1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG
________________
Sự tư duy sáng tạo và áp dụng phương pháp
sáng tạo SCAMPER trong quá trình phát triển
windows của Microsoft.
11/2013
1
Giảng viên hướng dẫn: GS.TSKH. Hoàng Kiếm
Học viên thực hiện: Trần Phan Phong Phú
Mã số: 136011009
2
Mục lục
2
3
1. Giới thiệu
“Giản dị nhất, tính sáng tạo được định nghĩa là một ý tưởng mới, phù hợp với thời
đại và không gian sinh ra nó, và ý tưởng đó mang lại giá trị.”
Trong một kỳ thi tuyển đặc biệt vào trường đại học Oxford (Mỹ). Giáo sư chỉ
cầm một tờ báo đọc sau khi đã yêu cầu cậu thí sinh hãy làm điều gì đó với tờ báo,
nhằm đo chỉ số IQ của anh ta. Sau vài giây suy nghĩ, anh bèn châm lửa đốt tờ báo
và rồi ung dung bước vào trường đại học danh tiếng nhất nước Mỹ.
Đó chính là sự sáng tạo. Thường thì sự sáng tạo là một điều gì đó mới mẻ táo
bạo và khác thường. Khi gặp khó khăn, bạn dể trở thành một người khờ khạo. Có
một ranh giới thật nhỏ giữa việc có một suy nghĩ hết sức sáng tạo và việc hành
động như một người ngu xuẩn nhất trên đời. Vậy, đâu là địa ngục? hãy suy nghĩ
thật kỹ. Sáng tạo là một phần ko thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta, khỏi phải
chỉ có những người làm nghệ thuật mới phải thường xuyên sáng tạo mà những
người ở những ngành nghề khác nhau cũng va chạm với nó trong cuộc sống hằng
ngày. Nghĩ sáng tạo là nhìn một vấn đề, một câu hỏi… theo những cách khác với
hàng thật tốt thì họ chửi khách hàng thậm tệ hòng mong tạo sự khác biệt và coi đó
là sáng tạo,…
Sáng tạo là thứ nó ngay gần với cuộc sống của mình chứ chẳng cần phải nghĩ đâu
xa. Một đứa bé 1 tuổi chập chững biết đi, thay vì trước đó phải bò cũng được coi là
sáng tạo. Một cậu sinh viên nhà nghèo không có tiền đi du học, cậu ta tự tìm kiếm
học bổng để được đi cũng được gọi là sáng tạo,
Vậy sáng tạo là gì?
Sáng tạo (Creativity) là hoạt động tạo ra bất kỳ cái gì có tính mới và tính có ích,
lưu ý là phải “có ích”, còn việc tạo ra cái gì mới mà không có ích thì cũng không
được gọi là sáng tạo. Mới và có ích ở đây có nghĩa so với cái trước đó, cái sau phải
có lợi hơn, tiến bộ hơn cái trước.
Để đánh giá một hoạt động có phải là sáng tạo hay không, ta có thể áp dụng
chương trình 5 bước như sau:
• Bước 1: Chọn hoạt động tiền thân (sản phẩm/dịch vụ trước đó)
• Bước 2: So sánh hoạt động hiện tại với hoạt động tiền thân
• Bước 3: Tìm tính mới của hoạt động hiện tại
4
5
• Bước 4: Trả lời câu hỏi “tính mới có tác dụng gì? Trong phạm vi nào”
• Bước 5: Kết luận
Có một chuyện vui thế này:
Trong một chuyến đi dự hội nghị tin học, 3 kỹ sư của hãng Apple và 3 kỹ sư của
hãng Microsoft gặp nhau tại ga tàu. Các kỹ sư của Microsoft rất ngạc nhiên khi
các kỹ sư của Apple chỉ mua 1 vé duy nhất, làm sao họ có thể qua mắt được đội
kiểm soát vé gắt gao của tàu?
Khi người soát vé bước vào toa tàu, ba kỹ sư của Apple đồng loạt đứng lên đi vào
toilet. Hành động của họ không thoát khỏi 3 cặp mắt tò mò của các kỹ sư
Microsoft. Sau khi kiểm tra xong trong toa, người soát vé tiến về phía toilet và gõ
cửa: “Cho kiểm tra vé!”. Một giọng nói ở trong vọng ra: “Thưa đây!” Và một chiếc
vé được luồn qua khe cửa. Người soát vé kiểm tra xong và bỏ đi. Các kỹ sư
mãn với kết quả đạt được.
