B GIỄO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHệ MINH

TRN TH MINH LNG

HIN TRNG VÀ GII PHỄP
CI TO Ọ NHIM MỌI TRNG LÀNG NGH
THÔN BÌNH YÊN, TNH NAM NH
LUNăVNăTHCăSăKINHăTă TP H Chí Minh, 2009


TP H Chí Minh, 2009 LI CAM OAN
Tôiăxinăcamăđoanăđâyălàăcôngătrìnhănghiênăcuăcaăriêng tôi.
Cácăsăliu,ăktăquănêuătrongălunăvnălàătrungăthcăvàăchaătngăđcăaiăcôngă
bătrongăbtăkăcôngătrìnhănàoăkhác. Tác gi lun vn
Trn Th Minh Lng
Cao hc Kinh t phát trin, Khóa 3
i hc Kinh T, Thành ph ả Chí Minh
M U

CHNG 1: C S Lụ LUN 6
1.1. Lý thuyt v môi trng 6
1.1.1. Khái nim môi trng. 6
1.1.2. Chc nng ca môi trng 7
1.1.3. Mi quan h Kinh t - xã hi - môi trng và phát trin bn vng 7
1.2. Lý thuyt v ô nhim môi trng 8
1.3. Làng ngh và ô nhim môi trng làng ngh 16
1.3.1. Khái nim làng ngh 16
1.3.2. Tính tt yu ca phát trin làng ngh đi vi nn kinh t: 17
1.4. Mt s cn c pháp lý v bo v môi trng 20
1.4.1. Lut bo v môi trng 20
1.4.2. Quy ch Qun lý cht thi nguy hi 20
1.4.3. Ngh đnh v qun lý cht thi rn S: 59/2007/N-CP 20
1.4.4. Mt s tiêu chun môi trng cho phép 20
1.5. BƠi hc kinh nghim t các d án tng t. 21
1.5.1. Mô hình ci thin điu kin SX, MT làng ngh Vân Chàng 21 1.5.2. Chng trình EảMA, D án Phát trin ô th Nam nh 22
1.5.3. Mô hình cng dng qun lý - D án JạPR tnh Thanh ảóa 23
1.5.4. Mô hình sn xut sch hn (SXSả) tnh Nam nh 24
1.5.5. Mô hình phân loi rác ti ngun, ch bin phân compost 24
CHNG 2: THC TRNG MỌI TRNG
LÀNG NGH
BÌNH YÊN 26

CHNG 3: CỄC GII PHỄP CI TO Ọ NHIM MỌI
TRNG LÀNG NGH BỊNH YểN 48
3.1. Gii pháp Nâng cao nng lc và nhn thc cng đng 48
3.1.1. Nâng cao nng lc cho các nhóm thúc đy cng đng. 48
3.1.2. Nâng cao nhn thc cng đng. 50
3.2. Ci to môi trng chung ca làng ngh. 52
3.2.1. Ảii pháp: Qun lý tt rác thi sinh hot ca thôn 52
3.2.2. Ci to CSảT chung (đng ngõ, cng rãnh, kênh mng). 55
3.2.3. Ci to điu kin v sinh h gia đình 57
3.3. Ci to môi trng sn xut. 58
3.3.1. Nâng cao ý thc v sinh, an toàn lao đng 58
3.3.2. Áp dng sn xut sch hn 58
3.4. Các quy đnh bo v môi trng. 84
3.4.1. ảng c/quy c bo v môi trng làng ngh: 84
3.4.2. Quy đnh v qun lý cht thi nguy hi: 86
3.4.3. Quy đnh v qun lý cht thi sinh hot: 86
3.4.4. ánh giá chi phí - li ích ca các gii pháp ci to môi trng ti
Bình Yên 87
TÀI LIU THAM KHO;
PH LC DANH MC CỄC Kụ T VIT TT

