BÀI 1: TỔ CHỨC TỔ SẢN XUẤT
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
"Thế nào là một người lãnh đạo"
Tình huống 1
Khi toà nhà nơi làm việc bị hoả hoạn vì một sự cố chập điện, phần đông
mọi người đều hoảng loạn, nhưng anh Hùng đã bình tĩnh trấn an mọi người,
hướng dẫn mọi người đi theo hướng thoát hiểm và đưa họ tới nơi an toàn. Từ đó
mọi người nhìn anh với con mắt khâm phục và tin tưởng vì sự bình tĩnh và khả
năng lãnh đạo của anh đã thể hiện trong giây phút ấy.
Tình huống 2
Sơn là nhóm trưởng của một nhóm cứu hộ ở mỏ than. Khi sự cố sập hầm
lò xảy ra khiến hơn 50 công nhân bị mắc kẹt, nhóm của Sơn chỉ có không đầy 2
giờ để làm công tác cứu hộ. Họ phải đối đầu với những nguy hiểm đang rình
rập, bóng tối và thiếu dưỡng khí cùng với áp lực chạy đua với thời gian để cứu
sinh mạng từng người. Họ không được phép mắc bất cứ sai lầm nào và phải đưa
tất cả mọi người ra ngoài trước khi khu hầm đổ sập hoàn toàn. Dưới sự lãnh đạo
của anh, toàn bộ số công nhân đã được cứu thoát và chỉ có 7 người bị thương
ngay khi xảy ra sự cố. Khi công việc đã hoàn thành cấp trên khen ngợi Sơn vì sự
cống hiến hết mình cho công việc cũng như sự lãnh đạo xuất sắc của anh.
Tình huống 3
Loan là nhóm trưởng một nhóm chuyên viên trong bộ phận lập trình của
một công ty phần mềm. Trước khi cô về đây, tình hình của nhóm này rất tồi tệ.
Các chuyên viên mất đoàn kết và chỉ trích lẫn nhau, nhiều người đã rời bỏ công
ty và nhiều hợp đồng với khách hàng đã phải huỷ bỏ vì kém chất lượng và
không đúng tiến độ cam kết kiến cho uy tín công ty giảm sút nghiêm trọng.
Loan đã phải vất vả rất nhiều trong những ngày đầu tiên để tập hợp và xây dựng
lại nhân sự cũng như tạo ra một bầu không khí làm việc chuyên nghiệp và tôn
trọng lẫn nhau. Các chuyên viên hoàn toàn bị thuyết phục bởi khả năng chuyên
môn xuất sắc, sự chan hoà cũng như tính cách của người nhóm trưởng. Trong
hai năm trở lại đây tình hình được cải thiện rõ rệt. Chất lượng công việc của cả
nhóm luôn được duy trì ở mức cao, rất ít người bỏ việc. Đây là điều mà nhiều

Kỹ năng
quản lý
Bề dày
thành tích
Có thể
học
được
Khả năng gây
ảnh hưởng đến
người khác
Khả năng khơi
dậy sự tự tin
Tính kiên định
Tính đáng tin cậy
Lòng chính trực
Một quá trình
phấn đấu và
thành công
Công bằng
Biết lắng nghe
Nhất quán
Quan tâm chân
thành đến người
khác
Bộc lộ sự tin
tưởng vào tập thể
Đánh giá công
trạng đúng người
Sát cạnh bên tập
thể

trực, tính hướng ngoại, cực kỳ thông minh, khả năng khơi dậy niềm tin của
người khác, cách tiếp cận có phương pháp, kỹ năng quản lý giỏi).
Bài 3: TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NHÂN VIÊN
Bài tập 1
Theo bạn vai trò của người quản lý là gì? Hãy đánh dấu vào câu mà bạn
cho là đúng nhất về chức năng của nhà quản lý.
a. Hoàn thành công việc.
b. Tổ chức và kiểm soát nhân viên để hoàn thành công việc được giao
ở mức thoả đáng.
c. Đôn đốc nhân viên thực hiện công việc nhằm đạt mục tiêu của
doanh nghiệp
d. Tạo điều kiện để nhân viên cảm thấy hài lòng với công việc của họ.
e. Dẫn dắt nhân viên đạt được mục tiêu đã đề ra với nỗ lực lớn nhất.
Bài tập 2
Làm thế nào để thuyết phục nhân viên cố gắng hoàn thành công việc?
Dùng vũ lực Nhấn mạnh tầm quan trọng của
công việc
Quát mắng nhân viên Cố gắng làm cho công việc hứng
thú hơn
Năn nỉ nhân viên Nhắc nhở họ về nhiệm vụ
Người tổ
trưởng
sản xuất
giỏi
Dỗ ngọt họ bằng lời lẽ thuyết
phục
Hứa hẹn sẽ thưởng họ
Khen họ làm việc tốt Đe doạ
Khơi gợi những tình cảm tốt
đẹp ở họ

