Tên đề tài:
KINH NGHIỆM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
CÔNG TÁC ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH TRONG TRƯỜNG THCS
PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ
Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu niên, nhi đồng Việt
Nam do chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam sáng lập,
Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách. Điều lệ Đội đã từng
khẳng định vị trí của Đội “là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu
nhi, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị
của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh”, tạo điều kiện cho đội viên được giáo
dục và tự giáo dục thông qua các hoạt động tập thể của Đội kết hợp với
sự hướng dẫn của anh, chị phụ trách. Tuy Đội có vị trí và vai trò quan
trọng như vậy nhưng thực tế có rất nhiều trường chưa chú trọng đến
công tác Đội.
Công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh là công tác bao gồm nhiều hoạt
động thi đua có tính chất bề nổi nhưng thực tế nhiều giáo viên - Tổng
phụ trách đội các trường THCS coi đây là một hoạt động phụ nên không
nhiệt tình, hơn nữa năng lực yếu nên hoạt động công tác Đội ở một số
1
trường THCS rất trầm, hoạt động không hiệu quả, thậm chí có trường đi
vào bế tắc.
Công tác Đội có tác dụng rất lớn trong sự nghiệp giáo dục của nhà
trường. Tổ chức Đội hoạt động tốt sẽ góp phần thúc đẩy tất cả các hoạt
động khác: Rèn luyện sức khoẻ tốt để học tập và lao động, rèn luyện kĩ
năng sống để đáp ứng với cuộc sống.
Đặc biệt trong xu thế hội nhập hiện nay, vấn đề giáo dục và nâng
cao chất lượng đạo đức cho các em càng cần thiết và cấp bách. Chính vì
vậy tôi quyết định chọn đề tài “Kinh nghiệm xây dựng và phát triển
công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh trong trường THCS”.
PHẦN B: NỘI DUNG
I. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
hiểu biết của một số đội viên qua 7 yêu cầu của người đội viên.
Kết quả khảo sát như sau:
Tổng
số đội
viên
Yêu cầu đội
viên
Loại tốt Loại khá
Loại đạt
yêu cầu
Loại
chưa đạt
yêu cầu
SL % SL % SL % SL %
30 em
- Thuộc và
hát đúng
Quốc ca, đội
ca.
15 50,0 10
33,
3
5 16,7 0
- Thắt, tháo
khăn quàng
đỏ.
20 66,7 7
23,
3
3 10,0 0
trách đội không thể không có những băn khoăn, trăn trở. Vì thế tôi đã
mạnh dạn đưa sáng kiến kinh nghiệm “Xây dựng và phát triển công tác
đội TNTP Hồ Chí Minh trong trường THCS” của mình áp dụng vào việc
hoạt động công tác Đội ở đơn vị công tác là trường THCS Bính Thuận
và bước đầu đạt hiệu quả đáng khích lệ.
II. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
5
1. Tổng phụ trách phải thường xuyên được tham gia các lớp tập
huấn công tác Đội.
2. Tổng phụ trách Đội phải thực sự nhiệt tình, có năng khiếu, năng
lực, phẩm chất.
3. Xây dựng và lập kế hoạch hoạt động.
4. Phương tiện hoạt động cũng thực sự cần thiết trong quá trình hoạt
động Đội.
5. Tổng phụ trách phải thường xuyên duy trì, tăng cường hoạt động
của đội Cờ đỏ, hoạt động nghi thức đội và múa hát tập thể.
6. Tổng phụ trách phải có sự sáng tạo trong công tác xây dựng và
phát triển công tác Đội cho phù hợp với đặc điểm tình hình nhà trường
và địa phương.
III. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1. Tổng phụ trách phải thường xuyên được tham gia các lớp tập
huấn công tác Đội:
Đây là điều rất cần thiết vì các lớp tập huấn công tác Đội sẽ rèn
luyện các kỹ năng hoạt động Đội cho các tổng phụ trách để họ có thể
định hướng và có các kỹ năng tối thiểu trong quá trình hoạt động công
tác Đội. Thấy rõ được điều đó, tôi đã tham gia đầy đủ tất cả các lớp tập
6
huấn do Hội đồng Đội các cấp và Phòng giáo dục tổ chức. Đồng thời tôi
vận dụng những điều đã học tập được trong các đợt tập huấn để rèn
luyện cho Đội viên của trường một cách đầy đủ, kịp thời.
trong năm học trước tiên tôi nghiên cứu kĩ công văn hướng dẫn mục
tiêu, nhiệm vụ, nội dung giáo dục của ngành giáo dục và Hội đồng Đội
cấp trên, lấy quy trình hoạt động Liên đội, chương trình hoạt động ngoài
giờ lên lớp, các ngày kỉ niệm lớn trong năm làm mốc thời gian chỉ đạo
kế hoạch. Tôi nhận thấy điều này rất dễ dàng cho việc lập kế hoạch và
8
tiến hành hoạt động. Nhưng điều quan trọng nhất khi xây dựng kế hoạch
hoạt động Đội năm học là giáo viên – Tổng phụ trách Đội phải nắm
được tình hình đặc điểm của trường, của địa phương, làm chủ được tình
hình Liên đội. Như vậy mới có thể phát triển mạnh công tác Đội.
Bản thân giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải lên kế hoạch hoạt
động tháng, tuần và nhất thiết phải có Sổ Tổng phụ trách.
Kế hoạch hoạt động của Liên đội và Chi đội đã có mẫu thực hiện
trong cuốn sổ Liên đội và sổ Chi đội. Tôi đã hướng dẫn cụ thể cho Ban
chỉ huy Liên đội và các Chi đội để các em lên kế hoạch hoạt động, điều
này sẽ rất dễ dàng cho việc hoạt động Đội được tốt.
Khi thực hiện kế hoạch các bộ phận giáo viên – Tổng phụ trách
Đội cần nghiên cứu, xác định rõ được mục đích, nội dung, phương pháp,
quy mô, hình thức, tiến độ Điều quyết định hiệu quả thực hiện các kế
hoạch này chính là việc thu thập, xử lý thông tin. Giáo viên - Tổng phụ
trách Đội phải lấy ý kiến của các lực lượng trong và ngoài nhà trường,
tranh thủ được ý kiến của các đồng chí lãnh đạo Đảng, chính quyền,
đoàn thể trong các nhà trường, các giáo viên phụ trách các Chi đội, cán
bộ Đoàn Đội cấp trên, ý kiến của các em trong Ban chỉ huy Liên đội, các
em đội viên và các lực lượng có liên quan đến kế hoạch.
9
Tôi đã chủ động tham mưu cho Ban Giám hiệu, xin ý kiến của
đồng chí Hiệu trưởng để xây dựng kế hoạch, đồng thời phối hợp với các
tổ chức để thực hiện một cách có hiệu quả công tác Đội.
4. Cần có phương tiện hoạt động trong quá trình hoạt động Đội:
mạnh các hoạt động, các phong trào của Đội.
Hoạt động thường xuyên không thể thiếu được trong công tác Đội
ở trường THCS chính là múa hát tập thể (múa hát sân trường). Đây là
hoạt động quan trọng làm cho các em thêm hứng khởi, thắt chặt tình
đoàn kết, thân ái. Vẻ đẹp của âm thanh, nhịp điệu và các động tác sẽ
hình thành ý thức thẩm mĩ lành mạnh, trong sáng cho các em. Giáo viên
11
– Tổng phụ trách đội phải thấy được tầm quan trọng đó để hướng dẫn
múa hát tập thể cho các em. Muốn hoạt động múa hát diễn ra thường
xuyên, hiệu quả tôi đó thực hiện các bước sau đây:
- Chọn các bài hát mà tôi đã được tập huấn trong chương trình tập
huấn công tác Đội đầu năm học do Hội đồng Đội huyện Quỳ Châu tổ
chức. Tôi đã cho các em múa các bài hát sau:
+ Bài Hành khúc thanh niên Nghệ An
+ Bài Hào khí tuổi trẻ Nghệ An
- Có đầu đĩa để tải các bài hát cho các em múa theo nhịp của các
bài hát trong đĩa.
