1

BăGIỄOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM

H BÁ TÌNH

T GIÁ HI OỄI THC VÀ CỄN CÂN THNG MI
ậ TRNG HP NGHIÊN CU CA VIT NAM

LUNăVNăTHCăSăKINHăT TP.ăHăChíăMinh,ănmăβ010
3

LI CM N
Trc tiên, tôi vô cùng bitănăthy inhăCôngăKhi, thyăhng dn khoa hc,
ngiăđƣătnătìnhăhng dnătôiătrongăquáătrìnhălƠmăđ tài này. Nhngăđóng góp có
giá tr và nhng liăđng viên chân tình ca thy đƣ giúpătôiăvt qua đc giai
đonăkhóăkhnătrongăquáătrìnhăthc hin nghiên cu.
Tôiăcngăxinăgi li cmănăchơnăthƠnhăđn thyăChơuăVnăThƠnh.ăNhng li
đng viên quý giá ca thy đƣ làm tôi t tinăhn,ăquytătơmăhnătrongăcôngătácăhc
tp và nghiên cu ca mình.
Tôi xin cmănăChng trình Ging dy Kinh t Fulbrightăđƣăcp hc bng cho tôi
hoàn thành khóa hc thcăsăChínhăsáchăcôngăti Thành ph H Chí Minh, Vit
Nam. Cmă nă thy Nguyn Xuân Thành - Giámă đcă chngă trìnhă Chínhă sáchă
công, TinăsăVăThành T Anh - Giámăđc nghiên cu, thy Jonathan R. Pincus -
GiámăđcăđƠoăto và các thy cô ging dy tiăChngătrìnhăGing dy Kinh t
Fulbright. Vi s nhit tình ging dyăvƠăđng viên ca các thyăcôăđƣăđemăđn
cho tôi nhng tri thc vô cùng quỦăgiá,ăđng lc to ln trong sut quá trình hc
tp tiătrng.
TôiăcngăvôăcùngăbitănăCôngătyăC phn Tài Vită(Vietstock),ăniătôiăđangălƠmă
vicăđƣăgiúpăđ tôi, toăđiu kinăgiúpăđ tôi v thi gian, vt cht, tinh thn trong
quá trình hc tp và nghiên cuăđ hoàn thành lunăvnănày.
Li cmănăchơnăthƠnhăca tôi xin giăđn cha m tôi,ăngiăthơnătrongăgiaăđình,ă
các bn lp hc MPP1, F13 cùng bn bè,ăđng nghip, nhngăngiăluônăđng
viên tinh thn,ăgiúpăđ tôi trong quá trình hc tp và nghiên cu.

1.1.4 C ch t giá hi đoái 9
1.2 Cánăcơnăthngămi 10
1.2.1 Khái nim v cán cân thng mi 10
1.2.2 Các yu t nh hng đn cán cân thng mi 11
1.3 Căch tácăđng ca t giá lên cánăcơnăthngămi 12
1.3.1 Hiu ng tác đng t giá lên cán cân thng mi 12
1.3.2 H s co giãn xut nhp khu và điu kin Marshall-Lerner 13
1.4 Mt s mt hn ch trong vic s dngăREERăđ đoălngătácăđng ca t giá 14
1.5 Tómălc các nghiên cu v mi quan h gia t giáăvƠăcánăcơnăthngămi 15
1.5.1 Nhng công trình ng h điu kin Marshall – Lerner 16
1.5.2 Mt s công trình cho thy không có quan h rõ ràng gia cán cân
thng mi và t giá hi đoái thc 16
1.5.3 Mi quan h gia t giá hi đoái thc và phát trin kinh t 17
1.5.4 nh hng ca t giá đi vi thng mi mt s quc gia 18
CHNGăβ:ăTHC TRNG CHÍNH SÁCH, DIN BIN T GIỄăăVĨăTỄCăNG
T GIÁ THCăăNăCỄNăCÂNăTHNG MI CA VIT NAM 20
2.1 S binăđng và chính sách t giá trong thi gian qua 20
2.2 Tìnhăhìnhăthngămi ca Vit Nam 21
6

