Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
MỤC LỤC
Trang
Bảng nhận xét luận án tốt nghiệp của giáo viên hướng dẫn...............................4
Bảng nhận xét luận án tốt nghiệp của giáo viên phản biện.................................5
Nhiệm vụ của luận án tốt nghiệp........................................................................6
Lời cảm ơn.........................................................................................................8
Bảng viết tắt.......................................................................................................9
Lời nói đầu.......................................................................................................10
Phần 1: Giới thiệu tổng quát về công trình / dự án.
I. Giới thiệu chung về dự án......................................................................11
II. Các hệ thống cơ điện trong công trình / dự án.....................................11
Phần 2: Thiết kế hệ thống Báo cháy, Điện thoại / dữ liệu và Truyền hình
cáp cho tòa nhà chung cư cao tầng.
I. Giới thiệu chung.
1. Giới thiệu chung về hệ thống Báo cháy tự động.................................13
1.1 Khái niệm về hệ thống Báo cháy tự động..........................................13
1.2 Các thành phần của hệ thống Báo cháy tự động.................................13
1.2.1 Trung tâm Báo cháy..................................................................................13
1.2.2 Thiết bị đầu vào.........................................................................................13
1.2.3 Thiết bị đầu ra. 13
1.3 Nguyên lý hoạt động của hệ thống Báo cháy tự động........................14
1.4 Phân loại hệ thống Báo cháy tự động.................................................14
1.4.1 Hệ thống Báo cháy thông thường..............................................................14
1.4.2 Hệ thống Báo cháy địa chỉ.........................................................................16
Luận văn tốt nghiệp 1
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
1.4.3 Nhiệm vụ của các thiết bị thuộc hệ thống báo cháy tự động......................18
a. Trung tâm báo cháy......................................................................18
b. Thiết bị đầu vào............................................................................19
c. Thiết bị đầu ra..............................................................................23
3.4.4 Các bộ điều chế và ghép tín hiệu....................................................47
a. Thiết bị điều chế.............................................................................47
b. Thiết bị ghép tín hiệu.....................................................................48
3.4.5 Bộ khuếch đại tín hiệu....................................................................48
3.4.6 Thiết bị phân nhánh........................................................................50
II. Thuyết minh kỹ thuật.
1. Thuyết minh kỹ thuật hệ thống Báo cháy...........................................54
2. Thuyết minh kỹ thuật hệ thống Điện thoại / dữ liệu...........................55
3.................................Thuyết minh kỹ thuật hệ thống Truyền hình cáp.
56
III. Thiết kế các hệ thống..............................................................................57
1. Sơ đồ nguyên lý hệ thống Báo cháy.
2. Sơ đồ nguyên lý hệ thống Điện thoại / dữ liệu.
3. Sơ đồ nguyên lý hệ thống Truyền hình cáp.
4. Các mặt bằng bố trí Báo cháy và thoát hiểm.
5. Các mặt bằng bố trí Điện thoại / dữ liệu và truyền hình cáp.
Luận văn tốt nghiệp 3
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
IV. Bảng khai toán khối lượng vật tư..........................................................58
Kết luận....................................................................................................59
Tài liệu tham khảo....................................................................................60
Phụ lục......................................................................................................61
Luận văn tốt nghiệp 4
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
BẢNG NHẬN XÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP CỦA
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
..........................................................................................
..........................................................................................
..........................................................................................
..........................................................................................
..........................................................................................
Ngày … Tháng … Năm 2011
Giáo Viên Phản Biện
Luận văn tốt nghiệp 6
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
NHIỆM VỤ CỦA ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Họ và tên: Nguyễn Trịnh Thành Vinh MSSV: 06102113
Đỗ Nguyễn Tất Thành MSSV: 06102214
Lớp: 06102CLC
Ngành: Điện công nghiệp
1. Tên đề tài: THIẾT KẾ HỆ THỐNG BÁO CHÁY, ĐIỆN THOẠI / DỮ LIỆU
VÀ TRUYỀN HÌNH CÁP CHO CHUNG CƯ CAO TẦNG.
