BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ TƢ PHÁP

TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

VŨ HOÀNG TUẤN

PHÒNG NGỪA TỘI CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY
TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC TRÊN ĐỊA
BÀN HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - NĂM 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ TƢ PHÁP

TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

VŨ HOÀNG TUẤN

PHÒNG NGỪA TỘI CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY
TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC TRÊN ĐỊA
BÀN HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm

môn thì em khó lòng có thể hoàn thành luận văn Thạc sỹ của mình một cách
hoàn chỉnh và có chất lượng.
Cuối cùng, em xin gửi lời cám ơn đến gia đình, bạn bè, đồng nghiệp –
những người đã động viên, hỗ trợ em rất về mặt tinh thần, giúp đỡ em thu
thập những học liệu, số liệu và những tài liệu khác,...
Tác giả của luận văn


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn khoa học của TS Hoàng Xuân Châu – Trường Đại học Luật Hà
Nội.
Những thông tin, số liệu và trích dẫn trong luận văn là hoàn toàn trung
thực, có nguồn gốc rõ ràng và chính xác.

Xác nhận của giáo viên hƣớng dẫn

Tác giả luận văn

TS. Hoàng Xuân Châu

Vũ Hoàng Tuấn


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1. BLHS

: Bộ luật hình sự.

Bảng 4: So sánh chỉ số tội phạm của tội cố ý gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn
Hà Nội với các chỉ số tương ứng trên địa bàn thành phố Hải

11

Phòng, thành phố Hồ Chí Minh và cả nước giai đoạn 2011 –
2015 (tính trên 100.000 dân).
Bảng 5: So sánh số vụ phạm tội được trình báo và số vụ
phạm tội được cơ quan Công an tiến hành điều tra khám phá
thành công để khởi tố trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn
2011 – 2015.

12


Bảng 6: So sánh số vụ phạm tội và số người phạm tội do
cơ quan Công an khởi tố với số vụ phạm tội và số người phạm
tội bị Tòa án nhân dân xét xử sở thẩm trên địa bàn thành phố

13

Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015.
Bảng 7: Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác theo loại tội phạm
Bảng 8: Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác theo loại chế tài hình sự

15


phạm tội
Bảng 15: Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác theo tiêu chí nghề nghiệp

28


của người phạm tội.
Bảng 16: Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác theo đặc điểm người phạm

31

tội “phạm tội lần đầu” hay “Tái phạm, tái phạm nguy hiểm”.
Bảng 17: Mức độ tăng, giảm hàng năm số vụ và số người
phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ

33

của người khác trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015
Bảng 18: So sánh mức độ tăng, giảm số vụ và số người
phạm tội của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khoẻ của người khác với số vụ, số người phạm tội thuộc các tội

34

xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của con
người trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015.
Bảng 19: Mức độ tăng, giảm hàng năm của số người
phạm tội bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn.

người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho
sức khoẻ của người khác với tổng số vụ phạm tội và tổng

9

số người phạm tội hình sự nói chung trên địa bàn Hà Nội
giai đoạn 2011 – 2015.
Biểu đồ 3: So sánh chỉ số tội phạm của tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác
trên địa bàn Hà Nội với các chỉ số tương ứng trên địa bàn

11

thành phố Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh và cả nước
giai đoạn 2011 – 2015 (tính trên 100.000 dân).
Biểu đồ 4: Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo loại tội

16

phạm
Biều đồ 5: Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo hình thức
thực hiện tội phạm

18


Biểu đồ 6: Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo địa điểm


26

của người phạm tội
Biểu đồ 12. Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo mối

27

quan hệ của người phạm tội với nạn nhân
Biểu đồ 13. Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo tiêu chí
nghề nghiệp của người phạm tội.

28


Biểu đồ 14. Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo trình

29

độ văn hóa của người phạm tội
Biểu đồ 15. Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo quê

30

quán của người phạm tội
Biểu đồ 16. Cơ cấu của tội cố ý gây thương tích


38


Biểu đồ 21: Mức độ tăng, giảm hàng năm của số
người phạm tội theo đặc điểm “phạm tội lần đầu” hay “tái

40

phạm, tái phạm nguy hiểm”.
Biểu đồ 22: Mức độ tăng, giảm hàng năm của số
người phạm tội theo độ tuổi.

