B<)
GIAO Dl)C VA DAO TAO
TRVONG DAI
HOC KINH TE TP.HO CHi MINH
TS. PHAN
THI
BICH NGUYET
. .
KIEM
SOAT AN NINH
TAl
CHINH
NHAM
GIAM
THIEU
RiJl
RO
QU6C
GIA
TRONG
TIEN
TRINH
HOI
NHAP
• •
KINH
TE
CUA VIET NAM
. .
DS
Uti

VA
DAO
V.O
TRUClNG
DH
KINH
T~
TP.HCM
THU
VI:¢N
? ~
MODAU
1.
Tinh
ca' p thie't
M()t
ht%
thO'ng
tai chinh
6n
djnh c6
th~
trd
nen
khong
6n
djnh vl
nhi~u
nguyen
nhan, do

sO'
nguyen
nhan
gay ra ba't
6n
tai
chinh bao g6m:
Cac
chinh sach kinh te' vi
mo
khong
b~n
vii'ng,
cac
thoa
thu~n
dan
xe'p
v~
ty gia thie'u tinh tin
c~y.
giam
sat
tai chinh ye'u kern,
dap
ung tinh minh
b~ch
tai chinh khong
d~y
du ky

th~
ap
dt,mg
hang
lo~t
cac
giai
phap
m()t
each
c6
ht%
thO'ng
va lien
tl;lC.
Cac
giai
phap
nay
CO
mO'i
quan
ch~t
che
VOi
nhau
Va
d~U
nh~m
ffil;lC

tai chinh trong
di~u
kit%n
toan
du
h6a, h()i
nh~p
kinh te' qu6c te'
giam
thi~u
rui ro qu6c gia.
Xua't
phat
tu
nhii'ng ly do
tren
chung
toi da chqn
d~
tai
"Kiim
soat
an
ninh
tai
chinh
nh~m
giam
thiiu
rui

nhii'ng
IDl;lC
dich sau:
• Xay dtjng
ht%
thO'ng
ly
lu~n
v~
an ninh
tai
chinh.
A.nh
hu'dng an ninh tai chinh toi
nh
ro qu6c gia.
• Phan tich tac d()ng
cua
an
ninh
tai
chinh va
ki~m
soat
an ninh
tai
chinh thlfc te' thoi
gian qua ciing nhu' nhii'ng nguy
cd
ti~m

d~
mang tinh
ly
lu~n
ciing
nhu
thlfc tiSn chung toi
se
xay
dlfng mo hlnh
canh
bao
sam
ngan
ngua
khung
hoang
ki~m
soat
du'<;jc
rui ro.
3.
Phudng
phap
nghien
cuu
La m()t
d~
tai
mang

h<Jp
cac
phudng
phap
suy diSn, phudng
phap
thO'ng
ke ta't ca
cac
phu'dng
phap
tren
d~u
c6 lien quan,
b6
sung cho nhau va trong qua trlnh
ii
nghien
CUll
d~
ati tuy
tung
tntong hqp
Cl;l
thS rna m6i phttdng
phap
dttqc
v~n
dl;lng
nhi~u

II
: "Thtfc
tr~ng
an
ninh
tai
chfnh va
ki@'m
soat
an
ninh
tai
chfnh"
Chtidng
III:
"Ki@'m
soat
an
ninh
tai
chfnh trong tie'n
trinh
hqi
nh~p
kinh te' quo'c te'
cua
Vi~t
Nam"
Voi thai gian khong
qua

nha't djnh chung t6i ra't mong
nh~n
dttqc
sl;l'
dong
gop
cua
qui vi.
iii
, ? ' '
DANH
Ml)C
CAC BANG
VA
HINH
Danh
ml}.C
cac
bang
Bang
2.1:
T6c
d(>
tang
t6ng
san
phffm trong nu'oc 5
nam
2001-2005
(Ddn vi: %)

so' qu6c gia trong khu
vl,l'c
Bang
2.5:
Cd
ca'u
N<;J
nu'oc
ngoai
cua
Vit$t
Nam
(DVT: Trit$u USO)
Bang
2.6:
Cac
chi
tieu
v~
Nq
vay nu'oc
ngoai
cua
Vit$t
Nam
Bang
2.7:
Ty
lt$
tie't

2.4: Ty gia ho'i
doai
hit$u
ll,l'c
Hlnh 2.5: Tlnh hlnh
vay
Nq
nu'oc ngoai
cua
Vit$t
Nam
(DVT:
trifu
USD)
ffinh 2.6:
T6ng
dich vv
nq
phai
tra theo
cam
ke't Vit$t
Nam
Hlnh 2.7:
Cd
ca'u nq
nam
2001
Hinh 2.8: Ty trQng
cac

1~
l?m
phat
Vi~t
Nam,
Thai
Lan, Trung Qu6c
Hlnh
2.12:
Uii
sua't
LIBOR
nam
1996-2005
ffinh 2.13:
T6ng
kho'i 1u'qng giao djch
nam
2005 theo do'i tu'qng nha
d~u
tu'
ADB:
DAC:
FDI:
GDP:
JBIC:
NSNN:
ODA:
UNDP:
WB:

Chau
A (Asian Development Bank)
Uy
Ban
Vit$n
tr<;f
phat
tri~n
(Development
Aid
Committee)
Dfiu
tu'
tn,tc tie'p nude ngoai (Foreign Direct Investment)
T6ng
san
phffm quo'c n()i (Gross Domestic Product)
Ngan
hang
H<;Jp
tac quo'c
te
Nh~t
Ban
(Japan International
Cooperation Agency)
Ngan
sach
Nha nude.
H6

m~i
Ngan
hang
nha nude
Chinh
sach
ti~n
tt$
Ty
gia ho'i
doai
Dfiu
tu'
nude
ngoai
T6
chuc
tin
dl;lng
Vit$t
nam
d6ng
Lai
sua't
tren
thi
tru'C1ng
lien ngan
hang
London (London Interbank

Giam
sat
ngan
hang
v
Ml)C
Ll)C
CHUONG
1:
TONG QUAN VE
AN
NINH
TAl
CHINH v A
HOI
NH!P
KINH
TE
QUOC
TE
1
11
T
,:!
~
• h
'.
h'
h 1
. . ong quan ve

dinh
tai
chfnh 3
1 1
4
N
~
h~
~
b""
,:!
'.
h'
h 5
. . .
guyen
n
an
gay
ra
at
on
tat
c
In
.
1.1.5.Can
thi~p
cua
chfnh

dn
thie't
cua
ki~m
soat
an
ninh
tai
chinh
trong
tie'n
t
' h
hA
0
hA
k'
h
tA'
_,-
t"' 9
r1n
QI
n
~
p In e quoc e

