PHẦN I - LỜI MỞ ĐẦU
Con người là nhân tố quan trọng không thể thiếu trong xã hội, con người với
bàn tay lao động và trí óc sáng tạo đã xây dựng và phát triển một xã hội ngày
càng tươi đẹp. Vì thế bảo vệ con người tạo dựng một xã hội trong sạch và lành
mạnh cho sự phát triển của con người là nhiệm vụ quan trọng của mỗi đất nước.
Việt Nam là một nước Xã Hội Chủ Nghĩa nên yếu tố con người càng được coi
trọng bởi Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Đặc biệt bảo vệ
con người trước hết là bảo vệ sức khoẻ và tính mạng là những tài sản vô giá của
mỗi người. Hiếp Pháp 1992 tại điều 71 qui định “ Công dân có quyền bất khả
xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, nhân
phẩm, danh dự”. Và Bộ luật Hình sự năm 1999 phần các tội phạm sau chương
11 qui định các tội xâm phạm An Ninh Quốc Gia là chương 12 qui định các tội
xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của con người. Điều đó thể
hiện Nhà Nước ta rất coi trọng và bảo vệ quyền con người.
Tuy vậy những năm gần đây nhóm tội xâm phạm về tính mạng, sức khoẻ có
xu hướng gia tăng trong đó tội cố ý gây thương tích đã trực tiếp xâm hại đến sức
khỏe của con người, gây bất ổn cho xã hội. Đây là tội phạm thường xuyên diễn
ra và là mối quan tâm nhức nhối của cả nước nói chung và trên địa bàn tỉnh Hoà
Bình nói riêng. Là một tỉnh cửa ngõ của vùng Tây Bắc cách thủ đô Hà Nội chưa
đầy 78km, Hoà Bình đã phát huy vị thế của mình từ một tỉnh miền núi còn nhiều
khó khăn đang chuyển mình khởi sắc. Kinh tế đã có những bước tiến tăng vọt
cùng với sự thay đổi đáng kể của xã hội, tuy thế kéo theo nó là những mặt trái
của sự phát triển như phân hoá giầu nghèo sâu sắc, con người tha hoá về nhân
cách chạy theo sức hút của đồng tiền…Đây cũng là một trong những nguyên
nhân khiến tội phạm cố ý gây thương tích gia tăng. Cố ý gây thương tích một
vấn đề không còn mới mẻ, tuy nhiên ở mỗi địa phương khác nhau lại có tình
hình phạm tội khác nhau vì vậy việc đưa ra thực trạng, nguyên nhân và giải pháp
của loại tội phạm này là rất cần thiết để từ đó đề ra được giải pháp hữu hiệu
1
càng vững mạnh. Đến nay Toà án tỉnh Hoà Bình đã ổn định với cơ cấu tổ chức
cán bộ gồm 40 đồng chí trong đó có 1 đồng chí Chán án, 2 đồng chí phó Chánh
án và 4 toà chuyên trách là Toà kinh tế, toà hành chính, Toà dân sự, Toà hình sự
và các phòng ban chuyên môn…Đã thực hiện tốt nhiệm vụ chính của mình là
hoạt động xét xử, nhất là các vụ án điểm, án xử lưu động. Đơn vị đã góp phần
tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật tới quần chúng nhân dân, góp phần giữ
vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh nhà.
Các thông tin em đưa ra trong bài viết này được tìm hiểu qua các phương
tiện thông tin đại chúng như: đài, báo, sách vở…,qua các kinh nghiệm rút ra từ
thực tiễn và của những người đi trước và đặc biệt là trong các hồ sơ bản án, sổ
thụ lý, sổ kết quả xét xử, tài liệu báo cáo tổng kết toàn ngành của Tỉnh Hoà Bình
từ năm 2004-2006.
3
Tuy nhiên việc thu tập số liệu không thể đưa vào bài viết một cách đơn giản
mà phải thông qua một quá trình xử lý thông tin. Nhằm đưa ra bản chất của vấn
đề cần xem xét mà cụ thể ở đây là đề tài viết chuyên đề thực tập. Để đạt được
hiệu quả trong việc xử lý số liệu thu thập được em phải thông qua rất nhiều
phương pháp phân tích, thống kê tổng hợp, so sánh xuất pháp từ phương pháp
luận triết học Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận chung về nhà nước
và pháp luật để từ đó xâu chuỗi logic các vấn đề lại.
Ngoài ra bản thân em còn được cơ quan nơi thực tập tạo điều kiện xem xét
xử lưu động và xét xử tại toà. Bằng kinh nghiệm thực tiễn và các số liệu thông
tin thu thập được đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thành đề tài của em.
Do yêu cầu cũng như thời gian thực tập ngắn từ 15/01 đến 27/04/07 việc thu
thập thông tin, số liệu còn gặp phải một số khó khăn, số liệu và thông tin thu
thập được còn chưa được phong phú. Tuy nhiên nó cũng phản ánh phần nào
thực trạng tội phạm cố ý gây thương tích tại tỉnh Hoà Bình nơi em thực tập.
II. Tình hình tội phạm cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Hoà Bình:
Là một tỉnh vùng cao có dân số đông đảo với nhiều dân tộc sinh sống chủ
23/7/2005 Bùi Văn Thương (là chỗ bạn bè) đi dự đám cưới chị Bùi Thị Hải là
công nhân ở khu du lịch sinh thái đến ăn cưới. Do có nghi ngờ việc thanh niên ở
Vĩnh Tiến đổ nước vào chân mình từ đó Thương ấm ức nảy sinh ý định trả thù.