CTNH
:
Chtăthiănguyăhi

UBND
:
yăbanănhânădân
C
:
Cngăđng
Ban TCTH
:
BanăTăchcăthcăhin
CBPT
:
Cánăbăphong trào
SX
:
Snăxut
CSHT
:
Căsăhătng
JFPR
:
Japan fund for poverty reduction ((quăgimănghèoă
Nhtăbn)
LTBXH
:
Laoăđngăthngăbinhăxưăhi
Bngă2.4.2.2:ăktăquăphânătíchăquanătrcămuăncăthiătiăBY
32
10.
Bngă2.4.2.3:ăktăquăphânătíchăquanătrcămu ncăngmă
33
11.
Bngă2.5.2:ăcácătriuăchngăbnhăthngăgpăcaăngiădânăBYă
37
12.
nhă2.6.1.1a:ăcâyăxanhăhéoăúaădoăkhíăthiătăSX
38
13.
nhă2.6.1.1.b:ăcnănhômăđăbaăbưiăcuiăthôn
39
14.
Bngă2.6.1.1.c:ălngărácăthiăphátăsinhătrungăbìnhăhàngăthángătiă
làngăngh
39
15.
Săđă2.6.1.2a:ăăSăđăphânăbăcácăhăsnăxutătiălàngănghăBY
40
16.
Bngă2.6.1.2b:ădinătíchăđt,ănhàăăvàănhàăxngăcaăcácăhăsnă
xut
41
17.
nh2.6.1.2c:ăhinătrngăănhàăxng
42
Săđă3:ăcăcuătăchcăthcăhinătiuădăánălàngăngh BY
47
27.
nhă3.1.1.aă&b:ăthcăhànhăkănngălàmăvicănhómăvàătrìnhăbày
49
28.
nhă3.1.2a:ăCBPTătuyênătruynătiăngiăSX
51
29.
nhă3.1.2b:ăthôngăđipăhăg.ăđìnhăviălutăBVMT
51
30.
nhă3.2.1a:ădnăbưiărácăcôngăcngătrongăbuiăLăVSMT
54
31.
nhă3.2.1b:ăThôngăđip QunălỦărácăthiăđcăthităkăchoăBY
54
32.
Săđă3.2.2a: Côngăđonăsnăxutănhôm
60
33.
Săđă3.2.2b: CôngăđonăCromatăsnăphm
61
34.
Bngă 3.2.2c.ă Cácă giiă phápă snă xută schă hnă vàă ktă quă thcă
nghim
65
35.
nhă3.3.2.1:ăHăthngăthôngăkhíătrcăvàăsauăkhiăciăto
80

Làămtătrongăsăgnă50ălàngănghăcăkhíăcaătnhăNamănh,ănghăđúcănhômăthônă
Bình Yênăđcăhìnhăthànhătănmă1987ăvàăphátătrinămnhătrongăvòngă5ănmăgnă
đây,ăviăsăhăsnăxutăchimătrên 33% trong tngăsă530ăh caăthôn. Snăphmă
chăyuăcaălàngănghălàăcácăloiămâm,ăni,ămănhômăđcăsnăxutătăphăliuă
nhômă vàă cácă loiă vălon vàă đcă đemă đi tiêuă thă cácă ă tnhă mină trung,ă Làoă vàă
Campuchia. Thuănhpăbình quânăcaă1 ngi laoăđngălàng nghăgpăgnă5 ln thu
nhpătăthunănông.ăNhngăcng tăsnăxut,ătáiăchănhôm, Bình Yên không còn
“bìnhăyên”ănhăxa.ăHàngăngàyămtălngărtălnăcácăchtăthiănguyăhiăphátăsinhă
trongăsnăxută(đcăbitălàăquáătrìnhăcôălonăvàănhúngăbóngăsnăphm)ăgâyăôănhimă
2

