Lời nói đầu
So với các nước dân chủ trên thế giới, nơi mà con người có quyền bày tỏ ý
kiến, quan điểm của mình, tự do ngôn luận, dư luận xã hội phát triển, thì Việt
Nam vẫn còn là một trong những nước có dư luận xã hội bị kìm hãm bởi nhiều
yếu tố tác động. Một xã hội chỉ thực sự dân chủ khi mà ý kiến, quan điểm của
tất cả mọi người đều được lắng nghe và tôn trọng, có như vậy đất nước mới
thực sự phát triển.
Việc nghiên cứu dư luận xã hội là vô cùng quan trọng, thông qua việc nghiên
cứu, sẽ cho thấy vai trò to lớn của dư luận xã hội đối với đời sống con người.
Do đề tài có ý nghĩa sâu sắc, và sức bao trùm rộng lớn. Bài tiểu luận này chỉ
xin đề cập tới một khía cạnh của dư luận xã hội,đó là những tính chất cơ bản
cua dư luận xã hội và tác dụng của nó trong lĩnh vực pháp luật.
Với kiến thức còn hạn chế. Bài tiểu luận chắc chắn còn nhiều thiếu sót. Rất
mong nhận được sự chỉ bảo, đóng góp của thầy cô để giúp em hoàn thiện được
kiến thức của mình. Em xin chân thành cảm ơn.
Xã Hội Học Đại Cương – N06 Page 1
Dư luận xã hội là một hiện tượng thuộc lĩnh vực tinh thần của đời sống xã
hội. Dư luận xã hội đã xuất hiện và tồn tại từ lâu trong lịch sử xã hội, nó hình
thành, tồn tại và phát triển cùng với bản thân xã hội loài người.
Dư luận xã hội là tập hợp các ý kiến , quan điểm có tính chất phán xét,
đánh giá của các nhóm xã hội hay của xã hội nói chung trước những vấn đề
mang tính thời sự, có liên quan tới lợi ích chung thu hút được sự quan tâm của
nhiều người và được thể hiện trong các nhận định hoặc hành động thực tiễn
của họ. Dư luận xã hội là sự thể hiện ý chí, thái độ của cộng đồng xã hội, của
các nhóm xã hội nên nó có tác động manh mẽ đến suy nghĩ và hành động của
các cá nhân trong quá trình tham gia vào các lĩnh vực đời sống xã hội. Để
hiểu sâu sắc về dư luận xã hội, ta phải phân tích các tính chất cơ bản của nó.
I, Các tính chất cơ bản của dư luận xã hội.
1.Tính khuynh hướng
Thái độ của dư luận xã hội đối với mỗi sự kiện, hiện tượng, quá trình xã
hội có thể khái quát theo các khuynh hướng nhất định: tán thành, phản đối

lập tức xuất hiện các ý kiến đòi giảm giá xang dầu.
Lợi ích tinh thần được đề cập đến khi các vấn đề đang diễn ra đụng chạm
đến hệ thống các giá trị chuẩn mực xã hội, các phong tục tập quán, khuôn
mẫu hành vi ứng xử văn hóa của cộng đồng xã hội hoặc của cả một dân tộc.
VD: Về vấn đề sống thử hiện nay, đa số dư luận cho rằng không nên sống thử
vì những mặt bất cập của nó ảnh hưởng tới thuần phong mĩ tục của xã hội.
Xã Hội Học Đại Cương – N06 Page 3
Tuy nhiên vẫn có những ý kiến ủng hộ việc sống thử, vì sống thử tạo cho bản
thân nhiều kinh ngiệm trước khi tạo lập một gia đình thực sự.
Nhưng lợi ích chỉ là điều kiện cần để tạo ra dư luận xã hội. Điều kiện đủ
chính là sự nhận thức của các nhóm xã hội về lợi ích của mình và mối quan hệ
giữa chúng với các sự kiện hiện tượng, quá trình xã hội đang diễn ra.
3. Tính lan truyền
Dư luận xã hội có tính lan truyền, thể hiện ở chỗ nó là biểu hiện của hành
vi tập thể, có nghĩa là hành vi có hiệu ứng phản xạ quay vòng, bắt đầu từ một
cá nhân hay nhóm nhỏ sẽ gây nên chuỗi các kích thích của các cá nhân khác,
nhóm khác.Trong quá trình lan truyền, cần phải có các yếu tố xúc tác như
hình ảnh, âm thanh sống động trực tiếp có tính thời sự. Nhờ đó thông tin được
lan truyền nhanh chóng và được các cá nhân khác bày tở ý kiến, đóng góp,
chia sẻ.
VD: Sự kiện khung bố ngày 11tháng 9 xảy ra tại Mĩ năm 2001 đã làm xôn
xao dư luận toàn nước Mĩ. Vụ việc đã nhanh chóng lan ra khắp toàn cầu, thu
hút được sự chú ý của rất nhiều người.Cho thấy sự lan truyền của thông tin,
ban đầu chỉ trong nội bộ nước Mĩ, sau đó cả thế giới đều biết đến, đưa ra các
nhận định, ý kiến của mỗi người về sự kiện này.
4. Tính bền vững tương đối và tính dễ biến đổi
Dư luận xã hội vừa có tính bền vững tương đối vừa có tính dễ biến đổi. Có
những dư luận xã hội chỉ qua một thời gian ngắn đã thay đổi, nhưng cũng có
những dư luận xã hội qua một khoảng thời gian rất dài vẫn không thay
đổi.Tính bền vững của dư luận xã hội phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Đối với