121
Kh
,.

tf:(
do hod thfi(Jng
mg;i

11
1.2.2.2.Tf:(do hod
tili
chinh
12
1.3. Kinh
nghi~m
ki~m
soat
an
ninh
tai
chinh
trong
tie'n
trlnh
hc}i
nhlj.p kinh te' quo'c te'
~
A
, ,
, ,
0
t A
thA'
0

lan
va
Hong
Kong
17
1.3.4.
Co
che'
giam
sat
ASEAN
v~
an
toan
tai
chfnh
19
Ke't
lulj.n
chu'dng 1

~
20
CHUONG
II: THl}C
TR~NG
AN
NINH
TAl
CHINH

an
ninh
tai
chinh
Vi~t
Nam 22
vi
2.2.1. Chinh
sach
Uti
kh6a
23
2.2.2. Chinh
sach
ti~n
t~
26
2.2.2.1.
v~
di~u
hiinh !iii
suii.'t.
26
2.2.2.2.
DI!
tnl
bdt
bui)c
28
2.2.2.3. Chinh sdch ty gid 29

gian 43
2.3.1.
Ho~t
d9ng
cua
h~
th6ng
ngan
hang
43
2.3.2.
Tinh hlnh
cac
quy dffu tli
t~i
Vi~t
Nam 45
2.3.3.
Tinh hlnh
ho~t
d9ng
cua
thi truong
chung
khoan
Vi~t
Nam: : 46
2.4.
H~
tho'ng giam

tai
chinh
trong
mO'i
quan
h~
vOi
ml}c
tieu
ht}i
nh~p
50
3 .1.1.
Thai
cd
va
thach
thuc khi
Vi~t
N am h9i
nM
p tai chinh 50
3.1.1.1. Thai
cd

50
3.1.1.2. Nhllng thdch thac
51
3.1.2. MtJc
tieu

quO'c
gia
62
3.3.1. Chinh
sach
ki~m
soat
an
ninh tai chinh
cua
Chinh
phu
62
3.3.1.1. Vai fro cua nhii nude trong
kiim
sodt an ninh tiii chinh
62
3.3.1.2.
Hog,ch
djnh chinh sdch tiii kh6a . 64
3.3.1.3. Chinh
sdch
tiin
t~
66
332K
.~?
,
"h'"h'h
h~h~

73
. . . ac
g1a1
p
ap
e
am
ao
a nang tlep n
~n
n<;1
nlioc ngoa1. .
vii
3.3.3.l.Tiing
truong kinh
te'

73
3.3.3.2. Muc
df:(
tril ngo{li
t¢
qu(Jc
gia 74
3.3.3.3.
Cdc gidi
phdp
lam gidm chi
phi
n(/ vay

LI~U
THAM KHAO
Sl
PH{) Ll)C
Ph1;111;1c:
Rui ro
quO'c
gia
Ph1;111;1c:
Giai
thkh
thu~t
ngu
Ph~
l~c:
S6li<%u
kinh te'
Vi<%t
Nam
Ph1;111;1c:
SO'li<%u
nq cua cac qu6c gia
Ph1;111;1c:
Ban
v~
tham nhiing
Ph1:1lvc:
Ke't hqp
v~n
dvng

HOI
NH~P
KINH
TE
QUOC
TE
An ninh tai chinh la
mot
khai
ni~m
kha
mdi
va chu'a
du'QC
nghien
cuu
mot
each
d~y
dii,
c6
h~
thong,
d~c
bi~t
la
an ninh
tai
chinh trong diSu
ki~n

slf va xa
h()i.
Nhu'ng nhii'ng
nam
g~n
day,
khai
ni~m
an ninh da
du'(lc
sii'
dt,mg
ra't nhiSu va rna
r()ng
sang
cac
linh
VlfC
khac
nhau
k€
ca
linh
VtfC
kinh
tS-
tai chinh.
Trong
tu
di€n Tie'ng

n<.J.n,
bj ba't
ngo
hay bi suy thoai.
Rieng ngu'oi Trung Qu6c khong dung
"an
ninh" trong
C\lm
tu
an ninh
tai
chinh hay an
ninh kinh
te' nhu'
chung
ta thu'ong dich rna thay vao d6 la
tu
"an
to~m,
hay
"bao
dam,
vdi nghia an toan la
khong
rui
ro, khong bj nguy hi€m, trong d6
n.H
ro
Ia
nguy

tr<.J.ng
an toan,
yen
6n, c6
bao
dam.
Tit
do
co the' dtta ra
khai
ni~m
vi
an ninh tai chinh
ta
de'
chl mi)t finh
trf!,ng
tai chinh
iln dtnh, an toan va vilng
miJ.nh.
An ninh tai chinh trong qua trlnh hoi
nh~p
Ia
diSu
ki~n
thie't ye'u
d€
6n
dinh va
phat

djnh
tai
chinh.
2
1.1.2.
On
djnh va da'u
hi~u
ciia stj fin djnh
tai
chinh
Dau
hi~u
cua
stf
6n
dinh
du'QC
the
hi~n
a stf
6n
d!nh
cua
thi tru'ong ti€n
t~
va thi tru'ong
tai
chinh.
on

va
6n
dinh
de
h6 trq. Nhung
dau
hi~u
nay
se
du'qc
phan
chia
thanh
hai
h~
th6ng
chinh
sach: chinh
sach
ti€n
t~
va chinh sach
tai
khoa.
Stf
6n
dinh thi tru'ong ti€n
t~
anh
huang

d€
dn
xem
xet
a day la c6 the
chap
nh~n
m9t
muc
l<;1m
phat
a
ty
1~
nhat
djnh
nao
d6. Tuy nhien khi
l~m
phat
Vu'Qt
qua
ffiQt
ffiUC
dQ
nhat
d!nh
nao
do thl
phai

kern linh d()ng) chinh
Ia
nguy
cd
Ian
r()ng stf
bat
6n
dinh
cua
n€n
kinh te'. Gia
ca
thay d6i
phan
anh
stf thay d6i
cd
ban
cua
n€n
kinh te'. Chi khi
nao
gia
ca
trong thi tru'ong
tai
chlnh thay
d6i
qua rnuc