nghiêmătrngăđnăngunăkhôngăkhí,ăđtăvàănc;ănhăhngăxuăđnăcucăsng,ăscă
kheăcaăngi dânăvàătrtătătrăan. Nhiuăđnăkêuăcuăđưăvtăcpălênătnătrungă
ng. SătnătiăcaălàngănghăBìnhăYên đưătrăthànhăvnăđătrnătrăcaăcácăcpă
chínhăquynăvàăngi dânăđaăphng.
Vic thcăhinăđătàiă“Hin trng vƠ gii pháp ci to ô nhim môi trng lƠng
ngh thôn Bình Yên, tnh Nam nh”ălàăhtăscăcnăthităvàăcpăbách,ăkhôngăchă
điăviăchínhăquynăvàăngiădânăBìnhăyên;ăhay caătnhăNamănh,ămàăcònălàăbàiă
hcăkinhănghimăchoăcácălàngănghăkhác trongăcănc.
2. Cơu hi nghiên cu vƠ Mc tiêu ca đ tƠi
Trcăthcătrngă cpă báchăvăôănhimă môiătrngăcaălàngă nghăBìnhăYên,ă quáă
trìnhănghiênăcuvàăthcăhinăđătàiăđưăphátăsinhănhngăcâuăhiămàăđătàiăhngăti:
Các lý thuytă đă cpă v vnă đ ôă nhimă môiă trngă nóiă chungăvàă ôă nhimă môiă
trngălàng ngh?ăchiăphíăvàăliăíchăciătoăôănhim môiătrng? Các nguyên nhân
chínhăgâyăôănhimămôiătrng làngănghăBìnhăYênălàăgì?ăCnăcóăcácăgiiăphápănàoă
đăciăto ôănhimămôiătrng làngănghăBình Yên mtăcáchăbnăvng?
Mcătiêu caăđătàiănhm: (1) Xácăđnhăcácănguyênănhânăcăbnăgâyăôănhimămôiă

Phng pháp thng kê; phân tích; so sánh; tng hp:
ătàiăsădngămtăsăphngăpháp phânătíchădaătrênăktăquăkhoăsátăkinhătă- xã
hiăậ môi trng làngănghăBìnhăYên; phânătíchăquanătrcămôiătrngăvàăsoăsánhă
viămcăđăcho phép theo TCVN; các phânătíchăcácătipăcnăthăchăliênăquanăđnă
làngănghă(Institutional Approach); cácădăliuăs/thăcp (primary and secondary
data);
ătàiăcngăsădngăphngăphápăphânătíchămtăsăđăánăđcăđúcăktăbiăcácăbàiă
hcăkinhănghimăqucătăvàătrongăncăcaămtăsădăánăthànhăcôngătiăNamănhă
vàămtăsătnhăkhácănh dăánăQLCTNHătnhăNamănh;ădăánăPhátătrinăđôăthă
Namănh;ădăánăJFPRăThanhăhóa…ă
4

Phng pháp thc nghim:
Cácăgiiăphápăđăxutătrongăđătàiănàyăsăkhôngăchănmătrênăgiy,ămàăcònăđcă
thcăhinătiălàngănghăđúcănhômăBìnhăYên.ăVicăđánhăgiáătácăđngăhayăhiuăquă
caăcácăgiiăphápătăthcănghimăsălàăbàiăhcăkinhănghimăhuăíchăchoăcácălàngă
nghăkhácătrênăcănc.
5. Ý ngha khoa hc ca đ tƠi
Viămcătiêuăvàăphngăphápănêu trên,ăđătàiă“Hin trng và gii pháp ci to ô
nhim môi trng làng ngh Bình Yên – tnh Nam nh”ămangăỦănghaăkhoaăhcă
và thcătinătoălnătrongăvicătìmăraăcácănguyên nhân và giiăphápăhuăhiuăvàăkhă
thi đăciăthinămôiătrng làngănghăBìnhăYên nói riêngăvàăcácălàngănghătrongăcă
ncănóiăchung. SăthànhăcôngăcaăđătàiăgópăphnăthcăhinăchinălcăQunălỦă
ChtăthiăNguyăhiăcaăTnhăNamănh.ă
ătàiăcònămangăỦănghaăxưăhiătoălnătrongăvicăxưăhiăhóaăcôngătácăboăvămôiă
trng,ăviăsăthamăgiaăđngăb,ăđaăngành; vàăkhngăđnhăvaiătròăthamăgiaăcaăcngă
đngălàăhtăscăcnăthitătrongăcôngătácăboăvămôiătrng làngăngh; ngăthi là