Chuyên gia hàng đầu thế giới về tư vấn quản trị Peter Drucker nhấn mạnh một
thực tế: “Người thắng cuộc trong nền kinh tế thế giới đầy cạnh tranh là những
công ty, tổ chức biết loại bỏ một cách có hệ thống những sản phẩm của chính
mính”. Một sự kiện rất tiêu biểu cho quan điểm trên đã diễn ra ở Tập đoàn
Samsung của Hàn Quốc vào năm 1995. Theo lệnh của chủ tịch Lee Kun Hee,
khoảng 2.000 nhân viên với dòng chữ “chất lượng là số 1” trên cánh tay đã tập
trung ở sân nhà máy. Họ được lệnh dùng búa đập và đốt toàn bộ 150.000 chiếc
điện thoại trị giá hàng chục triệu USD chỉ vì mẫu máy điện thoại đó gặp sự cố khi
ông Lee tặng cho một số khách hàng. Chính với tinh thần quyết liệt đó mà
Samsung đã cho ra hàng loạt sản phẩm có chất lượng cao và vươn từ một công ty
quốc gia lên thành công ty có tầm cở quốc tế hàng đầu, vào top 10 thương hiệu giá
trị hàng đầu thế giới. Đúng như lời Picasso từng nói: “Mỗi hành động sáng tạo
trước tiên là hành động hủy diệt”
2.3. Ai có thể sáng tạo được?
Sáng tạo là gì: hầu như ai cũng biết và hiểu sự quan trọng của sáng tạo. Đặc biệt
trong cuộc sống hiện đại, khi máy vi tính và kỷ thuật cơ giới cáng đáng hầu hết
những công việc mà trước kia con người phải bỏ ra nhiều thời gian để hoàn
6
7
thành, thì những “lao động sáng tạo” mà máy móc không thể (hoặc chưa thể) thay
thế con người, sẽ tạo nên một giá trị rất khác biệt so với những công việc chỉ
thuần túy dựa vào kỹ năng kiến thức.
Sáng tạo có ý nghĩa rất lớn trong việc cải thiện các vấn đề thuộc đời sống hàng
ngày của chúng ta. Vì thế, sáng tạo không chỉ thu hút và trao đặc quyền dành
riêng cho một nhóm người nào đó, mà phải là, nên là, cho tất cả mọi người. Những
người sáng tạo và những người sẽ sáng tao: Ai cũng sáng tạo được, nếu bạn muốn
và thật sự tin rằng các ý tưởng đang ở quanh đây chỉ chờ bạn túm lấy nó. Chỉ cần
một lần mở khóa cho năng lực sáng tạo khai sinh, bạn chợt nhận ra rằng: bạn
được ban tặng một bộ óc sáng tạo tuyệt vời nhưng im ắng tự bấy lâu chỉ vì bạn đã
thế là nhà máy sáng tạo của bạn đóng cửa từ đây, có thể là vĩnh viễn.
Tại sao bạn lại phải lo lắng, quá quan tâm đến sự đánh giá của người khác đối với
mình? Chẳng có ai rổi hơi lập kế hoạch theo dõi, dò xét bạn cả. Họ có hàng ngàn
vấn đề của riêng họ cần phải giãi quyết đã là quá đủ đối với họ rồi. Có ai thật sự
quan tâm đánh giá bạn đâu?
Thi thoảng cũng có thể bạn gặp phải trêu chọc, cười chê nhưng đàng sau sự chế
giễu đó phần nhiều lại là sự nể nang, e sợ trước những sáng tạo, cho dù đó là sáng
tạo “điên rồ”. Bạn hãy thử nhớ lại xem, lúc bạn giễu cợt “sáng tạo” của ai đó, một
chút cảm phục và e sợ mới là cảm giác thật sự chứ không phải hoàn toàn chỉ là sự
cười chê.
Có lẽ bạn cũng còn sợ, sợ tất cả mọi người sẽ cười bạn, sợ ý tưởng chưa tốt nên
công ty sẽ cho bạn nghỉ việc, sợ gia đình trách móc, sợ người yêu xấu hổ vì bạn nên
sẽ chia tay, sợ suốt đời phải mang tiêng là tên thất bại… Thế thì, bạn hãy sáng tạo
thật nhiều ý tưởng vào, bạn sẽ là “Bách khoa sáng tạo- Thiên tài ý tưởng”, bạn là
người dám chơi hết mình thì thất bại chỉ là cái đinh gỉ.
