiêu chính
sách bng con đng tín dng.
10 1.3. Các sn phm tín dng ph bin hin nay
1.3.1 Các hình thc tín dng
1.3.1.1 Cn c vào yu t thi hn tín dng
Tín dng ngn hn là các khon cho vay có thi hn đn 12 tháng nhm đáp
ng các nhu cu vn ngn hn nh b sung ngân qu, bo đm yêu cu thanh toán
đn hn, b sung nhu cu vn lu đng hoc đáp ng nhu cu tiêu dùng cá nhân.
ây là loi tín dng có mc ri ro thp vì thi hn hoàn vn nhanh, gim thiu đc
các ri ro v lãi sut, lm phát cng nh s bt n ca môi trng kinh t v mô. Vì
th lãi sut thng thp hn các loi tín dng khác.
Tín dng trung hn: là loi tín dng có thi hn t trên 1 nm đn 5 nm, tín
dng trung hn thng đc s dng đ cho vay sa cha, ci to tài sn c đnh,
các nhu cu mua sm tài sn c đnh … có thi gian thu hi vn nhanh hoc các
nhu cu thiu ht vn nhng có thi hn hoàn vn trên mt nm.
Tín dng dài hn: là loi tín dng có thi hn t trên 5 nm, tín dng dài hn
thng đc s dng đ cho vay các nhu cu mua sm tài sn c đnh, xây dng c
bn … có thi gian thu hi vn lâu (thi gian hoàn vn vay trên 5 nm).
1.3.1.2 Cn c vào ch th tham gia quan h tín dng
Tín dng thng mi: là quan h tín dng gia các doanh nghip đc thc
hin thông qua hình thc mua bán chu hàng hóa, trong đó ngi cho vay là ngi
bán chu hàng hóa vì đã chuyn nhng tm thi quyn s dng lng giá tr hàng
hóa bán chu cho ngi mua. Ngc li, thay vì vic phi tr tin ngay, ngi mua
đc s dng s tin đó mt thi gian nht đnh ph thuc vào thi gian bán chu.
Tín dng NH: là quan h vay vn gia NH vi các ch th kinh t khác trong
các loi sau đây:
Cho vay chit khu thng phiu và giy t có giá
Lut Các TCTD Vit Nam s 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010, có hiu lc t
ngày 01/01/2011 gii thích: “Chit khu là vic mua có k hn hoc mua có bo
lu quyn truy đòi các công c chuyn nhng, giy t có giá khác ca ngi th
hng trc khi đn hn thanh toán”.
Trong nghip v này NHTM đng ra tr tin trc cho khách hàng. Nu khách
hàng là ngi ch s hu các thng phiu và chng t có giá, cha đn hn thanh
12 toán, cn phi có tin ngay thì có th đn ngân hàng xin chit khu, tc là xin nhn
tin trc theo cách khu tr tin lãi và phi chuyn s hu chng t cho ngân hàng
chit khu. Thc cht là NH đã b tin ra mua li các thng phiu và chng t có
giá ngn hn cha đn hn thanh toán theo mt giá mà bao gi cng nh hn giá tr
ca thng phiu hay giy t có giá gi là chit khu (Discount). đây là hình thc
cho vay gián tip.
Nghip v chit khu giúp các ch s hu chng t khôi phc kh nng thanh
toán, đây là nghip v đc u chung không nhng đi vi khách hàng, mà còn
đi vi các ngân hàng- Vì đây là nghip v cho vay có đm bo bng chng t có
giá, ri ro tín dng mc thp nht.
Cho vay thu chi
Là hình thc đc bit ca tín dng ng trc, thc hin trên c s hp đng tín
dng. Khách hàng có th s dng mt s tin trong mt thi hn nht đnh vt quá
s d ngay trên tài khon tin gi thanh toán ti NH, hình thc này còn đc gi là
cho vay vt chi.
Phng thc này gn ging nh cho vay luân chuyn nhng khác ch, thu
chi ch s dng mt tài khon ghép - tài khon vãng lai - ca tài khan cho vay và
tài khon tin gi. Tài khon vãng lai va có d có, va có d n, bên n tài khon
phn ánh các khon chi ca khách hàng, bên có tài khon phn ánh các khon thu
Phng thc cho vay tr góp thng áp dng cho các nhu cu cho vay tiêu
dùng, sinh hot gia đình, cho vay không có tài sn đm đi vi cán b công nhân
viên, cho vay góp ti các tiu thng kinh doanh…
Cho vay đu t phát trin
Thc cht là cho vay trung, dài hn đ tài tr cho các doanh nghip trong các
d án đu t nh các công trình xây dng c bn mi, ci to và m rng quy mô
sn xut kinh doanh, khôi phc và thay th tài sn c đnh, ci tin và hp lý hóa
sn xut kinh doanh, đây là hình thc tài tr đu t ph bin các nc đang phát
trin.
