Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các số liệu, kết luận nêu trong luận án là trung
thực, có nguồn gốc rõ ràng.
Tác giả luận án
Nguyễn Lơng Thành
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời cảm ơn
Trong quá trình thực hiện luận án tiến sỹ kinh tế tôi đợc sự
giúp đỡ của PGS.TS Phạm Thị Quý; PGS.TS Trần Văn Tá giáo
viên hớng dẫn, tập thể ban Giám hiệu, các thày giáo, các cô giáo
Trờng Đại học Kinh tế quốc dân, Bộ Tài chính, tỉnh Bắc Ninh, tỉnh
Quảng Ninh, tỉnh Hải Dơng, tỉnh Hng Yên, tỉnh Hà Tây, tỉnh Bắc
Giang và bạn bè đồng nghiệp đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành đ-
ợc luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn.
Tác giả luận án
Nguyễn Lơng Thành
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mục lục
Nội dung Trang
Trang phụ bìa
1
Lời cam đoan
2
Mục lục
4
Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt
5

Quan điểm thực hiện các giải pháp huy động vốn 138
Giải pháp huy động vốn đầu t xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng
kinh tế - xã hội 143
Các kiến nghị để thực hiện đồng bộ các giải pháp huy động vốn xây dựng
kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới 168
Kết luận
179
Danh mục tài liệu tham khảo
187
Danh mục phụ biểu tham khảo
189
Danh mục các công trình của tác giả đã công bố liên quan đến luận
án
194
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Danh mục Các ký hiệu, chữ viết tắt
ADB Ngân hàng phát triển Châu á
ASEAN Hiệp hội các nớc Đông Nam á
BOO Xây dựng - sở hữu - vận hành
BOT Xây dựng - kinh doanh - chuyển giao
BT Xây dựng - chuyển giao
CĐSP Trờng Cao đẳng s phạm
CEPT Hiệp định về u đãi thuế quan có hiệu lực chung
CNH-HĐH Công nghiệp hoá -hiện đại hoá
DNNN Doanh nghiệp nhà nớc
EPR Hệ số bảo hộ hiệu dụng
EU Liên minh Châu Âu
EUR Đồng tiền chung Châu Âu
FDI Đầu t trực tiếp nớc ngoài

Website: Email : Tel : 0918.775.368
danh mục các bảng, đồ thị
Bảng Nội dung Trang
Bảng 2.1 Chỉ tiêu kinh tế - xã hội Tổng hợp giai đoạn 1997-2005 58
Bảng 2.2 Vốn đầu t xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội tỉnh Bắc
Ninh 67
Bảng 2.3 Huy động vốn nhà nớc đầu t Xây dựng các công trình kết cấu
hạ tầng kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 1997-2005 70
Bảng 2.4 Tổng hợp tiền sử dụng đất của các dự án xây nhà ở để bán 72
Bảng 2.5 Tình hình thực hiện các dự án quỹ đất tạo vốn 76
Bảng 2.6 Tổng hợp chi ngân sách địa phơng 77
Bảng 2.7 Vốn huy động ngoài nhà nớc đầu t Xây dựng kết cấu hạ tầng
kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh 80
Bảng 2.8 Tình hình thực hiện các dự án sử dụng vốn ODA tỉnh Bắc
Ninh Giai đoạn 1997-2005 83
Bng 2.9 Kết quả đầu t làm đờng giao thông nông thôn và hỗ trợ của
tỉnh cho chơng trình xây dựng đờng giao thông nông thôn
2000-2005 87
Bảng 2.10 Kết quả huy động vốn đầu t giao thông trên địa bàn tỉnh Bắc
Ninh 1998-2005 89
Bảng 2.11 Tổng mức đầu t xây dựng mạng lới cấp điện 1997 -2005 91
Bng 2.12 Kết quả đầu t xây dựng kiên cố hoá kênh mơng loại III từ
năm 1999 - 2005 94
Bảng 2.13 Tổng hợp đầu từ xây dựng và sửa chữa các trạm bơm trên
địa bàn tỉnh Bắc Ninh từ năm 1997 đến nay 95
Bảng 2.14 Tổng hợp vốn ngân sách đầu t cho công tác tu bổ đê kè
cống và xây dựng trụ sở ngành nông nghiệp từ năm 1997
đến nay 96
Bảng 2.15 Kết quả thu hút đầu t vào các khu công nghiệp tập trung
đến 2005 99

Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội có vai trò quan trọng, nó là tổng thể các
điều kiện, là cơ sở vật chất, kỹ thuật, đóng vai trò cơ bản cho các hoạt động
kinh tế - xã hội, là nhân tố ảnh hởng trực tiếp đến hoạt động đầu t trong quá
trình thúc đẩy tăng trởng kinh tế và phát triển xã hội. Trong nền kinh tế thị tr-
ờng hiện đại, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đợc coi là hàng hoá công cộng -
hàng hoá phục vụ cho cả cộng đồng.
Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thể hiện sự quan tâm đầu t,
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trình độ quản lý kinh tế của Chính phủ, sự đóng góp của cả cộng đồng, của mỗi
ngành, mỗi ngời của cả quốc gia và cả dân tộc đó. Đầu t kinh tế không những
tạo ra đòn bảy đa kinh tế vợt qua một giới hạn nào đó mà còn là phơng thức đạt
tới những mục tiêu xã hội - nhân văn. Chống mọi nguy cơ tụt hậu và giải quyết
mối quan hệ giữa tăng trởng và công bằng xã hội.
Nớc ta trong giai đoạn hiện nay, việc phát triển kết cấu hạ tầng một cách
đồng bộ, đạt trình độ tiên tiến, tiêu chuẩn hiện đại đáp ứng yêu cầu phát triển
kinh tế - xã hội vừa là điều kiện vừa là nội dung cơ bản của sự nghiệp CNH-
HĐH đất nớc và tạo cơ sở quan trọng cho sự nghiệp đổi mới và phát triển bền
vững nền kinh tế đất nớc, là động lực để phát triển kinh tế, hội nhập kinh tế
quốc tế và rút ngắn khoảng cách với bên ngoài. Hệ thống kết cấu hạ tầng tiên
tiến và đồng bộ tạo điều kiện phát triển đồng đều giữa các địa phơng, các vùng
lãnh thổ, làm giảm sự chênh lệch về mức sống và dân trí giữa các khu vực dân
c.
Thực tế, điều kiện để phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội lại phụ
thuộc nhiều vào nguồn vốn đầu t, khi đất nớc chuyển sang kinh tế thị trờng và
mở cửa, khả năng huy động vốn cho đầu t phát triển kinh tế, cho phát triển kết
cấu hạ tầng kinh tế - xã hội cũng đa dạng hơn. Tuy nhiên, điều đó cũng không
đơn giản vì khả năng và mức độ huy động vốn còn tuỳ thuộc vào nhiều nhân tố
chủ quan, khách quan. Những năm qua (1997-2005) Bắc Ninh đã đạt đợc một
số kết quả trong huy động vốn đầu t xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng

cho các quốc gia và mỗi địa phơng, trong điều kiện nguồn vốn ngân sách nhà n-
ớc còn hạn hẹp thì việc tăng cờng huy động vốn đầu t xây dựng kết cấu hạ tầng
kinh tế - xã hội càng trở nên cấp thiết. Trong những năm qua Đảng và Nhà nớc
đã đề ra các chính sách nhằm tăng cờng thu hút, quản lý, sử dụng vốn đầu t xây
dựng cơ bản nói chung và xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã
hội nói riêng. Các chính sách đã đợc thể hiện trong hệ thống các văn bản pháp
luật hớng dẫn thực hiện qui chế quản lý đầu t và xây dựng, qui chế đấu thầu
(Nhà xuất bản Chính trị quốc gia năm 2004). Vừa qua Quốc hội nớc Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI - Kỳ họp thứ 8 đã thông qua Luật đầu t
(ngày 18/10/2005).
