B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN ÌNH HÒA
NH HNG
PHÁT TRIN CÁC LÀNG NGH
MIN ÔNG NAM B
N NM 2020
LUN ÁN TIN S KINH T
GI H N KHOA HC
TS. LÊ VINH DANH
TS. NGUYN TN KHUYÊN TP. H CHÍ MINH - 2010

i
LI CAM OAN Lun án là công trình nghiên cu đc lp ca tác gi. Kt qu nghiên cu
ca lun án là nhng đóng góp riêng da trên s liu kho sát làng ngh.
Nhng kt qu nghiên cu k tha các công trình khoa hc khác đu đc
trích dn theo đúng quy đnh.
Nu phát hin lun án có s sao chép t các công trình khoa hc khác, tác
gi xin hoàn toàn chu trách nhim. Tác gi


iii
CHNG 2
PHÂN TÍCH THC TRNG
PHÁT TRIN LÀNG NGH  MIN ÔNG NAM B

2.1. TNG QUAN V CÁC LÀNG NGH MIN ÔNG NAM B 53
2.1.1. c đim kinh t, xã hi và t nhiên 53
2.1.2. Các làng ngh và lch s phát trin làng ngh 55
2.1.3. Các loi hình sn xut  làng ngh 57
2.1.4. Tình hình kinh doanh ca các làng ngh 62
2.2. PHÂN TÍCH NHÂN T NH HNG N S
PHÁT TRIN CA CÁC LÀNG NGH MIN ÔNG NAM B 66
2.2.1. Phân tích nhân lc ca các làng ngh 66
2.2.2. Phân tích v nguyên vt liu  các làng ngh 74
2.2.3. Phân tích vn kinh doanh  các làng ngh 78
2.2.4. Phân tích mt bng sn xut và ng dng công ngh
ca các làng ngh 85
2.2.5. Phân tích s liên kt gia các CSSX và s quan tâm ca CSSX
 các làng ngh đn k hoch kinh doanh 91
2.2.6. Phân tích s liên kt và h tr ca các ngành liên quan đi vi
làng ngh 98
2.2.7. Phân tích chính sách nhà nc, bi cnh môi trng bên ngoài
ca các làng ngh 106
2.3. TNG HP THC TRNG PHÁT TRIN
CÁC LÀNG NGH MIN ÔNG NAM B 124
2.3.1. im mnh và đim yu ca các làng ngh 124
2.3.2. C hi và nguy c ca các làng ngh 126
Kt lun chng 2 128
iv
CHNG 3

vi
DANH MC NHNG T VIT TT

Vit tt
Vit đy đ
ADB
Ngân hàng phát trin châu Á.
AFTA
Khu vc mu dch t do các nc ông Nam Á.
APEC Các nc kinh t Châu Á Thái Bình Dng.
CNH-HH Công nghip hóa, hin đi hóa.
CSSX C s sn xut
DNTN Doanh nghip t nhân.
VT n v tính.
EU Các nc Châu Âu.
GDP Tng giá tr sn phm quc ni.
HRPC Trung tâm nghiên cu và h tr các làng ngh
HTX Hp tác xã.
JICA T chc hp tác quc t ca Nht Bn.
JETRO T chc xúc tin ngoi thng ca Nht Bn.
KH&T K hoch và đu t.
NN&PTNT Nông nghip và phát trin nông thôn.
SWOT im mnh, đim yu, c hi và nguy c.
ODA
H tr phát trin chính thc.
PNTR
Bình thng hóa quan h thng mi vnh vin.
TNHH
Trách nhim hu hn.
TP.HCM

56
Bng 2.2
Các loi hình sn xut  các làng ngh.
57
Bng 2.3
Thu nhp ca CSSX  các làng ngh.
62
Bng 2.4
T l doanh thu xut khu ca các làng ngh.
64
Bng 2.5
S lng lao đng ca CSSX  các làng ngh.
67
Bng 2.6
S lao đng trung bình ca CSSX phân chia theo
trình đ tay ngh.
69
Bng 2.7
S lao đng trung bình ca CSSX phân chia theo
trình đ vn hóa.
70
Bng 2.8
S lao đng trung bình ca CSSX phân chia theo
trình đ chuyên môn.
71
Bng 2.9
Thu nhp ca ngi lao đng  các làng ngh.
72
Bng 2.10 Các loi nguyên liu s dng  làng ngh. 74
Bng 2.11 Chi phí s dng nguyên liu ca các CSSX hàng tháng. 75

đn nm 2002- 2010.
118
Bng 2.27 Kim ngch xut khu hàng th công m ngh

2003-2008.
119
Bng 3.1 Kt qu d báo kim ngch xut khu hàng th công m
ngh
135
Bng 3.2 Các gii pháp phát trin làng ngh da trên phân tích
SWOT.
143