Bạn hãy làm điều mà người khác không dám làm: Tạo ra sự khác biệt, sáng tạo để
thay đổi, để đạt hạnh phúc. Bạn sẽ khác liền và bạn sẽ có những nụ cười, bạn sẽ
không còn bận tâm người khác nghỉ gì về mình, chuyện vặt vãnh ! Bạn sẽ tự tin và
tự hào về bản thân hơn nữa.
Bạn đi câu, thường là chỉ tóm được những chú cá nhỏ. Nhưng cũng chính nhờ vậy,
bạn sẽ vui sướng hơn khi có được con cá lớn. Rồi một hôm, cầm chàng cá đặc biệt
trên tay, bạn sẽ có dịp tận hưởng niềm hạnh phúc đặc biệt. Hãy tự do, hãy là trẻ
thơ, hãy luôn tươi mới! Trẻ thơ chỉ đi tìm niềm vui và luôn có được niềm vui. Trẻ
thơ không bị ai trêu ghẹo là gàn dỡ vì chúng không quan tâm đến sự gàn dỡ. Bạn
hãy như trẻ thơ, hãy can đảm vượt qua chướng ngại đầu tiên: sự lo lắng và xấu
8
9
hổ. Bằng không, bạn sẽ mãi mãi đứng ngoài nhìn vào khu vườn sáng tạo với ánh
mắt nghi ngại, e dè nhưng thèm muốn.
Tìm hiểu, thu thập và xác định vấn đề
10
giá” khi đã có được ý tưởng rồi, “xem xét” phải là bước sau cùng trong chu trình
sáng tạo.
Vì thế, trong bước đầu tiên của quá trình sáng tạo: Nhận định vấn đề, tìm hiểu và
thu thập dữ liệu, điều lưu ý quan trọng nhất là bạn hãy thật sự quên đi các lời giáo
huấn, các phương pháp, các kinh nghiệm, bất kỳ cái gì cho dù là của một ai. Bạn sẽ
tự do khi xóa đi ranh giới xấu- đẹp, đúng- sai, bạn sẽ không bị bỏ lỡ một dữ liệu
nào cả vì thành kiến, có thể đó sẽ là một dữ liệu tuyệt vời cho sáng tạo sau này.
Bạn không mơ tưởng sáng tạo của bạn sẽ là rất quan trọng, mọi người sẽ đứng
dậy và hoan hô thì đồng thời, cũng không vì lý do gì để bạn phải tự quy định cho
mình chỉ đi tìm cái đẹp, cái hữu ích. Thật buồn cười khi quy định sáng tạo phải là
những ý tưởng hữu ích. Làm sao biết được như thế nào là sáng tạo hữu ích? Vì có
rất nhiều ý tưởng bị xem là điên rồ, vô dụng nay lại rất hữu ích và không thiếu
những việc làm gây tác hại cho nhiếu người, tác hại cho môi trường sống, thậm
chí đe dọa cho sự sinh tồn của cả nhân loại nhưng vẫn được gọi là sáng tạo đó
thôi.
Vấn đề ở đây không phải là tranh luận, là định nghĩa cho đúng thế nào là sáng tạo,
mà là nhận biết để không tiếp tục lầm lẩn chạy theo những định kiến tẻ nhạt, buồn
chán như: phải mới, phải đẹp, phải đúng, phải hữu ích, phải, phải và phải phải
phải…
Sáng tạo không nhất thiết là những thành quả to lớn, phức tạp, kỳ lạ để cho mọi
người yêu quý, kính trọng và chiêm ngưỡng. Sáng tạo là đơn giản, sáng tạo là tự
nhiên, sáng tạo là tự do, sáng tạo là cảm hứng và ngược lại. Nó có thể có khi ta
làm mộc, làm gạch, nuôi trẻ, chơi thể thao, nấu ăn, thậm chí khi đánh bài, chơi cờ
và cả trong sinh hoạt tình dục nữa, có phải thế không?
Bạn hãy sáng tạo để có niềm vui sống. Dù sao chăng nữa, tính sáng tạo là một
trong những lý do giải thích sự tồn tại của bạn trên thế gian này. Do đó, bạn gạt
bỏ mọi thành kiến khi tiếp nhận, thu thập các thông tin để làm chất liệu cho sáng
tạo. Không có gì là hữu ích hay vô ích, chỉ là phù hợp hay không mà thôi, chuyện
đó, bạn hãy để qua một bên.
