B GIÁO DC & ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM

VÕ TH LIÊN HNG
HOÀN THIN H THNG D TOÁN NGÂN SÁCH
TI CÔNG TY XNG DU KHU VC II
LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh - Nm 2010
B GIÁO DC & ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
*******


Võ Th Liên Hng

Mc lc 1/3
MC LC

Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ch vít tt
Danh mc các bng, s đ
Li m đu 01
CHNG 1: TNG QUAN D TOÁN NGÂN SÁCH TRONG DOANH
NGHIP
1.1 D toán Ngân sách – Và li ích ca vic lp D toán Ngân sách 03
1.1.1 D toán Ngân sách: 03
1.1.1.1 Khái nim D toán Ngân sách 03
1.1.1.2 Chc nng ca D toán Ngân sách 05
1.1.2 Li ích ca vic lp D toán ngân sách: 05
1.2 Phân loi d
toán Ngân sách: 06
1.2.1 D toán ngân sách dài hn và d toán ngân sách ngn hn: 06
1.2.2 D toán ngân sách tnh và d toán ngân sách linh hot 07
1.3 Các mô hình D toán Ngân sách: 07
1.4 Ni dung và phng pháp lp D toán Ngân sách: 11
1.4.1 Ni dung D toán Ngân sách: 11
1.4.2 Mc đích, phng pháp lp D toán ti Doanh nghip: 13
1.4.2.1 D toán tiêu th: 14

Mc lc 2/3

3.2 Quan đim và mc tiêu 44
3.2.1 Quan đim hoàn thin 44
3.2.2 Mc tiêu hoàn thin 44
3.3 Các gii pháp hoàn thin 45
3.3.1 Gii pháp chung 45
3.3.2 Gii pháp c th 46
3.3.2.1 Gii pháp v nguyên tc và quy trình lp 47
3.3.2.2 Gii pháp v xác lp mô hình lp d toán ngân sách 50
3.3.2.3 Gii pháp v phng pháp lp 52
3.4 ng dng và kin ngh
 v lp d toán ngân sách ti Công ty 56

DANH MC CÁC CH VIT TT

BCKT: Bng cân đi k toán
SP: Sn phm
CK: Cui k
CPBH: Chi phí bán hàng
CPQLDN: Chi phí qun lý doanh nghip
TSC: Tài sn c đnh
XDCB: Xây dng c bn
VP: Vn phòng
T KH: T k hoch
KMP: Khon mc phí
SXKD: Sn xut kinh doanh
TP.HCM: Thành ph H Chí Minh

DANH MC CÁC BNG VÀ S 

S đ 01: S đ t chc, qun ly Công ty Xng du Khu vc II

Xng du khu vc II”
Mc tiêu ca đ tài:

• H thng hóa nhng vn đ lý lun v d toán ngân sách.
• ánh giá thc trng v công tác d toán ngân sách ti Công ty Xng du
khu vc II
•  ra nhng gii pháp hoàn thin công tác lp d toán ngân sách ti Công
ty Xng du khu vc II
i tng và phm vi nghiên cu:

• Lun vn ch tp trung nghiên cu các vn đ v d toán ngân sách và ch
yu d toán ngân sách ngn hn ti Công ty xng du Khu vc II.
Phng pháp nghiên cu:

•  tài đc nghiên cu trên c s phng pháp bin chng duy vt,
phng pháp tng hp, thng kê, phng pháp phân tích, phng pháp
quan sát,…
Kt cu ca lun vn:

Ni dung ca lun vn bao gm 3 chng:
Trang 2
• Chng I: Tng quan d toán ngân sách trong doanh nghip
• Chng II: Tình hình lp d toán ngân sách ti Công ty Xng du khu vc
II
• Chng III: Các gii pháp hoàn thin h thng d toán ngân sách ti Công
ty Xng du khu vc II