2.3 Mô hình hiăquyăđ xutăliênăquanăđn t giá và xut nhp khu 22
2.4 Tính t giá hiăđoáiăthc 24
2.4.1 Ngun s liu và mt s cách tính 24
2.4.2 Tính t giá thc song phng vi đi tác thng mi ch yu (BRER) . 25
2.4.3 Tính t giá hi đoái thc đa phng (Multilateral Real Exchange Rate)27
2.5 Quan h gia t giá hiăđoáiăthcăvƠăthngămi 28
2.5.1 T giá hi đoái thc đa phng theo nm 28
2.5.2 Mi quan h gia thng mi và t giá bng các mô hình hi quy 30
2.5.3 Quan h t giá hi đoái thc đa phng và cán cân thng mi tính
theo quý 31

Consumer Price Index
4
EU
Liên minh châu Âu
European Union
5
FDI
VnăđuătătrcătipăncăngoƠi
Foreign Direct Investment
6
FED
CcădătrăLiênăBangăM
Federal Reserve System
7
FPI
Vnăđuătăgiánătip
Foreign Portfolio Investment
8
GDP
Tngăsnăphmăqucăni
Gross Domestic Product
9
GNI
Tngăthuănhpăqucădơn
Gross National Income
10
I
uăt
Investment
11

SDR
Quynărútăvnăđcăbit
Special Drawing Rights
19
TB
Cánăcơnăthngămi
Trade balance
20
TCTK
Tngăccăthngăkê
GSO (General Statistics
Office)
21
THTW
NgơnăhƠngătrungăng
Central Bank
22
WB
NgơnăhƠngăthăgii
World Bank

8

MC LC HỊNH V  TH
Ni dung
Trang
Hìnhă1.1:ăng cong J quan h giaăpháăgiáăvƠăcánăcơnăthngămi
theo thi gian
13
Hình 2.1: T giá hiăđoáiăthcăsongăphngăca VităNamăvƠăcácăđi

33
Bng ph lc 2.4: T giá hiăđoáiăthcăsongăphngăgia Vit Nam và
cácăđiătácăthngămi
43
Bng ph lc 2.5: T giá hiăđoáiăthcăđaăphngăt l xut khu/nhp
khu,ătngătrng GDP VităNam,ătngătrng GDP trung bình ca các
điătácăthng mi
43
Bng ph lc 2.6: Kt qu hi quy bng Eview mi quan h gia t giá
hiăđoáiăthc và cánăcơnăthngămi
44
Bng ph lc 2.7: Kt qu hi quy bng Eview mi quan h gia t giá
hiăđoáiăthc và cánăcơnăthngămi theo quý
44

1
Tóm tt đ tài
 tƠiătrìnhăbƠyăcăs lý thuyt ca t giá,ăchínhăsáchăđiu hành t giá, nhng tác
đng ca t giá hiăđoáiăthcăđnăcánăcơnăthngămi. Kt qu tính toán cho thy
hin tiăVNDăđangăđcăđnh giá cao. Phân tích mi quan h gia t giá hiăđoáiă
thc và cán cơnăthngămi cho thyăđiu kin Marshall-Lernerăđcăđápăng. Tc
là vicăđnh giá cao caăđng tin trong thi gian qua góp phnălƠmătngăthơmăht
thngămi  Vit Nam.
Tính toán t giá hiăđoáiăthc đaăphngăvi nmăβ000ăhocă199βălƠmănmăgc
đu cho thyăđn nay tinăđng vnăđangăđcăđnh giá cao. Xét t giá hiăđoáiă
thcăsongăphngăthìăđng ni t đcăđnhăgiáăcaoăhnăsoăviă5ăđiătácăthngă
mi khác. C th tinăđngăđcăđnh giá thpăhnăđngăEuro,ăôălaăÚc,ăNhơnăDơnă