đcăkăthaăvàăphátătrinăchoăphùăhpăviălàngănghăBY.
Chng 2: Thc trng môi trng lƠng ngh Bình Yên.
Niădungăchínhăcaăchngă2:ăPhânătíchăktăquăkhoăsátăKinhăt - Xưăhi - Môi
trng làngăngh;ăvà phân tích kt quăquanătrcămôiătrng làngăngh,ătăđóătìm ra
các nguyên nhân chính tácăđngă đn môi trng làngă nghăBìnhă Yên;ă mcă đă ôă
nhimăvàăhuăqu caăchúngăđiăviăviămôiătrngătănhiên,ăxưăhiăvàăcucăsngă
caăngiădânălàngăngh.
Chng 3: Gii pháp ci to môi trng lƠng ngh Bình Yên.
Niădungăchínhăcaăchngă3:ălàăcácăgiiăpháp ciăto môi trng làngănghăBình
Yên vàăcácăbàiăhcăkinhănghim rút trongăquáătrìnhăthcăhinăcácăgiiăphápănàyătiă
làngănghăBìnhăYên.
6

CHNG 1: C S Lụ LUN

1.1. Lý thuyt v môi trng
1.1.1. Khái nim môi trng.
"Môiătrngăbaoăgmăcácăyuătătănhiênăvàăyuătăvtăchtănhânătoăquanăhămtă
thităviănhau,ăbaoăquanhăconăngi,ăcóănhăhngătiăđiăsng,ăsnăxut,ăsătnăti,ă
phátătrinăcaăconăngiăvàăthiênănhiên.ă(iu 1, Lut Bo v Môi trng CHXHCN
Vit Nam, s 52/2005/QH11)
Môiă trngă sngă caă conă ngiă theoă chcă nngă đcă chiaă thànhă cácă loi:ă Môiă
trngătănhiênăbaoăgmăcácănhânătăthiênănhiênănhăvtălỦ,ăhoáăhc,ăsinhăhc,ătnă
tiăngoàiăỦămunăcaăconăngi,ănhngăcngăítănhiuăchuătácăđngăcaăconăngi.ă
óălàăánh sángămtătri,ănúiăsông,ăbinăc,ăkhôngăkhí,ăđng,ăthcăvt,ăđt,ănc ă
Môiătrngătănhiênăchoătaăkhôngăkhíăđăth,ăđtăđăxâyădngănhàăca,ătrngăcy,ă
chnănuôi,ăcungăcpăchoăconăngiăcácăloiătàiănguyênăkhoángăsnăcnăchoăsnăxut,ă

scăchtăchădoămôiătrngălàăđaăbànăvàăđiătngăcaăsăphátătrin,ăcònăphátătrină
làănguyênănhânătoănênăcácăbinăđiăcaămôiătrng.
Trongăhăthngă kinhătăxưăhi,ă hàngăhoáăđcă diăchuynă tă snăxut,ăluăthông,ă
phânăphiăvàătiêuădùngăcùngăviădòngăluânăchuynăcaănguyênăliu,ănngălng,ăsnă
phm,ăphăthi.ăCácăthànhăphnăđóăluônăătrngătháiătngătácăviăcácăthànhăphnătă
nhiênăvàăxưăhiăcaăhăthngămôiătrngăđangătnătiătrongăđaăbànăđó.ăKhuăvcă
giaoănhauăgiaăhaiăhăthngătrênălàămôiătrngănhânăto.ăTácăđngăcaăhotăđngă
phátătrinăđnămôiătrngăthăhinăăkhíaăcnhăcóăliălàăciătoămôiătrngătănhiênă
hocătoăraăkinhăphíăcnăthităchoăsăciătoăđó,ănhngăcóăthăgâyăraăôănhimămôiă
trngătănhiênăhocănhânăto.ăMtăkhác,ămôiătrngătănhiênăđngăthiăcngătácă
đngăđnăsăphátătrinăkinhătăxưăhiăthôngăquaăvicălàmăsuyăthoáiăngunătàiănguyênă
đangălàăđiătngăcaăhotăđngăphátătrinăhocăgâyăraăthmăho,ăthiênătaiăđiăviă
8