hot đng kinh doanh ca mt t chc, đc xác đnh thông qua các ch tiêu v s
lng và giá tr cho mt khong thi gian c th trong tng lai. Bn cht ca d
toán chính là k hoch hot đng kinh doanh ca mt t chc trong tng giai đon
đc th hin thông qua ngôn ng k toán qun tr.
- D
toán ngân sách là s c tính hot đng sn xut kinh doanh ca doanh
nghip trong tng lai, ch rõ nhng khi lng công vic cn phi thc hin. S
c tính này chu tác đng ca các nhân t sau:
• Nhóm các nhân t tác đng đn các hot đng trong tng lai ca doanh
nghip vì mang tính cht khách quan, tác đng t bên ngoài và vt khi
phm vi kim soát ca doanh nghip nh điu kin kinh doanh, chính sách,
ch đ
, th l ca Nhà nc, quy mô các thành phn dân c, s bin đng
ca nn kinh t,…
• Nhóm các nhân t tác đng đn các hot đng trong tng lai ca doanh
nghip nh trình đ s dng lao đng, trình đ s dng yu t vt cht ca
quá trình sn xut, trình đ nhn thc và vn dng các nhân t khách
quan,…
- D toán ngân sách phi đc phi h
p gia các chi tit mt cách toàn din,
ngha là mi hot đng giao dch ca doanh nghip cn phi đc xem xét. Ngân
sách đc lp cho tng đn v, tng phòng ban khác nhau trong doanh nghip phi
nghiên cu, cn c vào thc trng ca các b phn và phi lp mt cách hài hoà
Trang 4
tng đi vi nhau. Tng hp d toán ngân sách  tng b phn s hình thành d
toán ngân sách tng th cho toàn b hot đng ca doanh nghip.
- D toán ngân sách phi ch rõ ngun lc và cách thc huy đng ngun lc cho
các hot đng. Ngha là phi lp k hoch v các ngun lc, cách thc s dng các
ngun lc nh ngun tài nguyên, ngun vn, ngun nhân lc, điu kin môi
trng đ phc v cho các hot đng ca doanh nghip. Trong hot đng kinh

Trang 5
̇
D toán ngân sách giúp doanh nghip phi hp s dng khai thác tt
hn các ngun lc, các hot đng, các b phn đ đm bo hn cho mc
tiêu ca doanh nghip.
̇
D toán ngân sách là c s giúp doanh nghip phát hin, ngn nga,
hn ch nhng ri ro trong hot đng.
̇ Ngoài ra, d toán ngân sách là c s đ xây dng và đánh giá trách
nhim qun lý ca các nhà qun tr
.

1.1.1.2 Chc nng ca D toán Ngân sách:
- D toán là quá trình tính toán chi tit cho k ti, nhm huy đng và s dng các
ngun lc theo các mc tiêu k hoch đ ra trong tng thi k c th. D toán có 2
chc nng ch yu:
Chc nng hoch đnh:
th hin  vic hoch đnh các mc tiêu, nhim v c th
nh hoch đnh v sn lng tiêu th, sn xut, chi phí nguyên vt liu trc tip,
chi phí nhân công trc tip, chi phí sn xut chung, chi phí qun lý doanh nghip,
chi phí bán hàng, v.v… d toán ngân sách đc xem là công c đ lng hóa các
k hoch ca nhà qun tr.
Chc nng kim soát:
th hin  vic d toán ngân sách đc xem là c s, là
thc đo chun đ so sách, đi chiu vi s liu thc t đt đc ca công ty
thông qua các báo cáo k toán qun tr. Lúc này thì d toán ngân sách đóng vai trò
kim tra, kim soát. Khi đóng vai trò kim soát, d toán ngân sách quan sát vic
thc hin k hoch chin lc, đánh giá mc đ thành công và trong trng hp
cn thit có th có ph
ng án sa cha, khc phc yu đim.

tn kho, b phn cung ng vt liu phi phi hp đ đm bo đy đ nguyên liu
cho quá trình sn xut. Vì vy, d toán ngân sách phi phi hp các hot đng ca
các đn v trong t chc đ đt đc mc tiêu chung ca t chc.
- Khi l
p d toán ngân sach nhà qun lý cp cao phi kt ni tt c các mi quan
h ca mình và ca c các cp qun lý trong t chc sao cho không mâu thun
nhau đng thi phi kt ni đc các b phn trong t chc. D toán ngân sách
giúp t chc hn ch nhng c gng to dng li ích riêng l, m rng cách ngh
ca nhà qun lý các cp thp v
t ra ngoi chính b phn ca h và loi b nhng
thành kin c ý hay vô ý vì li ích cá nhân ca tng b phn. Tt c mi ngi
trong t chc s hng đn mc tiêu và chin lc chung ca t chc.
- D toán ngân sách to thc đo chun cho vic nhn xét, đánh giá vic thi hành
mi hot đng kinh doanh ca tng b phn trong t ch
c, đánh giá hiu qu hot
đng ca tng b phn trong t chc. D toán ngân sách d kin đc chi phí d
kin và dòng tin thu, chi ca mi b phn trong t chc.
- Vì vy, nu d toán ngân sách mt các khoa hc và hp lý s to mt thc đo
chun cho vic đánh giá hiu qu hot đng ca mi đn v trong t ch
c.