Hãy quan sát thiên nhiên, vì thiên nhiên là ông thầy vĩ đại nhất. Thiên nhiên luôn
dịch chuyển, tuôn chảy và lại tiếp tục dịch chuyển. Trong đó có vẻ đẹp sáng tạo lạ
thường của núi lửa, bão giông…. Hãy im lặng, đừng phê phán vì sợ hãi thì có thể
thấy được vẻ đẹp tuyệt vời dù là hãi hùng của nó.
Phê phán và Sáng tạo
Tất cả chúng ta đều mong muốn làm việc trong một môi trường sáng tạo, nơi mà
mọi hoạt động đều hướng tới một mục đích chung là tạo nên những kết nối mới,
11
12
nhằm phục vụ cho cuộc sống của chính chúng ta với một không khí thật "fresh &
fun".
Vì vậy, có một nguyên tắc chung mà tất cả mọi người đều biết: chúng ta tránh phê
phán, không quy kết. Nguyên tắc này đưa ra để mọi người có thể phát huy hết khả
năng, ý tưởng của mình mà không phải e dè hay lo sợ người khác chê cười.
Nếu chúng ta luôn phê phán một cách tiêu cực, bi quan với một thái độ xa lánh thì
hậu quả nào tất yếu sẽ xảy ra? Mọi người sẽ không thể sáng tạo nên cái mới,
không thể khuyến khích người khác phát huy hết khả năng của mình nếu lúc nào
họ cũng tìm cách bác bỏ những ý tưởng mới vì một vài lý do chủ quan.
Nhưng chúng ta có nên loại bỏ hoàn toàn sự phê phán hay không? Câu trả lời thật
đáng ngạc nhiên. Phê phán không đáng chê như vậy, thậm chí, phê phán là một
giai đoạn không thể thiếu của sáng tạo.
Phê phán mang tính sáng tạo là gì?
Trước hết, chúng ta phải hiểu phê phán là gì. Theo tôi, phê phán chính là chỉ ra
những yếu tố, thành phần mang tính cũ, lạc hậu, tiêu cực hay tính “ì” trong hệ
thống. Như vậy, nó là một bước trong giai đoạn nhận thức vấn đề khi ta muốn giải
quyết một vấn đề gì đó một cách sáng tạo.
Thật vậy, khi gặp một vấn đề, việc đầu tiên chúng ta nên làm là phải hiểu bản chất
của vấn đề. Nếu ta coi vấn đề như một hệ thống thì, phê phán chính là cái nhìn
giúp chỉ ra đâu là thành phần gây bất ổn, đâu là cái làm cho chúng ta không đạt
được mục đích đề ra.
tiêu cực đã bị loại bỏ, cái tiến bộ, cái mới đã được kế thừa.
Rõ ràng, trong hệ thống mới này, chúng ta lại có thể phát hiện ra những gì chưa
được để rồi cải tiến, sáng tạo thêm cho nó phục vụ tốt hơn cho cuộc sống con
người. Phê phán giúp ta có một cái nhìn khách quan, luôn mong muốn tạo ra một
cái mới, tốt hơn, có ích hơn, tuyệt vời hơn. Nó giúp cho chúng ta luôn sáng tạo một
cách không ngừng, vì bất kỳ hệ thống nào cũng có thể phát triển tốt hơn, giúp ích
cho con người nhiều hơn.
Đối với mỗi cá nhân, cái nhìn phê phán giúp cho chúng ta, khi nhìn nhận bất cứ
một vấn đề nào cũng có cái nhìn toàn diện, không chỉ nhìn vào những gì tốt đẹp
của nó mà còn giúp ta chỉ ra những gì cần phải biến đổi, cần phải sáng tạo thêm.
Tóm lại
Cuộc sống là một chuỗi những thách thức, muốn chiến thắng, chúng ta phải vượt
qua những thách thức một cách sáng tạo. Việc trước tiên chúng ta cần làm là phải
hiểu bản chất của vấn đề mà ta đang đối mặt. Sau khi đã chỉ rõ bản chất của vấn
đề bằng con mắt phê phán, chúng ta bắt tay vào giải quyết vấn đề một cách sáng
tạo. Sau khi vấn đề được giải quyết, chắc chắn cuộc sống lại đặt ta vào một thách
13
14
thức mới. Và chúng ta? chúng ta luôn sẵn sàng cho sự khởi đầu mới, phải không
các bạn?