bin pháp đăduyătrìătăgiáăhiăđoáiătrongăvòngăkimăsoát.ăNgoài ra, NHNN còn
phiăbánăraăhnă7ătăUSD
1
. Tuy nhiên, tínhăđnăcuiănmă2009, tăgiáăvnătngăhnă
2.000 VND/USD. NguyênănhơnăcaătìnhătrngănƠyălƠădoănhngăbtănăvămôătrongă
ncăvƠătìnhătrngăthơmăhtăthngămiălnăkéo dài trong nhiuănm. Thơmăhtă
thngămiătngălênămtăcáchămnhămătănmăβ007,ătăconăsăγătăUSDănm 2006
đƣătngălênălnăltălƠă9,5ătăUSDănmăβ007,ă18,γătăUSDănmăβ008ăvƠă1γ,γătă
USDănmăβ009
2
.
CóăỦăkinăchoărng, NHNNănênăđiuăhƠnhătăgiáămtăcáchălinhăhotăhn,ăgimăgiáă
tinăđngă(VND) đăhătrăxutăkhu,ăgimăthơmăhtăthngămi. Tuy nhiên, vică
gimăgiáăđngătinăcngănhăhngăđnămtălotăcácăchătiêuăkinhătăvămôăkhácă
nhălmăphát, tngăgánhănngănăncăngoƠiăvƠăsănăđnhăcaănnăkinhăt.
Trcătìnhăhìnhăđó, đăcóămtăchínhăsáchăt giáăphùăhpănhmăphcăvăcácămcă
tiêuăphátătrinăkinhătăcnăcóănhngănghiênăcuăkhoaăhcăvănhăhngăcaătăgiáă
đnăphátătrinăkinhăt.ăDoăvy, nghiênăcuănƠyănhm phân tích miăquanăhăgiaătă
giáăhiăđoáiăthcăsongăphngăvƠăthơmăhtăthngămi caăVităNam.ăKt quăchoă1
Tác gi tng hp trên mng theo báo cáo ca IMF và NHNN
2
Ngun tng cc thng kê
3
thy, cóămtăquanăhăkháărõărƠngăgiaătăgiáăhiăđoáiăthc đaăphng và cán cân