với công việc của người công nhân bình thường để có thời gian đầu tư nghiên
cứu cải tiến hợp lý hoá sản xuất. Một công việc mà anh thực sự yêu thích.
• Tình huống 3
Thanh là trợ lý của Hùng. Hùng thường xuyên phải giúp đỡ Thanh vì cô
mới vào nhận việc. Mỗi khi Thanh có khó khăn Hùng thường gợi ý để Thanh tự
tìm cách giải quyết. Khi cần kiểm tra xem Thanh nắm vững vấn đề không Hùng
đã nói với Thanh: "Thanh, cô có thể nhắc lại cho tôi những điều tôi đã chỉ cho
cô xem thử còn vấn đề nào tôi chưa chỉ không" hoặc "Thanh, tôi biết cô rất khó
khăn khi phải xử lý các đơn hàng, cô có muốn tôi chia sẻ với cô cách xử lý đơn
hàng không". Mỗi lần như vậy Thanh thấy tự tin ở bản thân hơn và sự giúp đỡ
của Hùng đã làm cho Thanh thấy cần phải cố gắng nhiều hơn.
Nhưng sau đó Hùng được đề bạt lên chức cao hơn và Cường được bổ
nhiệm thay Hùng. Mỗi lần Thanh gặp khó khăn, Thanh hỏi Cường, Cường cũng
có hướng dẫn nhưng Cường thường nói: "Những việc như thế này mà cô cũng
không biết à? Cô phải đi học lớp chỉnh sửa thư từ đi!". Mỗi làn như thế Thanh
cảm thấy mình thật là ngốc, và thấy rất nản lòng với công việc.
Chúng ta nhận xét gì qua 3 tình huống trên?
Bài tập 5
Bạn hãy cho điểm theo thang điểm 10 theo những tiêu chí của môi
trường làm việc sau đây tại doanh nghiệp của bạn hoặc tại tổ sản xuất của bạn.
Tiêu chí đánh giá Điểm đánh giá
• Nhân viên có hỗ trợ hợp tác không?
• Môi trường làm việc có vui vẻ không?
• Mọi người cùng cấp bậc làm việc và giữa các cấp
bậc khác nhau có trao đổi thông tin tốt không?
• Các cấp quản lý có biết lắng nghe không?
• Nhân viên có được khuyến khích để phát triển
năng lực không?
• Những quyết định và thông tin có được chia xẻ
không?

Có thể tìm cách cải tiến
để môi trường làm việc
tốt hơn
Từ 81 - 100 điểm Môi trường làm việc
tuyệt vời
Cần có biện pháp duy
trì môi trường làm việc
đó
Bài tập 6
Bạn hãy điền vào chỗ trống sau đây các từ thích hợp
1. Để cho ai làm việc gì đó bạn phải làm cho họ muốn làm công
việc ấy.
2. Các tổ trưởng sản xuất cần ý thức rằng và thái độ đối với công
việc khác nhau rất nhiều giữa những cá nhân khác nhau.
3. Người ta không thể tăng động lực hay bị bởi những yếu
tố
4. việc làm là một yếu tố trong việc tạo động
lực cho nhân viên.
5. Bạn có thể tạo động lực cho nhân viên bằng cách dùng hình phạt đe doạ
họ?
Đúng Sai
6. Bạn có thể tạo động lực cho nhân viên bằng cách hứa sẽ thưởng cho họ?
Đúng Sai
7. Nếu tổ trưởng sản xuất hoặc phân xưởng có môi trường làm việc tốt thì
số lượng nhân viên vắng mặt sẽ thấp và số lượng nhân viên nghỉ việc sẽ cao.
Đúng Sai
8. Môi trường làm việc cởi mở sẽ tạo điều kiện cho nhân viên phát triển kỹ
năng và năng lực của mình.
Đúng Sai
Bài tập 7

