Chào cô và các b nạ
BÀI TỰ HỌC: ĐẶC ĐIỄM PHÁT TRIỂN TƯ DUY CỦA TRẺ
MẪU GIÁO
Người hướng dẫn: Th.S Lê Thị Thanh Sang
Khoa: Tiểu học mầm non
Bước ngoặc tư duy ở đầu tuổi mẫu giáo diển ra như thế nào?

Bước ngoặc tư duy ở đầu tuổi mẫu giáo diển ra như sau:
Tư duy chuyển từ bình diện bên ngoài và bình diện bên
trong hay từ tư duy trực quan- hành động đến tư duy trực
quan-hình tượng là một sự biến đổi về chất
Nguyên nhân của sự chuyển biến: chia thành 2 phần:
1. Vốn biểu tượng tang lên rõ rệt nhờ trẻ tích cực hoạt
động với đồ vật ở cuối tuổi ấu nhi
2. Nhờ chức năng kí hiệu-tượng trưng được hình thành
qua việc tham gia vào trò chơi ĐVTCĐ.

☻Đặc điểm khái quát về sự phát triển tư duy của
trẻ mẫu giáo
1.Một bước ngoặt của tư duy
Ở tuổi ấu nhi, hầu hết trẻ em đều
rất tích cực hoạt động với đồ vật,
nhờ đó trí tuệ, đặc biệt là tư duy
phát triển khá mạnh. Lúc này trẻ đã
bắt đầu giải các bài toán thực tế,
những quá trình giải đó không diễn
ra trong óc mà diễn ra bằng tay theo
phương thức “thử và có lỗi”, được
gọi là tư duy bằng tay hay tư duy
trực quan - hành động.
Việc chuyển từ tư duy trực quan – hành động sang tư duy

vị trí chủ đạo trong sự phát triển của trẻ.
Tuy nhiên, bước chuyển này mới chỉ là một bước nhảy
từ bờ bên này (là tư duy ở bình diện bên ngoài – tư duy
trực quan hành đông) sang bờ bên kia (là tư duy ở bình
diện bên trong – tư duy trực quan hình tượng) nên nó mới
chỉ là điểm khởi đầu của loại tư duy mới.
1.1. Tư duy của trẻ mẫu bé đã dạt tới ranh giới của tư
duy trực quan – hình tượng.
Các hình tượng trong đầu của trẻ vẫn còn gắng liền với
hành động. Điều đó được thể hiện trong nhiều trường hợp,
khi trẻ phải giải quyết những bài toán thực tiễn.
Vào đầu lứa tuổi mẫu giáo, trong hoạt động tư duy của trẻ
tồn tại hai kiểu: kiểu tư duy trực quan – hành động là kiểu đã
có trước đấy, và kiểu tư duy trực quan – hình tượng chiếm vị
trí chủ yếu.Việc giáo dục phát triển tư duy cho trẻ ở thời điểm
này là giúp trẻ tích lũy nhiều biểu tượng bằng cách cho trẻ
quan sát, tiếp xúc, va chạm với sự vật và hiện tượng muôn
màu muôn vẽ đồng thời rèn luyện các giác quan để tang cường
khả năng thu nhận những ấn tượng bên ngoài làm cho thế giới
biểu tượng của trẻ ngày một phong phú.
Mặt khác tổ chức cho trẻ hoạt động một cách tích cực
nhằm giúp trẻ nắm vững chức năng và cách sử dụng chúng,
làm cho quá trình nhập tâm được thực hiện dễ dàng, đó là
quá trình chuyển biến hành động định hướng bên ngoài
thành hành động định hướng bên trong. Đó là một bước
ngoặc cơ bản trên con đường phát triển tư duy, làm cho tư
duy của trẻ đạt tới trình độ tư duy theo kiểu người.
1.2. Tư duy của trẻ mẫu giáo bé còn gắn liền với hành
động vật chất, với cảm xúc và ý muốn chủ quan.
Tư duy là một quá trình phát hiện những thuộc tính bên

động.Tuy đang trên đà phát triển mạnh giúp đứa trẻ định
kiến được hành động,lập kế hoạch cho hành động của
mình.
Trẻ thường “thực nghiệm”, chăm chú quan sát các hiện
tượng và suy nghĩ những hiện tượng đó để rút ra kết luận,
nhưng còn ngây ngô, ngộ nghĩnh và nhiều khi còn gây gây
bất ngờ đối với người lớn.
Phần lớn trẻ ở độ tuổi mẫu giáo nhỡ đã có khả năng giải
các bài toán bằng các “phép thử ngầm trong óc”, dựa vào các
biểu tượng: Kiểu tư duy trực quan-hình tượng đã bắt đầu
chiếm ưu thế
Khi hành động với các biểu tượng trong óc, đứa trẻ hình
dung được các hành động thực hiện với các đối tượng và kết
quả của những hành động ấy.

Tư duy trực quan-hình tượng phát triển mạnh cho phép trẻ
em giải được nhiều bài toán thực tiễn. Tuy vậy, trẻ chỉ mới dựa
vào những biểu tượng đã có , những kinh nghiệm đã trải qua để
suy luận ra những vấn đề mới. Do đó, nhiều khi trẻ giải thích
các hiện tượng một cách ngộ nghĩnh.
Trẻ rất dễ lẫn lộn thuộc tính bản chất và không bản chất của
sự vật hiện tượng xung quanh. Trong khi giúp trẻ phát triển
mạnh tư duy hình tượng, nên cung cấp biểu tượng cho trẻ một
cách phong phú và chính xác
Tư duy trực quan-hình tượng phát triển mạnh, đó là điều
kiện thuận lợi nhất để giúp trẻ cảm thụ tốt những hình tượng
nghệ thuật được xây dựng nên các tác phẩm văn học nghệ thuật
do các văn nghệ sĩ xây dựng nên chủ yếu bằng kiểu tư duy hình
tượng của mình
3.Xuất hiện kiểu tư duy trực quan-hình tượng mới

bằng từ ngữ hay kí hiệu khi giải bài toán tư duy độc lập.Tư
duy trực quan-hành động lẫn tư duy trực quan-hình tượng
đều liên hệ mật thiết với ngôn ngữ.
Muốn cho ngôn ngữ trở thành phương tiện chủ yếu của
tư duy, trẻ cần lĩnh hội những khái niệm loài người đã xây
dựng cũng như các tri thức về dấu hiệu và bản chất của sự
vật và hiện tượng được củng cố bằng các từ.
Nhiều công trình nghiên cứu đã chứng minh rằng: Nếu
đưa những phương tiện đặt biệt vào nội dung dạy học thì
dẫn tới sự biến đổi có tính nguyên tắc của những giai đoạn
tuyệt đối và bất biến.Ở trẻ 7-8 tuổi xảy ra hiện tượng
“không bảo toàn số lượng”.
Để hình thành một khái niệm,có thể hướng dẫn trẻ theo
các bước sau:
+ Thực hiện các hành động vật chất với các đối tượng
cần tìm hiểu
+ Thực hiện các hành động với mô hình hay sơ đồ của
đối tượng
+ Nói to lên về trình tự và nội dung các hành động đã
tiến hành
+ Nói thầm về những điều đó
+ Nghĩ thầm trong óc:hành động được rút gọn và biến
thành tư duy
Ở tuổi mẫu giáo lớn hoạt động tâm lí của trẻ đặc biệt
nhạy cảm với những hình tượng cụ thể sinh động về các sự
vật và hiện tượng.
Trên bậc thang phát triển tâm
lí chung thì tư duy trừu tượng
đứng cao hơn so với tư duy trực
quan-hình tượng.