Nam.ăNgoƠiăra,ăđătƠiăcngăđăcpăđnăcácăkháiănimăcóăliênăquanănhătăgiáădanhă
ngha,ăCPI,ătngătrngăGDP,ăcácădòngăvnăđuăt.
4. Phm vi nghiên cu
TrongăđătƠiănƠy, tácăgiăgiiăhnăphmăviănghiênăcuăămtăsăqucăgiaălà điătácă
thngămiălnăcaăVităNamănhăSingapore, Malaysia, TháiăLan,ăƠiăLoan,ăTrung
Quc,ăHƠnăQuc,ăNhtăBn,ăAustralia,ăc,ăPháp, Anh,ăM.ăCácăqucăgiaănƠyălƠă
nhngăđiătácăthngămiăhƠngăđuăcaăVităNam.ăTngăkimăngchăxutănhpăkhuă
caăcácăqucăgiaănƠyăchimă7γăđnă76%ăkimăngchăxutăkhuăcaăVităNamătrongă5ă
nmăgnăđơy. Khongăthiăgianădăliuăđcăsădngălà theoănmă(tănmă199βăđnă
nmăβ009)ăvà theo quý (tănmă1999ăđnăβ009).
5. Phng pháp nghiên cu vƠ ngun s liu
Trong bƠiănghiênăcu, tácăgiăđƣăsădngăphngăphápănghiênăcuăktăhpăđnhă
tínhăvƠăđnhălngăviănhauănhămôătăthngăkê,ăphơnătíchăđnhălngăbngăcácămô
hìnhăhiăquy.ăNgunădăliu đcăthamăkho tăTngăccăthngăkêă(GSO),ăQuă
Tină t quc t (IMF), Ngơnă hƠngă thă giiă (WB),ă Ngơnă hƠngă phátă trină chơuă Ễă
(ADB),ăBălaoăđngăM,ăCcădătrăliênăbangăMă(FED), ầ
Tăgiáăthc đaăphngăcaăVNDăđcătínhătheoătătrngăthngămiăcaă1βăđiătácă
thngămiălnănhtăcaăVităNam.ăNgoƠiăra,ătácăgiăcngătínhătăgiáăhiăđoáiăthcă
songăphngăviătngăđiătácăthngămi.ăCnăcătrênăktăquătínhăđcăđăchyă
cácămôăhìnhăhiăquyătìmăraămiăliênăhăgiaătăgiáăvƠăcánăcơnăthngămi.ăCácăhìnhă
v vƠăbngăbiuăcngăđcăsădngăđăminhăhaăchoăktăquăthuăđc.
6. Kt cu ca lun vn
Lun vn chia làm 3 chng
Chngă1:ăLỦăthuyt v mi quan h gia t giá hiăđoáiăvƠăcánăcơnăthngămi,
tng kt mt s công trình nghiên cu liên quan
Chngăβ:ăThc trngăăchínhăsáchăđiu hành, din bin t giáăvƠăphơnătíchătácăđng
t giá thcăđnăcánăcơnăthngămi Vit Nam
5
Thông qua căsălý thuyt nƠyăđălƠmărõăhnăchoănhngălpălunăvƠăgiiăthíchăktă
quăthuăđcăăchngă2. Ngoài ra, tiăchngănƠy, tácăgiăcngătngăktămtăsă
côngătrìnhănghiênăcuăthcătăliênăquanăđnăquanăhăgiaătăgiáăvƠăcánăcơnăthngă
mi;ăgiaăchínhăsáchătăgiáăvƠăphátătrinăkinhăt.
1.1. T giá hi đoái danh ngha vƠ t giá hi đoái thc
1.1.1 Khái nim t giá hi đoái
Hinănay,ăcóănhiuăkháiănim khác nhau vătăgiáăhiăđoái. Samuelson đaăraăkháiă
nimă tă giáă hi đoáiă lƠă tă giáă đă điă tină ncă nƠyă lyă tină mtă ncă khác.
Christopher Pass và Bryan Lowes liăđnhănghaătăgiáăhiăđoáiălƠăgiáăcaămtăloiă
ngoiăt đcăbiuăhinăquaămtătinătăkhác
3
.
Cácăkháiănimăvătăgiá ca cácătácăgiătrên đaăraăđuăphnăánh mtăkhíaăcnhă
khácănhauăcaă tăgiáăhiăđoái danhăngha. Chungăquyăli, cácăkháiănimătrên có
đimăchungălƠătăgiáăhiăđoáiălà giáăđnăvătinătăncănƠyăthăhinăbngăđnăvă
tinătăncăkhác. Tăgiáăhiăđoáiătiămtăthiăđimămtămtăphnăánhăscămuaăca
đngăniăt,ămtăkhácănóăthăhinăquanăhăcungăcuăngoiăhi.ă
1.1.2 T giá hi đoái danh ngha
TăgiáădanhănghaălƠătăgiá giaoădchăhƠngăngƠy giaăđngătinănƠyăsoăviăđngătină
khácătrênăthătrngăngoiăhi.ăTăgiáădanhănghaăphăthucăvƠoăcungăcuătrênăthă
trngăhocăđnăthunălƠăquyăđnhăbtăbucăcaănhngăcăquanăqunălỦ.
TăgiáăhiăđoáiădanhănghaăsongăphngălƠăgiáăcăcaămtăđngătinăsoăviămtă3
LêăQucăLỦă(β004)ăắQunălỦăngoiăhiăvƠăđiuăhƠnhătăgiáăhiăđoáiăăVităNam”ăậ NhƠăxutăbnăthngăkê