dn
lu'u
y khi
nghien
cuu: Tffrn quan trQng
cua
ngan
hang
va nhung
cong
ClJ
tai
chinh
nao
"du
m(;lnh
de
gay
ra
SlJP
d6".
C6 hai ly do chung rninh cho
vi~c
sii'
dt;Ing
nhung giay to c6 gia
cua
ngan
hang
la phu'dng

tai san).
Do
d6
se
lam
cho
cac
tai
san
c6 tinh thanh
khoan
cao
hdn trong tru'ong
hqp
tai
san kh6
chuyen
nhu'<jng
hay
doanh
nghi~p
dang trong tlnh
tr(;lng
pha san.
Thu
hai la
lien
quan
de'n
h~

khac
nhau. Khi nhung khoan
n<j
phai tra c6 tinh
thanh
khoan
kern
se
lam
cho gia tri
c6
phie'u
cua
ngan
hang
khong
6n
d!nh, gia
c6
phie'u thi tru'ong tang.
Do
d6,
de
t<;1o
uy tin
tren
thi tru'ong
ngan
hang c6
the

se
du'<jc
b9c
19
r6 khi xua't
hi~n
stf suy ye'u
cua
h~
thO'hg
thanh
toan.
M9t
ye'u
tO'
mang
nguy
cd
ti€rn
in
d§n de'n rui ro trong
h~
thO'ng
thanh toan ngan
3
h~mg
la ty gia ho'i
doai.
Nhu'
v~y

clfc ky quan tn;mg
M()t va'n
d~
dn
phai
giai
quye't d6 la: gia ca
tren
thi
tntong
phan
anh
muc
d()
ba't
6n
cua
thi tn.tong nhu' the'
nao
va voi thi tru'ong nao. Khi gia
ca
thay
d6i
qua
muc
se
d~n
de'n m()t ke't qua la slf ba't
6n
dinh.

voi
thi tru'ong tai chinh.
£>6ng
thai, slf thay
d6i
gia m()t
each
m<;tnh
me
va d()t ng()t
c6
the
dem
de'n nhii'ng t6n tha't cho
n~n
kinh te'.
Qua
nghien
cuu
ciing
nhti thlfc te'
da
chung
minh, ta tha'y thi tru'dng
tai
chinh
c6
nhii'ng
tac
d()ng

thi
tru'ong
tai
chinh
c6
ti~m
nang
anh
hu'dng IOn de'n blnh
di<$n
vi
m6
hdn la ye'u
tO'
v~
Slf
phat
trien
cua
thi tru'ong
hang
h6a
va dich Vl;l. Nhii'ng
anh
hu'dng
nay
c6
the
tac
d()ng

Ian, tac d()ng,
gay
ba't
6n
tren thi
tru'ong
tai
chinh khi m()t thi tru'ong
nao
d6
g~p
ba't 6n. Kinh
nghi<$m
cho tha'y
rAng
chi
dn
m()t slf thay
d6i
m()t
each
d()t ng()t
cua
m()t thi tru'ong
nao
d6
thll~p
tuc c6
th€
gay

qua
tac
d()ng
cua
chung
de'n
qua
trlnh
ho<;tt
d()ng
cua
h<$
thO'ng
tai
chinh. Slf ba't
6n
c6
the
xay
ra
tu
nhii'ng cu so'c
phat
sinh trong
h<$
tho'ng
tai
chinh r6i
tU
d6

phi
tai
chinh,
cac
doanh
nghi<$p
va
chinh
phu
lam
cho
dong
thu chi
tai
chinh
cua
h<;>
bi suy giam.
Lam
gian
do<;tn
ho<;tt
d()ng
cua
nhii'ng
the
che'
tai
chinh va thi tru'ong
tai

ngan
hang
nho, nhii'ng bie'n d()ng
tren
thi tru'ong
ngo<;ti
ho'i; va cho de'n
ngay
ca
va'n
d~
hu' hong
h<$
tho'ng
may
chu
t<;ti
m()t
ngan
hang
IOn
hay
nhii'ng ho<;tt.d()ng
vay
mu'<;fn
khong
minh
b<;tch
cua
m()t

hoa va dich
Vl.J
ciia nSn kinh t€.
B!t
ky cu
s6c
nao
anh
hu'dng d€n linh vlfc tai
chfnh tdi muc
lam
suy y€u
mot
each
dang
k~
d€n nang
su!t
san
xu!t
lien
tt.Jc
ciia nSn
kinh
t€
co
th~
du'<;fc
gQi
la

b!t
6n djnh thl khong
md
rong tin
dt.Jng.
Tin
dt.Jng
giam
dfrn
d€n tlnh
tr~ng
"bong
bong"
d6i
vdi
tai
san tai chinh va gia tri
b!t
dong
san
(dong vai tro tai san
dam
bao) la nhan t6
gop
phffn
t~o
nen
quy
lu~t
do,

dffu
vdi nhii'ng kho khan, diSu
nay
co
th~
lam
cho
tlnh
tr~ng
kinh
t€
bi
x!
u di nhanh chong.
Tren
cd
sd
giii' vii'ng
6n
djnh ciia
cac
djnh
ch€
tai chfnh trung gian, n€u ngu'oi
gii'i
tiSn
bi
m{t
long tin
vao

dong gop ciia nhii'ng djnh
ch€
tai chinh
t~o
ra nhii'ng giai
phap
djnh gia rui ro va
quan
ly rui ro, va tang tinh thanh khoan cho nhii'ng khoan tin
dl_Jng,
va nhii'ng khoan tin
dl_Jng
khong du nang llfc
tai
chinh
se
bi
giam
dffn. Nhu'
v~y.
Slf
khung
hoang
ali chinh la
nguyen
nhan pha vo thi trttong tai chinh, luc do thi tru'ong tai chinh khong con cung
c!p
ngu6n v6n
hi~u
qua

vao
ty gia h6i doai.
Cac
bi~n
phap
c6
djnh
ty
gia nhiSu khi
Ia
nguyen nhan
dfrn
d€n slf
b!t
fin
djnh.
Thu
hai la slf
b!t
6n
djnh trong thi tru'ong v6n co
th~
cilng
anh
hu'dng d€n
cac
thi
tru'ong khac. Tinh thanh khoan
cua
thi trttong chung khoan co

vao
c6
phi€u se trd
nen
co
h~i.
va co slf djch
chuy~n
ldn trong
ho~t
dong
dffu
tu'
lam
tang
tiSm nang gay ra t6n
th!t
trong nSn kinh t€.
5
Thu ba
h't
stf thay
d6i
trong thi tn.tong tnii phie'u. Stf thay
d6i
nay
v€
Hiu
dai
co thS xay