không?
Bài tập 9
Những nhu cầu nào trong các nhu cầu dưới đây được đáp ứng qua công
việc? Bạn hãy đánh dấu vào các nhu cầu đó.
• Nhu cầu tồn tại.
• Nhu cầu giao tiếp với người chung quanh.
• Nhu cầu cảm thấy được an toàn.
• Nhu cầu được chấp nhận bởi người chung quanh.
• Nhu cầu thoả mãn mong muốn về một cuộc sống hoàn
thiện hơn bằng cách giúp đỡ người khác.
• Nhu cầu tự trọng và cảm giác thành đạt mang lại do làm
các công việc có ý nghĩa.
• Nhu cầu được công nhận về những thành quả nỗ lực, kỹ
năng và khả năng.
• Nhu cầu được phát triển như một con người.
Bài tập 10 (Dựa vào các giả định của McGregor)
Bạn hãy đánh dấu vào các câu trả lời sau đây:
• Hiện nay bạn có nghĩ rằng những ý tưởng này miêu tả
chính xác hành vi của con người tại nơi làm việc.
Có Không
• Hiện nay bạn có nghĩ rằng những nhà quản lý thường
nhìn nhận hành vi của con người theo cách làm việc như
vậy.
Có Không
Bài tập 11
Căn cứ vào tình hình làm việc của nhân viên trong tổ sản xuất của bạn,
hãy trả lời các câu hỏi sau:
• Con người cũng thích làm việc trong điều kiện nhất định.
Đúng Sai
• Con người thích được tự chủ trong công việc, nếu được tự chủ họ sẽ làm

Tình huống 1
Giả sử bạn hài lòng với công việc mà tổ bạn đang làm. Điều kiện làm
việc khá tốt, ngoại trừ việc toà nhà đang làm việc sắp phải sửa chữa, bạn không
thể chuyển đi đâu được và sẽ phải làm trong khi người thợ sửa chữa toà nhà.
Trong thời gian này tính khí của mọi người trở nên gay gắt họ vắng mặt nhiều
và hiệu suất công việc giảm. Tuy nhiên sau khi toà nhà sửa chữa xong mọi việc
trở lạ bình thường hiệu suất công việc đạt được như trước. Tuy vậy điều liện này
không mang lại bất cứ một ảnh hưởng rõ rệt nào đối với kết quả công việc.
Bạn có kết luận gì về tình huống trên?
Bài tập 15
Tình huống 2
Tại công ty A giám đốc có đưa ra chính sách: công ty sẽ huy động công
nhân làm thêm giờ, nhưng sẽ không tính theo đơn giá lương ngoài giờ, mà vấn
tính theo đơn giá lương trong giờ.Công ty đã thực hiện làm thêm giờ liên tục
trong sáu tuần liên tiếp. Công nhân rất mệt mỏi và than phiền nhiều.
Bạn có nghĩ rằng nếu không có những quyết định hay chính sách như
vậy thì mọi người sẽ có động lực làm việc tốt hơn không?
Bài tập 16
Bạn hãy suy nghĩ xem hiệu quả làm việc của người quản lý có ảnh
hưởng như thế nào đối với nhân viên. Đó là yếu tố duy trì hay động viên. Điểm
khác biệt giữa giám sát một người và giám sát 1 nhóm.
Có Không
- Giám sát tốt một người có tạo động lực tốt cho
nhân viên không?

Bài tập 20
Bạn có nghĩ rằng một nhóm nhân viên hài lòng với công việc là một
nhóm làm việc hiệu quả không?
Có Không Không chắc
Tình huống:
Tuấn là tổ trưởng sản xuất trong một nhà máy dệt. Hệ thống máy ở đây
là bán tự động nhịp độ sản xuất phụ thuộc vào cả máy móc lẫn thợ vận hành.
Công việc đòi hỏi sự chú ý cao độ vì vật liệu dễ dàng bị hỏng nếu nhân viên
không tập trung vào công việc. Giám đốc gọi Tuấn lên và bảo: "Anh Tuấn này,
chúng ta vừa có một hợp đồng mới, điều này có nghĩa chúng ta phải tăng sản
xuất để theo đúng đơn hàng. Rất tiếc là người ta chỉ ký hợp đồng 1 lần duy nhất
với chunga ta nên chúng ta không thể mua thêm máy móc. Do đó để khuyến
khích tăng năng suất tôi định thưởng 200.000đ cho công nhân nào đợt này có thể
dệt tăng 10% sản lượng so với định mức.
Để hiểu rõ tình hình sẽ xảy ra như thế nào khi Tuấn phổ biến quyết định
của giám đốc cho tổ sản xuất của mình, chúng ta sẽ xem xét các bài tập
21,22,23,24 dưới đây:
Bài tập 21
Tuấn về tổ sản xuất thông báo với công nhân về kế hoạch của giám đốc.
Nhưng không được công nhân hưởng ứng. Bạn hãy cho biết vì sao công nhân
không hưởng ứng?