7
: Mc giá nc ngoài (thng đo bng CPI nc ngoài)
T giá thc song phng  trng thái đng
Trênăđơyăchúngătaăvaăxemăxétătăgiáăhiăđoáiăthcătnh, nhngătăgiáănƠyăchăcóăỦă
nghaăvămtălỦăthuytăvìăthc tărtăkhóăxácăđnhăr hàng hóa vƠănmăgc. Vìăvy,ă
thôngăthngăchúngătaăsăsădngătăgiáăătrngătháiăđngăđătínhătoánătăgiáăthcă
tăthiăkănƠyăsangăthiăkăkhácăthôngăquaăđiuăchnhătăgiáădanhănghaăviăchênhă
lchălmăphát giaăhaiăqucăgiaăcóăđngătinăđemăsoăsánh.ă
Côngăthcătínhătăgiáăthcătiăthiăđimăt:ă
8
0
00
0
REER =
ft
tt
r
ht
CPI
EE
CPI

(1.2)
Trong đó:

ft
E
= E

tính toán chính là tătrngăthngămiăcaăcácăqucăgiaăcóăquanăhăngoiăthngă
viăVităNam.
Côngăthcă:
n
t
0
j
j=1
0
MRER =E w
jft
ti
rj
ht
CPI
E
CPI


(1.3)
Trong đó:
 MRER (
t
r
E
) là t giá hiu dng thc (nm gc
0
BRER
=1)



0
jt
CPI
là ch s giá tiêu dùng  nn kinh t j ti thi đim t
 CPI
0
ht
là ch s giá tiêu dùng  trong nc thi đim t
 J (s nn kinh t,) i s nm
 Mi quan h gia t giá thc và t ngang bng sc mua

Tă giáă thcă (E
r
)ă cóă giáă tră bngă 1ă giă lƠă tă giáă cóă ngangă bngă scă mua.ă Thôngă
thngătăgiáădanhănghaăđcăgiaoădchătrênăthătrngăngoiăhiăthngălchăkhiă
ngangăgiáăscă mua.ăNhăvy,ăkhiătăgiáădanhănghaătngăhocăgimăkhôngăhoƠnă
toƠnăphnăánhăsăgiaătngăhayăgimăscăcnhătranhăvăgiáăhƠngăhóaăcaămtăqucă
gia.ăVămtălỦăthuyt,ăngiătaăthngăsădngătăgiáăngangăbngăscămuaălƠmăcă
săđăhìnhăthƠnhătăgiáăgiaoădchătrênăthătrng.ă
 NuăE
r
= 1, đngătinătrongăncăvƠăđngăngoiătăcóăngangăbng scămua;ă
 NuăE
r
>1,ăđngăniătăđcăđnhăgiáăthp.ăKhiăđngăniătăđnhăgiáăthp,ăvă
lỦăthuytăsăkhuynăkhích xutăkhuăvƠăhnăchănhpăkhu;
 NuăE
r
<1, đngăniătăđcăđnhăgiáăcao,ăgiáăhƠngăhóaătrongăncăsăcaoă