2.4. Chu kỳ của sự sáng tạo
Tính trì trệ là sự trống trải, là điều bí ẩn lớn mà từ đó sự sáng tạo hình thành và
biến mất. Khi chúng ta tiếp cận được tính trì trệ, chúng ta đã đến gần với tiềm
thức của mình. Đây là giai đoạn giống như hạt giống đợi nảy mầm trong bóng tối
(những gì chúng ta chưa biết) đến khi ra ngoài ánh sáng (khi đã có tri thức, hiểu
biết, sự sáng suốt).
Mặt tiêu cực của tính trì trệ xuất hiện khi do lười biếng và thờ ơ, chúng ta cho
phép bản thân bị mê hoặc, sống trong mê mẩn không thắc mắc gì cả, chấp nhận
mọi thứ như đó là chân lí, không muốn thay đổi và luôn sống trong sợ hãi. Có thể
chúng ta là nô lệ cho công việc vì mục đích kiếm tiền hay nhận thức được sự bảo
Đầu tiên chúng ta học hỏi thế giới xung quanh từ bố mẹ, thầy cô giáo, những
người anh hùng và các phương tiện truyền thông. Sự mô phỏng là một phần quan
trong đối với quá trình phát triển của chúng ta. Chúng ta học hỏi từ những bậc
thầy trong lĩnh vực kinh doanh, nghệ thuật, triết học hay khoa học .
Nếu như chúng ta thích ý tưởng của ai đó chúng ta thường mô phỏng theo. Đôi khi
chúng ta mô phỏng bản thân trong một trạng thái tồn tại. Mô phỏng là một giai
đoạn quan trọng cho phép chúng ta phát triển các ý tưởng một cách thận trọng
nhất. Từ các giáo viên đầy trí tuệ của mình tôi đã học được rằng mọi nơi chốn, mọi
con người, mọi tình huống trong cuộc sống của chúng ta đều dạy chúng ta một
điều gì đó.Khi bài học kết thúc, sự việc sẽ được giải quyết. Những hình thức tồn tại
và kết cấu bị phá huỷ khi chúng đã đạt được mục đích của mình.
Nhận thức được điều này giúp tôi vượt qua quá khứ, rũ bỏ mọi sự lưu luyến. Đức
phật đã dạy rằng nguồn gốc của mọi khổ đau đều do sự lưu luyến mà ra. Ngài
cũng dạy rằng phải biết đặt câu hỏi cho mọi thứ trên đời. Điều naỳ sẽ dẫn chúng ta
đến giai đoạn thứ ba trong chu trình của sự sáng tạo: khả năng trực giác.
Khả năng trực giác là thời điểm lộn xộn và hầu hết thì đây là giai đoạn của sự lo
ngại .Bản thân từ này đã cho thấy một tình trạng lộn xộn. chúng ta đã đọc về sự
lộn xộn ở khắp mọi nơi. Không ai trong chúng ta thoát khỏi những thay đổi đầy
kịch tích xảy ra ở mọi mức độ của sự tồn tại. Chúng ta cảm thấy mệt mỏi với
những công việc nguy hiểm, chúng ta mất một khách hàng quan trọng, một mối
quan hệ vừa mới chấm dứt, một giao dịch tài chính bị thất bại vân vân. Khi chính
quyền, trường học ,gia đình và các tổ chức tài chính không còn sự liên kết, chúng
ta được kêu gọi để đưa ra các giải pháp mới.
15
16
Hãy nhớ rằng chúng ta tạo ra những hệ thống này đầu tiên và chúng ta có thể
thay đổi chúng. Đây là khoảng thời gian mà chúng ta kiểm soát mọi thứ bất chấp
nỗi lo ngại. Những hình thức cũ nên được xoá bỏ để nhường chỗ cho những điều
mới mẻ hơn. Đây là thời điểm để tiến sâu hơn, quên những gì đã thuộc về quá khứ
và tiến hành những công việc sâu hơn. Thức tỉnh và phá vỡ những kìm kép lệ
huống. Những người thần bí luôn nói rằng giữa chúng ta có mối liên hệ.
Hiện nay thông qua mạng internet chúng ta đã chứng minh điều này là đúng, đây
là một trong những lí do mà tạp chí Wired gọi là “nền kinh tế mạng“. Mỗi một kết
nối của mạng lưới tạo ra sự đồng bộ ,giữ tiềm năng cho những cơ hôi mới của
chúng ta. Tất cả những gì chúng ta cần làm là hãy tỉnh táo với các khả năng có thể
xảy ra.