Thực hiện ý định trên, khi ra về Thương đã gặp Công và Chiều nói rõ ý định “ tý
nữa hội công nhân ở công ty sinh thái ra tao giả vờ là người say rượu để chặn xe
dừng lại bọn mày lao ra đánh”. Một lúc sau các đồng phạm đến mang theo côn
nhị khúc để cùng tham gia.
Sau khi hội ý sắp đặt xong thì theo đúng theo ý của Thương khi anh Tình,
Chử, Đức đi xe máy đến chỗ Thương, Thương liền chặn xe lại và đánh anh Chử
bằng tay không. Công, Chiều đánh Đức và Hoài. Phi vụt côn vào anh Tình. Khi
anh Tình và anh Đức bỏ chạy thì Thương hô “ đuổi đánh bằng được chúng nó
cho tao”. Bọn chúng đuổi theo đánh đập rất dã man.Kết quả anh Tình do vết
thương quá nặng đã chết trên đường đi cấp cứu, anh Đức tổn hại 25% sức khoẻ,
anh Chử chấn thương tổn hại 5% sức khoẻ.
5
Đây là một vụ đồng phạm với nhiều bị cáo tham gia với tính chất nghiêm
trọng, giữa các bị cáo và các bị hại không có mâu thuẫn gì với nhau, chỉ vì uống
rượu ở đám cưới không làm chủ được bản thân các bị cáo đã mượn rượu kiếm
cớ dựng chuỵện rồi thực hiện hành vi phạm tội với tính chất côn đồ hung hãn.
Tuy giữa các bị cáo không được phân công cụ thể khi bàn xong thì các bị cáo
đều hiểu ý định của nhau, cùng tiếp nhận ý chí và cùng tiếp nhận hành vi phạm
tội. Hành vi của bị cáo đã xâm phạm đến tính mạng sức khoẻ và gây hậu quả
nghiêm trọng cần phải có một biện pháp xử lý nghiêm minh trước pháp luật
nhằm cải tạo giáo dục các bị cáo. Đặc biệt là các bị cáo chưa thành niên có tham
gia vào vụ án nhằm phòng ngừa chung trong gia đình hiện nay.
Đối tượng phạm tội có những đặc điểm đa dạng, có thể phạm tội do có
những xích mích từ trước hoặc do bất hoà mới phát sinh. Chủ yếu đối tượng
phạm tội này là nam giới, chiếm tỷ lệ 99%, nữ giới chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Bởi nam
giới dễ ảnh hưởng của môi trường điều kiện sinh sống, dễ phát sinh tâm lý tiêu
ra tù vào tội lại coi thường pháp luật, ý thức muốn làm kẻ đại ca trong thiên hạ.
Như trường hợp trong bản án số 42/2006/HSST bị cáo Nguyễn Văn Nam SN
1960 là người đã có tiền án tiền sự, năm 1999 bị TAND huyện Kỳ Sơn kết án 24
tháng tù vì tội trộm cắp tài sản. Năm 2002 xử phạt 4 năm tù vì tội tàng trữ trái
phép chất ma tuý. Nam được bà Vân thuê quản lý nhân công và giao công việc
cho số lao động làm thuê tại trang trại gia đình bà Vân. Nam là người trực tiếp
quản lý và bố trí công việc. Trưa ngày 2/10/2005 Nam giục mọi người đi làm thì
một thanh niên trong số lao động là anh Phạm Văn Trình nói nếu không nghỉ
trưa công việc vất vả không thể làm được và xin về quê. Nam liền tát vào mặt và
dùng chân đá vào bụng và lưng Trình. Trình bị đau van xin Nam thôi không
đánh. Hôm sau Nam xin bà Vân cho về quê, trên đường qua Tân Lạc do đau
bụng Trình phải vào trạm y tế huyện Tân Lạc khám và được chuyển bệnh viện
Hoà Bình cấp cứu vì thủng ruột non, tổn hại 35% sức khoẻ. Bị cáo có hiểu biết
luật pháp song bất chấp coi thường pháp luật gây nên sự bất bình trong nhân
dân. Bị cáo đã có 2 tiền án chưa được xoá nay tiếp tục phạm tội. Hành vi của bị
cáo có tính chất côn đồ và thuộc trường hợp tái phạm nguy hiểm, cần phải có
hình phạt nghiêm khắc cách ly bị cáo khỏi xã hội.
7
Các phương tiện và công cụ phạm tội rất đa dạng, chủ yếu là dao, mã tấu,
gậy gộc, cọc tre… là những đồ vật có thể gây sát thương mà kẻ phạm tội khi cố
ý gây thương tích thường sử dụng.
Điều đáng lưu ý là gần đây tham gia vào các vụ án gây thương tích là trẻ em,
người chưa thành niên có xu hướng gia tăng. Những vụ gây gổ, đánh nhau giữa
học sinh trường này để gây sự với học sinh trường khác ngay trước cổng trường
đã xảy ra nhiều. Có khi một xích mích nhỏ cũng dễ biến thành cuộc ẩu đả gây
hậu quả nghiêm trọng. Đã dẫn đến những cái chết thương tâm không đáng có,
thiệt hại về tính mạng và sức khoẻ mà được coi là quí hơn vàng. Ngoài ra thiệt
hại về tài sản cũng nhiều: Chi phí bồi thường về tính mạng và sức khoẻ, chi phí
bồi thường tổn hại về tinh thần cho gia đình người bị hại, chi phí thiệt hại về tài