- Nếu giáo viên - Tổng phụ trách Đội không có kĩ năng âm nhạc thì
nhất thiết phải lựa chọn cộng tác viên am hiểu âm nhạc để cùng dạy cho
các em. Bản thân tôi là một giáo viên - Tổng phụ trách Đội có chuyên
môn là giảng dạy bộ môn Thể dục nhưng cũng hiểu biết về lĩnh vực Âm
nhạc nên rất thuận lợi cho việc hướng dẫn các em múa hát tập thể. Ngoài
ra tôi cũng không ngừng học hỏi những anh chị Tổng phụ trách đi trước
và tìm hiểu thêm trên các phương tiện thông tin để có thể áp dụng linh
hoạt, phù hợp với hoạt động công tác Đội của mình.
12
- Việc múa hát sân trường có quy mô rộng lớn, không thể dạy cho
tất cả các em cùng một lúc. Vì vậy tôi đó chọn một đội múa mẫu khoảng
10 đội viên và hướng dẫn cho 10 em này tập múa theo nhạc một cách
thành thạo.
học và trong các hoạt động khác (Lưu ý: Đội cờ đỏ phải hoạt động liên
tục, thường xuyên và phải thay đổi chi đội mình theo dõi hàng tuần theo
kế hoạch của Ban chỉ huy Liên đội đề ra). Kết quả theo dõi của Đội cờ
đỏ được tổng hợp, báo cáo, đánh giá vào các tiết giao ban đội hàng tuần
và được tổng phụ trách kết hợp với việc theo dõi việc học tập của các
Chi đội thông qua kết quả các tiết học được nhận xét trong sổ đầu bài và
trong các hoạt động khác để xếp loại chung Chi đội đó trong tuần. Tôi
14
thông báo kết quả xếp loại các Chi đội trước toàn trường vào các tiết
chào cờ thứ 2 hàng tuần.
Là một giáo viên - Tổng phụ trách Đội, tôi rất chú trọng việc giáo
dục nhân cách cho học sinh thông qua các hoạt động ngoại khoá, các
hoạt động thi đua, đặc biệt là thông qua các tiết chào cờ đầu tuần. Trong
các tiết chào cờ, lồng vào việc nhận xét các hoạt động của các chi đội
trong Liên đội trong tuần tôi nêu tên những học sinh vi phạm nhiều lần
nội quy trường lớp, đồng thời nêu gương, khen ngợi những đội viên có
nhiều tiến bộ và có những biểu hiện tốt để giáo dục các em. Ngoài ra tôi
cũng thường xuyên lồng ghép giáo dục cho các em hiểu được mục đích
to lớn của việc học tập và trau dồi đạo đức từ đó giúp các em hiểu biết
hơn, ý thức hơn về nhiệm vụ, đạo đức của người học sinh. Đội viên học
tốt, có đạo đức tốt sẽ là những đội viên tích cực trong các hoạt động Đội.
6. Tổng phụ trách phải có sự sáng tạo trong công tác xây dựng
và phát triển công tác Đội:
GV - TPT Đội cần căn cứ vào đặc điểm tình hình nhà trường và
địa phương để tổ chức các hoạt động đội cho hiệu quả. Đó là việc làm
rất quan trọng của người TPT Đội giỏi.