Bạn phát triển trực giác của mình như thế nào? hãy chú ý tới cảm giác khi có tín
hiệu của ý tuởng hay là sự thôi thúc. Phản ứng chính của bạn là gì hay đâu là câu
trả lời của trái tim ? bạn có cảm thấy thoải mái và rộng mở không? hay là thu hẹp
mình lại? Sự chọn lựa của bạn có đem lại sự vui mừng và yên bình cho bạn mà
người khác không? Tiếng nói từ sâu thẳm tâm hồn hay trong tinh thần chúng ta
luôn dựa trên sự đam mê. Để củng cố mối liên hệ của mình với trực giác, đầu tiên
bạn hãy hành động từ những việc nhỏ nhất mà bạn có thể kiểm tra ngay kết quả.
Hãy thử nghiệm các ý tưởng với logic, điều này sẽ đem đến cho bạn sự tự tin.
Bạn nên cố gắng xác định số lượng thư điện tử đang đợi bạn hoặc là thang máy
nào sẽ đến đầu tiên. Những người theo học thuyết Freud thường tung đồng xu để
có quyết định. Vấn đề không phải là đồng xu rơi như thế nào mà là phản ứng của
mọi người với nó khi nó hướng dẫn cho sự lựa chọn của mọi người.
Tôi thường xuyên sử dụng trực giác để đoán xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Điều
này thường giúp tôi làm những việc có vẻ không hợp lí như đi dạo trong khi đáng
lẽ tôi phải làm việc hoặc là diệt cỏ dại trong vườn khi tôi đang ở giữa hạn chót của
công việc. Bằng cách cho đầu óc nghỉ ngơi và phát triển từ từ, tôi làm cho các
dòng chảy ý tưởng cung cấp cho mình những giải pháp mà tôi cần. Kết quả là công
việc của tôi trôi chảy và thỏai mái hơn. Hãy để ý tới điều gì đã làm cho ngọn lửa
trong bạn cháy sáng hơn.
Chú ý tới thế giới xung quanh bạn. Trực giác đem đến cho bạn khả năng để tiếp
cận được các ý tưởng và giải pháp một cách nhanh chóng.Trong nền kinh tế mới
khi việc kinh doanh được hình thành và đi vào hoạt động chỉ trong 30 ngày ,thì xã
hội không thể có thời gian cho những phân tích dài dòng. Đưa ra được quyết định
trong lĩnh vực kinh doanh cần có sự nắm vững trực giác.Trực giác hỗ trợ chúng ta
sáng tạo , điều đơn giản chỉ là hành động tạo ra một cái mới .
Óc sáng tạo nuôi dưỡng và làm mới chúng ta . Đó cũng là một biểu hiện của sự
đam mê ,khi chúng ta sáng tạo từ sự đam mê chúng ta sẽ có chỗ cho những” sai
lầm “.Óc sáng tạo chính là món quà của chúng ta cho xã hội.
18
19
Hãy kết hợp chặt chẽ những đặc trưng của người nghệ sĩ trong công việc của bạn,
hãy dành cho bản thân bạn nhưng cơ hội để mơ ước , để có những suy nghĩ vô
hạn ,Chính những suy nghĩ này tạo ra trí tưởng tuợng ,làm tăng khả năng sáng
tạo và mở rộng các tiềm năng khác. Những tiềm năng mở rộng nối bạn với một
tầm nhìn lớn hơn và những tiềm năng vô tận.
Các hoạt động sáng tạo năng cao sức mạnh trí óc của chúng ta ,bẻ gãy trực giác
bằng logic. Khi Winson Churchill không lãnh đạo nước Anh , ông đã về vùng nông
thôn để vẽ tranh .Khoa học đã chỉ ra rằng óc sáng tạo thực sự phát triển khi các
nơron kết hợp với bộ não của chúng ta .
Trong giai đoạn nhận thức, công viêc mang ý nghĩa và có tính nuôi duỡng. Mục
tiêu tập trung vào sự tự do sáng tạo, học tập thống nhất và tạo ra các kế hoạch
của riêng bạn. Công việc sinh ra năng lượng hơn là một vấn đề cần giải quyết, nó
là một bí mật cần được tiết lộ. Công việc thay đổi từ người thắng - người thua
sang việc chiến thắng dành cho cả ba phía : cả ban,cả tôi và cả xã hội
Nguồn cảm hứng
Mức độ thứ 5 của chu trình sáng tạo là sự cảm hứng. Tiếng nói phê bình từ bên
trong rất nhẹ nhàng. Những suy nghĩ có ý thức ngừng hoạt động. Đây là tiềm năng
đơn thuần, là khoảng trống giữa các ngôn từ. Đó là sự kì diệu của sáng tạo khi ta
đánh mất mình trong một thời khắc lớn lao. Suy nghĩ và thời gian đều biến mất.