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Nhiều nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhằm đa ra các giải pháp
hữu hiệu tăng cờng huy động, sử dụng vốn đầu t xây dựng kết cấu hạ tầng kinh
tế - xã hội: Nguyễn Văn Hùng (2004), Một số biện pháp nhằm tăng cờng thu
hút vốn đầu t trên địa bản tỉnh KONTUM, luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản
trị kinh doanh, Trờng Đại học Đà Nẵng. Đỗ Hoài Nam, Lê Cao Đoàn (2001),
Xây dựng hạ tầng cơ cở nông thôn trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại
hoá ở Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. Bùi Nguyên Khánh (2001),
Thu hút và sử dụng vốn nớc ngoài trong xây dựng kết cấu hạ tầng của ngành
giao thông vận tải Việt Nam, luận án tiến sỹ kinh tế, Trờng Đại học Ngoại th-
ơng. Phan Mạnh Chính (1994), Xây dựng kết cấu hạ tầng của Thủ đô Hà Nội
định hớng và các giải pháp thu hút vốn đầu t nớc ngoài, luận án phó tiến sỹ
khoa học kinh tế - Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân. Nguyễn Thanh Nuôi
(1996), Giải pháp huy động vốn đầu t phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế địa ph-
ơng bằng tín dụng nhà nớc, luận án phó tiến sỹ khoa học kinh tế - Trờng Đại
học Tài chính Kế toán Hà Nội. Phan Lan Tú (2002), Khai tác và quản lý vốn
đầu t phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị ở Việt Nam, luận án tiến sỹ kinh
tế Học viện Tài chính...
Bắc Ninh là một tỉnh mới đợc tái lập với nền tảng vật chất - kỹ thuật còn

-Về không gian: nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
-Về thời gian: nghiên cứu kết quả huy động vốn đầu t xây dựng các công
trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh chủ yếu từ khi tái lập
đến nay (1997-2005). Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cờng huy động vốn đầu
t xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh
trong thời kỳ 2006-2010-2015-2020.
5. Phơng pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng các phơng pháp:
- Phơng pháp chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử;
- Phơng pháp lịch sử kết hợp với phơng pháp lôgic;
- Phơng pháp lấy ý kiến các chuyên gia;
- Phơng pháp thống kê, so sánh, phân tích và tổng hợp để giải quyết nội
dung nghiên cứu;
6. Đóng góp của luận án
- Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận cơ bản về huy động vốn đầu t xây
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.
- Làm rõ thực trạng huy động vốn cho đầu t xây dựng các công trình kết
cấu hạ tầng kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh trong thời kỳ tỉnh tái lập (1997 -
2005). Từ đó tìm ra nguyên nhân của thành công và hạn chế, những bài học
kinh nghiệm trong công tác huy động vốn đầu t xây dựng các công trình kết cấu
hạ tầng kinh tế - xã hội của địa phơng.
- Đề xuất một số giải pháp huy động vốn đầu t xây dựng các công trình
kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội những năm tới.
7. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận án đợc trình bày trong 3 chơng
Chơng1: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về huy động vốn đầu t xây
dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội .
Chơng 2: Thực trạng huy động vốn đầu t xây dựng các công trình kết cấu

rằng: Hạ tầng kinh tế xã hội của một xã hội hiện đại là một khái niệm dùng để
chỉ tổng thể những phơng tiện và thiết chế, tổ chức làm nền tảng cho kinh tế -
xã hội phát triển. Vậy kết cấu hạ tầng ở đây là khái niệm dùng để chỉ những
phơng tiện làm cơ sở nhờ đó các quá trình công nghệ, quá trình sản xuất và
các dịch vụ đợc thực hiện. Tơng ứng với mỗi lĩnh vực hoạt động của xã hội có
một loại kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội chuyên dùng: kết cấu hạ tầng trong
kinh tế phục vụ cho hoạt động kinh tế, kết cấu hạ tầng trong lĩnh vực quân sự
phục cho hoạt động quân sự, kết cấu hạ tầng trong lĩnh vực văn hoá, xã hội phục
vụ cho hoạt động văn hoá xã hội. Song cũng có những loại kết cấu hạ tầng đa