"bong
bong"
cua
tai
san
thtfc (thi truong ba't
dong
san) co thS
anh
huong ra't
IOn
lam
xao
tron
de'n
chinh
sach
ti€n
t<$
qu6c
gia, va co co thS
but
pha nhung quy
lu~t
rang
buoc dS
d~n
de'n tlnh
tr~ng
khung

ra
nhung
anh
hu'ong Ian rong. Nhu'
v~y.
di€u do da noi
len
r~ng
stf
6n
dinh v€ gia chinh la
nhung diSm
quan trQng nha't dS 6n dinh thi tru'ong
tai
chfnh. Nhii'ng
chinh
sach 6n dinh
gia
tai
san
tai chinh la trQng
tam
dS
xay
dtfng chinh
sach
nh~m
thtfc
hi<$n
6n

6n
tai
chinh nhu' sau:
Ttf do
hoa
khu vtfc
tai
chinh qua
nhanh
rna khong co
cac
bi<$n
phap
khuye'n khich
quan
tri rui ro
th~n
trQng h6 tr(j.
Cac
chinh
sach
kinh te' vi mo khong b€n vung: chinh
sach
ti€n
t<$
noi long va chi
tieu ngan
sach
qua
muc

dan
xe'p v€
ty
gia thie'u tinh tin
c~y.
bao
g6m
d
de
che' do ty gia
c6
dinh khong b€n vung - di€u nay
d~c
bi<$t
quan trQng khi cac dinh che' tai chinh
va
cac
cong
ty
da
tro
nen
dtfa
d~m
vao
che' do
ty
gia
c6
dinh va khong phong

co cha't
lu'<:jng
kern
Ky
lu~t
thi tru'ong trong khu vtfc
ngan
hang
va doanh
nghi<$p
long
leo,
lam
giam
dong
ltfc
quan
tri
rui
ro voi cha't
lu'<:jng
cao ciia ngan hang.
6
l.l.S.Can
thi~p
cua
chinh phil
M<)t
h~
thcSng

de'n
vi~c
d~
hi
t6n
thu'ong
lam
cho
khung
hoang
Ian
r<)ng.
Ba't
6n
djnh
c6
th~
dem
de'n nhfi'ng ke't
qua
thi~t
hc;ti
nhu':
dn
phai
c6
chi
phi
d~
dam

la
phai
lam
linh
hoc;tt
nhfi'ng ye'u
tO'
kern
linh
hoc;tt.
Ghi cii thi tru'ong chi
du'qc
phep
thay
d6i
theo
quan
h~
cung
du.
Cong
ClJ
tai
chinh
khong
dttqc
phep
ngan
can
va

6n
dinh
tai
chinh.
1.1.6.
Cac
tieu
chufi'n, chi
tieu
danh
gia
an
ninh
tai
chinh
E>O'i
vdi
tung
va'n
de,
linh
vlfc
khac
nhau
anh
hu'dng de'n tlnh
hlnh
an
ninh
tai

• Chi
tieu
v~
n«!
m.i8c
ngoai ciia quo'c gia
Chi
tieu
ve
nq
nu'oc
ngoai
ctia
qu6c
gia la
can
ell'
danh
gia
thl;I'c
trc;tng
an ninh
tai
chinh
qu6c
gia
trong linh vtfc vay
ncj
va
d~

ma't
kha
nang
thanh
toan,
WB
va
m<)t
s6
t6
chuc
tai
chinh
qu6c
te' thu'ong
dung
m<)t
h~
th6ng
cac
chi
tieu
xac
djnh
"gidi
hc;tn
an
toan"
trong
vay

nq
nude
ngoai
d~
m<)t
nu'dc
c6
muc
d<)
nq
blnh
thu'ong,
c6
th~
dam
bao
du'qc
an
ninh
tai
chinh
la:
•
T6ng
nq/GDP
<
50%,
•
T6ng
nq/xua't khffu

vu'qt
qua
20%,
•
Ty
1~
tra
nq
(Ty
1~
tra
nq/Thu
ngan
sach)
khong
vu'qt
qua
10%.
Ngoai
ra,
cac
nha
quan
ly
nq
co
th~
tham
khao
them

so
vdi
nghia
v~;~
trii
nq,
Hii
sua't
blnh
quan
cua
nq
nude
ngoai,
ky
7
h<;1n
vay binh quan, ty
1~
gia tri
hi~n
t<;1i
rong (NPV) ciia
cac
khoan
n<;1
so voi xuat
kh~u.
ty
1~

1a
n<;1
qu6c gia
nhu':
ch~m
tra
1u'dng,
cac
khoan
tai
chinh
con
treo
n<;1,
chi
dam
bao
xa
hQi
trong tu'dng
1ai,
nhii'ng khoan
nay
tren
thtfc te'
d~u
t(;lO
thanh
n<;1
Chinh phii.

hanh
trong
nam,
chie'm ty
1~
bao nhieu trong t6ng chi tai chinh ciia
nam
d6. d
day
1<;li
bao
g6m
2 chi tieu:
Ty
1~
ciia
sO'
trai
phie'u Chinh phii
pha
t hanh, chie'm trong
sO'
chi
tai
chinh ciia
d nu'oc,
Ty
1~
ciia
sO'

ti~n
tra
n<;1
v6n
g6c
va
1ai
chie'm trong
sO'
thu
nh~p
tai chinh d nam.
Thong
thu'ong ngu'oi ta cho
r~ng
dn
kh6ng che'
(J
muc
10%.
Thu ba
ty
1~
ganh
chiu
v~
trai phie'u Chinh phii:
1a
ty
tn;mg ciia

dS
danh
gia an ninh
tai
chinh ciia
mQt
nu'dc ciing
dn
phiii
xem
xet
de'n an ninh tai chinh ciia
cac
doanh
nghi~p
dang
ho<;1t
d9ng, t6n
t<;1i
tren
dat
nude d6.
Ho<;1t
d9ng
kinh doanh ciia
cac
doanh
nghi~p
1uon
chua