2. Nội dung phần thuyết minh:
- Giới thiệu về hệ thống Báo cháy.
- Giới thiệu về hệ thống Điện thoại/dữ liệu.
- Giới thiệu về hệ thống Truyền hình cáp.
- Thuyết minh kỹ thuật về hệ thống Báo cháy
- Thuyết minh kỹ thuật về hệ thống Điện thoại/dữ liệu.
- Thuyết minh kỹ thuật về hệ thống Truyền hình cáp.
3. Các bản vẽ:
- Sơ đồ nguyên lý hệ thống Báo cháy.
- Sơ đồ nguyên lý hệ thống Điện thoại / dữ liệu.
- Sơ đồ nguyên lý hệ thống Truyền hình cáp.
- Mặt bằng bố trí điện thoại / dữ liệu và truyền hình cáp tầng trệt.
- Mặt bằng bố trí điện thoại / dữ liệu và truyền hình cáp tầng lửng.
- Mặt bằng bố trí điện thoại / dữ liệu và truyền hình cáp tầng điển hình.
- Mặt bằng bố trí điện thoại / dữ liệu và truyền hình cáp lầu 1 căn hộ kép.
- Mặt bằng bố trí điện thoại / dữ liệu và truyền hình cáp lầu 2 căn hộ kép.
- Mặt bằng bố trí báo cháy và thoát hiểm tầng trệt.
- Mặt bằng bố trí báo cháy và thoát hiểm tầng lửng.
đỡ chúng tôi trong thời gian thực hiện
đồ án này.
********
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
BẢNG VIẾT TẮT
TCVN : tiêu chuẩn Việt Nam.
LAN : Local Area Network (mạng máy tính cục bộ).
ADSL : Asymmetric Digital Subscriber Line (đường dây thuê bao số bất
đối xứng).
PABX : Private Automatic Telephone Based Exchange.
STP : Shield Twisted Pair.
UTP : UnShield Twisted Pair.
RJ : Registered Jack.
IP : Internet Protocol.
CATV : Community Antenna Television.
MMB : Multi Media Box
FIP : Main Fire Indicator Panel.
SFIP : Sub Fire Indicator Panel.
Luận văn tốt nghiệp 10
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
LỜI NÓI ĐẦU
Trong một công trình xây dựng thì hệ thống Cơ điện (hệ thống M&E) được ví
như là trái tim của công trình. Do đó việc thiết kế hệ thống M&E có ý nghĩa vô cùng
quan trọng, điều này giúp đem lại sự an toàn và tiện nghi cho người sử dụng.
Trong hệ thống Cơ điện thì hệ thống điện nhẹ (bao gồm các hệ thống như: Báo
cháy, điện thoại, truyền hình cáp, âm thanh, an ninh,…) đóng vai trò to lớn trong
việc bảo vệ tính mạng của người và tài sản cũng như đảm bảo các nhu cầu tối thiểu
về thông tin liên lạc và giải trí của con người. Ngày nay, thông qua phương tiện
thông tin đại chúng, chúng ta biết được có rất nhiều công trình nhà cao tầng thường
gặp các vấn đề về cháy nổ, đây là vấn đề cấp thiết đối với các cơ quan quản lý nhà
- Hệ thống điều hòa không khí và thông gió: Cung cấp các máy điều hòa không
khí và quạt thông gió cho công trình.
- Hệ thống cấp thoát nước: Cung cấp nước sinh hoạt, xử lý nước thải và chữa
cháy.
Luận văn tốt nghiệp 12
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
Do thời gian có hạn nên đề tài này chỉ chọn 3 hạng mục cơ bản của hệ thống điện
nhẹ gồm: Hệ thống Báo cháy, hệ thống Điện thoại/dữ liệu và hệ thống Truyền hình
cáp để trình bày.