năng có tầm hoạt động lớn phục vụ cho nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau nh:
điện năng, giao thông vận tải, thuỷ lợi kết cấu hạ tầng tồn tại và vận hành đều
phục vụ cho phát triển kinh tế và xã hội. Với quan niệm của GS.TSKH Lê Du
Phong khẳng định: Kết cấu hạ tầng là tổng hợp các yếu tố và điều kiện vật chất
- kỹ thuật đợc tạo lập và tồn tại trong mỗi quốc gia, là nền tảng và điều kiện
chung cho các hoạt động kinh tế - xã hội, các quá trình sản xuất và đời sống
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
diễn ra trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân, cũng nh trong mỗi khu vực,
mỗi vùng lãnh thổ của đất nớc [45, tr 5]. Xét ở góc độ nào thì kết cấu hạ tầng
kinh tế - xã hội cũng là một yếu tố, một chỉ số của sự phát triển. Trong tiến
trình phát triển, vai trò và tầm quan trọng của kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội
ngày một tăng lên. Nếu sự phát triển hiện đại đợc giải quyết ở cuộc cách mạng
khoa học công nghệ, ở nền kinh tế thị trờng mở, ở quá trình quốc tế hoá hoạt
động kinh tế, thì kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội là nền tảng trong đó diễn ra các
quá trình của phát triển hiện đại, thiếu hệ thống thông tin viễn thông hiện đại,
thiếu hệ thống giao thông vận tải hiện đại, thiếu những công trình kiến trúc
phục vụ các hoạt động dịch vụ, xã hội, văn hoá thì sự phát triển giờ đây khó có
thể diễn ra đợc. Vì vậy xây dựng phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội trở
thành một nội dung quyết định của sự phát triển, một mặt kết cấu hạ tầng kinh
tế - xã hội là những lực lợng sản xuất và thiết chế đem lại sự thay đổi về chất

mãn điều kiện trở thành hàng hoá - hàng hoá công cộng. Theo Kinh tế học công
cộng của Joseph E.Stinglitz đợc coi là hàng hoá công cộng vì hàng hoá công
cộng thuần tuý có hai đặc tính quan trọng. Thứ nhất là nó không thể phân bổ
theo khẩu phần để sử dụng. Thứ hai là ngời ta không muốn sử dụng nó theo
khẩu phần [24, tr 166].
Hàng hoá công cộng cũng nh hàng hoá thông thờng, có thể tách quá trình
sản xuất với tiêu dùng. Nhng sự khác nhau là hàng hoá thông thờng sản xuất ra
để cá nhân tiêu dùng, hàng hoá công cộng sản xuất ra cho cả cộng đồng sử
dụng. Hàng hoá thông thờng đợc sản xuất sau đó đem ra thị trờng trao đổi nhằm
kiếm lợi nhuận, chính một phần lợi nhuận này để tiếp tục quay vòng tăng vốn
để sản xuất kinh doanh tiếp. Còn hàng hoá công cộng không thể bán ngay đợc,
mà để phục vụ chung cho cộng đồng, ví dụ nh an ninh, quốc phòng. Vì vậy
nguồn vốn đầu t cho hàng hoá công cộng chủ yếu từ nguồn tài chính công và từ
sự đóng góp của cả xã hội.
* Xét về sở hữu cho thấy:
15
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội dới thời bao cấp đều do nhà nớc đầu t, sở
hữu thuộc về nhà nớc, xã hội nói chung và từng cơ sở kinh tế nói riêng đợc mặc
nhiên thừa hởng, khối lợng tài sản khổng lồ, không đợc đề cập đến cả trong tính
toán hệ thống tài khoản quốc gia. Khối lợng tài sản này không đợc xác định hao
mòn, không đợc khấu hao để tái đầu t. Trong nền kinh tế thị trờng, nhà nớc chủ
trơng xã hội hoá mọi nguồn lực, đã xuất hiện nhiều tổ chức, cá nhân và nhân
dân tham gia xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, đơng nhiên vấn đề sở
hữu đa dạng, nảy sinh xuất phát từ nguồn vốn đợc chảy ra từ thành phần kinh tế
nào. Từ đó việc chuyển giao, mua bán, chuyển nhợng, xuất hiện dẫn đến kết cấu
hạ tầng đầy đủ t cách là loại hàng hoá đắt giá.
* Xét về quyền sử dụng:
Mọi kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội có đặc điểm là đợc sử dụng chung,
phục vụ cho cả kinh tế - quân sự - sinh hoạt của cả cộng đồng. Chúng ta không

công dân mà còn phải tham gia đóng góp khá nhiều tiền, của, công sức để xây
dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội mới đợc thụ hởng. Vì vậy,
vấn đề huy động vốn và đầu t xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế -
xã hội cần phải đợc chú ý để đảm bảo tính công bằng xã hội.