dQ
khac
nhau vdi nhung
muc
dQ
khac
nhau do nhung nguyen
nhan
khac
nhau.
Muc
d9
anh
hu'dng
cua
cac
1o(;li
nli
ro de'n
tai
chinh doanh
nghi~p
khong chi
phl;l
thUQC
vao
muc
dQ
8
tac

muc
d9
anh
hudng
CUa
cac
rui
ro:
tai
chinh
doanh
nghi<$p gifi'
du'QC
an
toan,
dam
bao
du'QC
an
ninh
tai
chinh
doanh
nghi<$p.
Ne'u
kha
nang
d€
khang
cua

ro
trong
ho~t
d(}ng
cua
h~
tho'ng
ngan
hang
D€
danh
gia
muc
dt)
rui
ro
trong
ho<.tt
dt)ng
ngan
hang,
ngu'oi
ta
sii' dl}ng
cac
chi
s6
ty
I<$
n<;f

mt)t
chu
y
hi<$n
nay.
Vi<$c
thl}'c
hi<$n
nghJa
Vl}
CO
dung
thoi
h<_ln
hay
khong?

.Vi<$c
danh
gia
kha
nang
tBn
t<_li
CUa
ngan
hang
lien
quan
de'n

tha'p
khong
c6
nghia
rAng
ngan
hang
d~c
bi<$t
nao
d6
c6
th~
suy
ye'u, rna
n6
cho
tha'y
kha
nang
d~
bi
ta'n
cong
bdi-
cac
d6i
thu
C<_lnh
tranh

ngan
hang
ch~c
ch~n
c6
th€
tie'p
tl}c
ho<.tt
dt)ng
trong
nhii'ng
sl}'
c6
nhu'
v~y.
So
sanh
vdi
vi<$c
xe'p
h<.tng
tin dl,lng,vi<$c
danh
gia
kha
nang
t6n
t<.ti
cua

vai
tro
d~c
bi<$t
cua
Ngan
hang
Ph~n
sd
hii'u
cua
chinh
phu
Ngu6n
nt)i
ll}'c
m<_lnh.
Vi<$c
danh
gia
kha
nang
t6n
t<.ti
nhu'
v~y
chi
t~p
trung
vao

do
d6,
ne'u
dn
thie't
nen
du'QC
nAm
trong
vong
ki~m
soat
cua
chinh
phiL
9
•
Tac
d()ng cua thi tru'ong
tai
chinh
Slj ba't 6n djnh
cua
cac
djnh che'
Uti
chinh dao d()ng trong
bien
d()
c6

tru'ong
ch~ng
h<;tn
do
chinh
phu
c6
nhung
bi~n
phap
h<;tn
che'
va
ngan ngua
tinh
tr<;tng
. d()c quySn. Ngay
l~p
tUc
thi tru'ong
tai
chinh
xay
ra ba't 6n djnh va
t<;to
ra
nhung
anh
hu'dng ba't
l<;Ji

ra nhung giao djch binh quan
tang
them, dftn toi
vi~c
tie'p tl)c
dffy
gia
len
cao hdn, tang tinh thanh khoan cua tai san. DiSu
ngu'<;fc
l<;ti
se
lam
cho thi truong thay d6i theo chiSu
huang
giam
sut,
giam
tinh thanh khoan ciia tai
san
dO'i
voi ngu'oi
n~m
giu.
Slf ba't 6n dinh ra't
kh6 d€ c6 th€ xac dinh
ch~c
ch~n
tren nSn
tang

hO'i
doai
cO'
djnh voi nhung tieu chuiln khong thay d6i.
Tinh linh
ho<;tt
cua
gia
ca
tai
san
tai chinh
Ia
d()ng
cd
d€
t<;to
nen
anh
hu'dng de'n nhiSu
linh vtfc khac.
D~u
tien
(va c6
le
quan trQng nha't) la
tang
them
kh6
khan

quO'c
gia,
d~n
tai
nhung
anh
huC1ng
de'n nSn kinh te',
lai
sua't
cd
ban,
ty gia
hO'i
doai
v.v Hdn
the
nua,
n6
ciing
c6
anh
hu'dng de'n
cac
chinh
sach
quO'c
gia
khac.
M<?t

nao
d6, nhu'
v~y
ne'u c6 nhung thay d6i trong gia
ca
cua
tai
san
thtfc hay
nhung
bie'n d()ng trong ty gia thi c6 th€
gay
ra
tinh
tr<;tng
thay d6i d()t ng()t tinh thanh
khoan hay
tang
them
cac
chi phi
d€
bao
dam
cho cong
Cl)
tai chinh.
" ,
, ,
, ,

te'
"H9i
nhlj.p
kinh
tf
quo'c
tf"
voi
the' gidi la qua trinh
md
r()ng, giao lu'u kinh te', h6
tr<;f
nhau
cung
phat
triSn,
tung
buoc
xoa
bo
nhung
can
trC1,
tie'n
tai
ttf do
h6a
hoan
toan
10

d6i
sang
cd
che' thi
tntong
va
chuy€n
d6i
phu
h<;fp
voi
xu the'
h<)i
nh~p
vao
khu vljc va qu6c te', trong d6, tlj do
h6a
tai chinh Ia
m<)t
xu httong
IOn,
chi
ph6i
ho~t
d<)ng
ciia
ca
hai
qua
trlnh

nh~p
Va
phat
tri€n
CUa
da't
nu'OC.
Tlf
do
h6a
tai
chinh
Ia
qua
trlnh
d€
cho
cd
che' tai chinh
phat
tri€n tlj do theo nhii'ng
nguyen
t~c
ciia thi tru'ong. Tt! do
h6a
tai
chinh trong
b6i
canh
h<)i

tai
chinh d
tffm
muc
qu6c te'
chinh
Ia
h<)i
nh~p
tai
chinh. Tt! do
h6a
tai
chinh
se
tang
ngu6n von
nhan
r6i
bilng
each
huy
d<)ng
tich liiy trong nu'oc.
1.2.2.
Kiim
smit
an
ninh
tai

