Đề cương chi tiết chuyên đề:
Chiếc khăn Piêu trong đời sống của người Thái đen vùng Tây Bắc
I. Đặt vấn đề
- Giới thiệu chiếc khăn Piêu
- Đặt vấn đề khăn piêu là loại khăn gì? Nguồn gốc ra sao? Ai là
người trực tiếp làm ra chúng?
- Chiếc khăn Piêu trong xu thế hiện đại hóa đang đứng trước cơ hội
và thách thức gì? Liệu nó có thể kết hợp cả yếu tố truyền thống và hiện đại
không? Hiện nay nhu cầu tìm hiểu rất lớn về chiếc khăn Piêu.
- Đã có rất nhiều nghiên cứu về chiếc khăn Piêu
II.Giải quyết vấn đề
- Piêu là gì? Ai là chủ nhân?
+Piêu nghĩa là gi? Giới thiệu về người Thái đen vùng Tây Bắc
+ Đặc điểm khí hậu
+ Công dụng chủ yếu
+ Đây là bộ phận trang phục của người phụ nữ, cũng chính tay người
phụ nữ Thái làm ra
- Nguồn gốc
- Cách làm
+ Chọn vải
+ Nhuộm vải
+ Kích cỡ
+ Các bộ phận
- Hoa văn
+ Đồ án hoa văn chủ đạo
+ Các mô típ hoa văn thường gặp
1
- Thời gian hoàn thành
- Đội Piêu
- Các cô gái làm khăn Piêu từ bao giờ?
- Vai trò - trí khăn piêu trong đời sống văn hóa tộc người Thái Đen

lịch văn hóa và công tác lưu giữ bảo vệ những nét văn hóa truyền thống của
3
người Thái đen, từ trước đến nay đã có nhiều bài viết, bài nghiên cứu về
chiếc khăn piêu. Dựa trên cơ sở đó, trong khuân khổ của một đề tài nhỏ, tôi
mong góp phần làm sáng tỏ những vấn đề đã và đang được đặt ra.
Piêu trong tiếng thái có nghĩa là khăn đội đầu. Nếu người Thái Đen
đội khăn piêu thì người Thái Trắng đội khăn vuông. Điều đó cũng có nghĩa
là chủ nhân của chiếc khăn piêu là người Thái Đen.
Người thái Đen chủ yếu sống ở vùng núi cao Tây Bắc, nơi có những
dãy núi và cao nguyên rộng lớn đồ sộ bậc nhất nước ta chạy dọc theo
hướng Tây Bắc - Đông Nam từ thung lũng Sông Hồng đến phía bắc thung
lũng Sông Cả. Có thể kể đến dãy núi Hoàng Liên Sơn có chiều dài 180 km
chạy dọc theo hữu ngạn Sông Hồng. Chiều rộng trung bình 30km, chỉ trên
toàn bộ chiều dài của Hoàng Liên Sơn không có nơi nào thấp hơn 1500km
nơi cao nhất là Đỉnh Phan Xi Păng (3142m). Bên cạnh đó, Tây Bắc có
nhiều dòng sông lớn nhỏ chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, lớn nhất
là con Sông Đà, Sông Mã. Ngoài ra, còn cs ohàng ngàn sông suối khác tạo
thành những thung lũng phì nhiêu, tạo thành những cánh đồng rộng lớn:
“Nhất Thanh, nhì Lò, Tam tấc, tứ Thang”. Đặc điểm khí hậu là mùa đông
rất lạnh, khô hanh; mùa hè có từng đợt gió lào nóng bỏng. Ở những thung
lũng khuất gió, mùa khô kéo dài (5,6 tháng) như ở vùng Phong Thổ, Yên
Châu (Sơn La). Người Thái đen sống tập trung chủ yếu ở các tỉnh: Sơn La,
Lai Châu, Điện Biên, Yên Bái. (Đây là nhóm tộc người còn giữ lại những
đăc trưng văn hóa tiêu biểu).
Khăn piêu dùng để che nắng trong khi đi chơi, đi làm nương rẫy;
dùng để giữ ấm mái đầu trong mùa đông sương giá của núi rừng Tây Bắc.
Đôi khi, người ta còn thấy các bà mẹ dùng piêu để địu con, trai gái yêu
nhau trao tặng nhau những chiếc piêu mang hơi ấm từ bàn tay của các cô
gái. Chiếc khăn đã trở thành người bạn thân thiết mọi lúc mọi nơi của
người phụ nữ Thái Đen.

2
(www.camnangdulich.com/vanhoalehoi)
5