* Nếu xét kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội là lĩnh vực đầu t thì chiến lợc
đầu t phát triển kết cấu hạ tầng có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển của kinh
tế - xã hội. Đầu t phát triển kết cấu hạ tầng đúng là lựa chọn đợc những yếu tố
kết cấu hạ tầng trọng điểm làm nền tảng cho một tiến trình phát triển chung lâu
bền và thúc đẩy quá trình chuyển đổi trong phơng thức sản xuất, hình thành
những lực lợng sản xuất mới. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thể hiện tính hệ
thống cao, tính hệ thống này liên quan đến sự phát triển đồng bộ, tổng thể của
kinh tế xã hội. Trong kinh tế thị trờng việc xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã
hội là một lĩnh vực đầu t kinh doanh, hơn nữa là lĩnh vực hoạt động kinh tế có
vốn đầu t lớn. Tính hiệu quả của kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phụ thuộc vào
những yếu tố, trong đó yếu tố đầu t tới hạn, là đầu t đa công trình xây dựng
nhanh tới chỗ hoàn bị.
Tóm lại: kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội là tổng hoà các yếu tố và điều
17
Website: Email : Tel : 0918.775.368
kiện vật chất - kỹ thuật đợc tạo lập trong một phạm vi quốc gia, một vùng, một
ranh giới địa lý, hành chính nhất định; là nền tảng cho sự phát triển sản xuất và
đời sống của cộng đồng tồn tại lâu dài và nó đánh dấu sự phát triển của mỗi dân
tộc, mỗi vùng và mỗi địa phơng. Với vai trò là hàng hoá công cộng, muốn có
kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội tốt phải huy động vốn đầu t của toàn xã hội và
phải đầu t, quản lý, sử dụng hiệu quả mọi nguồn vốn đầu t xây dựng các công
trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.
1.1.1.2. Phân loại kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội
Kết cấu hạ tầng đợc phân chia theo nhiều tiêu thức khác nhau:
- Phân chia theo tiêu thức ngành kinh tế quốc dân: Kết cấu hạ tầng của
các ngành công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, Bu chính Viễn thông

kinh tế - xã hội trên một vùng lãnh thổ có mối quan hệ gắn kết, tơng đồng. Mỗi
vùng, với những đặc điểm kinh tế - xã hội riêng biệt, đòi hỏi có kết cấu hạ tầng
phù hợp, điển hình là kết cấu hạ tầng Đô thị và kết cấu hạ tầng nông thôn có
những sắc thái khác nhau nhng cũng có những nét tơng đồng. Kết cấu hạ tầng
kinh tế xã hội theo lãnh thổ vừa là cơ sở cho việc phát triển kinh tế - xã hội của
vùng, nhng cũng là cầu nối liên kết các vùng, lãnh thổ của một cơ thể.
- Phân loại theo sự phân cấp quản lý:
Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội do trung ơng quản lý là những
tài sản quan trọng, có giá trị lớn, có vị trí chiến lợc quốc gia bao gồm: hệ thống
đờng quốc lộ, đờng sắt, sân bay, bến cảng, bu chính viễn thông, năng lợng, các
trung tâm tâm giáo dục, y tế, văn hoá xã hội lớn.
Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội do địa phơng quản lý (thành
phố, tỉnh, huyện) đó là những tài sản nh nêu trên nhng đợc nhà nớc phân cấp
cho địa phơng quản lý nh đờng giao thông liên tỉnh, liên huyện, liên xã, cầu,
cống, các trạm bơm tới tiêu, hệ thống cơ sở vật chất các ngành giáo dục, y tế,
văn hoá xã hội ở địa phơng.
Cách phân loại này nhằm xác định rõ trách nhiệm của từng cấp trong việc
quản lý, khai thác, sử dụng hệ thống các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã
hội do từng cấp quản lý. Trên cơ sở đó để xây dựng kế hoạch huy động vốn để
19
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đầu t theo qui hoạch, kế hoạch.
