Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Trong bất kỳ một xã hội nào, nếu muốn sản xuất ra vật liệu của cải hoặc
thực hiện quá trình kinh doanh thì vấn đề lao động của con ngời là vấn đề không
thể thiếu đợc, lao động là một yếu tố cơ bản, là một nhân tố quan trọng trong
việc sản xuất cũng nh trong việc kinh doanh. Những ngời lao động làm việc cho
những ngời sử dụng lao động đều nhận đợc thì lao động dới hình thức tiền lơng
để sản xuất lao động.
Trong giai đoạn hiện nay việc đảm bảo lợi ích cá nhân ngời lao động là một
động lực cơ bản trực tiếp khuyến khích mọi ngời đem hết khả năng nỗ lực phấn
đấu sáng tạo trong sản xuất. Sự đổi mới sâu sắc sẽ cơ chế quản lý kinh tế, trong
nền kinh tế và mục tiêu chiến lợc hiện đại hoá công nghiệp hoá ở nớc ta. Để tạo
điều kiện cho nhân tố con ngời ngày càng đợc chú ý coi trọng cả về trí lực và
thể lực. Trong đó, yếu tố quyết định sẽ thúc đẩy hay kìm hãm, thậm chí làm tha
hoá con ngời, đó chinhs là chế độ tiền lợng và chế độ thởng phát đối với ngời
lao động.
Chính vì vậy, các doanh nghiệp phải làm thế nào để khuyến khích việc tăng
năng suất lao động và hiệu quả của công việc đối với ngời lao động đó là nhiệm
vụ mà họ đợc giao. Điều đó phụ thộc rất nhiều vào công tại các tổ chức hạch
toán lao động và tiền lơng trong các doanh nghiệp hiện nay.
Tiền lợng chỉ thực sự phát huy tác dụng khi các hình thức tiền lơng đợc áp
dụng hợp lý nhất, sát thực với tình hình thực tế của các đơn vị sản xuất kinh
doanh, sự cống hiến của mối ngời.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Chính vì lý do trên nên trong khuôn khổ bài viết này em xin chọn đề tài với
nội dung. Tổ chức hạch toán tiền lơng và các khoản tính theo lơng hiện nay
trong các doanh nghiệp.
Do thời gian có hạn và kiến thức, còn hạn nên trong bài viết khó tránh khỏi
những thiếu sót vì vậy em rất mong nhận đợc sự góp ý và nhận xét của cô.
2

các phần nhân công đúng đối tợng sử dụng lao động.
2. Hớng dẫn, kiếm tra các nhân vieec, hạch toán ở các bộ phận sản xuất
kinh doanh, các phòng ban thực hiện đầy đủ các chứng từ ghi chép ban đầu về
lao động tiền lơng, mở cửa số cần thiết và hạch toán nghiệp vụ lao động tiền l-
ơng đúng chế độ, đúng phơng pháp.
3. Lập báo cáo về lao động, tiền lơng thuộc phần việc do mình phụ trách.
4. Phân tích tình hình quản lý, sử dụng thời gian lao động, chi phí phân
công năng suất lao động, đề suất các biện pháp nhằm khai thác, sử dụng triệt
để có hiệu quả mọi tiền năng lao động sẵn có trong doanh nghiệp.
II. Phơng pháp tính toán và tổ chức hoạch toán lao động
tiền lơng.
1. Phân loại lao động.
Trong tất cả các doanh nghiệp công nghiệp thì công việc đầu tiên có tác
dụng thiết thực đối với công tác quản lý và hạch toán lao động tiền lơng là
phân loại lao động.
Ta có thể phân loại lao động theo nghề nghiệp và theo nhóm lơng.
1.1. Phân loại theo nghề nghiệp.
Phân loại lao động theo nhóm nghề nghiệp bao gồm:
- Công nhân thực hiện chức năng sản xuất chính: là những ngời làm việc
trực tiếp bằng tay hoặc bằng máy móc tham giá vào quá trình sản xuất và trực
tiếp làm ra sản phẩm.
- Công nhân sản xuất phụ, là những ngời phục vụ cho quá trình sản xuất
và làm các ngành nghề phụ nh phục vụ cho công nhân trực tiếp hoặc chỉ tham
gia một cách gián tiếp vào quá trình sản xuất xp.
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- Lao động còn lại gồm có: nhân viên kỹ thuật, nhân viên lu thông tiếp
thị, nhân viên hoàn chỉnh, kế toán, bảo vệ....
1.2. Phân loại theo nhóm lơng.
Lao động trực tiếp và gián tiếp trong doanh nghiệp có nhiều mức lơng