1
LI M U

1. Tính cp thit ca đ tài
Làng ngh là mô hình sn xut ph bin  nông thôn, gn lin vi lch s
phát trin kinh t và xã hi ca nc ta.  min ông Nam B, nhiu đa
phng đã ni ting t lâu vi các làng ngh truyn thng gm Lái Thiêu,
gm Tân Vn, sn mài Tng Bình Hip. Nhiu làng ngh có b dày truyn
thng hàng trm nm, có đi ng lao đng vi tay ngh khéo léo, làm ra các
sn phm đc đáo và ni ting. Sn phm ca làng ngh gm nhiu loi, đáp
ng nhu cu đi sng hàng ngày ca dân c nh : g m ngh, mây tre, gm
s, sn mài, thêu dt.
Làng ngh ch yu sn xut th công vi quy mô nh, s dng nhiu lao
đng, cn ít vn, tn dng mt bng sn có và khai thác nguyên liu trong
nc đ sn xut. Do đó, làng ngh là mô hình sn xut thích hp cho khu vc
ngoi thành và nông thôn. Quá trình đô th hóa din ra nhanh  ngoi thành,
din tích đt nông nghip gim, không th chuyn hóa nhanh lc lng lao

h tr làng ngh. Các C quan qun lý cha quan tâm to ngun nguyên liu,
t vn công ngh và có chính sách cho làng ngh vay vn u đãi. Hot đng
xúc tin thng mi cho làng ngh cha đc quan tâm. Làng ngh cha liên
kt và nhn đc h tr t các ngành liên quan.
Phát trin làng ngh có ý ngha quan trng đn phát trin kinh t, xã hi 
nông thôn ca nhiu đa phng. n nay, B NN&PTNT, B Công thng,
t chc JICA ca Nht Bn và nhiu nhà khoa hc đã nghiên cu v phát trin
làng ngh nhng cha có công trình nào nghiên cu làng ngh  min ông
Nam B . Do đó, đ tài “ nh hng phát trin các làng ngh min ông
Nam B đn nm 2020” đc chn đ nghiên cu.

3
2. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu ca lun án là đánh giá các nhân t tác đng đn
phát trin làng ngh. Trên c s đó, đ xut vi C quan hoch đnh chính
sách đnh hng và gii pháp phát trin làng ngh min ông Nam B đ làng
ngh có đnh hng phát trin n đnh, gim đi tình trng phát trin t phát.
Mi nhóm làng ngh có đnh hng phát trin riêng, các làng ngh có th
mnh đc u tiên phát trin.
Nghiên cu này cng đ xut to lp các điu kin thun li giúp làng
ngh phát trin n đnh nh : phát trin các yu t sn xut, th trng tiêu th,
liên kt vi các ngành liên quan và trong ni b làng ngh. Qua đó, thúc đy
s đóng góp ca làng ngh vào phát trin kinh t và xã hi  nông thôn, đy
nhanh quá trình chuyn dch c cu kinh t và CNH-HH nông thôn.
3. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp nghiên cu đc s dng  lun án gm nghiên cu đnh
tính kt hp vi phân tích thng kê mô t tn s và trung bình da trên s liu
kho sát làng ngh. Nghiên cu đnh tính thc hin ti bàn, s dng s liu th
cp đ h thng lý thuyt v phát trin làng ngh, phân tích thc trng phát
trin làng ngh và đa ra đnh hng phát trin làng ngh. Các phân tích thng

nhp bình quân đu ngi, lng khách du lch và kim ngch xut khu hàng
th công m ngh.
- B Công thng : S liu giá tr sn xut ca các làng ngh, kim ngch
xut khu hàng th công m ngh.
- B NN&PTNT : S liu s lng h gia đình, lao đng và thu nhp ca
sn xut phi nông nghip.

5
- UBND các đa phng : S liu s lng làng ngh, giá tr sn xut, thu
nhp ca làng ngh và CSSX  làng ngh.
- HRPC : S liu c cu kim ngch xut khu hàng th công m ngh
theo th trng.
- JICA : S liu s lng làng ngh, t l các làng ngh, c cu tiêu th
ca làng ngh  th trng ni đa và xut khu.
5.2. Ngun s liu s cp : Gm s liu đc thu thp qua mu kho sát
 các làng ngh min ông Nam B.
5.2.1. Mô t tng th đi tng kho sát
Theo JICA (2001) có 119 làng ngh  min ông Nam B, chim
khong 5% tng s làng ngh c nc. Các làng ngh phân b  nhiu ni,
thng nm  nông thôn cách xa trung tâm thành ph. Thông tin v tên và đa
đim ca các làng ngh không đc ph bin rng rãi trên phng tin truyn
thông. S lng CSSX khác nhau gia các làng ngh, có làng ngh ch có vài
chc CSSX nhng có làng ngh có ti c trm CSSX. S phân b ca CSSX 
làng ngh cng phân tán, khong cách gia các CSSX có khi lên ti hàng cây
s. CSSX  làng ngh va nm trên trc l chính và  nhiu ngõ nh ca làng
ngh nên phng tin đi li đ kho sát làng ngh phi thc hin bng xe máy.
Các đa phng cng không nm rõ s lng CSSX ca làng ngh. Nhng đc
đim trên ca làng ngh cng vi gii hn v thi gian và kinh phí nên tác gi
không th kho sát tt c các làng ngh  min ông Nam B mà s dng
phng pháp chn mu.