đnhătrc. ơyălƠăcăchătăgiáăthngăđcăcácănnăkinhătăđangăphátătrinăáp
dng.
1.2 Cán cân thng mi
1.2.1 Khái nim v cán cân thng mi
Cánăcơnăthngămiălà chênhălnhăgiaăgiáătrăxut khu vƠăănhpăkhuăcaămtă
qucăgiaătrongămtăthiăkănhtăđnh.ă
TB = X ậ M (4)
TB là cán cân thng mi, X giá tr xut khu, M giá tr nhp khu.
Cánăcơnăthngămiăthng dă(xutăkhuăròngă)ăkhiă(Xăậ M)ă>ă0.ăNgc li,ăcán
cơnăthngămiăthơmăhtă(nhpăkhuăròng)ăăkhiă(X-M) < 0. TB còn thăhinăchênhă
lchăgiaătităkimătrongăncăvƠăđuătătrongănc.
CánăcơnăthngămiălƠămtăthƠnhăphnăchăyuătrongăcánăcơnăvƣngălaiă(baoăgmă
cánăcơnăthngămi,ăcánăcơnădchăvăvƠăchuynănhngăđnăphng). Săthngădă
hayăthơmăhtătƠiăkhonăvƣngălaiăcóăquanăhăchtăchăviăthơmăhtăhayăthngădăcánă
cơnăthngămi.
11
KhiămcăthơmăhtătƠiăkhonăvƣngălaiăln, mtăqucăgiaăsăphiătìmăngunătƠiătră
choămcăthơmăhtănƠy,ăcóăthălƠăvayămnăncăngoƠiăđăbùăđpălƠmătngăthêmăsă
năròngăncăngoƠi. HocăqucăgiaăđóăcngăcóăthăbùăđpăthơmăhtătƠiăkhonăvƣngă
laiăbngăcáchăsădngăcaăciăncăngoƠiăđƣăđcătíchălyătăcácănmătrc.ăMtă
ncăcóătƠiăkhonăvƣngălaiăthơmăhtălƠăncănhpăkhuătiêuădùngăhinătiăvƠăphiă
xutăkhuătiêuădùngătrongătngălai. QucăgiaăcóăthngădătƠiăkhonăvƣngălaiălƠă
ncăxutăkhuătiêuădùngăhinătiăvƠănhpăkhuătiêuădùngătrongătngălai.ă
1.2.2 Các yu t nh hng đn cán cân thng mi
nh hng ca t giá hi đoái
Theo quy lutăcungăcu, khiămtăhƠngăhóaăr điăthìăsnălngătiêuăthăcngătng lên
vƠăngcăli.ăNhăvy, khiăđngătinătrongăncătngăhocăgimăgiáăsănhăhngă

.
GDP = C+I + G + (X-M)  X-M = GDP ậ I ậ C ậ G (5)
X- M = TB = S - I + (T-G) (6)
Qua công thc (5) ta thy, thâm htăthngămi chính là chênh lch gia tng sn
phm quc ni (GDP) viăđuătăvƠătiêuădùngătrongănc. Công thc (6) cho thy
đc bn cht ca thâm htăthngămi là chênh lch gia tit kimă(S)ăvƠăđuătă
(I) và thâm ht ngân sách ca Chính ph.
ChênhălchăgiaătităkimăvƠăđuătă(S-I)ăđcăbùăđpăbiăcácădòngăvnăđuătă
ncăngoƠiănhăFDI,ăODA,ăFPIăvƠăcácădòngăvnăvayăthngămiăkhác. Nhăvyăcóă
thăthyăcánăcơnăthngămiăcóăquanăhărtăchtăch đnădòngăvnăncăngoƠiăròngă
đăvƠoămtăqucăgia.ă
1.3 C ch tác đng ca t giá lên cán cơn thng mi
1.3.1 ảiu ng tác đng t giá lên cán cân thng mi
PháăgiáăđngăniătăsăgơyănênăhiuăngăvăgiáăvƠălngăđiăviăquáătrìnhăngoiă
thng.ăKhiătăgiáătng, giáăxutăkhuăgimătngăđiăkhiătínhăbngăngoiăt, hàng
hóaăxutăkhu răhnăchoănên cóătínhăcnhătranhăhn, khiălngăxutăkhuăsătngă
lên, dnăđnăkimăngchăxutăkhuătngă(tínhătheoăngoiăt).ăNgcăli,ăhƠngănhpă
khuă să đtă hnă mtă cáchă tngă đi,ă khină tiêuă thă hƠngă nhpă khuă gim,ă kimă
ngchănhpăkhuăgim.ăCánăcơnăthngămiăđcăciăthin.ăKhiăđngătinătrongă4
GregoryăMankiwă(β001)ăắKinhăk v mô”,ădoăcácăgingăviênăđi hc kinh t Quc Dân dch t nguyên bn
- nhà xut bn Thng Kê
13
ncăđcăđnhăgiáăcao thì quáătrìnhăngcăliăviăquáătrìnhăătrên.
Tuyănhiên,ălpălunătrênăphùăhpătrongădƠiăhn, còn trongăngnăhnădoănhngăyuătă

