37
PHÂN KHÚC VIỆC LÀM GIỮA KHU VỰC KINH TẾ
CHƯƠNG I
PHÂN KHÚC VIỆC LÀM GIỮA
KHU VỰC KINH TẾ CHÍNH THỨC VÀ
KHU VỰC KINH TẾ PHI CHÍNH THỨC
38
KINH TẾ PHI CHÍNH THỨC TẠI CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN
39
PHÂN KHÚC VIỆC LÀM GIỮA KHU VỰC KINH TẾ
1.1
LAO ĐỘNG PHI CHÍNH THỨC
VÀ NGHÈO ĐÓI Ở CHÂU MỸ LATIN.
TRƯỜNG HỢP CỦA ARGENTINA,
BRAZIL, CHILE VÀ PERU
Roxana Maurizio
Giới thiệu
1
Châu Mỹ Latin vẫn là châu lục của sự bất bình đẳng và nghèo đói. Khía
cạnh nổi bật của tình trạng này là thị trường lao động không ổn định cùng với
một hệ thống an sinh xã hội rất hạn chế. Mức độ bảo hiểm thất nghiệp ít ỏi
buộc những người mất việc trong khu vực chính thức phải nhanh chóng tìm
những việc làm bấp bênh hoặc lao động tự do vì họ không có
đủ thời gian để
tìm kiếm công việc phù hợp.
Trong bối cảnh thiếu vắng một hệ thống an sinh xã hội mở rộng, cần xác
định mối liên hệ giữa tình trạng lao động và mức độ đói nghèo của các hộ
gia đình. Trên thực tế, tình trạng hội nhập lao động kém - tính theo số lượng
giờ làm việc và chất lượng công việc - đã tạo nên hiện tượng “người lao động
nghèo” khá ph
m phi chính thức tại
các quốc gia được lựa chọn. Hai phần tiếp theo trình bày các kết quả kinh tế
lượng: trong phần 5 các kết quả liên quan đến chênh lệch thu nhập lao động
gắn với tình trạng phi chính thức, phần 6 các kết quả liên quan đến tác động
độc lập của tình trạng phi chính thức đối với tỉ lệ đói nghèo. Cuối cùng, phần
7 trình bày các kết luận.
1. Phi chính thức, phân khúc thu nhập và nghèo đói:
một số vấn đề lí thuyết
1.1 Việc làm trong khu vực chính thức và việc làm phi chính thức (IE)
Lao động phi chính thức là một trong các đề tài được phân tích và được
coi là đặc điểm nổi bật của tình trạng lao động ở châu Mỹ Latin. Có ít nhất
hai cách tiếp cận khác nhau về khái niệm khác nhau liên quan đến lao động
41
PHÂN KHÚC VIỆC LÀM GIỮA KHU VỰC KINH TẾ
phi chính thức, như trình bày bên dưới:
Phương pháp Khái niệm liên quan
Sản xuất Khu vực phi chính thức (IS) / Khu vực chính thức (FS).
Việc làm trong khu vực phi chính thức (EIS) / Việc làm trong Khu vực chính
thức
Lao động Việc làm phi chính thức (IE) (Người lao động phi chính thức) / Việc làm chính
thức (FE) (Người lao động chính thức)
Khái niệm IS (IS) xuất hiện vào đầu những năm 1970, trong các tài liệu
của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO, 1972) về các nước châu Phi. Sau đó
Chương trình việc làm khu vực Mỹ Latin và vùng Caribe (“PREALC” chữ viết
tắt tiếng Tây Ban Nha) phát triển khái niệm này cho châu Mỹ Latin nhằm lí
giải sự gia tăng của một bộ phận lớn dân cư, những người không thể tham
gia vào quá trình hiện đại hóa sản xuất thông qua thị trường lao độ
ng chính
thức. Theo cách tiếp cận “sản xuất”, tình trạng phi chính thức phản ánh sự
bất lực của các nền kinh tế trong việc tạo ra đủ việc làm trong khu vực chính