TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 2(31).2009
1
SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP KIẾN TẠO CHỈ SỐ BSI VÀ LSI ĐÁNH GIÁ
MỨC ĐỘ BỀN VỮNG CỦA SỰ PHÁT TRIỂN Ở PHƯỜNG
THỌ QUANG – QUẬN SƠN TRÀ – TP ĐÀ NẴNG
USING THE BSI AND LSI INDEX BUILDING METHOD TO ASSESS THE
SUSTAINABILITY LEVEL OF DEVELOPMENT IN THO QUANG WARD – SON
TRA DISTRICT – DA NANG CITY

Phùng Khánh Chuyên
Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng

TÓM TẮT
Hiện nay, phát triển bền vững là một xu hướng tất yếu mà các quốc gia trên toàn cầu
đang nỗ lực để đạt được. Tuy nhiên việc đo lường sự phát triển bền vững đang còn là một vấn
đề mới mẻ đang được đặt ra. Bài báo này sử dụng phương pháp kiến tạo các chỉ số LSI và BSI
dựa trên các tiêu chí phản ánh được đặc điểm kinh tế - xã hội riêng và những
đặc điểm môi
trường nhạy cảm của địa phương nghiên cứu (phường Thọ Quang – quận Sơn Trà – Tp Đà
Nẵng) để đánh giá nhanh mức độ bền vững của sự phát triển tại đó. Kết quả cho thấy sự phát
triển của phường Thọ Quang ở mức bền vững khi sử dụng chỉ số LSI trong khi đạt mức khá
bền vững khi sử dụ
ng chỉ số BSI. Sự khác biệt trong đặc trưng của 2 chỉ số đã dẫn đến sự sai
khác của kết quả đánh giá.
ABSTRACT
Nowadays, sustainable development is an inevitable tendency which all the nations
worldwide are striving to attain. However, the measure of sustainable development is a novel
concern. This paper presents the use of the BSI and LSI index building method based on socio-
economic criteria and highly discerned environmental specifications of the investigated locality
(Tho Quang ward – Son Tra district – Da Nang city) in order to assess its sustainabe levels of
development. The result shows that Tho Quang’s developments can reach a sustainable level

BSI. So sánh 2 phương pháp.
3. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tích hệ thống
Phương pháp đánh giá nhanh môi trường: Bao gồm các kỹ thuật: thu thập và
phân tích tài liệu thứ cấp, phỏng vấn bán chính thức, phương pháp quan sát trực tiếp
Phương pháp xác định trọng số ưu tiên bằng ma trận trực tiếp
 - Bước 1: Xây dựng ma trận bình chọn
 - Bước 2: Tính toán số điểm (qij) của mỗi bậc ưu tiên j của mỗi tiêu chí i:qij =
mij x wij
 - Bước 3: Tính tổng số điểm Qi mà tiêu chí i đạt được ở tất cả các bậc bình
chọn:
 - Bước 4: Tính tổng số điểm W của cả hệ thống, tức là của mọi tiêu chí đạt được
ở tất cả các bậc ưu tiên:
 - Bước 5: Xác định trọng số Ci của mỗi chỉ thị bằng cách cho W= 100% (1,0):
C
i
= Q
i
/W. C
i
có giá trị trong khoảng từ 0,0 – 1,0 và chính là tỷ lệ giữa điểm số
bình chọn của chuyên gia cho chỉ thị I
i
ở tất cả các bậc ưu tiên.
Phương pháp đánh giá mức độ bền vững dựa trên chỉ số LSI và BSI:
* Chỉ số LSI (Local Sustainability Index) (Nath & Talay, 1998): Trong nghiên
cứu này lựa chọn 5 chỉ thị đơn tương đương với trọng số khác nhau dựa trên cơ sở phân
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 2(31).2009
3
tích đặc trưng của hệ thống địa phương nghiên cứu và khả năng thu thập giá trị của chỉ

4. Tiêu chí về chất lượng
môi trường không khí
Tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị bệnh nhiễm khuẩn
hô hấp cấp (ARI).
0,180 0,163746
5. Tiêu chí về vệ sinh môi
trường
Tỷ lệ rác thải được thu gom. 0,231 0,173250

Tổng 1,0 0,868593
Tính toán chỉ số LSI theo công thức (*), LSI = 0,868593
Với C
i
: trọng số của mỗi chỉ thị
I
i
: giá trị của mỗi chỉ thị
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 2(31).2009
4
Bảng 3.2. Cơ sở đánh giá

Như vậy, kết quả đạt được của chỉ số LSI ở địa bàn nghiên cứu là 0,868593. So
sánh với bảng Cơ sở đánh giá trên có thể thấy sự phát triển của phường Thọ Quang ở
mức bền vững.


Tỷ lệ dân số được sử
dụng nước sạch.
0,85000 20
H
3

Tỷ lệ lao động kỹ
thuật
0,71500 20
E
3

Tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi
không bị ARI
0,90900 20
H
4

Tỷ lệ trẻ vị thành
niên không phạm
pháp
0,91500 20
E
4

Tỷ lệ động thực vật
hoang dại được bảo
tồn
0,30400 20

5
khác nhau để đánh giá đã cho ra kết quả có sự khác biệt. Kết quả nghiên cứu này phù
hợp với nghiên cứu đánh giá mức độ phát triển bền vững của thị trấn Mậu A, Văn Yên ,
Yên Bái (2005) của Nguyễn Thị Hằng Nga. Hình 3.1. Biểu diễn hai mảng phúc lợi xã hội – nhân văn và sinh thái – tự nhiên
So sánh các đặc trưng của hai chỉ số LSI và BSI ta có thể thấy có một vài khác
biệt cơ bản đã dẫn đến sự sai khác tuy không nhiều về kết quả tính toán giá trị của hai
chỉ số trên, được thể hiện ở bảng 3.4.
Bảng 3.4. Sai khác giữa chỉ số BSI và LSI
Như vậy, chỉ số BSI thể hiện nhiều ưu điểm hơn trong đánh giá phát triển bền
vững so với chỉ số LSI.
5. Kết luận và kiến nghị
5.1. Kết luận
- Nghiên cứu đã xây dựng chỉ số BSI và LSI với những chỉ thị đơn được lựa
chọn phù hợp với những đặc trưng của vùng nghiên cứu.
- Giá trị của chỉ số LSI phản ánh sự phát triển của phường Thọ Quang là bền
vững trong khi chỉ số BSI thể hiện sự phát triển ở mức độ khá bền vững. Sự sai khác
này do đặc trưng của hai chỉ số, chỉ số BSI đòi hỏi phải có sự đầu tư nhiều hơn, bao
Chỉ số LSI Chỉ số BSI
Đơn giản, dễ làm, dễ tính toán. Chi phí ít hơn
Lồng ghép các yếu tố sinh thái và kinh tế, xã
hội nhân văn
Không thấy được chênh lệch giữa 2 mảng
phúc lợi
Có quan tâm ưu tiên một vài chỉ thị
Khắt khe và kỹ lưỡng hơn. Chi phí nhiều hơn
Xét đến sự cân bằng giữa phúc lợi sinh thái tự
nhiên và phúc lợi xã hội nhân văn

phát triển, Hà Nội, 2002.