- Phân loại theo tiêu chuẩn chất lợng kinh tế - kỹ thuật:
Các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đạt tiêu chuẩn quốc tế là
những công trình đạt kỹ thuật cao, chất lợng tốt, đảm bảo chuẩn mực quốc tế
qui định nh: sân bay Tân Sơn Nhất, sân bay Nội bài, khách sạn 4, 5 sao
Các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đạt tiêu chuẩn quốc gia
hay địa phơng là những công trình cha đạt chất lợng quốc tế mà còn một vài
hoặc nhiều điểm, yếu tố về kỹ thuật, mỹ thuật, chất lợng cha đạt so với yếu
cầu nh: hệ thống tải điện, hệ thống đờng xá, cầu cống ở nớc ta hiện nay.

lĩnh vực, mỗi vùng, mỗi quốc gia, thể hiện bộ mặt, trình độ phát triển, sự quan
tâm đầu t, trình độ lãnh đạo quản lý của Chính phủ, sự đóng góp của cộng đồng
đối với mỗi ngành, mỗi vùng và cả quốc gia cả dân tộc đó. Thực tế ở đâu, nơi
nào có kết cấu hạ tầng tốt thì ở đó sản xuất và đời sống dân c đợc cải thiện rõ
rệt. Phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, điện, nớc, trờng, trạm còn thể hiện sự
công bằng trong phát triển kinh tế - xã hội ở các vùng khó khăn. Do đó, chăm lo
đến đầu t kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ở các vùng kinh tế trọng điểm để tạo
động lực phát triển, nhng đầu t kết cấu hạ tầng cho các vùng kinh tế khó khăn
lại là cơ sở để đảm bảo công bằng xã hội.
+ Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội không chỉ là vấn đề kinh tế - kỹ thuật
đơn thuần. Đây còn là vấn đề xã hội quan trọng trong sự phát triển. Không chỉ
là việc tập trung các nguồn lực để tạo ra đòn bẩy nâng kinh tế vợt qua một giới
hạn nào đó, mà còn là phơng thức đạt tới những mục tiêu xã hội - nhân văn. Là
một lĩnh vực đầu t và là một yếu tố có khả năng thay đổi rất lớn và cơ bản
những điều kiện chung của cuộc sống, đầu t phát triển hạ tầng trở thành một nội
dung quan trọng trong việc phân bổ những lợi ích trong sự phát triển đến với
mọi ngời, tạo ra những phơng tiện cần thiết và không thể thiếu đợc cho mọi tầng
lớp dân c đợc thụ hởng những thành tựu của phát triển. Có thể nói phát triển hạ
21
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tầng là cách thức chống tụt hậu và giải quyết mối quan hệ giữa tăng trởng và
công bằng. Nó là cái gạch nối giữa kinh tế và nhân văn và do đó, phát triển hạ
tầng là một lĩnh vực tổng hợp, lĩnh vực kinh tế - nhân văn.
1.1.2. Đặc điểm kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội
+ Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thể hiện tính hệ thống cao. Tính hệ
thống này liên quan đến sự phát triển đồng bộ, tổng thể kinh tế - xã hội. Bởi
vậy, việc quy hoạch tổng thể trong phát triển hạ tầng; phối, kết hợp giữa các
loại hạ tầng trong một hệ thống đồng bộ, sẽ giảm tối đa chi phí và tăng đợc tối
đa công dụng, hiệu năng của kết cấu hạ tầng, cả trong khi xây dựng lẫn trong
việc vận hành khi hệ thống kết cấu hạ tầng đã đợc hoàn thành và đa vào sử

năng lực của những nhà tổ chức. Chính điều này đã khiến cho lĩnh vực phát
triển kết cấu hạ tầng trở thành nơi nảy mầm và phát triển chủ nghĩa thành tích.
Đến lợt mình, chủ nghĩa thành tích dẫn ngời ta đi vào những chơng trình, dự án
phiêu lu, làm kiệt quệ những nguồn lực trực tiếp phát triển kinh tế. Xây dựng
kết cấu hạ tầng có nội dung là tạo dựng các công trình với những khoản đầu t
lớn. Trong điều kiện thiếu những thể chế kinh tế tài chính, chặt chẽ, thì xây
dựng kết cấu hạ tầng là một trong những lĩnh vực chứa nhiều khả năng thất
thoát và tham nhũng nhất.
