1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐIỆN BIÊN
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐIỆN BIÊN

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
Cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử Elearning
Cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử Elearning
Bài giảng:
Tiết 61 - Bài 34: Chất rắn kết tinh – chất rắn vô định hình
Chương trình Vật lý, lớp 10
Giáo viên: Lê Thị Ánh Tiếp
Email: [email protected]
Điện thoại: 0973 430 857
Trung tâm GDTX Huyện Tuần Giáo
Huyện Tuần Giáo – Tỉnh Điện Biên
Tuần Giáo, tháng 01/ 2015
2
Chương VII:
-

Chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình.
Chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình.- Sự nở vì nhiệt của vật rắn.
- Sự nở vì nhiệt của vật rắn.- Các hiện tượng bề mặt của chất lỏng.
- Các hiện tượng bề mặt của chất lỏng.

- Cấu trúc tinh thể (hay tinh thể): là cấu trúc tạo bởi các hạt (nguyên
tử, phân tử, ion ) liên kết chặt với nhau bằng những lực tương tác và
sắp xếp theo 1 trình tự hình học không gian xác định gọi là mạng tinh
thể, trong đó mỗi hạt luôn dao động nhiệt quanh vị trí cân bằng của nó.
Chất rắn có cấu trúc tinh thể gọi là chất rắn kết tinh
( hay chất rắn tinh thể ).
I-CHẤT RẮN KẾT TINH
C1
C1
1. Cấu trúc tinh thể
Cấu trúc tinh thể muối
ăn
7
C1: Tinh thể của một chất được hình
thành trong quá trình nóng chảy hay
đông đặc của chất đó?
Tinh thể của một chất được hình thành
trong quá trình đông đặc của chất đó.
Trả lời:
8
1. Cấu trúc tinh thể
1. Cấu trúc tinh thể

Kích thước tinh thể của một chất có thể thay đổi
Kích thước tinh thể của một chất có thể thay đổi
từ vài cm đến cỡ phần mười nm tùy thuộc quá
từ vài cm đến cỡ phần mười nm tùy thuộc quá
trình hình thành tinh thể diễn biến nhanh hay
trình hình thành tinh thể diễn biến nhanh hay
chậm.

không dẫn điện.
Than chì khá mềm và
Than chì khá mềm và
dẫn điện.
dẫn điện.
11
I-CHẤT RẮN KẾT TINH
2. Các đặc tính của chất rắn kết tinh
- Mỗi chất rắn kết tinh có nhiệt
độ nóng chảy xác định, không
đổi ở mỗi áp suất cho trước.
Ví dụ: Ở áp suất chuẩn (1 atm)

- Nước đá nóng chảy ở 0
0
C
- Thiếc nóng chảy ở 232
0
C
- Sắt nóng chảy ở 1530
0
C
Chất rắn
t (
º
C)
Sắt
Niken
Thép
Vàng

cương,thạch anh…)

Được cấu tạo từ vô số tinh
thể rất nhỏ liên kết hỗn độn với
nhau (như kim loại, hợp kim )

Có tính dị hướng: Các tính
chất vật lí không giống nhau
theo các hướng khác nhau

Có tính đẳng hướng: Các
tính chất vật lí giống nhau
theo mọi hướng.
C2
C2
I-CHẤT RẮN KẾT TINH
13
C2: Tại sao chất rắn đơn tinh thể có
tính dị hướng, còn chất rắn đa tinh thể
lại có tính đẳng hướng ?
Trả lời:
- Vì: chất rắn đa tinh thể được cấu tạo bởi vô số
các tinh thể nhỏ sắp xếp hỗn độn nên tính dị
hướng của mỗi tinh thể nhỏ được bù trừ trong
toàn khối chất → chất rắn đa tinh thể không có
tính dị hướng như chất rắn đơn tinh thể.
14
Tinh thể than chì có tính dị hướng
2. Các đặc tính của chất rắn kết tinh.
I-CHẤT RẮN KẾT TINH

I-CHẤT RẮN KẾT TINH
3. Ứng dụng của chất rắn kết tinh
20
Nhựa thông
Thủy tinh Nhựa đường
II-CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH
 Nêu đặc điểm của chất rắn vô định hình ?
Đặc điểm:
- Không có cấu trúc tinh thể;
- Không có dạng hình học xác định;
- Không có nhiệt độ nóng chảy xác định;
- Có tính đẳng hướng.
C3
C3
21
C3: Chất rắn vô định hình có tính dị hướng
không? Có nhiệt độ nóng chảy xác định không?
Tại sao?
Trả lời:
- Chất rắn vô định hình: không có tính dị hướng vì
không có cấu trúc tinh thể nên tính chất vật lý theo
mọi hướng đều như nhau.
- Chất rắn vô định hình: không có nhiệt độ nóng
chảy xác định vì khi bị nung nóng chúng mềm dần
và chuyển sang lỏng.
22
Một số chất rắn như: lưu huỳnh, đường, … có
Một số chất rắn như: lưu huỳnh, đường, … có
thể tồn tại ở dạng
thể tồn tại ở dạng

HỆ THỐNG HOÁ KIẾN THỨC
Chất rắn
Chất rắn
Chất rắn kết tinh
Chất rắn vô định hình
-Không có cấu trúc tinh thể
- Không có nhiệt độ nóng
chảy xác định
-
Có cấu trúc tinh thể
- Có nhiệt độ nóng
chảy xác định
Chất rắn
đơn tinh thể
Chất rắn
đa tinh thể
Có tính dị hướng Có tính đẳng hướng Có tính đẳng hướng