Bài tập 22
Giả sử tổ sản xuất chấp nhận mức thưởng công ty đề nghị và đồng ý
tăng năng suất. Tuy nhiên cả tổ không đạt được mức tăng sản lượng trong tuần
đầu tiên như dự kiến.
Bạn hãy đưa ra lý do nào có thể ảnh hưởng xấu đến kế hoạch?
Động viên
Khen thưởng Nỗ lực
Hiệu quả công việc

không?
• Nhận thức tốt về tầm quan trọng của những công việc
này không?
Bài tập 27
Bạn hãy điền vào chỗ trống những câu sau đây:
Hiệu quả công việc phụ thuộc vào
phụ thuộc vào khen thưởng.
Nỗ lực phụ thuộc vào
phụ thuộc vào hiệu quả công việc.
Bài tập 28
Theo bạn phương pháp phân công lao động ở cấp vi mô có những ưu
điểm gì đối với việc tăng hiệu quả sản xuất trong đơn vị?
Bài tập 29
Theo bạn phương pháp phân công lao động ở cấp vi mô có những nhược
điểm gì? Những nhược điểm này có tác động xấu đến hiệu quả công việc như
thế nào?
Bài tập 30
Dựa trên những thuyết nghiên cứu, theo bạn những lý do nào khiến cho
việc luận chuyển và mở rộng công việc không có tác dụng tạo ra động lực làm
việc?
Bài tập 31

/ ĐÚNG TRONG MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP.
9. Những thuyết nào dưới đây ủng hộ quan điểm làm giàu công việc.
a. Thuyết của Herzberg cho rằng sự hứng thú với công việc là nhân tố tạo
động lực làm việc.
b. Thuyết của Maslow cho rằng những người đang đói thì không quan tâm
đến nhu cầu tự khẳng định.
c. Thuyết X của McGregor cho rằng mọi người không thích công việc và
trách nhiệm.
d. Thuyết Y của McGregor cho rằng mọi người thích tự kiểm soát bản
thân họ hơn là bị cấp trên kiểm soát.
e. Quan điểm của Hackman và Oldman nói về những tiền đề cho động lực
nội tại.
Bài tập 32
Làm cách nào để biết điều gì là động lực làm việc của nhân viên? Bạn hãy
đưa ra một đề nghị.Bài tập 33
Tại sao người lãnh đạo khó có thể hiểu rõ nhân viên của mình?
Bài tập 34
Tình huống: Bạn muốn tạo điều kiện cho trợ lý của mình tăng cường kỹ
năng đàm phán và quyết định giao việc lựa chọn nhà cung cấp cho người trợ lý.
Bạn cho rằng anh ta sẽ rất thích việc này. Bạn sẽ nói như thế nào với anh ta?
Hãy đánh dấu vào ô thích hợp để chỉ ra rằng bạn sẽ:
• Bảo anh ta làm mà không cần giải thích lý do
• Nêu rõ lý do khiến bạn giao công việc ấy và hỏi ý
kiến của anh ta.

Hãy trả lời các câu hỏi sau. Bạn có dự định sẽ thay đổi:
• Mức độ thường xuyên hay thời điểm cung cấp thông tin phản hồi cho
nhân viên?
• Cách bạn dùng để cung cấp thông tin phản hồi tới nhân viên và cách bạn
nói chuyện với nhân viên?
• Nôi dung thông tin phản hồi bạn đưa ra?
Bài tập 38
Bạn kiểm soát nhân viên của mình ở mức độ nào? Với các yêu cầu để
nhân viên của bạn được tự chủ hơn trong các trường hợp được cho dưới đây,
bạn hãy cho biết bạn sẽ làm gì để cho nhân viên đó có quyền tự kiểm soát công
việc nhiều hơn.
Để nhân viên có thể:
• Kiểm soát được nhịp độ công việc?
Bạn
sẽ

• Xác đinh thứ tự hoặc trình tự thực hiên công việc?
Bạn
sẽ

• Quyết định công việc sẽ được thực hiện như thế nào?

viên"
* "Tạo thêm cơ hội cho nhân viên và cho họ
tham gia vào công việc nhiều hơn"
* "Theo dõi nhân viên cẩn thận hơn để họ biết
bạn quan tâm đến họ"
2. Trong những việc dưới đây, hãy chỉ ra những rủi ro nào liên quan đến
việc uỷ thác công việc cho nhân viên và giải thích tại sao?
• Giao những việc mà người quản lý phải chịu trách nhiệm cá nhân - chẳng
hạn như vấn đề khen thưởng, kỷ luật.
• Giao những việc mà ai cũng thấy tẻ nhạt và không muốn làm.
• Giao việc cho người không có khả năng làm tốt công việc đó.
• Nhân viên sẽ cảm thấy công việc mới hấp dẫn đến nỗi họ không thích làm
công việc cũ nữa.
3. Hãy đề xuất 3 cách để giúp nhân viên tăng khả năng để tự kiểm soát
công việc. Bài 4: NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VÀ CÁC BIỆN PHÁP TĂNG