32
2
Gm s Lái Thiêu, Chánh Ngha và Phc Khánh.
73
3
Gm s Tân Vn, Bu Hòa và Hóa An
11
4
G m ngh Bình Minh
25
5
Bánh tráng Phú Hòa ông
106
6
Dt Xuân Thi ông
40
7
Chm khc g Trung M Tây
18
8
an lát Thái M
18
9
an lát An Tnh và An Hòa
66
10
Mây tre Long Kim
26
11
Nc mm Phú Hài

cho rng các doanh nghip  nông thôn cn chú trng liên kt theo chiu dc
vi nhà cung cp và nhà phân phi, đng thi liên kt theo chiu ngang vi
doanh nghip cùng ngành  khu vc đ phát trin. Tambunan (2005) đã đúc
kt kinh nghim phát trin khi liên kt ngành ca SMEs trong lnh vc sn

8
xut hàng th công  Indonesia. Ông cho rng khi liên kt ngành gm liên
kt gia các SMEs trong vùng và liên kt gia các SMEs vi các t chc đào
to, ngân hàng, doanh nghip ln, t chc cung ng nguyên liu và dch v h
tr  bên ngoài. Chính ph cn đa ra chính sách tác đng đn các yu t sn
xut, nhu cu, ngành liên quan, chin lc và cnh tranh gia các SMEs đ to
lp các điu kin cho phát trin khi liên kt ngành.
Erick Cohen (1995) đã đúc k t 2 mô hình du lch làng ngh phát trin
mnh  Thái Lan là chui các ph ngh sn xut hàng th công và chui các
ph ngh sn xut hàng th công kt hp vi các trung tâm du lch. Các chui
ph ngh không ch đóng vai trò thu hút du khách, bán hàng trc tip cho du
khách mà còn thúc đy xut khu sn phm ra nc ngoài. Naoto Suzuki
(2007) cho rng phát trin ngh th công thúc đy phát trin kinh t vùng 
các nc đang phát trin. Ông đã phân tích các vn đ t cp đ Chính ph
đn nhà sn xut kìm hãm phát trin ngh th công  các nc đang phát trin
gm : cha có chính sách rõ ràng, thiu s h tr ca Chính ph v phát trin
nhân lc và các yu t sn xut, các nhà sn xut không hp tác vi nhau, cht
lng sn phm thp, nng lc qun lý và thit k sn phm ca các CSSX
yu. Ông cng đ xut cn có chính sách rõ ràng, thành lp các t chc h tr
và quan tâm phát trin th trng. Các nghiên cu trên đã bàn lun đn nhng
khía cnh mi v phát trin làng ngh. Vì vy, kt qu ca các nghiên cu này
rt ý ngha, gi ý khi nghiên cu phát trin làng ngh cn phân tích và đa ra
chính sách h tr làng ngh, liên kt trong ni b làng ngh và liên kt gia
làng ngh vi các ngành liên quan.
6.2. Tình hình nghiên cu  trong nc

tng còn nhiu đim yu, cn tr s phát trin ca làng ngh. Lc lng lao
đng  làng ngh có trình đ vn hoá thp, cha đc đào to ngh qua trng