TB = PX ậ E
r
P
f
M (7)
TB là cán cán thng mi; P là mc giá trong nc; X khi lng hàng hóa ni
đa xut khu; E
r
là t giá danh ngha; P
f
là mc giá hàng nhp khu và M là khi
lng hàng nhp khu.
ả s co giãn xut khu:ăthăhină% thayăđiăcaăxutăkhuăkhiătăgiáăthayăđiă1%
.
.
r
x
r
dX E
dE X



ả s co giãn nhp khu
:ăthăhină% thayăđiăcaănhpăkhuăkhiătăgiáăthayăđiă1%ă
.
.
r
m
r

tranhăcaănnăkinhăt,ăsăbinăđngăcaănnăkinhăt trong ngnăhn.
VicăchnănmăcăsăđătínhăREERăcngălƠămtăvnăđăcnăxemăxét.ăVămtălỦă
thuyt, thìănmăkinhătăătrngătháiăcơnăbngătcălƠănhngăchătiêuăăkinhătăvămôăítă
bină đngă vƠă đtă trngă tháiă cơnă bngă trongă nnă kinhă t.ă ă Vită Nam, nm gcă
thngăđcăchnălƠănmă1992,ănmăβ000ăđătínhătăgiáăhiăđoáiăthc. Biăvì,ătrongă
βănmănƠy, tìnhăhìnhăkinhătăvămôăVităNamăvƠăthăgiiăn đnhăhnăsoăviăcác
nmăcònăli.ăăă
MtăđimăđángăluăỦăkhácălƠăvicăchnăcácăđiătácăthngămiăvƠătătrngătrong
vicătínhăREERăđaăphng.ăTrongăbƠiănghiênăcu, tácăgi đƣăchnănhómăđiătácă
thngămiăchimătă70ăđnă76%ăkimăngchăthngămiăcaăVităNam,ătătrngă
nƠyăđcăxemălƠăđángătinăcy.ă
KinhătăVităNamăđangătrongăgiaiăđonăphátătrinănhanh, tuy nhiên kèm theo đó là
săthiuănăđnh. Săthayăđiătrongăkimăngchăxutăkhuălà doărtănhiuăyuătătácă
đng.ăTrongăđóăcóăyuătăcaădòngăvnăđuătăvƠănhngăchínhăsáchăkhácăcaăchínhă
ph.ă NgoƠiă ra,ă să thayă điă trongă xută nhpă khuă caă Vită Namă vƠă cácă điă tácă
thngămiăkháăthtăthng.ăángăluăỦălƠătrngăhpăcaăTrungăQuc, cán cân
thngămiăgiaăVităNamăvƠăTrungăQucăngƠyăcƠngăbăthơmăht cao. Tătrngă
hƠngănhpăkhuătăTrungăQucăchimătătrngălnăvƠătngăviătcăđărtănhanh,
trongăkhiăđóăxutăkhuăchimătătrngăthpăvƠăgnănhăkhôngăđcăciăthin.ă
Nhăvy, ngoƠiăvnăđătăgiáăcònădoărtănhiuănguyênănhơnăkhácădnăđnăthơmăhtă
thngămiăgiaăVităNamăvƠămtăsăqucăgiaăkhác.ăThêmăvƠoăđó,ăkinhătăVită
NamămiăhòaănhpăvƠoănnăkinhătăthăgiiădoăvyăsăthayăđiămnhătrongăthngă
miălƠămtăđiuăttăyuăcaăgiaiăđonăđuămăca.
1.5 Tóm lc các nghiên cu v mi quan h gia t giá vƠ cán cơn thng
mi
16
Trênăđơy,ăchúngătaăvaăxemăxétăkhuônăkhălỦăthuytămiăquanăhăgiaătăgiáăvƠăcánă