Chúng ta với óc sáng tạo là một. Chúng ta thức tỉnh hoàn toàn với tinh thần, năng
lựợng tràn đầy và hoàn tòan liên kết với năng lượng của cuộc sống với một trạng
thái ngây ngất. Một số người gọi đó là: “vùng”. Ông Eliot đã miêu tả nó như là
“điểm dừng trong thế giới chuyển động”. Đó là Siva trong vũ điệu của cuộc sống,
bạn là 1 phần trong vũ điệu hài hoà đó.
tiến tới chuyên nghiệp, để đáp ứng các nhu cầu về kiểu dáng, thiết kế thì đội ngũ
nhân lực ngành thiết kế của VN cần có sự thay đổi mạnh mẽ.
Nâng thời lượng thực hành trong đào tạo.
Ngành thiết kế đã có sự gia tăng nhân lực cả về số lượng và chất lượng thời gian
qua. Đến nay, số lượng cơ sở đào tạo của ngành thiết kế mỹ thuật đã tăng nhiều
lần, cả trong lĩnh vực công lập và dân lập, ĐH, CĐ và các trung tâm đào tạo nghề.
Nhân lực được đào tạo hàng năm cho ngành thiết kế công nghiệp ước tính mỗi
năm có khoảng 1.500 người tốt nghiệp. Tuy nhiên, công tác đào tạo nhân lực
ngành này vẫn còn nhiều hạn chế.
Việc đào tạo dù cơ bản, nhưng thiếu cập nhật những tiến bộ của khoa học công
nghệ. Chương trình giảng dạy vẫn còn nặng về lý thuyết. Trong thời gian đào tạo 5
20
21
năm cho bậc ĐH và 3 năm cho bậc CĐ thì thời gian học lý thuyết, đại cương chiếm
2/5 thời lượng học tập. Việc đào tạo chưa nhấn mạnh vào tư duy thiết kế và kỹ
năng thực hành. Một hạn chế nữa là chưa có sự liên kết giữa doanh nghiệp sản
xuất ứng dụng và cơ sở đào tạo. Theo nhà thiết kế Lê Quý Hải - Giảng viên ĐH Mỹ
thuật công nghiệp Hà Nội - tại các nước có ngành thiết kế phát triển, mối quan hệ
giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo là hết sức mật thiết.
Tại VN, do chưa có sự gắn kết nên nhiều doanh nghiệp phải đi thuê công ty nước
ngoài thiết kế mẫu mã sản phẩm. Để nâng cao năng lực ngành thiết kế, cần có sự
đột phá trong tư duy, thoát ra ngoài khuôn khổ như trước. Muốn vậy, ông Hồ
Trọng Minh cho rằng các cơ sở đào tạo cần đào tạo theo phương pháp kết hợp liên
ngành, kết hợp giữa thiết kế mỹ thuật với nghiên cứu hiện tượng thiên nhiên
2.6. Năm cấp độ tư duy sáng tạo
Doanh nghiệp nào cũng muốn đội ngũ nhân viên của mình biết làm việc sáng tạo.
Bản thân các nhân viên cũng hiểu là nếu phát huy được tính sáng tạo trong công
việc thì họ sẽ thăng tiến trong nghề nghiệp, được sự thừa nhận của doanh nghiệp
và xã hội.
Nhưng khi đề cập chi tiết hơn thì khái niệm “tư duy sáng tạo” thường chỉ được
• Nhận diện được các giải pháp linh hoạt và thích hợp cũng như xác định
được các tiêu chuẩn về chuyên môn và về tổ chức tương ứng với giải pháp
mới.
2.6.5.Cao hơn cả là cấp độ 1
• “Nuôi dưỡng sự sáng tạo”, nhưng năng lực này chỉ có ở rất ít chuyên gia
quản trị, bao gồm:
• Có khả năng phát triển một môi trường nuôi dưỡng tư duy sáng tạo, luôn
kích thích mọi người thi đua tìm tòi các giải pháp sáng tạo.