10
lp. Các nhà qun lý CSSX  làng ngh cha đc trang b kin thc qun lý
kinh doanh. Các CSSX có quy mô vn nh , thiu vn nhng tip cn ngun
vn khó khn vì cha có nhiu loi hình tín dng h tr làng ngh. Các làng
ngh vn s dng ch yu công ngh th công và lc hu nh hng đn nng
sut lao đng. Nhiu CSSX  làng ngh gp khó khn v mt bng đ m
rng sn xut.
- Phân tích công tác qun lý nhà nc đi vi làng ngh còn nhiu bt
cp. Các làng ngh cha có c quan nhà nc chuyên trách qun lý. Chính
ph đã ban hành nhiu chính sách h tr làng ngh phát trin nhng mt s
chính sách nh s dng đt, cho vay vn u đãi cha c th.
- D báo th trng tiêu th ca làng ngh tip tc đc m rng, nhu
cu tiêu th sn phm làng ngh tng. Làng ngh s phi cnh tranh mnh hn
vi sn phm làng ngh ca các nc  Châu Á nh : Trung Quc, Thái Lan,
Indonesia. Ngoài ra, làng ngh còn phi cnh tranh t các sn phm công
nghip thay th.
-  xut các chính sách phát trin làng ngh  nc ta gm : đào to và
đng viên nhân lc làng ngh, đa dng hoá ngun huy đng vn và tín dng
cho làng ngh, h tr các CSSX  làng ngh đi mi công ngh, xây dng kt
cu h tng và cm công nghip sn xut tp trung, phát trin th trng
nguyên liu, vn, công ngh và tiêu th cho làng ngh, tng cng qun lý nhà
nc đi vi làng ngh.
Nhng kt qu nghiên cu trên có giá tr tham kho đi vi nghiên cu
làng ngh  nc ta. Tuy nhiên, làng ngh đang vn đng phát trin trc
nhng yêu cu mi, CNH nông thôn và đa nông thôn hi nhp quc t nên
cn có thêm các nghiên cu đ cng c lnh vc nghiên cu làng ngh. Nhng
nghiên cu làng ngh tip theo cn da trên các lý thuyt v phát trin công


12
và liên kt vi làng ngh. Ngoài ra, lun án còn phân tích đa s CSSX mua
nguyên liu bên ngoài và kinh doanh bng vn t có vi t l ln. Các CSSX
mua nguyên liu và tiêu th sn phm qua trung gian. Giá nguyên liu tng và
thiu vn là 2 khó khn ln nht  làng ngh. ây cng là nhng khía cnh
cha đc phân tích k  các nghiên cu làng ngh trc đây.
Tác gi đã đa ra các đnh hng phát trin làng ngh min ông Nam
B v ngành ngh, s lng làng ngh, th trng tiêu th và đ xut mt h
gii pháp thc hin các đnh hng. Trong đó, có các gii pháp mi nh :
thành lp Hip hi làng ngh đa phng đ đy mnh liên kt  làng ngh;
phát trin mi liên kt ca làng ngh vi các ngành liên quan nh du lch,
thng mi, đào to, khoa hc k thut đ h tr làng ngh phát trin; h tr
CSSX  các làng ngh đi mi công ngh và nâng cao nng lc qun lý; xây
dng chng trình đào to nhân lc bc cao đ phát trin th h doanh nhân
làng ngh mi hay phát trin mô hình doanh nghip làng ngh , to đng lc
cho s phát trin ca các làng ngh.
8. Kt cu ca lun án
Ngoài li m đu, kin ngh và kt lun, lun án đc chia thành 3
chng nh sau :
- Chng 1 : C s lý lun v làng ngh và phát trin làng ngh.
- Chng 2 : Phân tích thc trng phát trin các làng ngh min ông
Nam B.
- Chng 3 : nh hng phát trin các làng ngh min ông Nam B
đn nm 2020.

13
CHNG 1
C S LÝ LUN V LÀNG NGH VÀ PHÁT
TRIN LÀNG NGH

thôn (làng), có mt hay mt s ngh  đc tách ra khi nông nghip đ sn
xut kinh doanh đc lp. Thu nhp t các ngh đó chim t trng cao trong
tng giá tr sn phm ca toàn làng [10, tr.13].
- Khái nim th 4 : Làng ngh là mt cm cng đng dân c sinh sng
trong cùng mt làng (thôn), có mt hay mt s ngh đc hình thành có tính
cht phi nông nghip và trc ht là tiu th công nghip. Thu nhp và t l s
dng lao đng ca nhng ngành ngh đó chim t l cao trong tng s thu
nhp và lao đng ca làng [21, tr.6].
- Khái nim th 5 : Làng ngh là mt hoc nhiu cm dân c cp thôn,
p, bn, làng, buôn, phum, sóc hoc các đim dân c tng t trên đa bàn mt
xã, th trn, có các hot đng ngành ngh nông thôn, sn xut ra mt hoc
nhiu loi sn phm khác nhau [4, tr.1].
Các khái nim làng ngh  trên ch ra rng làng ngh gm 2 t “làng ” và
“ngh ” ghép li. Trong đó, “làng” dùng đ ch cng đng dân c sng  nông
thôn vi hot đng kinh t truyn thng là sn xut nông nghip, còn “ngh ”
gn lin vi hot đng kinh t phi nông nghip. Nhìn chung, các khái nim
làng ngh đã phn ánh đc đy đ nhng đc đim ca làng ngh  nc ta.
Vì đa s làng ngh đn nay vn gi đc nhng đc trng ch yu nh sau :
- Làng ngh gm mt hoc nhiu cm dân c sng cùng mt khu vc đa
lý đc gi là làng. Làng  đây đc hiu là thôn, p, bn, làng, buôn, phum,
sóc hoc các đim dân c tng t trên đa bàn mt xã, th trn. C dân ca