15
Châu Bính và Châu Thuận là 2 xã miền núi đặc biệt khó khăn của
huyện Quỳ Châu; hầu như 100% đội viên là người dân tộc thiểu số nên
đa số các em rất hào hứng và rất say mê với các trò chơi dân gian. Nắm
ngày lễ lớn mà cần chuẩn bị những điều kiện để các em có thể thường
xuyên chơi những trò chơi dân gian đơn giản như: ném còn, kéo co, chơi
ô ăn quan Vì vậy ở phòng Đội và sân trường, sân thể dục phải chuẩn bị
các dụng cụ sau đây để các em có thể chơi trong những giờ ra chơi: dây
thừng để chơi trò kéo co; một số quả còn, cột để ném còn; các hình vẽ
để chơi trò ô ăn quan Chính sự chuẩn bị này giúp các em có thể chơi
mà không bị mất thời gian chuẩn bị trong khi thời gian ra chơi rất ít, mặt
17
khác việc thường xuyên chơi các trò chơi dân gian sẽ giúp các em phát
triển trí tuệ, vui chơi lành mạnh, đoàn kết, và đặc biệt việc vui chơi
thường xuyên này giúp các em chơi tốt hơn, dễ dàng đạt kết quả thi đua
cao hơn trong các dịp tổ chức thi đua chào mừng các ngày lễ lớn trong
năm học.
IV. KẾT QUẢ CỦA VIỆC THỰC HIỆN SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM:
Sau một thời gian mạnh dạn đổi mới công tác hoạt động Đội, đội
viên trong Liên đội trường tôi đã tiến bộ rất nhiều, các em yêu trường,
tích cực, tự giác tham gia các hoạt động tập thể.
Trong đợt 26/3 vừa qua, tôi đã tổ chức cho các em tham gia hoạt
động về TDTT, rèn luyện các chuyên hiệu để Chào mừng kỉ niệm ngày
thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thì hầu hết các em rất hứng thú và
tham gia hoạt động một cách rất tự giác, sôi nổi, tích cực thực hiện tốt
các yêu cầu đối với người Đội viên.
Tôi đã tiến hành khảo sát sự hiểu biết của một số đội viên qua 7 yêu
cầu đối với người đội viên:
Kết quả như sau:
Tổng 7 Yêu cầu Loại tốt Loại khá Loại đạt Loại
18
số đội
viên
THCS Bính Thuận sẽ còn đạt được nhiều thành tích cao hơn nữa.
19
PHẦN C: KẾT LUẬN
Hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh là những hoạt động sôi
nổi, đáp ứng nhu cầu lứa tuổi học sinh THCS. Bằng các hoạt động thực
tiễn của Đội với các nguyên tắc tự nguyện, tự quản sẽ giúp các em phát
triển trí tuệ, phẩm chất, năng lực, từ đó các em sẽ có những suy nghĩ
lành mạnh, rèn luyện đạo đức, nhân phẩm của người học sinh để trở
thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ. Xứng đáng là những đội
viên đứng trong hàng ngũ Đội TNTP Hồ Chí Minh.
Sáng kiến kinh nghiệm này có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với
việc xây dựng và phát triển công tác đội TNTP Hồ Chí Minh ở các
trường THCS. Theo nhu cầu của sự phát triển xã hội, tôi mong muốn
rằng đề tài sáng kiến này sẽ góp thêm một định hướng mới giúp nâng
cao hiệu quả việc xây dựng và phát triển công tác Đội và sẽ được sự
giúp đỡ của Hội đồng khoa học phát triển ở một bước cao hơn và được
áp dụng rộng hơn trong thời gian tới.
Sáng kiến này không tránh khỏi những hạn chế, tôi mong muốn sẽ
nhận được sự góp ý, bổ sung của các nhà sư phạm, của đồng nghiệp để
sáng kiến này thực sự được hoàn thiện hơn và đi vào thực tiễn giáo dục
đạt được hiệu quả cao.
20
Châu Bính, ngày 28 tháng 3 năm 2015
NGƯỜI VIẾT
Lê Tuấn Anh
21