Luận văn tốt nghiệp 13
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
PHẦN 2
THIẾT KẾ HỆ THỐNG BÁO CHÁY, ĐIỆN THOẠI / DỮ
LIỆU VÀ TRUYỀN HÌNH CÁP CHO TÒA NHÀ CAO TẦNG
I. GIỚI THIỆU CHUNG
Như đã giới thiệu ở trên về các hệ thống cơ điện cần thiết cho hoạt động của 1
công trình nhưng vì thời gian có hạn của đề tài tốt nghiệp, nên chúng tôi chỉ xoáy
sâu vào 3 hệ thống điện nhẹ cơ bản nhất nhưng không kém phần quan trọng là: Hệ
thống báo cháy, hệ thống điện thoại / dữ liệu và hệ thống truyền hình cáp.
1. GIỚI THIỆU VỀ HỆ THỐNG BÁO CHÁY TỰ ĐỘNG
1.1 KHÁI NIỆM HỆ THỐNG BÁO CHÁY TỰ ĐỘNG
Hệ thống báo cháy tự động là hệ thống gồm tập hợp các thiết bị có nhiệm vụ phát
hiện và báo động khi có cháy xảy ra.Việc phát hiện ra các tín hiệu cháy có thể được
thực hiện tự động bởi các thiết bị hoặc bởi con người và nhất thiết phải hoạt động
liên tục trong 24/24 giờ.
1.2 CÁC THÀNH PHẦN CỦA HỆ THỐNG BÁO CHÁY TỰ ĐỘNG
Một hệ thống báo cháy tự động cơ bản gồm có 3 thành phần chính như sau:
1.2.1 Trung tâm báo cháy
Được thiết kế dạng tủ, bao gồm các thiết bị chính như: Bo mạch, biến thế,
pin/ắcqui.
1.4.1 Hệ thống báo cháy thông thường
Với tính năng đơn giản, giá thành không cao, hệ thống báo cháy thông thường
chỉ thích hợp lắp đặt tại các công trình có diện tích vừa và nhỏ (khoảng vài ngàn m
2
),
số lượng các phòng ban không nhiều (vài chục phòng). Các thiết bị trong hệ thống
được mắc nối tiếp với nhau nối với Trung tâm báo cháy, nên khi xảy ra sự cố trung
tâm chỉ có thể nhận biết khái quát và hiển thị toàn bộ khu vực (zone) mà hệ thống
giám sát (chứ không cho biết chính xác vị trí từng đầu báo, từng địa điểm có cháy).
Điều này làm hạn chế khả năng xử lý của nhân viên giám sát.
Luận văn tốt nghiệp 15
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
Hệ Thống Báo cháy thông thường trong nhiều hình thức khác nhau đã tồn tại
trong một thời gian dài. Mặc dù ít thay đổi về căn bản trong thời đại kỹ thuật, nhưng
theo thời gian, đặc điểm thiết kế và độ tin cậy của nó đã được nâng cao rất nhiều.
Chính Hệ Thống Báo cháy thông thường đã chứng minh hùng hồn vai trò của nó
trong việc bảo vệ hữu hiệu tài sản và sinh mạng con người trong hàng triệu trường
hợp hỏa hoạn trên khắp thế giới.
Hệ Thống Báo cháy thông thường là lựa chọn tự nhiên của những công trình nhỏ
hoặc những nơi mà ngân sách có giới hạn.
Trong Hệ Thống Báo cháy thông thường, tính chất 'thông minh' của hệ thống chỉ
tập trung vào tủ điều khiển hệ thống báo cháy (control panel), nơi nhận những tín
hiệu tạo ra bởi những đầu báo cháy hoặc công tắc khẩn và rồi, tới lượt nó - tủ điều
khiển lại truyền tín hiệu đến các thiết bị báo động khác.
Những đầu báo cháy thông thường thường được nối kết với tủ điều khiển bằng
những mạch dây, mỗi mạch dây bảo vệ cho mỗi khu vực khác nhau.
Đầu báo cháy hiển thị 2 trạng thái hoạt động là: Trạng thái bình thường và trạng
thái báo động.
Thông thường, tủ điều khiển đựơc chia thành nhiều zone/mạch (zone 1, 2, 3, 4,
…) và 2 mạch chuông riêng biệt.