41


MỤC LỤC
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu ............................................................................... 2
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.............................................................. 4
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu: ............................................................................. 4
3.2. Phạm vi nghiên cứu: ................................................................................ 4
4. Mục đích và câu hỏi nghiên cứu ................................................................ 4
4.1. Mục đích nghiên cứu: .............................................................................. 4
4.2. Câu hỏi nghiên cứu: ................................................................................. 4
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu ...................................... 4
6. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn ............................... 5
7. Cơ cấu của luận văn .................................................................................... 5
Chƣơng 1 .......................................................................................................... 6
TÌNH HÌNH TỘI CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI

KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 .............................................................................. 63
CHƢƠNG 3.................................................................................................... 66
DỰ BÁO TỘI PHẠM VÀ CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA TỘI CỐ Ý
GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA
NGƢỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI . 66
3.1. Dự báo tội cố ý gây thƣơng tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của
ngƣời khác trên địa bàn Hà Nội trong thời gian tới .................................. 66
3.2. Các biện pháp phòng ngừa tội cố ý gây thƣơng tích hoặc tổn hại cho
sức khỏe của ngƣời khác trên địa bàn Hà nội. ........................................... 67
3.2.1. Nhóm biện pháp nhằm khắc phục mặt trái của nền kinh tế thị
trường. ............................................................................................................ 67


3.2.2 Nhóm biện pháp nâng cao hiệu quả của công tác quản lý nhà nước
trong việc duy trì trật tự, an toàn xã hội. ...................................................... 68
3.2.3. Nhóm biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan tiến
hành tố tụng.................................................................................................... 69
3.2.4. Nhóm biện pháp nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục và tuyên
truyền, phổ biến pháp luật. ............................................................................ 70
3.2.5. Nhóm biện pháp phòng ngừa từ phía người phạm tội....................... 72
3.2.6. Nhóm biện pháp phòng ngừa từ phía nạn nhân ................................ 73
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 .............................................................................. 74
KẾT LUẬN CHUNG .................................................................................... 76
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


1

LỜI MỞ ĐẦU

ở các huyện ngoại thành và một số ít ở trong các quận nội thành; ngày một


2

nhiều những dự án quy hoạch đường bộ, đường sắt trên cao, cải tạo cảnh quan
môi trường, xây dựng các khu đô thị mới… đang được tiến hành. Sự phát
triển đa dạng đó tuy mang lại những lợi ích rất lớn về kinh tế, du dịch tuy
nhiên nó cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố phát sinh tình hình phức tạp về an ninh
trật tự, an toàn xã hội đặc biệt là việc phát sinh các loại tội phạm. Đặc biệt tội
cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác đang có
những diễn biến hết sức phức tạp. Điều này đặt ra yêu cầu phải xây dựng hệ
thống những biện pháp phòng ngừa hiệu quả đối với loại tội này. Việc nghiên
cứu đề tài “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác trên địa bàn Hà Nội” dưới góc độ tội phạm học do đó là
vô cùng cần thiết.
2. Tình hình nghiên cứu
Đối với tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của
người khác trên phạm vi cả nước và các địa phương đã có rất nhiều công trình
nghiên cứu dưới góc độ tội phạm học, cụ thể:
Ở phạm vi cả nước, tiêu biểu có luận án tiến sỹ “Đặc điểm tội phạm
học của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác ở Việt Nam hiện nay và các giải pháp phòng ngừa” năm 2002 của tác
giả Nguyễn Hữu Cầu.
Ở phạm vị địa phương, gần đây nhất có một số công trình sau:
- Luận văn thạc sỹ “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” của tác giả Đinh Thị
Nguyệt năm 2015 (trường Đại học Luật Hà Nội);
- Luận văn thạc sỹ “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Nam Định” của tác giả Trần

trên phạm vi từng tỉnh trong những mốc thời gian cố định. Cho đến nay vẫn
chưa có công trình nghiên cứu nào về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn
hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai
đoạn 2011 – 2015 dưới góc độ tội phạm học. Chính vì vậy, việc nghiên cứu
đề tài “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
của người khác trên địa bàn Hà Nội” sẽ có tác dụng bổ sung vào nguồn tư
liệu có sẵn những thông tin, lập luận và kiến giải mới có tính đặc thù nhằm