1.2 Phân loi d toán Ngân sách:
1.2.1 D toán ngân sách dài hn và d toán ngân sách ngn hn:
D toán ngân sách còn gi là d toán ngun tài chính. D toán ngân sách đc lp
di các hình thc d toán ngân sách dài hn và d toán ngân sách ngn hn.
a. D toán ngân sách dài hn còn đc gi là d toán ngân sách vn (capital
budget) dài hn, đây là d toán đc lp liên quan đn ngun tài chính cho đu t,
mua sm tài sn dài hn, loi tài sn đc s dng vào hot đng kinh doanh nhiu
nm. Do vy, d toán này là vic sp xp các ngun lc, ch yu là ngun tài
chính đ thu đc s li nhun d kin trong tng lai nhiu nm. c đim c

hung sn xut kinh doanh khác nhau.

1.3 Các mô hình D toán Ngân sách:
Xét v c ch, d toán ngân sách có th đc lp theo 3 mô hình:
Trang 8
Mô hình 1: mô hình thông tin 1 xung:
Theo mô hình này, các ch tiêu d toán đc đnh ra t ban qun lý cp cao nht
ca doanh nghip và truyn đt cho các qun lý cp trung gian, trên c s đó, cp
qun lý trung gian truyn đt cho các đn v cp c s.
- Lp d toán theo mô hình này mang tính cht áp đt t ban qun lý cp trên
xung, đòi hi qun lý cp cao phi có mt tm nhìn tng quát, toàn din và chi
tit v m
i mt hot đng ca đn v. iu này ch có th thc hin đi vi nhng
đn v có quy mô nh, có ít s phân cp v qun lý hoc đc s dng trong
trng hp đc bit mang tính tình th, nht thi mà phi tuân theo s ch đo ca
qun lý cp cao hn Qun lý
cp cao
nht nht
Qun lý
cp
trung gian
Qun lý
cp
trung gian
Qun lý
cp c s
Qun lý

b phn qun lý trung gian xét duyt thông qua cho b phn qun lý c s. Và khi
d toán đã đc xét duyt s tr thành d toán chính thc đc s dng nh đnh
hng hot đng ca k k hoch.
- Lp d toán theo mô hình này có nhng thu
n li là thu hút và tp trung đc trí
tu, kinh nghim ca các cp qun lý khác nhau vào quá trình lp d toán, va kt
hp tm nhìn tng quát và toàn din ca qun lý cp cao vi kh nng c th ca
qun lý cp trung gian và các cp c s. Chính s kt hp trên nên d toán có tính
kh thi cao. Tuy nhiên mô hình d toán này đòi hi hao tn nhiu thi gian, chi
phí cho thông tin d tho, phn hi và xét duyt thông qua. ng th
i, nu t chc
quá trình lp d toán thc hin không đc tt, s không cung cp thông tin kp
thi cho k k hoch.

Qun lý
cp
cao nht
Qun lý cp
trung gian
Qun lý cp
trung gian
Qun lý
cp c s
Qun lý
cp c s
Qun lý
cp c s
Qun lý
cp c s
: Bc 1

cp
cao nht
Qun lý cp
trung gian
Qun lý cp
trung gian
Qun lý
cp c s
Qun lý
cp c s
Qun lý
cp c s
Qun lý
cp c s
: Bc 1
: Bc 2 Mi quan h gia các b phn d toán trong h thng d toán ngân sách hot đng
hng nm ca doanh nghip có th đc khái quát qua s đ sau:
Trang 11
Quy trình lp d toán Ngân sách
- Trong nn kinh t hàng hoá, quá trình sn xut kinh doanh phi phù hp vi nhu
cu th trng.Vì vy, doanh nghip cn phi đnh hng đu ra cho sn xut kinh
doanh, đó chính là d toán tiêu th. D toán tiêu th đc coi là d toán quan
trng nht, đc lp đu tiên và chi phi tt c d toán khác.
- Trên c s d toán tiêu th tin hình xây dng d toán mua hàng hoá và d toán

phí QLDN)
D toán thu chi ti

n
mt
D toán
b
ng cân đ

i
k toán
D toán k

t qu kinh
doanh
Trang 12
tài chính d toán gm báo cáo kt qu hot đng kinh doanh d toán,
bng cân đi k toán d toán và báo cáo lu chuyn tin t d toán
- Ni dung D toán ngân sách bao gm:
- K d toán
̇
D toán đc xây dng cho nhng k thi gian c th. D toán ngn
hn lp cho các k 1 nm, quý hay tháng, trong khi d toán dài hn lp
cho các k trên 1 nm.
̇
D toán lp theo hình th
c cun chiu, gi là d toán cun chiu, đc
thng xuyên cp nht bng cách đnh k thêm vào các k sp đn và
xóa dn các k va hoàn thành. D toán cun chiu cng còn đc gi
là d toán liên tc.