Tính hiệu quả của các công trình xây dựng trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng
phụ thuộc vào hai yếu tố. Một là: yếu tố về thời gian, thời gian ngắn hay dài tuỳ
thuộc vào mục đích đầu t công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Trong nền
kinh tế thị trờng thì thời gian đầu t dài hay ngắn rất quan trọng, nó ảnh hởng
trực tiếp đến hiệu quả mang lại. Thời gian đầu t càng dài thì giá trị của đồng
vốn càng biến động. Hai là, yếu tố đầu t tới hạn, là đầu t đa công trình xây dựng
kết cấu hạ tầng nhanh tới chỗ hoàn bị. Nếu các công trình không đạt nhanh tới
chỗ hoàn bị sẽ gây ra những thiệt hại đáng kể về kinh tế. Nếu chậm đạt tới chỗ
hoàn bị, các công trình sẽ chậm đa vào vận hành, mà chậm đa vào sử dụng, có
nghĩa là đọng vốn, đây sẽ là một nguyên nhân cơ bản làm giảm hiệu quả kinh tế
23
Website: Email : Tel : 0918.775.368
của các công trình kết cấu hạ tầng. Để khắc phục điều này, tất yếu phải tập
trung vốn, nhờ đó để đầu t xây dựng trong một thời hạn ngắn nhất, nhờ đó có
thể đa công trình hạ tầng sớm nhất vào sử dụng. Mặt khác, các công trình công
cộng khó thu hồi vốn, do đó sẽ khó khăn cho việc duy trì tái sản xuất ra những
công trình hạ tầng đó. Vì thế, việc xây dựng kết cấu hạ tầng đã khó, việc duy trì
và tái sản xuất ra chúng lại còn khó hơn. Việc hiện hữu những công trình xây
dựng trong lĩnh vực này là hiện hữu một đời sống kinh tế của nó, nhng thiếu
những nguồn vốn tự sản sinh của những kết cấu hạ tầng đó sẽ có nguy cơ hoang
phế dần những kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Bởi vậy, nếu những dự án, ch-
ơng trình phát triển kết cấu hạ tầng không tính hết điều này, thì sau khi xây

nội dung: cung cấp thể chế, khuôn khổ pháp lý cho sự phát triển; đa ra chiến l-
ợc, chính sách, quy hoạch, kế hoạch và những dự án cho sự phát triển; hình
thành hệ thống tài chính cần thiết cho đầu t phát triển; xác lập cơ chế thực hiện
các lợi ích trong phát triển; quản lý sự vận hành trên thực tế các quá trình kinh
tế - xã hội .Từ việc xem xét việc quản lý sự phát triển, ta có thể thấy các nguyên
nhân thành công và thất bại của sự phát triển.
1.2. Những vấn đề cơ bản về huy động vốn đầu t phát
triển kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội
1.2.1. Nguồn vốn đầu t xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng
kinh tế - xã hội
1.2.1.1. Khái niệm vốn đầu t
Một số quan niệm về đầu t:
Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về đầu t, nhng theo nghĩa chung nhất
có thể hiểu đầu t là một hoạt động có mục đích của con ngời thông qua việc bỏ
vốn (t bản) dài hạn vào một đối tợng hay một lĩnh vực nào đó nhằm thu đợc lợi
ích trong tơng lai.
Đầu t tài sản vật chất và sức lao động xây dựng các công trình kết cấu
hạ tầng kinh tế - xã hội: là loại đầu t, trong đó ngời có tiền bỏ tiền, tài sản đã có
25
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ra để tiến hành các hoạt động nhằm duy trì và tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế,
làm tăng năng lực sản xuất, kinh doanh và mọi hoạt động xã hội khác, là điều
kiện chủ yếu để tạo việc làm, nâng cao đời sống của nhân dân.
Trong đầu t tài sản vật chất, có đầu t các điều kiện cơ sở vật chất, kỹ
thuật, kiến trúc, thông tin, dịch vụ tài chính, tạo nền tảng cơ bản cho các hoạt
động kinh tế - xã hội.
Đầu t sức lao động gồm đầu t công sức và đầu t trí tuệ của ngời lao động.
Hay có thể nói đầu t phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội bỏ một l-
ợng tiền vào việc tạo mới hay tăng cờng cơ sở vật chất, các điều kiện kỹ thuật,
phơng tiện, thiết chế, tổ chức làm nền tảng cho kinh tế - xã hội phát triển.