4

nâng cao hiệu quả phòng ngừa loại tội này trên địa bàn thành phố Hà Nội
trong thời gian tới.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu tình hình tội phạm, nguyên nhân, dự báo tình hình
và đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội cố ý gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
3.2. Phạm vi nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015
dưới góc độ tội phạm học.
4. Mục đích và câu hỏi nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu:
Mục đích cuối cùng của luận văn là đề xuất những biện pháp phù hợp
nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe của người khác trên địa bàn thành phố Hà Nội trong thời gian tới.
4.2. Câu hỏi nghiên cứu:
Để đạt được mục đích trên cần phải trả lời những câu hỏi sau:
- Đánh giá như thế nào về tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây

hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn thành phố Hà Nội
trong thời gian tới.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phụ lục, và danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn được chia thành 3 chương:
Chương 1: Tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
của người khác trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015.
Chương 2: Nguyên nhân của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho
sức khỏe của người khác trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015.
Chương 3: Dự báo tội phạm và các biện pháp phòng ngừa tội cố ý gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn Hà Nội trong
thời gian tới.


6

Chƣơng 1
TÌNH HÌNH TỘI CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI
CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI GIAI
ĐOẠN 2011 – 2015
“Tình hình tội phạm là thực trạng và diễn biến của tội phạm đã xảy ra
trong một đơn vị không gian và thời gian nhất định”1. Để nghiên cứu tình
hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác,
tác giả đã thu thập và phân tích các số liệu thống kê từ biểu mẫu 1A của Tòa
án nhân dân tối cao các năm từ 2011 đến 2015, số liệu thống kê của phòng
Tham mưu - Tổng hợp Công an thành phố Hà Nội, 120 bản án hình sự sơ
thẩm được lựa chọn ngẫu nhiên từ tất cả các bản án về tội cố ý gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn Hà Nội giai
đoạn 2011 – 2015.
1.1. Thực trạng của tội cố ý gây thƣơng tích hoặc gây tổn hại cho

Năm

Tổng số vụ phạm tội

Tổng số ngƣời phạm tội

2011

367

577

2012

328

604

2013

353

647

2014

322

548


2011 – 2015.
Bảng 2: So sánh tổng số vụ phạm tội và tổng số người phạm tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác với tổng số vụ


8

phạm tội và tổng số người phạm tội thuộc nhóm các tội xâm phạm tính mạng,
sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn Hà Nội giai đoạn
2011 – 2015.

Năm

Tội cố ý gây thƣơng tích

Nhóm các tội xâm phạm

Tỷ lệ

Tỷ lệ

hoặc gây tổn hại cho sức

tính mạng, sức khoẻ,

%

%

khoẻ của ngƣời khác

Tổng số

2015

vụ phạm

ngƣời phạm

vụ phạm

ngƣời phạm

tội (1)

tội (2)

tội (3)

tội (4)

1.636

2.797

2.450

4.378

(Nguồn: Văn phòng thống kê tổng hợp Toà án nhân dân tối cao)


hoặc gây tổn hại cho sức

Tội phạm hình sự nói
chung

khoẻ của ngƣời khác

Năm
2011 –

Tổng số

2015

vụ phạm
tội (1)

Tổng số
ngƣời
phạm tội

1.636

(2)
2.797

Tổng số

Tổng số


(4)

4,7

4,53

(Nguồn: Văn phòng thống kê tổng hợp Toà án nhân dân tối cao)

Bảng số liệu trên có thể biểu diễn dưới dạng biểu đồ như sau:
Biểu đồ 2: So sánh tổng số vụ phạm tội và tổng số người phạm tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác với tổng số vụ
phạm tội và tổng số người phạm tội hình sự nói chung trên địa bàn Hà Nội
giai đoạn 2011 – 2015.


10

Qua bảng số liệu và biểu đồ so sánh ta thấy số vụ phạm tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác chiếm 4,7% tổng
số vụ phạm tội và số người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe của người khác chiếm 4,53% tổng số người phạm tội. Trong khi
đó tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác chỉ
là 1 tội danh trong tổng số khoảng hơn 250 tội danh khác nhau của BLHS
(chiếm khoảng 0,4%). So sánh các con số trên có thể khẳng định đây là một
trong những loại tội có mức độ phổ biến cao trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Ngoài ra, tác giả cũng tiến hành so sánh chỉ số tội phạm và chỉ số người
phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015 với các chỉ số tương
ứng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hải Phòng và cả nước
nhằm xác định những đặc điểm đặc thù của thực trạng về mức độ của loại tội