KẾ HOẠCH BÀI HỌC NGỮ VĂN 8
Giáo viên: Lương Thò Phương 332
Bài: 24 - Tiết: 97
Tuần dạy: 26
BÀI: NƯỚC ĐẠI VIỆT TA
(Trích Bình Ngơ đại cáo - Nguyễn Trãi)
1. Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:
- Sơ giản về thể cáo.
- Hồn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Bình Ngơ đại cáo.
- Nội dung tư tưởng tiến bộ của Nguyễn Trãi về đất nước, dân tộc.
- Đặc điểm văn chính luận của Bình Ngơ đại cáo ở một đoạn trích.
1.2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu một văn bản viết theo thể cáo.
- Nhận ra, thấy được đặc điểm của kiểu văn bản nghị luận trung đại ở thể loại cáo.
1.3 Thái độ:
GD tư tưởnh Hồ Chí Minh: Liên hệ với tư tưởng nhân nghĩa, tư tưởng u nước và độc lập dân
tộc là nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh.
2. Nội dung học tập:
- Ngun lý nhân nghĩa.
- Khẳng định chân lí về sự tồn tại độc lập chủ quyền của dân tộc Đại Việt.
- Khẳng định sức mạnh của ngun lí chính nghĩa, sức mạnh của chân lí độc lập dân tộc
- Ý nghĩa văn bản:
- Nghệ thuật:
3. Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: Hình ảnh về Nguyễn Trãi.
KẾ HOẠCH BÀI HỌC NGỮ VĂN 8
Giáo viên: Lương Thò Phương 333
3.2 Học sinh: bảng nhóm.
4. Tổ chức các hoạt động học tập:
4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện: kiểm tra sĩ số.

4
.
3. Các bước của hoạt động:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
GV hướng dẫn học sinh đọc: Giọng điệu trang trọng, hùng
hồn, tư hào. Chú ý tình chất câu văn biền ngẫu cân xứng,
nhịp nhàng.
GV đọc mẫu, gọi học sinh đọc.

Từ những điều đã biết ở lớp 7 về tác giả Nguyễn Trãi,
hãy nêu những điểm nổi bật về con người này?

Nguyễn Trãi (1380-1442), hiệu là Ức Trai, con của
Nguyễn Phi Khanh. Ơng có cơng rất lớn trong cuộc kháng
chiến chống giặc Minh xâm lược và xây dựng đất nước sau
khi chiến thắng. Nhưng ơng bị giết hại một cách thảm khốc
trong vụ án Lệ Chi viên năm 1442. Mãi tới năm 1364 ơng
mới được vua Lê Thánh Tơng giải oan.
Ơng khơng chỉ là nhà chính trị qn sự lỗi lạc mà còn nhà
văn hóa lớn của dân tộc. Ơng được UNESCO cơng nhận là
Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.
Tác phẩm tiêu biểu: Ức Trai thi tập, Quốc âm thi tập, Qn
trung từ mệnh tập, Bình Ngơ đại cáo.

Nhà u nước, anh
hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới.

Nêu hồn cảnh ra đời của Cáo Bình Ngơ?
 Bài Cáo ra đời trong khơng khí hào hùng của ngày vui
đại thắng, ngày vui độc lập, Tổ quốc sạch bóng qn thù,

- Phần đầu: nêu luận đề chính nghĩa.
- Phần hai: Lập bảng cáo trạng tội ác giặc Minh.
- Phần ba: Phản ánh q trình cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ
những ngày đầu gian khổ đến khi tổng phản cơng thắng lợi.
- Phần cuối: Lời tun bố kết thúc khẳng định nền độc lập
vững chắc, đất nước mở ra một kỉ ngun mới, đồng thời
nêu lên bài học lịch sử.

Căn cứ vào bố cục đó, em hãy cho biết đoạn trích nằm ở
phần nào của văn bản “Bình Ngơ đại cáo”?
 Thể loại của văn bản?
 Cáo có đặc điểm gì khác với các thể loại Hịch, Chiếu?
GV cho học sinh giải nghĩa một số từ khó.

Có thể chia bố cục đoạn này ra làm mấy phần? Nêu nội
dung từng đoạn?
 - 2 câu đầu: tư tưởng nhân nghĩa của cuộc kháng chiến.
- 8 câu tiếp theo: vị trí và nội dung chân lí về sự tồn tại độc
lập có chủ quyền của dân tộc Đại Việt.
- Phần còn lại dẫn chứng thực tiễn để làm rõ ngun lí nhân
nghĩa.
- Đoạn trích thuộc phần đầu của
“Bình Ngơ đại cáo”.
c. Thể loại: Cáo.
Cáo: thể văn chính luận có tính
chất quy phạm chặt chẽ thời trung
đại, có chức năng cơng bố kết quả
một sự nghiệp của vua chúa hoặc
thủ lĩnh; có bố cục bốn phần.
d. Giải nghĩa từ khó:

- Nhân nghĩa (Nguyễn Trãi) được nâng cao hơn:
Cốt ở n dân (dân được sống n lành, hạnh phúc
trong một đất nước n bình, độc lập), việc đánh
đuổi giặc Ngơ là điếu phạt trừ bạo.
 Cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là
gì?

