TT
Chùm văn bản Thể loại Nội dung N ghệ thuật
1
2
3
4
Những câu
hát về tình
cảm gia
đình.
Những câu hát
về tình yêu quê
hương, đất
nước, con
người.
Những câu
hát than
thân
Những câu
hát châm
biếm.
Ca
dao
Ca
dao
Ca
dao
Ca
dao

so sánh, phóng đại…
Sử dụng các hình
thức giễu nhại , cách
nói có hàm ý tạo nên
tiếng cười hài hước,
châm biếm.
Văn
học
dân
gian

•
Hồ Chí
TT
Tên
văn bản
Thể loại
Tác
giả
Nội dung
Nghệ thuật
1
2
3
4
Sông núi
nước Nam

Hào khí chiến thắng và
khát vọng về một đất
nước thái bình thịnh trị
của dân tộc ta ở thời nhà
Trần.
Bức tranh làng quê
thanh bình ở đồng bằng
Bắc bộ qua cái nhìn của
một vị vua đời Trần.
Cảnh trí Côn Sơn nên
thơ; nhân cách thanh
cao, sự giao hòa trọn
vẹn giữa con người với
thiên nhiên.
Hình thức diễn đạt cô
đọng, hàm xúc;giọng
điệu sảng khoái, hân
hoan, tự hào.
Ngôn ngữngắn gọn,
xúc tích, thiên về nghị
luận; giọng thơ dõng
dạc, hùng hồn, đanh
thép.
Ngôn ngữ miêu tả
đậm chất hội họa, kết
hợp giữa điệp ngữ với
tiểu đối, tạo nhịp thơ
êm ái, hài hòa.
Sử dụng từ xưng hô
“ta”, đan xen giữa tả

5
6
7
8
Sau phút
chia li
Bánh trôi
nước
Qua Đèo
Ngang
Bạn đến
chơi nhà
Song
thất
lục
bát
Thất
ngôn
tứ
tuyệt
Thất
ngôn
bát
cú
Thất
ngôn
bát
cú
Nỗi buồn chia phôi
của người chinh phụ

Sáng tạo nên tình
huống khó xử khi bạn
đến chơi nhà , lập ý
bất ngờ, thể thơ điêu
luyện.
Đặng
Trần Côn
và Đoàn
Thị Điểm.
Hồ
Xuân
Hương
Bà
Huyện
Thanh
Quan
Nguyễn
Khuyến
Văn
học
trung
đại

TT
Tên
văn bản
Thể
loại
Tác giả Nội dung Nghệ thuật
1

tứ
tuyệt
Thất
ngôn
tứ
tuyệt
Cổ thể
(trường
thiên)
Vẻ đẹp kì vĩ, mạnh mẽ
của thiên nhiên và tâm
hồn phóng khoáng, bay
bổng của nhà thơ Lí
Bạch
Nỗi lòng đối với quê
hương da diết, sâu
nặng trong tâm hồn,
tình cảm người xa quê.
Tình quê hương chân
thành và nỗi xót xa
khi mới trở về.
Tinh thần nhân đạo, lòng
vị tha cao cả vẫn tồn tại
ngay cả khi con người
phải sống trong hoàn
cảnh nghèo khổ, cùng
cực.
Xây dựng hình
ảnh gần gũi, ngôn
ngữ tự nhiên, bình

Minh
Cảnh đêm trăng ở
núi rừng Việt Bắc ;
sự gắn bó , hòa hợp
giữa thiên nhiên và
con người.
Nhiều hình ảnh thơ
lung linh, kì ảo; phép tu
từ , so sánh, điệp ngữ
sáng tạo và nhịp điệu
độc đáo .
Rằm
tháng
Giêng
Lục
bát
(bản
dịch)
Thơ
năm
chữ
Xuân
Quỳnh
Hồ
Chí
Minh
Tiếng gà
trưa
Vẻ đẹp tâm hồn
của nhà thơ – chiến

Một thứ
quà của lúa
non: Cốm.
Tùy
bút
Thạch
Lam
Những cảm giác
lắng đọng, tinh tế,
sâu sắc về lối sống
và văn hóa của
người Hà Nội
Lời văn trang trọng,
tinh tế, đầy cảm xúc,
giàu chất thơ; chi tiết
chọn lọc, đan xen kể
và tả.
Mùa
xuân
của tôi
Tùy
bút
Tùy
bút
Minh
Hương
Vũ
Bằng
Sài Gòn
tôi yêu

(Tình yêu quê hương đất nước, tình cảm
gia đình, tình bạn, tình yêu,… )
TÁC PHẨM TRỮ TÌNH

Tác phẩm trữ tình là văn bản
biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác
giả trước cuộc sống.
Tác phẩm trữ tình là văn bản
biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác
giả trước cuộc sống.
Thể loại văn học biểu đạt :
+ Thơ trữ tình
+ Ca dao trữ tình
+ Tuỳ bút …
Văn bản biểu cảm

Có ý kiến cho rằng :
Đã là thơ thì nhất thiết phải trữ tình
Đã là văn xuôi thì nhất thiết thuộc tự sự
Em có đồng ý với ý kiến đó không?
Theo em, chuẩn để xác định “trữ tình”
là gì?
* Thơ là thể loại văn học phù hợp để biểu
hiện tình cảm, cảm xúc; tuy nhiên, cũng có
thơ tự sự, truyện thơ (Truyện Kiều – Nguyễn
Du; Lục Vân Tiên – Nguyễn Đình Chiểu).
* Văn xuôi phù hợp với kể chuyện, tuy nhiên
cũng có loại văn xuôi trữ tình hoặc mang nặng
tính chất trữ tình như tùy but ( Mùa xuân của
tôi – Vũ Bằng; Cốm, một thứ quà của lúa non –

h) Ngôn ngữ thơ trữ tình cần cô đọng, giàu hình ảnh và
gợi cảm.
Chọn những ý kiến đúng
trong các ý kiến sau

Thơ trữ tình là những tác phẩm thơ
biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả
trước cuộc sống.
-
Tình cảm : Mang đậm dấu ấn cá nhân
(thông qua những rung động của cá nhân để
tìm đến cái chung).
-
Thể thơ: Đa dạng, phong phú.
-
Ngôn ngữ : cô đọng, giàu hình ảnh, gợi
cảm.

Bài tập
a)Khác với tác phẩm của các cá nhân, ca dao trữ
tình (trước đây) là những bài thơ, câu thơ có
tính chất ……… và ……………
b)Thể thơ được ca dao trữ tình sử dụng nhiều
nhất là …………
c)Một số thủ pháp nghệ thuật thường gặp trong
ca dao trữ tình ………………………
tập thể truyền miệng.
lục bát và lục bát biến thể .
so sánh, nhân hóa, ẩn dụ,
hoán dụ, phóng đại, diễn tả

thuật được sử dụng trong văn bản.
- Kết hợp với một số kiến thức ngoài văn bản
như: hoàn cảnh sáng tác, tình hình xã hội, gia
đình, bản thân tác giả, … để hiểu rõ, hiểu sâu
hơn về văn bản.

2
3
4
5
7
6
13
6
9
6
7
7
t r nit h
n h abn© n
1
m «taucn©uxau i
tabcul
g t©uhtªhn
« hnimihch
n©hnac
Tình cảm trong thơ trữ tình mang dấu ấn …
Tình cảm được biểu hiện trong tác phẩm trữ tình
có tính chất tiến bộ và mang màu sắc… đậm nét .
Tùy bút là một thể loại văn xuôi ….

GIÁO VIÊN: PHƯƠNG LAN