te' qu6c te' va
d.;ic
bi<$t
Ia
tlj
do
h6a
ati chinh,
cac
nttoc
phai
d6i
m.;it
voi rui ro
tai
chinh
ngay
cang
IOn
va khiing
hoang
tai chinh
da
trd
thanh
m6i
de
d9a
chii ye'u de'n
an

phat
tri€n
d~
ma't
6n
dinh do
slf
dao
ngtt<;fc
ciia
dong
v6n,
d.;ic
bi~t
d6i
VOi
nhii'ng qu6c
gia
CO
chinh
sach
tai
kh6a
ye'u,
h<$
th6ng
ngan
hang
du'QC
bao

tr~ng
khung
hoang
tai chinh
do
qua trlnh tlj do
h6a
thu'dng
m~i
va tlj do
h6a
tai chinh di
qua
nhanh
so voi slj
phat
tri€n trong nu'oc v€
cd
sd
h~
tfing, v€
lu~t
phap,
h<$
th6ng
quan
ly
th~n
trQng va
cac

m<)t
qu6c gia,
d.;tc
bi<$t
Ia
tac
d('>ng
ciia tlf do
h6a
thttong
m~i
va tlf do
h6a
tai chinh
d€
tir do tha'y
dtt<;1c
tffm
quan
trQng, slj
dn
thie't ciia
vi~c
ki€m
soat
an
ninh tai chinh
n6i
rieng
va an ninh kinh

md
cii'a
tai
chinh
d6ng
thoi
vdi
md
cii'a thu'dng
m<_ti,
v~n
hanh
theo
cd
che' thi
tru'ong dinh httdng
xa
h<)i
chil nghia, tt! do
h6a
thu'dng
m<_ti
se
tac
d<)ng
de'n
an
ninh
tai
chinh va

chinh
sach
tai khoa,
ti€n
t~
va
chinh
sach
thu'dng
m<_ti
khong
th~t
st!
khang
khit,
c6
nghia
la
chinh phil
c6
thS
vay
dS bu difp
Ngan
sach
rna
khong
dn
de'n
cuu

t~
va
ali
chinh
c6
lien
quan
chi;it
che
vdi
nhau
hdn
bdi
kha
nang
tai
tr<;l
tham
hl;lt
Ngan
sach
la
h<_tn
che', hdn nii'a
t<_ti
cac
nu'dc
nay
(trong d6
c6

Ngan
sach
nhu' sau:
Trong
thoi
gian
d~u
vi~c
dt
giam
thue'
xuat
nh~p
khfiu
se
lam
giam
dang
kS
ngu6n
thu
Ngan
sach,
di;ic
bi~t
tu
thue'
nh~p
khfiu.
Tt!

giam
d~n
theo
qua
trlnh gia
nh~p
vao
cac
khO'i,
cac
lien
minh
kinh te'
ldn
hdn
vdi
sO'
thanh
vien
ngay
cang
nhic:;u.
Ngu6n
thu thue'
tu
cac
doanh
nghi~p
lam
an

xuat
khfiu
mdi
lam
an
hi~u
qua.
Vi~c
thua
16
cila
cac
doanh
nghi~p
nha
nu'dc trong khu
Vt!C
thay the'
hang
nh~p
khfiu
se
keo
theo
st!
suy
giam
NSNN,
di;ic
bi~t

trlnh tt! do
h6a
thu'dng
m<_ti
h~u
he't
du'<;lc
phan
anh
trong
cac
h<_tng
ffi\}C cila
can
can
vang
lai,
di;ic
bi~t
la
can
can
thu'dng
m<_ti.
M<)t
khi
hang
rao
phi
thue'

dang
phat
triSn.
Can
can
thu'dng
m<_ti
m<)t
qu6c
gia
se
tham
hl;lt
hay thi;ing du'
ph\1
thu<)c chil ye'u
vao
12
kha
nang
c~nh
tranh
cua
hang
h6a
xua't
nh~p
kh~u
hay
Ia

m<)t
each
tr~m
tn~ng,
tri€n
mien
thl
h~u
qua
lam
gia
tang
ganh
n~ng
n<;f
nttoc ngoai,
d~
bung
phat
khung
hoang
can can
vang
lai.
Nhtt
v~y
tif do
h6a
thttdng
m~i

t~
va
c6
th~
tang
ganh
n~ng
n<;f
nttoc
ngoai
gay
ra
thi~t
h~i
khacnhau
cho Ngan
sach.
Muc
tham
ht;tt
!au
dai
voi
muc
d<)
IOn
d~
gay
ra khung
hoang

cua
da't nttoc.
H<)i
nh~p
tai chinh
c6
th~
lam
tang tinh ba't 6n theo
hai
each:
C6
th~
md toang n€n kinh te' cua cac nttoc dang
phat
tri~n
lam
cho n€n kinh te' tie'p
c~n
trifc
di~n
voi nhii'ng ngu6n g6c moi cua nhii'ng eli s6c trong kinh te' qu6c
te';
Khue'ch
d~i
va
lam
tdm
tn;mg
them

phong ngua rui ro ti€n
t~.
Nhtt
v~y,
an ninh tai chinh ciing la n€n tang quan tn;mg trong
h~
th6ng an ninh qu6c gia, do d6 trong chie'n lttqc an ninh tai chinh
dn
coi
tn;mg
va
phong tranh rui
ro
tai
chinh.
Chung
ta thttong hay
bAt
g~p
nhii'ng rui ro tai chinh
di~n
hlnh sau:
• Riii
ro
tai
chinh dol vdi cac
khoan
nf/ nude ngoai khong
kiim
soat

ngo~i
life
d~
phat
tri~n
la
m<)t
huang
di dung d6i
voi
cac
nttoc nay. Tuy
nhien,
n<;f
nttoc
ngoai
l~i
ti€m
~n
nhi€u
rui
ro tac
d<)ng
tieu
cifc de'n
an
ninh tai chinh
qu6c
gia. Va'n d€
d~t

tri~n,
c6 kha
nang tie'p
nh~n
sif di
chuy~n
cua
cac
Iu6ng v6n vay qu6c te'
tren
cd
sa
cac
Iu6ng v6n
dtiQC
thu
hut
h<;fp
ly,
sii'
dt;tng
hi~U
qua,
dam
bao
kha
nang
hoan
tra
OQ

phong
cua
nSn kinh te'.
Vay
n<;f
m.toc
ngoai
ne'u
khong
tinh he't nhu
du
thljc
ti~n,
kha
nang
hffp thl)
v6n,
cling
nhu'
kha
nang
tra
n<;f,
d6ng
thoi,
vit%c
quan
ly
l<,ti
long

