Website: Email : Tel : 0918.775.368
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA ĐÔNG PHƯƠNG HỌC
---------------
Báo cáo thực tập
Kiến trúc Văn Miếu Quốc Tử Giám
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Một khung tường xây bằng những viên gạch vỡ cỡ lớn- một loại
kiến trúc phổ biến của thời hậu Lê tường để hình chữ nhật, chiều dài hơn
300 mét, chiều rộng 70 mét, chạy dài suốt từ đường Quốc Tử Giám vắt
ngang tới đường Nguyễn Thái Học, tự thân nó qua dáng bên ngoài đã đủ
gây nên một không khí cổ kính. Bất cứ ai qua đây dù vô tình cũng không
thể nào không tìm hiểu xem đây là nơi nào? Di tích của thời đại nào?
Đó là khu di tích lịch sử Văn Miếu Quốc Tử Giám . Văn Miếu quí
giá này được xây dựng năm 1070, dưới triều vua Lý Thánh Tông và được
dành để thờ cúng Khổng Tử, song thân phụ mẫu của ông, Tứ phối (bốn
học trò xuất sắc nhất là Nhan Hồi, Tử Tư, Tăng Tử và Mạnh Tử), Thập
Triết (mười nhà tư tưởng ưu việt nhất) và Thất thập nhị hiền (72 học trò
giỏi của ông) và cho Hoàng Thái Tử đến học. Chu Văn An tư nghiệp
Quốc Tử Giám sau khi mất (1370) cũng được phối thờ ở Văn Miếu.
Chúng ta hãy xem thứ tự từ trước đến sau từ ngoài vào trong để
từng bước tìm hiểu dấu tích từ nguyên sơ đến hiện đại của khu di tích lịch
sử hiếm có này.
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
I. TỨ TRỤ
Ngay bên cạnh quầy bán vé là tứ trụ cho chúng ta biết một đôi điều
về học thuyết của Khổng Tử. Xung quanh tứ trụ có các câu đối chữ Hán

bằng gỗ chạm nổi hình đôi rồng chầu mặt nguyệt. Phía bên trong lại mở ra
3 cửa cuốn không cánh. Tầng trên làm 8 mái, 4 mái hiên, 4 mái nóc. Mái
tầng trên làm cong lên ở 4 góc.
Tả môn và hữu môn hai bên nhỏ hơn, thấp hơn cũng xây kiểu 4 mái
hiên và 4 mái nóc. Hai cửa này ngày xưa là nơi đóng mở ra hàng ngày,
còn cửa chính thì quanh năm cửa đóng then cài chỉ mở ra vào những dịp
quan trọng như vua chúa tới thăm, ngày tế lễ…
III. ĐẠI TRUNG MÔN
Từ cổng chính Văn Miếu môn, theo đường lát gạch đi thẳng đến
cổng thứ hai là Đại Trung Môn. Ngang hàng với Đại Trung Môn, bên trái
có Thánh Đức môn, bên phải có Đạt tài môn. Bức tường ngang nối 3 cửa
vươn dài ra hai bên tới tận tường vây dọc bên ngoài. Hai bên tả hữu của
cả khu Văn Miếu, cùng với tường ngang nơi Văn Miếu môn tạo thành một
khung hình móng có tường xây khép kín ra vào bằng Văn Miếu môn, Tả
môn và Hữu môn ở phía trước và bằng Đại Trung môn. Thành Đức môn
vàĐạt Tài môn ở phía sau.
Trong khu vực này chỉ trồng cây to bóng mát phủ kín khắp mặt
bằng. Hai chiếc hồ hình chữ nhật nhỏ nằm sát theo chiều dọc của đường
vây dọc bên ngoài.
Con đường lát gạch từ Văn Miếu môn tới Đại Trung môn lại vườn
tiếp thẳng tới Khuê Văn Các. Từ hai cửa Đạt Tài và Thành Đức ở hai bên
cửa Đại Trung, hai con đường lát gạch nhỏ hơn chạy song song với trục
giữa, chia khu vực thứ hai này thành 4 dải khá cân bằng. Hai hồ nước
hình chữ nhật được đào ở vị trí tương tự như hai hồ nước ở khu vực thứ
nhất. Ở đây cũng là những bãi cỏ trồng ít cây cổ thụ đã rất cao tuổi.
Việc lắp lại một khu vực chỉ có cây cỏ lại làm thêm dãy tường ngăn
và một lớp cửa ra vào như thế làm tôn thêm vè thâm nghiêm, tĩnh mịch
của Văn Miếu.
IV. KHUÊ VĂN CÁC
4

thành hai hàng ngang, mặt bia đều quay về phía giếng. Những “cuốn sách
5