cácăhotăđngăkinhătăxưăhiătrongăkhuăvc.ă(Ngun: R.Kerry Turner, David Pearce
& Ian Bateman, – Giáo trình Kinh T Môi trng)
PhátătrinăbnăvngălàăsădngăhpălỦăvàăcóăhiuăquăcácăngunătàiănguyên,ăboăvă
Môiătrngămtăcáchă khoaă hcă đngăthiviă să phátă trină kinhătă (ải ngh môi
trng toàn cu Rio de Janerio, 6/1992).
Phátătrinăbnăvngălàăsăphátătrinăđápăngăcácănhuăcuăhinătiămàăkhôngălàmătnă
hiăkhănngăcaăcácăthăhătngălaiătrongăđápăngăcácănhuăcuăcaăhă(ải đng
th gii v môi trng và phát trin - World Commission and Environment and
Development, WCED).
1.2. Lý thuyt v ô nhim môi trng
1.2.1. Khái nim ô nhim môi trng
Ôănhimămôiătrngălàăsăbinăđiăcaăcácăthànhăphnămôiătrngăkhôngăphùăhpă
viătiêuăchunămôiătrng,ăgâyănhăhngăxuăđnăconăngi,ăsinhăvtă(ngun: lut

mùiăkhóăchu,ăgimătmănhìn xa do bi.
Có 5ă loiă chtă thiă khíă chă yuă đcă thiă ra gâyă ôă nhim khíă quyn,ă gm: (1)
Cacbonăôăxítă(đcăhiăđiăviăđngăvt)ăậ phát sinhătăcácăphngătinăgiaoăthôngă
vnătiăvàătăngànhăcôngănghip; (2) Oxităluăhunhă(cóăthăgâyăhiăchoăcăđngăvàă
thcăvt)ăchăyuăhìnhăthànhădoăđtăcháyăcácănhiênăliuănhăthanăvàădu;ă(3) Ôxit
Nitoă(cóăthălàmăthngătnăphiăconăngiăvàăgimăsătngătrngăcâyăci),ăchă
yuăđcătoăraătăcácăphngătinăgiaoăthôngăvnătiăvàătăvicăđtăcháyătiăchă
nhătrongăcácănhàămáyănhităđin; (4) Hydro cacbon ậ khiăktăhpăviăÔxit nito và
tiaăccătímătoăthànhămtăloiăsngăhóaădu,ătoăraăcácătriuăchngăkhóăth,ănga,ă
chyăncămtăăngi;ă(5)ăCácăhpăchtăkhôngăđngănhtăcaăcácăchtărnăvàălngă
lălngătrongăkhôngăkhí,ăchăyuălàăbi,ătànătroăvàăchtăchìătrongăkhíăthiăcaăcácă
phngătinăgiaoăthôngăvnăti,ălàmăgimătmănhìnăvàăcóăth gâyăhiătrcătipăchoă
conăngi.
Ọ nhim ngun nc
Xyăraăkhiăncăbămtăchyăquaărácăthiăsinhăhot,ăncărácăcôngănghip,ăcácăchtă
ôănhimătrênămtăđt,ăriăthmăxungăncăngm.ăÔănhimăncălàăsăthayăđiătheoă
10

chiuăxuăđiăcácătínhăchtăvtălỦăậ hoáăhcăậ sinhăhcăcaănc,ăviăsăxutăhinăcácă
chtălăăthălng,ărnălàmăchoăngunăncătrănênăđcăhiăviăconăngiăvàăsinhă
vt, làmăgimăđăđaădngăsinhăvtătrongănc.
Ôănhimăncăcóănguyênănhânătăcácăloiăchtăthiăvàăncăthiăcôngănghipăđcă
thiăraăluăvcăcácăconăsôngămàăchaăquaăxălíăđúngămc;ăcácăloiăphânăbónăhoáă
hcăvàăthucătrăsâuă ngmăvàoăngunăncăngmăvàăncăaoăh;ăncăthiăsinhă
hotăđcăthiăraătăcácăkhuădânăcăvenăsông.
Ọ nhim đt
Xyăraăkhiăđtăbănhimăcácăchtăhóaăhcăđcăhiădo cácăhotăđngăchăđngăcaă

btănhngăaiălàmăôănhimăphiătrătin.