• Khuyến khích mọi người thử nghiệm ý tưởng mới khác hẳn cách làm truyền
thống.
22
23
• Hỗ trợ cho việc thử nghiệm ý tưởng mới nhằm biến ý tưởng thành hiện
thực.
• Như vậy, cùng hướng đến tư duy sáng tạo, nhưng mỗi cá nhân trong doanh
nghiệp có thể thuộc về cấp độ này hay cấp độ khác. Việc quan sát để biết cấp
độ tư duy sáng tạo của đội ngũ nhân viên và tạo điều kiện để những người
thuộc cấp độ từ 4 đến 2 phát huy năng lực của họ là nhiệm vụ và cũng là
thách thức không nhỏ đối với các nhà quản trị doanh nghiệp. Khi vượt qua
được thách thức đó, chính nhà quản trị đã tự bồi dưỡng để dần đạt được
cấp độ 1.
2.7. Bí mật của sự sáng tạo
Có thể nói trong bất kỳ thời đại nào, xã hội nào, thì sáng tạo cũng là một trong
những nền tảng của phát triển. Càng văn minh, thì sức mạnh của sự sáng tạo càng
được thể hiện rõ và cho thấy tầm quan trọng của mình. Nó xuất hiện trong tất cả
các lĩnh vực của đời sống, từ văn hóa-nghệ thuật, tới khoa học-công nghệ, giáo
dục-đào tạo…
Trong lĩnh vực kinh doanh, sáng tạo chắc chắn là một yếu tố không thể thiếu cho
sự thành công. Chính vì thế, đây luôn là một thứ “vũ khí” lợi hại khôn lường trên
thương trường. Và cũng đã có không ít công trình nghiên cứu về vấn đề này, để có
Và đến đây, chắc bạn sẽ chẳng thể quên câu slogan thường xuất hiện trên các
quảng cáo của “Apple”: “Think Defferent” (“Hãy suy nghĩ khác đi!”). Đó chính là
thông điệp của một trong những bậc thầy sáng tạo trong thế giới công nghệ, Steve
Jobs!
2.8. Ba nguyên tắc hàng đầu với sự sáng tạo
Như nhiều bạn đã biết Sir Ernest Shackleton là một nhà thám hiểm vĩ đại người đã
tìm thấy chính mình và phi hành đoàn của ông trong một cuộc khủng hoảng cuộc
sống hay cái chết khi họ đã phải từ bỏ con tàu trong vùng nước băng giá xung
quanh Nam Cực.
Năm đó là năm 1914, và đoàn thám hiểm Shackleton đã lên kế hoạch một vùng đất
chưa từng có qua các lục địa đông lạnh. Khi con tàu đã bị mắc kẹt trong băng và
chìm, thủy thủ đoàn đã bắt đầu một thử nghiệm 18 tháng sống còn đau đớn.
Họ vẫn còn sống khi họ di chuyển giữa các tangr băng trôi cho đến khi cuối cùng
họ tìm thấy một hòn đảo, nơi họ thành lập một trại. Khi quy định của họ bắt đầu
chạy thấp, Shackleton và một số thành viên phi hành đoàn lên một xuồng cứu sinh
cứu hộ và đã thực hiện một chuyến đi 800 dặm táo bạo đến một trạm đánh bắt cá
voi. Họ trở lại với một con tàu, và tất cả 27 người đàn ông sống sót qua thử thách.
Câu chuyện của họ là đáng kinh ngạc.
24
25
Nhiều cuốn sách đã được viết gần đây bao gồm các bài học sâu sắc được tìm thấy
trong câu chuyện kịch tính của sự sống còn và độ bền. Cá nhân tôi nghĩ rằng có rất
nhiều bài học chúng ta có thể tìm hiểu về lãnh đạo cuộc khủng hoảng từ những
kinh nghiệm của Shackleton, đặc biệt sáng tạo.
Có hai loại người trong cuộc khủng hoảng - những người đóng băng, và những
người tập trung. Shackleton và người đàn ông của mình đã bị mắc kẹt trong một
trong những nơi lạnh nhất trên hành tinh, nhưng sáng tạo của mình không bao
giờ bị đóng băng. Thay vào đó, nó là quan trọng đối với sự sống còn của mọi
người. Sáng tạo của ông là trung tâm sự sống còn của cuộc sống của những người
đàn ông đã giao phó mình cho Người cho cuộc hành trình của họ.