động và tiền lơng là: lựa chọn và và cận dụng trong thực hiện hoạt động kinh
doanh của đơn vị một số lợng chứng từ, sổ sách (tài khoản )nội dung ghi chép
thông tin trên sổ sách và hệ thống báo cáo kế toán hợp lý về lao động và tiền l-
ơng đủ cho yêu cầu quản lý, đặc biệt là quản lý nội bộ.
Tiền đề cần thiết cho việc tổ chức tốt hệ thống thông tin kế toán lao động
tiền lơng là:.
- Phải xây dựng đợc cơ cấu sản xuất hợp lý đây là tiền đề cho việc tổ
chức lao động khoa học tại nơi làm việc cho tổ chức ghi chép ban đầu về sử
dụng lao động.
- Thực hiện tổ chức tốt lao động tại nơi làm việc , sự hợp lý của việc bố
trí lao động tại vị trí lao động theo không gian, thời gian ngành nghề, cấp bậc,
chuyên môn...là điều kiện để hạch toán kết quả lao động đợc chính xác và trên
cơ sở đó tính toán đủ mức tiền công phải trả cho ngời lao động.
- Phải xây dựng đợc các tiêu chuẩn định mức lao động cho từng loại lao
động, từng loại công việc và hệ thống quản lý lao động chặt chẽ cả về mặt tổ
chức nhân sự, nội quy, quy chế, kỷ luật lao động.
- Phải xác định trớc hình thức trả công hợp lý và cơ chế thanh toàn tiền
công thích hợp có tác dụng khích thích vật chất ngời lao động nói chung và
lao động kế toán nói riêng. Nghĩa là: phải bằng cahs lợng hoá đợc tiền công
theo thời gian, theo việc, theo kết quả của việc đã làm tỏng khuôn khổ chế độ
chung hiện hành.
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- Phải xây dựng nguyên tắc phân chia tiền công khi nó có liên quan tời
nhiện loại hoạt động kinh doanh, nhiều loại sản phẩm làm ra, để tính phí tiền
lơng hợp lý các giá thành.
2.1. Tổ chức hạch toán lao động và kết quả lao động.
Tổ chức hạch toán nghiệp vụ về lao động và kết quả lao động là thông tin
cơ sở để tổ chức kế toán tiền lơng và thành toán và ngời lao động trong đơn vị.
Tổ chức hoạch toán đối tợng trên do bộ phận tổ chức đảm nhận.

Các chứng từ gốc sử dụng hoặc do Nhà nớc ban hành sử dụng cho nội bộ
đơn vụ, những chứng từ có liên quan tới tính lơng (bảng chấm công, giấy báo
sản phẩm hàng, giấy giao nộp sản phẩm... phải có sự tham gia kiểm tra khi
phát hành, ghi chép cac chi tiêu...của các cơ quan tài chính, cấp trên cùng với
bộ phận tổ chức, lao động trong đơn vị.
- Đơn vị sử lý số liệu chứng từ gốc là bộ phận tổ chức lao động tiền lơng
và kế toán tiền lơng. Tại đây chứng từ đợc kiểm tra, phân loại, ghi sổ và lu trữ
theo quy định chung của Nhà nớc.
Thủ tục hạch toán.
Từ những chứng từ hạch toán kết quả lao động đã có đầy đủ chữ ký của
ngời lập (tổ tởng) cán bộ kiểm tra kỹ thuật xác nhận, đợc lãnh đạo duyệt y
(quản đốc phân xởng, trởng bộ phận) các chứng từ này chuyển cho nhân viên
hạch toán phân xởng để tổng hợp kết quả lao động tại mỗi phân xởng bộ phận
sản xuất, nhân viên hạch toán phân xởng phải mở sổ tổng hợp kết quả lao động.
Trên cơ sở các chứng từ hạch toán kết quả lao động do các tổ gửi đến, hàng ngày
(hạch định kỳ) nhân viên hạch toán phân xởng ghi kết quả lao động của từng ngời
từng bộ phận vào sổ và cộng sổ, lập báo cáo kết quả lao động gửi cho các bộ phận
quản lý liên qua hợp kết quả chung toàn doanh nghiệp.
2.2. Tổ chức hạch toán kế toán tiền công với ngời lao động gồm có.
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
+ Xác định trích tự tính toán tổng mức tuyệt đối với ngời lao động trong
kỳ hạn đợc trả, thanh toán.
Để thực hiện nội dung này cần phải có điều kiện.
* Phải thu thập đủ các chứng từ có liên quan về số lợng và chất lợng lao
động.
* Phải dựa vào các văn bản quy định chế độ trả lơng thởng, phụ cấp...
của Nhà nớc liên hoàn.
* Phải xây dựng hình thức trả công thích hợp cho từng loại lao động trớc
khi đi vào công việc tính toán tiền công.