1.2.3.2. Riălonătrongăvnăhành caăthătrng:
TheoăCoase,ădaătrênăkháiănimăchi phí giao dch,ăthăhinăsătnătiăcaănhngăchiă
phíăđcăthùădoănhngăcăgngăphiăhpăcaăcácătácănhân.ăNuănhngătácănhânănàyă
cóăthădădàngăliênălcăviănhauămiăkhiămtăvàiătácănhânătrongăsăhăchuăthităthòiă
doăhànhăđngăcaămtăsăkhác,ăthìămtăkhôngăgianăthngăthoăcóăthăđcămăraă
vàănhăthăsădnăđnămtătìnhăthăttăchoămiăngi.ăNóiăcáchăkhác,ăsădănhngă
ngoiăngătnătiăthìăđóălàăvìăvicălàmăbinămtăchúngăsătnăkémă(tính theo chi phí
giaoădch)ăhnălàăchuăđngăchúng.
Mcădùăcácătàiănguyênăthiênănhiênălàăđóiătngătraoăđiătrênăthătrng,ănhngăgiáă
caănhngăgiaoădchănàyăđcăxácăđnhărtăthp.ăTrongăkhiămtăsăsnăphnămôiă
trngăkhácănhăchtălngăkhôngăkhí,ăting năliăkhôngăcóăthătrngăvàădoăđó,ă
khôngăcóăgiá.ăiuănàyăthngădnăđnăvicăxemăcácăsnăphmănàyălàăminăphíăđă
riăkhaiăthácăchúngăquáămc.
Săthtăbiăcaăthătrngătrongăvicăboăvămôiătrngăxutăphátătăvicăđánhăgiáă
thpănhngăchiăphíămàănhng quytăđnhăcaăcácătácănhânăcóăliênăquanăkéoătheo.ă
Nhngăquytăđnhănàyăđcăđaăraătrênăcăsănhngăchiăphíădoăngiăraăquytăđnhă
trcătipăgánhăchu,ămàăkhôngătínhăđnănhngăchiăphíămàăngiănàyăbtăcăxưăhiă
phiăgánhăchu.ă
Mtănguyênănhânăkhácăcaăthtăbiăthătrngăvàătìnhătrngăxungăcpăkéoădàiănmă
trongăhànhăviăcaăngi n không (ámăchăhànhăviăcáănhânăchăngha). Viăbnăchtă
12

côngăcaăsnăphmămôiătrngănênătngăngiăriêngălăcóăxuăhngăkhaiăbáoăthpă
săsnăsàngăchiătrăcnăbiênăcaămình.ăVíăd:ădùăkhôngăthamăgiaăvàoănălcăchungă
đăboăvăchtălngăncăcaămtăconăsông,ăngiătaăvnăluônăcóăthăthăhngănóă

thôngătinănàyăthìăchúngăcng đcăkinăgiiătheoănhiuăcáchăkhácănhauătrongăkhuônă
khăcaănhngălỦăthuytăkhoaăhcăcnhătranhănhau,ăđôiălúcăđiuănàyăbucăphiăhànhă
đngătrcăkhiăhiuăbit,ăviănguyăcălàăraămtăquytăđnhăsaiălm.
(ngun:ăPhipipeăBontemsăGillesăRotillonă(2008),ăKinh t hc môi trng Economie
De L’environnement, Nhàăxutăbnătr)
1.2.4. Kim soát ô nhim môi trng.
1.2.4.1. Chiăphíăcaăvicăkimăsoátăôănhim
Phnăngăcaăchúngătaăđiăviănnăôănhimăthngăkhinăchúngătaăquytăđnhă“hưyă
giiăquytănóăđi”,ăvàăcmăthyărngăcóăthălàmăschăkhôngăkhí,ăđtăvàănc.ăNhngă
nhăthănàoăthìăđcăcoiălàăsch?ăSăschăcngănhăcáiătt,ălàăgiáătrătngăđiăhnă
tuytăđi.ăăxácăđnhămcăđăôănhimăchoăphép,ătrcătiênăcnăphiăxemăxétăphíă
tnăcnăđăgiămôiătrngăsch.ăVicăkimăsoátăôănhim khôngăphiălàăkhôngăphíă
tn.ă Côngă laoă đngă vàă vnă sădngă choăvică xâyădngă vàă vnă hànhă cácă thită bă
chngăôănhimăsăkhôngăthăđcăsădngăchoăvicăsnăxutăhàngăhóaăvàădchăvă
khác.ăGiáătrăcaăcácăhàngăhóaăvàădchăvăkhôngăđcăsnăxutăraălàăphíătnăcaăcácă
hotăđngăkimăsoátăôănhimăcaănhàămáy.ăPhíătnăchoăkimăsoátăôănhimălàăsăápă
dngătrcătipăcaănguyênătcăchiăphíăcăhi.
1.2.4.2. Liăíchăcaăvicăkimăsoátăôănhim
Nhngăliăíchăcaăvicăkimăsoátăôănhimăbaoăgmăvicăciăthinăđiuăkinăsngăcaă
các thànhăviênătrongăxưăhi,ălàăktăquăcaămôiătrngăschăhn.ăăđoăliăíchăcaă
hotăđngăkimăsoátăôănhim,ăgiáătrăcaăvicăciăthinăđiuăkinăsngănóătoăraăcnă
phiăđcăxácăđnh.ăVíăd:ăđ xácăđnhăđcăliăíchăcaăvicăgimă50%ăkhói,ăchúngă
taăcóăthăhiămiăngiăsngătrongăkhuăvcăđóăvicăgimăkhóiănàyăcóăgiáătrăbaoă
nhiêuăđiăviămiăcáănhânăh.ăBngăvicăcngăttăcăcácăconăsăcóăđcătăcácăcâuă
trăli,ăsăcóăđcăgiáătrătínhăbngătinăcaăcácăliăíchăcóăthăđtăđc.
1.2.4.3. Mcăđăthíchăhpăcaăvicăkimăsoátăôănhim
14