• Mi quan h gia các bn d toán
chính
Các chi tit v mt hành chính
• Thành viên, phm vi liên quan ca
y ban d toán
Trang 13
Ni dung Chi tit
• Trình t son tho các bn d toán
• Thi gian biu
Các vn đ th tc
• Mu biu và hng dn cách ghi
biu
• Mu báo cáo
• H thng tài khan s dng
• y viên y ban d toán chu trách
nhim gii đáp thc mc liên quan
đn quá trình son tho d toán

- y ban d toán: gm nhng ngi đi din t tt c các b phn chc nng ca
t chc nh b phn kinh doanh, b phn sn xut, b phn marketing, v.v… y
ban d toán có các chc nng:
̇
iu phi quá trình lp d toán, bao gm ban hành s tay d toán
̇
Xây dng thi gian biu cho quá trình xây dng các bn d toán chc
n
ng
̇
Phân công nhim v xây dng các bn d toán chc nng
̇ Cung cp thông tin hng dn quá trình xây dng d toán

m rng th trng tiêu th, các đn đt hàng cha thc hin, kh nng m rng
th trng tiêu th, chính sách qung cáo, khuyn mãi, các đc tính ca khách
hàng tim nng, xu hng phát trin kinh t ca ngành, lnh vc doanh nghip
hot đng, các điu kin chung v kinh t và công ngh, thu nhp ca ngi tiêu
dùng, các chính sách, ch
đ, th l ca Nhà nc, d kin các bin đng kinh t
xã hi trong và ngoài nc, Thông thng, s lng sn phm tiêu th d kin
có th xác đnh ti đim doanh thu biên t bng chi phí biên t.
c. Phng pháp lp: D toán doanh thu thng đc lp bng cách nhân s
lng sn phm tiêu th d kin vi giá bán d tính. S tin d kin thu đc ca
k này s đc tính theo t l phn trm s tin thu đc trên doanh thu đã thc
hin trong k trc, cng vi t l phn trm s tin thu đc trên doanh thu thc
hin trong k hin ti.

D toán doanh thu = D toán sn phm tiêu th x n giá bán
D toán s tin = D toán s tin thu n + D toán s tin thu n
thu trong k k trc trong k
Trang 15
Mu d toán:
D TOÁN TIÊU TH SN PHM
Ch tiêu QUÝ I QUÝ II QUÝ III QUÝ IV C NM
1.Khi lng sn phm
tiêu th(sp)
2.n giá bán
3.Tng doanh thu
S TIN D KIN THU C QUA CÁC QUÝ
Nm trc chuyn sang

phm đt mua tiêu th tn kho cui k tn kho đu k
Trang 17
1.4.2.3 D toán chi phí bán hàng/ Qun lý doanh nghip:
a. Mc đích lp: D toán này cung cp thông tin đnh hng v chi phí bán hàng
trong mi quan h vi các thành phn bin phí, đnh phí và lng tin cn thit đ
đm bo cho chi phí bán hàng và qun lý doanh nghip.
b. Cn c lp: D toán này đc lp cn c vào d toán tiêu th, các bn d tho
nh hn và các bn d tho cá nhân v chi phí do nhng ngi có trách nhim 
b phn bán hàng và qun lý lp.
c. Phng pháp lp: Trc tiên là xác đnh chi phí bán hàng và qun lý kh bin
d kin bng cách ly s lng sn phm tiêu th d kin nhân vi chi phí bán
hàng và qun lý doanh nghip cho mt đn v sn phm, sau đó cng vi đnh phí
chi phí bán hàng và qun lý doanh nghip đ tính tng chi phí bán hàng và qun lý
doanh nghip.

D toán bin phí CPBH/QLDN = D toán s lng sn phm tiêu th x nh mc
bin phí CPBH/QLDN
D toán chi phí CPBH/QLDN = D toán bin phí BH + D toán đnh phí
CPBH/QLDN
Mu d toán:
D TOÁN CHI PHÍ BÁN HÀNG VÀ QUN LÝ DOANH NGHIP
Ch tiêu Quý 1 Quý 2 Quý 3 Quý 4 C nm
KL SP tiêu th d
CP bán hàng và qun lý DN kh bin
(đng/đn v SP)

Tng CP kh bin d kin
CP bán hàng và qun lý DN bt bin
…
…