Chuông
Đầu báo khói/nhiệt
Tủ Điều Khiển
Tín hiệu bên ngoài
( không bắt buộc)
Hình 1. Sơ đồ mẫu hệ thống báo cháy thông thường
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
Tủ điều khiển liên lạc với từng đầu báo một cách độc lập và liên tục nhận báo
cáo về trạng thái hoạt động của đầu báo: Trạng thái bình thường, trạng thái báo động
hoặc trạng thái lỗi kỹ thuật.
Vì mỗi đầu báo có một địa chỉ độc lập, nên tủ điều khiển báo cháy có thể hiển thị
chính xác vị trí của thiết bị khi có vấn đề, nhờ đó nhanh chóng định vị sự cố liên
quan.
Bên trong đầu báo địa chỉ, tự nó có những bộ phận 'thông minh' có khả năng dự
báo 'phòng xa', trước khi báo tình trạng cháy thật hoặc sự cố thật xảy ra, chẳng hạn
nó truyền tín hiệu báo cho biết đầu báo có nhiều bụi bặm bám ở mức độ đã được xác
định trước.
Đầu báo có địa chỉ cũng truyền tín hiệu cảnh báo sớm khi phát hiện khói/nhiệt ở
mức đã được lập trình trước...
Hệ thống báo cháy địa chỉ cũng có thể kết hợp các thiết bị báo cháy loại qui ước.
SƠ ĐỒ MẪU HỆ THỐNG BÁO CHÁY CÓ ĐỊA CHỈ
1.4.3 Nhiệm vụ của các thiết bị thuộc hệ thống báo cháy tự động
a. Trung tâm báo cháy
Luận văn tốt nghiệp 18
Hình 2. Sơ đồ mẫu hệ thống báo cháy có địa chỉ
Tủ Điều Khiển
Tín hiệu bên ngoài
( không bắt buộc)
Công tắc khẩn
Chuông
- Đầu báo khói: (Smoke Detector)
Là thiết bị giám sát trực tiếp, phát hiện ra dấu hiệu khói để chuyển các tín hiệu
khói về trung tâm xử lý. Thời gian các đầu báo khói nhận và truyền thông tin đến
trung tâm báo cháy không quá 30s. Mật độ môi trường từ 15% đến 20%. Nếu nồng
độ của khói trong môi trường tại khu vực vượt qua ngưỡng cho phép (10% -20%) thì
thiết bị sẽ phát tín hiệu báo động về trung tâm để xử lý.
Đối với mỗi đầu báo khói địa chỉ được xác lập một "địa chỉ" riêng, nhờ đó, khi
có sự cố, nó tự báo cho Tủ trung tâm biết đích xác vị trí của nó được lắp đặt trong hệ
thống. Thí dụ đầu báo khói được lắp đặt tại phòng 100 trong một khách sạn, khi bị
kích hoạt, nó sẽ hiển thị thông tin đầy đủ tại màn hình hiển thị để chủ nhân hệ thống
biết là chính xác là đầu báo khói tại phòng 100 đang kích hoạt.
Các đầu báo khói thường được bố trí tại các phòng làm việc, hội trường, các kho
quỹ, các khu vực có mật độ không gian kín và các chất gây cháy thường tạo khói
trước.
Đầu báo khói được chia làm 2 loại chính như sau:
+ Đầu báo khói dạng điểm:
Được lắp tại các khu vực mà phạm vi giám sát nhỏ, trần nhà thấp (văn phòng,
chung cư …)
Đầu báo khói Ion : Thiết bị tạo ra các dòng ion dương và ion âm chuyển
động, khi có khói, khói sẽ làm cản trở chuyển động của các ion dương và ion âm,
từ đó thiết bị sẽ gởi tín hiệu báo cháy về trung tâm xử lý.
Đầu báo khói quang điện: Đầu báo cháy khói nhạy cảm với các sản phẩm
được sinh ra khi cháy có khả năng tác động đến các dòng ion hóa bên trong đầu
báo cháy.