15

Huăhtăbtăkăvicăcmăcácăcáănhânăvàăcôngătyănàoăkhi hotăđngăhămunălàmă
đuăgâyănênăvnăđăthcăthi
Kim soát gián tip
Chínhăphăcóăthăkimăsoátănhiuăloiăôănhimăbngăcáchăđánhăthuăcácăhotăđngă
gâyăôănhim.ăTrongătrngăhpăcóăthăxácăđnhălngăcácăchtăthiăgâyăôănhiêmăcaă
tngăcăs,ămtămcăthuăcóăthăđcăápădngătrcătipăvàoămiălngăchtăthiă
đcăthiăra.ăVicănàyăsălàmăchoăcácăcăsăgâyăôănhimăgimălngăchtăthi.ăVică
sădngăthuăđăkimăsoátăôănhimăcóămtăsăthunăli:ăthunăliălnănhtălàănóă
khuynăkhíchăcăsăgâyăôănhimătìmăcácăbinăphápăvàăphngătinăđătránhăhayălàmă
schăchtăthi.ăMtăthunăliănaălàănóăngnăcăsăgâyăôănhimăkhiăchuynămtă
phnăchiă phíă snă xută(chiăphíăôănhim)ăchoă că să khác;ă điuă nàyăkhôngă khuynă
khíchăcácăcăsăsnăxutăquáăcôngăsut.ă
Tuyănhiên,ăbinăphápănàyăcngăcóămtăsăđimăbtăli:ăkhóăcóăthăxácăđnhăđcăliă
ích ậ tngăhocăcnăbiênăậ caăvicălàmăschăchtăthiăđiăviăxưăhi.ăTuyănhiên,ă
cngăkhôngănênăquáăchúătrngăvàoăchătríchănó,ăvìăbinăphápănàyăhngăvàoămiăcă
gngăđăkimăsoátăôănhim;ăThăhai,ăvicăápădngămtăloiăthuănhăthăkhôngădă
dàng.ăCnăcóăgiámăsátăđăđmăboărngăcácăchtăthiăđcăxălỦăđúngăcách;ăThăba,ă
vicăđánhăthuăđcăcácăcăquanăchínhătrăthcăhinăchăkhôngăphiăcácăcăquană
kinhăt,ăvàăchínhătrăhoànătoànăcóăthăxenăvàoăvicăápădngăcácămcăthuăthíchăhp.
Hinănay,ăhìnhăthcăkimăsoátănàyăchaăđcăsădngănhiu.
To ra các th trng có quyn gơy ô nhim
Vicăkhôngăcóăquynăsăhuăchínhăđángăđcăxácăđnhărõăđiăviăvicăsădngăcácă
dchăvăcaămôiătrngălàănguyênănhânăchăyuăcaăcácăvnăđămôiătrng.ăTrongă
cácătrngăhpănhăvy,ăcóăthăđtăđcămcăkimăsoátăôănhimătiăuăbngăcáchă
hiuăquănhtăvămtăchiăphíăthôngăquaăvicăthitălpămtăthătrng quynăgâyăôă