Phng thc cho vay đu t phát trin có các nguyên tc chung nh sau:
Doanh s cho vay không đc vt quá s tin cho vay tha thun trong hp đng
tín dng; cho phép có thi gian ân hn vn gc hoàn tr sau mt thi gian nht đnh
14 ( nu có tha thun trong hp đng tín dng); nh k tr n : Khách hàng vay có
th tha thun ti thi đim ký kt HTD ph thuc vào s tin cho vay, thi gian
tr n, kh nng tr n khách hàng.
Cho vay hp vn
Mt nhóm t chc tín dng cùng cho vay đi vi mt d án vay vn hoc
phng án vay vn ca khách hàng; trong đó, có mt t chc tín dng làm đu mi
dàn xp, phi hp vi các t chc tín dng khác. Vic cho vay hp vn thc hin
theo quy đnh ca Quy ch này và Quy ch đng tài tr ca các t chc tín dng do
Thng đc Ngân hàng Nhà nc ban hành.
Quyt đnh s 286/2002/Qđ-NHNN ngày 03/04/2002 v vic ban hành quy
ch ng tài tr ca các t chc tín dng quy đnh trng hp áp dng đng tài tr
( iu 3) và các hình thc áp dng đng tài tr ( iu 5) nh sau:
Trng hp áp dng đng tài tr:
1. Nhu cu xin cp tín dng đ thc hin d án ca bên nhn tài tr vt gii
hn cho vay hoc bo lãnh ca t chc tín dng theo quy đnh hin hành;
Theo Quyt đnh 26/2006/Q-NHNN ngày 26/06/2006 v vic ban hành quy
ch bo lãnh ngân hàng thì bo lãnh ngân hàng gm các loi sau:
1. Bo lãnh vay vn: là cam kt ca t chc tín dng vi bên nhn bo lãnh, v
vic s tr n thay cho khách hàng trong trng hp khách hàng không tr hoc
không tr đy đ, đúng hn n vay đi vi bên nhn bo lãnh.
2. Bo lãnh thanh toán: là cam kt ca t chc tín dng vi bên nhn bo lãnh,
v vic s thc hin ngha v thanh toán thay cho khách hàng trong trng hp
khách hàng không thc hin hoc thc hin không đy đ ngha v thanh toán ca
mình khi đn hn.
3. Bo lãnh d thu: là cam kt ca ca t chc tín dng vi bên mi thu, đ
bo đm ngha v tham gia d thu ca khách hàng. Trng hp, khách hàng phi
np pht do vi phm quy đnh đu thu mà không np hoc không np đy đ tin
pht cho bên mi thu thì t chc tín dng s thc hin thay.
4. Bo lãnh thc hin hp đng: là cam kt ca t chc tín dng vi bên nhn
bo lãnh, bo đm vic thc hin đúng và đy đ các ngha v ca khách hàng theo
hp đng đã ký kt vi bên nhn bo lãnh. Trng hp khách hàng vi phm hp
16 đng và phi bi thng cho bên nhn bo lãnh mà không thc hin hoc thc hin
không đy đ thì t chc tín dng s thc hin thay.
5. Bo lãnh bo đm cht lng sn phm: là cam kt ca ca t chc tín dng
vi bên nhn bo lãnh, bo đm vic khách hàng thc hin đúng các tho thun v
cht lng ca sn phm theo hp đng đã ký kt vi bên nhn bo lãnh. Trng
hp khách hàng vi phm cht lng sn phm và phi bi thng cho bên nhn bo
lãnh mà không thc hin hoc thc hin không đy đ thì t chc tín dng s thc
hin thay.
6. Bo lãnh hoàn tr tin ng trc: là cam kt ca t chc tín dng vi bên
nhn bo lãnh v vic bo đm ngha v hoàn tr tin ng trc ca khách hàng
theo hp đng đã ký kt vi bên nhn bo lãnh. Trng hp khách hàng vi phm
Cho thuê tài chính là loi hình nghip v tín dng trung dài hn mi hình
thành và phát trin t nhng nm đu ca thp niên 60 ca th k th XX. ây là
loi hình tài tr di hình thc cho thuê máy móc, thit b theo yêu cu ca ngi đi
thuê và thc hin qua công ty con ca các NHTM ( Công ty cho thuê tài chính).
Các công ty, xí nghip, t chc kinh t có nhu cu s dng thit b đ sn xut
kinh doanh nh không có đ vn đ mua, hoc không đ điu kin đ Nh cho vay
trung dài hn, thì có th xin tài tr bng hình thc cho thuê tài chính. Nu phng
án s dng tài sn thit b có hiu qu thì ngân hàng thông qua công ty con sn sàng
tài tr bng cách b vn ca mình ra đ mua sm các tài sn thit b theo danh mc,
s lng mà ngi đi thuê yêu cu. Sau mt thi gian nht đnh (thng thi hn
cho thuê chim khong 2/3 thi gian khu hao ca tài sn thit b đó) khách hàng
phi thanh toán tin thuê đy đ đúng hn theo các điu khon ca hp đng cho
thuê tài chính. Khi ht hn ngi đi thuê đc quyn la chn phng án mua, kéo
dài thi hn thuê hoc tr li tài sn thit b thuê. ây là loi tín dng có nhiu u
đim, phù hp vi các doanh nghip va và nh và đc xp vào tín dng trung, dài
hn.