BênăcnhănhngăcôngătrìnhănghiênăcuăchngăminhăMLCătnăti,ăthìăsăcôngătrìnhă
nghiênăcuăkhácăliăchăraăđiuăkinăMarshallăậLernerăkhôngătnătiăhocătnătiăă
dngăyu.ăCăth,ănghiênăcuăcaăRoseă(1991)ăchoăthyăđiuăkinăMarshall-Lerner
khôngătnătiătrongă5ăncăOECDăviănhauă(Anh,ăCanada,ăc,ăNhtăBn,ăvƠăHoaă
K).ăKtăquănghiênăcuăđóăcngăchoăthyămiăquanăhăgiaăcácăcánăcơnăthngă
miăvƠătăgiáăhiăđoáiăkhôngăđángăk.ăDoăđó, pháăgiáăniătăkhôngăngăỦărngăcóă
thăciăthinăcánăcơn thngămiătrongăthiăgianădƠi.ăNghiênăcuăcaăHatemi và
Irandoust (β005)ă ă Thyă ină choă thyă điuă kină Marshall-Lerneră cngă khôngă
đcă đápă ng.ă Wilsonă vƠă Kuaă (β001)ă kimă traă trngă hpă miă quană hă giaă
SingaporeăvƠăHoaăK.ăKtăquăcaăhăchăraătăgiáăkhôngăcóătácăđngăđángăkăvƠoă
săcơnăbngăthngămiăsongăphngăgiaăhaiănnăkinhătănƠy.ă
i vi hiu ngăđngăcongăJătrongăcánăcơnăthngămi, Ahmad và Yang (2004)
kim nghim gi thuytăđng cong J qua vic nghiên cu quan h thngămi
songă phngă ca Trung Quc viă cácă nc trong nhóm G-7. Hai tác gi cngă
không tìm thy bng chng v hiu ngăđng cong J. Mt nghiên cuăđángăchúăỦă
khác, Moffett (1989) kim tra bng chng thc nghim cho giá c thngămi (giá
xut khu và nhp khu) và s lng (s lng xut khu và nhp khu) ca Hoa
K vƠoăgiaiăđon 1967 - 1987ăđ xácăđnh kh nngătn tiăđng cong J. Kt qu
nghiên cu này ch ra rng,ăđngăđôălaămt giá dnăđn s lng nhp khu gim,
nhngăđng thiălng xut khuăcngăgim.
1.5.3 Mi quan h gia t giá hi đoái thc và phát trin kinh t
Cottani,ăCavalloăvƠăKhană(1990)ăđƣănghiênăcuănhăhngăcaăvicănăđnhăsaiătă
giáăhiăđoáiăvƠăsăphátătrinăkinhătăcaăβ4ăqucăgiaăđangăphátătrinătrongăkhongă
thiăgianătănmă1960ăđnă198γ.ăHănhnăthyărng, vicănăđnhăsaiătăgiáăhiăđoáiă
cóăquanăhămnhăviămcătngătrngăthpăcaăGDPătrênăđuăngi.ăNgoƠiăra,ănă
đnhăsaiătăgiáăcóăquanăhăviănngăsutăthp,ătngătrngăxutăkhuăthpăvƠătngă
trngănôngănghipăthp.ă
Nghiênăcuăvătngătrngătiă1βăqucăgiaătrongăgiaiăđonătănmă1965ăđnă1985ă