Theo em dân ở đây là ai? Kẻ bạo ngược là ai?
 Dân là nhân dân nước Đại Việt ta, kẻ bạo ngược
là kẻ xâm lược Nhà Minh.
Nhắc lại hồn cảnh đất nước ta lúc bấy giờ, rồi kết
luận

và liên hệ với ngày nay. ( Tư tưởng Hồ Chí
Minh).
HS đọc 8 câu còn lại.
Sau khi nêu ngun lí nhân nghĩa, Nguyễn Trãi tiếp
tục khẳng định đều gì?

Nguyễn Trãi nêu ra những yếu tố căn bản nào để
xác định độc lập chủ quyền của dân tộc?
 Tác giả khẳng định về nước Đại Việt bằng những
chân lý khơng ai chối cãi được:
- Có nền văn hóa lâu đời: Vốn xưng nền văn hiến…
- Có lãnh thổ riêng: Núi sơng bờ cõi …
- Có phong tục riêng: Phong tục Bắc Bam…
- Có chủ quyền riêng: Bao đời gây nền… mỗi bên…
- Có truyền thóng lịch sử riền: Hào kiệt đời nào….
- Có kẻ thù phản nhân nghĩa bị tiêu diệt: Lưu
Cung…

1. Mục tiêu:
- Kiến thức:
Nắm chắc về nội dung, nghệ thuật văn bản văn bản.
- Kĩ năng:
+ Khái qt ý nghĩa, nghệ thuật văn bản.
2. Phương pháp, phương tiện dạy học:
Phương pháp: vấn đáp, trực quan, tái hiện.
Phương tiện dạy học: giấy A
4
.
Nguyễn Trãi đã có sự phát triển như thế nào?
 Lí Thường Kiệt trong Nam quốc sơn hà thể hiện
ý thức niềm tự hào dân tộc trên hai yếu tố: lãnh thổ
và chủ quyền, còn đến Bình Ngơ đại cáo được bổ
sung thêm: văn hiến, phong tục tập qn, lịch sử.
Những yếu tố này đã khắc sâu thêm và khẳng định
mạnh mẽ chủ quyền, độc lập dân tộc. Ý thức dân
tộc được phát triển cao hơn và tồn diện hơn.
Điều đặc sắc, mới mẻ là bên cạnh “vua” được tơn
trọng như người đại diện cho đất nước, thì yếu tố
dân đã xuất hiện và trở thành đối tượng để bài cáo
hướng tới trong việc thực hiện nhân nghĩa.
Ý thức dâ tộc ở Bình Ngơ đại cáo đã có bước phát
triển cao hơn về chất lượng khi vai trò của người
dân đã có mặt quan trọng của văn bản nhà nước
phong kiến, khi trong con mắt nhìn của tác giả đã có
mối liên hệ gắn bó giữa nước với dân.
HS đọc đoạn cuối.
 Tác giả đã lấy những dẫn chứng nào để chứng
minh cho sức mạnh của chính nghĩa?

Nêu ý nghĩa văn bản?

Nghệ thuật văn chính luận mà tác giả đã sử dụng
để tăng tính thuyết phục cho bản“Tun ngơn độc
lập”?
 đoạn văn tiêu biểu cho nghệ thuật hùng biện của
văn học trung đại.
III. Tổng kết:
1. Ý nghĩa văn bản:
Đoạn trích thể hiện tư tưởng tiến bộ của
Nguyễn Trãi về Tổ quốc, đất nước và có
ý nghĩa như bản tun ngơn độc lập.
2. Nghệ thuật:
- Viết theo thể văn biền ngẫu.
- Lập luận chặt chẽ, chứng cứ hừng hồn,
lời văn trang trọng, tự hào.
KẾ HOẠCH BÀI HỌC NGỮ VĂN 8
Giáo viên: Lương Thò Phương 339
Chuẩn bị bài “Bàn luận về phép học”.
+ Thể loại, đặc điểm của thể loại.
+ Hồn cảnh ra đời của văn bản.
+ Trong đoạn trích đã thể hiện được tư tưởng gì của Nguyễn Thiếp?
+ Tác gải quan niệm lối học chuộng hình thức là như thế nào? Lối học cầu danh lợi là sao?
+ Để khuyến khích việc học, Nguyễn Thiếp khun vua Quang Trung thực hiện những
chính sách gì?
+ Phương pháp học như thế nào?
+ Theo tác giả đạo học thành sẽ có tác dụng như thế nào? Tại sao lại như vậy?