Luận văn tốt nghiệp 20
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
+ Đầu báo khói dạng tia chiếu:
Gồm một cặp thiết bị được lắp ở hai đầu của khu vực cần giám sát. Thiết bị chiếu
phát chiếu một chùm tia hồng ngoại, qua khu vực thuộc phạm vi giám sát rồi tới một
+ Đầu báo nhiệt cố định: Kích hoạt tín hiệu báo động khi nhiệt độ chung
quanh nó tăng lên tới một ngưỡng đã được xác định trước, thí dụ 58
0
C,
68
0
C, 108
0
C chẳng hạn.
+ Đầu báo nhiệt gia tăng: Là loại đầu báo bị kích hoạt và phát tín hiệu báo
động khi cảm ứng hiện tượng bầu không khí chung quanh đầu báo gia
tăng nhiệt độ đột ngột khoảng 9
0
C / phút.
- Đầu Báo Lửa: ( Flame Detector)
Dò tìm các tia cực tím phát ra từ ngọn lửa. Nó được chế tạo rất nhạy cảm với tia
lửa bởi vì ánh sáng tia lửa luôn phát ra các tia cực tím có dải tần ánh sáng riêng biệt
giúp nó dễ dàng nhận biết
Được sử dụng chủ yếu ở các nơi xét thấy có sự nguy hiểm cao độ, những nơi mà
ánh sáng của ngọn lửa là dấu hiệu tiêu biểu cho sự cháy (ví dụ như kho chứa chất
lỏng dễ cháy).
Luận văn tốt nghiệp 22
Đầu báo nhiệt cố định
Hình 5: Đầu Báo Nhiệt
b) Đầu báo nhiệt gia tăng
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
Đầu báo lửa rất nhạy cảm đối với các tia cực tím và đã được nghiên cứu tỉ mỉ để
tránh tình trạng báo giả. Đầu dò chỉ phát tín hiệu báo động về trung tâm báo cháy
khi có 2 xung cảm ứng tia cực tím sau 2 khoảng thời gian, mỗi thời kỳ là 5s.
- Đầu Báo Gas: (Gas Detector)
Tủ báo cháy là nơi hiển thị thứ nhất, Bộ hiển thị phụ là nơi hiển thị thứ hai.Có thể
kết nối cùng lúc nhiều Bộ hiển thị phụ tùy theo nhu cầu sử dụng.
Chuông / Còi / Loa Phóng Thanh Báo Cháy:
Thông báo sự cố cháy, hướng dẫn và chiếu sang lối thoát hiểm cho những người
đang sinh hoạt trong khu vực có ảnh hưởng biết để tìm lối thoát hiểm tốt nhất và kịp
thời.
Luận văn tốt nghiệp 24
Dạng tròn
b. Dạng vỡ
Hình 8: Công tắc khẩn
Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
Đèn:
Có công dụng phát tín hiệu báo động, mỗi lọai đèn có chức năng khác nhau và
được lắp đặt ở tại các vị trí thích hợp để phát huy tối đa tính năng của thiết bị này.
Gồm có các lọai đèn:
- Đèn chỉ lối thoát hiểm (Exit Light):
Được đặt gần các cầu thang của mỗi tầng lầu, để chỉ lối thoát hiểm trong trường
hợp có cháy.Tự động chiếu sáng trong trường hợp mất nguồn AC.
- Đèn báo cháy (Corridor Lamp):
Được đặt bên trên công tắc khẩn của mỗi tầng.Đèn báo cháy sẽ sáng lên mỗi
khi công tắc khẩn hoạt động, đồng thời đây cũng là đèn báo khẩn cấp cho những
người hiện diện trong tòa nhà được biết. Điều này có ý nghĩa quan trọng, vì trong
lúc bối rối do sự cố cháy, thì người sử dụng cần phân biệt rõ ràng công tác khẩn
nào còn hiệu lực được kích hoạt máy bơm chữa cháy.
- Đèn báo cháy phòng (Room Lamp):
Được lắp đặt trước cửa mỗi phòng giúp nhận biết phòng nào có sự cố một cách
dễ dàng và nhanh chóng