ngheo
doi
gia
tang,
mfft
6n
dinh
kinh te'
va
keo
theo
la
ma't
6n
d!nh chinh tri -
xa
hoi,
do
la chu'a
k~
de'n
vit%c
cac
nu'oc
chu
n<;f
gay
anh
huang
lam

chinh
gop
phffn
tang
m<,tnh
lu6ng
v6n
rot
vao
cac
nu'oc
dang
phat
tri~n
va
phan
b6
co
hit%u
qua
hdn
cac
khoan
tie't
kit%m
va dffu
tu'
tren
ph<,tm
vi

giam
sat
phan
lo<,ti
n<;f,
trich
l~p
quy
dlj
phong,
d~c
bit%t
la do'i
voi
v6n
tin dl)ng
tu'
nhan
va
cac
ngu6n
v6n
ng~n
h<,tn
se
lam
tang
nguy
cd
khung

b~ng
ngo<,ti
tt%,
vllai
sufft thffp hdn,
va
muc
do
rui
ro
thffp hdn.
Thu
tl)C
vay
n<;f
cua
tu'
nhan
ph:ii
thong
qua
slj
bao
lanh
cua
Chinh
phu
ho~c
cac
t6

rui
ro
tai
chinh.
Ben
C<,tnh
cac
khoan
n<;f
nu'oc
ngoai
cua
tu'
nhan,
n<;f
nu'oc
ngoai
cua
Chinh
phu
ne'u
khong
co
kha
nang
tra
n<;f
cling c6
th~
du'a de'n

thoi
slj.
Cac
cuoc
khung
hoang
kinh te'
n6
ra
lien
tie'p a
cac
nu'oc
dang
phat
tri~n
vua
qua
va
d~c
bit%t
la
khung
hoang
n<;f
a
Achentina
h6i
dffu
nam

hoi
nh~p
kinh te'
qu6c te', nhiSu
chinh
sach
kinh
te'-
tai
chinh
dang
dn
du<:fc
d6i
moi
cho
phu
h<:fp,
vit%c
nghien
cuu
chu
tru'dng,
chinh
sach,
bit%n
phap
dam
bao
an

chung
khoan
Cling voi
vi~c
giam
slit
cua
gia
c6
phie'u
tren
thi tn.tong chti'ng
khoan,
keo
theo
vi~c
rut
von d()t ng()t
ra
khoi
cac
tai
san
dffu tu'
gian
tie'p
c6
th~
se
gay

thanh
ngo~i
t~
m~nh.
Tinh
6n
dinh
cua
ho~t
d()ng
tai
chinh
trong
nu'oc
se
bj
de
dQa
ne'u nhu'
h~
thong tai chinh
nay
khong
c6
kha
nang
dam
bao
d~
chong

(ca
doanh
nghi~p
c6
v6n
dffu
tu'
nu'oc
ngoai)
ngay
cang
thua
16;
tlnh hinh
tai
chinh ciia
cac
t6 chti'c tin
dl;lng
va
cac
doanh
nghi~p
ye'u
kern
chua
dlfng
nguy
cd
ma't

Stf
ba't
6n
gay
tac
h~i
cho
qua
trinh
ho<.tt
d()ng
cua
n€n kinh te'
th~
hi~n
duoi
nhieu
g6c
d()
khac
nhau.
N6
c6
th~
lam
suy ye'u tinh
tr(_lng
tai chinh ciia
nhung
ddn vj phi tai

thi tru'ong
tai
chinh
d~c
bi~t
de'n n6i chting kh6 c6
th~
tie'p
tt;1c
ho<.tt
d()ng tai chinh
(J
phffn
con
l~i
cua
n€n
kinh
te'. M()t di€u
khong
tranh
khoi
d6 la
nhung
thay
d6i
trong
gia
ca
chti'ng

ciia
chting trong
vi~c
gia
tang
chi phi
tai
chinh
ciia
nguoi
vay.
Chung
anh
hu'dng m()t
it
len
nang
sua't
san
xua't
hang
h6a
va djch
Vl;J,
xac
djnh slf
V~n
hanh
tot
ciia toan

dang
chuy~n
h6a
thanh
cac
cu()c khiing
hoang
de
dQa
an
ninh
tai
chinh. Vi the' thie't
l~p
m()t
cd
che'
ki~m
soat
tai
chinh-
ti€n
t~
d~
phong
ngua,
phat
hi~n
kip
thai

thi~n
va
cai
each
th~
che'
giam
sat
tai chinh
da
trd
thanh
n~i
dung chinh ciia an
ninh
kinh te'.
Tu
d6 c6
th~
tha'y
an
ninh
tai
chinh la m()t
khai
ni~m
cd
ban,
la
di€u

phat
triSn
b~n
vung n6i chung.
, , ? , ' , , , '
1.3. KINH
NGHI~M
KIEM
SOA
TAN
NINH
TAl
CHINH TRONG TIEN TRINH
1'\
A
, ,
A'
A'?
A
, ,
"'
A
A'
'
HQI
NH~P
KINH
TE
QUOC TE
(j

d~
dn
thie't co thS
gay
nen
nhung
h~u
qua khong
t6t
cho
n~n
kinh te',
tMm
chi c6 thS di de'n bi khiing hoang. Do
d6,
d6i
vai
Vi<$t
Nam, dS tranh
duQc
nhung riii ro,
h~n
che' duQc nhung
tac
d<)ng
tieu
qtc
co th€
xay
ra ciia

nghi<$m
va
bai
hQC
ciia the'
giai,
d~c
bi<$t
la
cac
nuac
c6
tl.nh
hl.nh
kinh te' tudng d6i gi6ng
vai
nuac
ta.
1.3.1. Kinh nghit;m
cua
Trung
QuO'c
Trung Qu6c da
thanh
l~p
b<)
may
giam
sat
tai

