§ 12- CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I- NHIỄM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Chúng ta hãy quan sát hình ảnh sau:
(?) Đây là hình ảnh bộ NST của loài nào?
(?) Nêu những điểm giống và khác nhau của bộ
NST ruồi đực và ruồi cái?

Chúng ta tiếp tục quan sát bộ NST của người
(?) Chỉ ra cặp NST nào là cặp NST giới tính?

§12 - CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I- NHIỄM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
2n=8
2n=8
6A+XX
6A+XY
44A+XX 44A+XY
(?) Vậy NST giới tính là gì?
2n=46
Tồn tại xung quanh các NST thường là cặp NST giới tính.
NST giới tính là cặp NST tương đồng (XX) hay không tương
đồng (XY) quy đònh tính đực, cái của sinh vật và mang gen quy
đònh tính trạng di truyền liên kết với giới tính

§12 - CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I- NHIỄM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
2n=8
2n=8
6A+XX

gái sơ sinh là xấp xỉ 1:1?
1-Qua giảm phân, bố tạo ra hai loại tinh trùng là 22A+X và 22A+Y, mẹ tạo ra
1 loại trứng là 22A+X
2- Trong thụ tinh,sự kết hợp giữa tinh trùng 22A+X và trứng 22A+X sẽ tạo ra
con gái. Còn thụ tinh giữa tinh trùng 22+Y với trứng 22A+X sẽ tạo ra con trai
3-Tỉ lệ trai:gái sơ sinh xấp xỉ 1:1 là do tỉ lệ 2 loại tinh trùng là ngang nhau,
tham gia vào quá trình thụ tinh với xác suất ngang nhau.

Vì sao nói cơ thể đực là giới
dò giao tử, còn cơ thể cái là giới
đồng giao tử?
Vì cơ thể đực tạo ra 2 loại giao
tử khác nhau, còn cơ thể cái
chỉ tạo ra 1 loại giao tử

Tỉ lệ trai gái xấp xỉ 1:1 trong các trường hợp:
-
Số lượng nghiên cứu phải đủ lớn
-
Không bò ảnh hưởng bới thiên tai dòch bệnh
-
Trứng và tinh trùng thụ tinh hoàn toàn ngẫu nhiên
Giới
Lứa tuổi
Nam Nữ
Bào thai
114 100
Lọt lòng
105 100
10 tuổi


Do hormon, nhiệt độ, ánh sáng,…

§12 - CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I- NHIỄM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Tồn tại xung quanh các NST thường là cặp NST giới tính.
NST giới tính là cặp NST tương đồng (XX) hay không tương đồng (XY) quy đònh tính đực, cái
của sinh vật và mang gen quy đònh tính trạng di truyền liên kết với giới tính
II- CƠ CHẾ NST XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH:
Do sự phân ly của các cặp NST giới tính trong quá trình phát sinh giao tử và tổ hợp lại
trong quá trình thụ tinh là cơ chế xác đònh giới tính
III- CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ PHÂN HOÁ GIỚI TÍNH
1-Yếu tố bên trong:
-
Rối loạn trao đổi chất
-
Do tác động của các hormon sinh dục
2-Yếu tố bên ngoài: Nhiệt độ, ánh sáng, điều kiện thụ tinh,…
(?) Vậy tỉ lệ đực cái có ý nghóa gì trong sản xuất và
chăn nuôi không?
1-Yếu tố bên trong:
-
Rối loạn trao đổi chất
-
Do tác động của các hormon sinh dục
2-Yếu tố bên ngoài: Nhiệt độ, ánh sáng, điều kiện thụ tinh,…
- Trong sản xuất và chăn nuôi chủ động điều chỉnh tỉ lệ
đực cái để phù hợp với mục đích sản xuất

Em có biết – CÁ BIỂN CÓ THỂ THAY ĐỔI GIỚI TÍNH

nhân đôi, phân ly và tổ hợp của cặp NST giới tính trong quá
trình phát sinh giao tử và thụ tinh là cơ sở tế bào học của sự
xác đònh giới tính. Sự phân ly của cặp NST XY trong phát sinh
giao tử tạo ra 2 loại tinh trùng mang NST X và Y có số lượng
ngang nhau. Qua thụ tinh của 2 loại tinh trùng này với trứng
mang NST X tạo ra 2 loại tổ hợp XX và XY với số lượng ngang
nhau, do đó tạo ra tỉ lệ đực, cái xấp xỉ 1:1 ở đa số loài
Quá trình phân hoá giới tính còn chòu ảnh hưởng của các
nhân tố môi trường bên trong và bên ngoài. Người ta ứng dụng
di truyền giới tính vào các lónh vực sản xuất, đặc biệt là việc
điều khiển tỉ lệ đực: cái trong chăn nuôi

KIỂM TRA
NST giới tính NST thường
Tồn tại 1 cặp trong tế bào
lưỡng bội
Tồn tại nhiều cặp trong tế
bào lưỡng bội
Tồn tại thành cặp tương
đồng hoặc không tương
đồng
Luôn tồn tại thành cặp
tương đồng
Quy đònh giới tính và
mang gen quy đònh tính
trạng di truyền liên kết
với giới tính
Mang gen quy đònh tính
trạng thường
So sánh NST thường và NST giới tính