Giam
sat
ben
ngoai
chia
thanh
giam
sat
ciia Nha
nuac
(cd
quan
thi
hanh
vi<$c
giam
sat
Nha
nuac
chii ye'u la Cvc kiSm toan
Nha nuac) va
giam
sat
ciia xa
h<)i
(cd quan chii ye'u ciia
giam
sat
xa
h<)i

sat
tai
chinh ciia qu6c gia
ml.nh.
Cv thS nhu:
• ChuySn huang
trQng diSm cong tac ciia
eve
kiSm toan vao
vi<$c
kiSm toan thu chi
tai chinh ciia chinh
quy~n:
chii ye'u kiSm toan cac doanh
nghi<$p
tie'p
nh~n
tudng
d6i
nhi~u
h6
trQ
tai chfnh ciia nha nuac.
HQ
con
dem
trQng diSm cong tac kiSm
toan
d~t
vao

ngoai
nuac
d~u
c6 thS hiSu, cha'p
nh~n
va
sii'
dvng du9c.
• ChuySn
trQng diSm kiSm toan ciia nha
nuac
tu
cac
doanh
nghi<$p
Nha
nuac sang
kiSm
toan
t!nh h!nh
tai
chinh ciia chinh
quy~n:
dem
vi<$c
giam
sat
vi mo rna
trQng diSm kiSm toan la'y thu chi
tai

Qu6c
dan

lam
trQng diSm
cong
tac.
•
Ung
dt,mg
phu'dng
phap
khoa
hQc
ky
thu~t
cao ca'p dS
~ai
each
phu'dng thuc
giam
sat
truy€n th6ng:
nh~m
kiSm
soat
du'qc
cac
ho<;tt
d<)ng

tai
chinh trong
m<)t
vai
nam
nay va
ph~n
nao
di€u
nay
d~n
de'n slf thie't
l~p
(ry ban
giam
sat
h~
thO'ng
tai
chinh-
FSO
(nam
1996) dS gitim
sat
tren
ph<;tm
vi
r<)ng
v€
cac

hang
n9i b9
chinh
ye'u dS
phan
tich
tMn
trQng
vi
mo.
DS
tang
cu'ong
them
kha
nang
ciia
Ngan
hang
nh~m
phan
tich
cac
va'n d€ khiing
hoang
tai
chinh
bao
g6m
tinh ba't

soat
cac
ba't
6n
ti€m
tang
a
h~
tho'ng va a
ph<;tm
vi
toan
b<)
n€n kinh te'.
B<)
ph~n
MFS la
m<)t
ph~n
ciia
b<)
ph~n
thi
tn.tong
tai
chinh ciia
ngan
hang
nhu'ng vl
ban

ph~n
Kinh te'
va
b<)
ph~n
Thi
tru'ong
tai
chinh.
Vai
tro chii
d<;to
ciia
b<)
ph~n
H~
th6ng
ngan
hang
Ia
quan
ly
cac
ngan
hang,
nang
cao tinh
h<;ip
ly,
quan

toan
di~n
h~
thO'ng
tai
chinh,
du'a
cac
ye'u
to'
d€ bi
t6n
thu'dng
tu
ben
ngoai
vao
vi~c
phan
tich
m<)t
each
d~y
dii hdn,
va quan
tam
hdn de'n
m6i
quan
h~

phat
triSn ban
d~u,
nghien
cuu
nay
t~p
trung
vao
vi~c
xac
dinh, thu
th~p
va thie't
l~p
cac
chi
sO'
th~n
trQng
vi
mo
phil
h<;1p.
Hai
u'U
tien
hang
d~u
la

chi
sO'
th~n
trQng
vi
mo
bao
g6m
cac
du
li~u
th~n
trQng vi mo
t6ng
h<;1p
(cac
dii'
li~u
th~n
trQng ciia
cac
dinh che'
rieng
It-;),
nhu'ng
ma
r<)ng
hdn dS bao
quat
m<)t

tu
du
lit$u
cua
ht$
tho'ng ngan hang,
du
lit$u
til'
cac
dinh
che' tai
chfnh doanh nghit$p va phi ngan hang,
til'
dii'
lit$u
kinh te' vi mo va
dii'
lit$u
thi
tntong.
Cach
tie'p
c~n
cua
hQ
do'i voi
phan
tich
th~n

cua
vit$c
phan tich la tfnh luon
ca
cac
thong tin dinh tfnh va cac thong tin mang tfnh ca'u true vao
trong phan tfch
th~n
trQng vi mo. Cac thong tin mang tfnh ca'u true giup
du'a
qui mo va
hlnh
d~ng
cua
ht$
tho'ng tai chinh
vao
trong tlnh huo'ng nghien cuu. Thong tin dinh tinh
cfing giup
di~u
chinh
vit$c
phan
tich, vi dv
cac
danh gia
v~
cha't lu'qng
ht$
tho'ng ngan

tu'
nude ngoai va mang
ganh
n~ng
n<;5
IOn
(va ngay
m9t
tang
len). Thi tru'ong tai
chfnh
cua
New
Zealand
tuy nho nhung c6 trlnh d9
phat
triSn cao va
di~u
khong blnh
thu'ong la
h~u
he't
cac
khoan
vay
d~u
du'qc phong ngua
rui
ro, vl
v~y

tr<;5
vo'n
til' phfa ngan hang
m~
).
Thong tin
v~
cd ca'u
sd
hii'u
cua
cac
dinh che', qui mo tu'dng do'i cua nganh,
cac
phan
khuc chinh cua
ht$
tho'ng tai chfnh, va nhii'ng d9
nh~y
cam
d~u
du'qc
du'a
vao mo hlnh
phan tich
th~n
tn;mg vi mo.
1.3.3.
Kinh
nghi~m

di~u
nay
da
du'a
Han
Qu6c di
tOi
bo
Vq'C
th~m
cua
CUQC
khung hoang tai chfnh
vao
gifi'a nhfi'ng
nam
1980.
Trong nhii'ng
nam
g~n
day,
m~c
du thi tru'ong tai chfnh
cua
Han
Quo'c da du'qc
tl;l'
do
hoa
ph~n

nguyen nhan
can
trd
sq'
phat
triSn nhii'ng ky nang nghit$p
Vl,l
ngan hang va tai chinh
cua
tu'
nhan.
Vi~c
cho
vay
vo'n
theo
srf chi
d~o
ciia
nha
nu'oc
to
ra
it
nguy
h~i
nha't,
th~m
chi
con

slf hiSu
ng~m
khong
, ;.:;.~ : ::.:: ;;;.;;:.;;;.; ;;.;.:.=~=,
nhu'
sl;l'
pha san cua cong ty
d~u
tu'
Peregrine c6

Trích đoạn Chinh sach ti~n t~

---