cha lĩnh lơng cùng với các chứng từ và báo cáo thu, chi tiền mặt phải chuyển
kịp thời cho phòng kế toán để kiểm tra ghi sổ.
3. Chế độ lao động các hình thực thanh toán tiền lơng, tiền thởng.
3.1. Chế độ lao động.
Hiện nay quan điểm chỉ đạo lâu dài trong chế độ lao động và tiền lơng là
thực hiện đúng quyền hạn và nghĩa vụ của doanh nghiệp và ngời lao động.
Quyền bình đẳng giữa hai bên đợc thực hiện tôn trọng quyền đợc làm việc và
thời gian làm của ngời lao động, các doanh nghiệp, xí nghiệp Nhà nớc thay
dần việc tuyển dụng vào biến chế sang chế độ hợp đồng không thời hạn, dài
hạn, ngắn hạn. Về phía xí nghiệp phải bảo đảm quyền lợi cho ngời lao động là
thành viên của xã hội. Mặt khác về phía ngời lao động phải tuân theo những
cam kết trong hợp động.
3.2. Các hình thức thanh toán tiền lơng.
3.2.1. Hình thức trả lơng thu sản phẩm
Hình thức trả lơng thu sản phẩm là hình thức trả lơng thu số lợng và chất
lợng công việc đã hoàn thành. Đây là hình thức trả lơng phù hợp với nguyên
tắc phân phối lao động, gắn chắt số lợng lao động và chất lợng lao động và
chất lợng lao động. Khuyến khichs ngời lao động nân cao năng xuất lao động
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
góp phần làm tăng thêm sản phẩm cho xã hội một cách hợp lý trong việc trả l-
ơng theo sản phẩm vấn đề quan trọng là phải xây dựng các định mức giá tiền
lơng đối với từng loại sản phẩm, từng loại công việc một cách hợp lý.
Định mức lao động là số lao động thời gian cần thiết để chế tạo ra một
đơn vị sản phẩm hoặc hoàn thành một khổi lợng công việc trong điều kiện lợi
dụng triệt để toàn bộ t liệu và áp dụng các công nghệ tiên tiến, các kinh
nghiệm (định mức thời gian hoặc là số lợng đơn vị sản phẩm đợc chế tạo
trong đơn vị thời gian (định mức sản lợng).
Để có định mức trung bình tiên tiến phải trên cơ sở phân tích các mắt kỹ
thuất, công nghệ, tình hình sử dụng máy móc công cụ, thao tác của công nhân,

với khả năng thực tế của mỗi ngời.
Việc trả phù lao theo sản phẩm có thể tiến hành theo nhiều hình thức tuy
nhiên tuỳ theo tình hình sản xuất cụ thể trong từng phân xởng và từng loại lao
động có thể áp dụng các hình thức sau:
- Trả lơng theo sản phẩm trực tiếp không hạn chế.
áp dụng đối với công nhân trực tiếp sản xuất. Tiền lơng trả theo từng
đơn vị sản phẩm và theo đơn giá nhất định (nếu vợt định mức cũng không thay
đối đơn giá giá quyết định.
Tiền lơng = số lơng sản phẩm hoàn thành x đơn giá trả lơng.
- Trả lơng theo sản phẩm gián tiếp.
Thích hợp với những công nhân phục vụ, tuy lao động của họ không trực
tiếp sản xuất ra sản phẩm nhng lại gián tiếp ảnh hởng đến năng suất lao động
của lao động trực tiếp, nếu có thể căn cứ vào kết quả lao động trực tiếp mà lao
động gián tiếp phục vụ để tình lơng cho lao động gián tiếp
Tiền lơng = tiền lơng công nhân sản xuất trực tiếp x hệ số hoặc định mức.
- Trả lơng theo sản phẩm luỳ tiến.
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
áp dụng ở những khâu quan trọng, lcú sản xuất khẩn trơng, để bảo đảm
tình đồng bộ và có tính chất quyết định dới việc hoàn thành kế hoạch, nhng
phải tổ chức tốt khâu định mức lao động, quy định đúng đắn biểu tỷ lệ cùng
tiền tính cho sản phẩm vợt mức, kiểm trả nghiệp thu chặt chẽ số lợng, chất l-
ợng sản phẩm, bảo đảm hiệu quả trong khi thực hiện chế độ lơng này.
- Trả lơng theo hình thức sản phẩm áp dụng khi những công việc mà xét
giao từng việc khi biết không có lợi về mặt kinh tế, nếu phải giao cả khối lợng
công việc hoặc nhiều việc tổng hợp phải hoàn thành trong một thời gian nhất
định, với số tiền lơng và tiêu chuẩn chất lợng đợc xác định trớc khi bắt đầu
thực hiện công viêc.
Tóm lại: hình thức trả lơng theo sản phẩm nói chung có nhiều u điểm
quán triệt đợc nguyên tắc phân phối theo lao động tuy nhiên, muốn cho hình

thởng trong sản xuất kinh doanh (thờng nâng cao chất lợng sản phẩm thởng
tiết kiệm vật ta, thởng phapp minh, sáng kiến...)
Tổ chức hợp lý vấn đề tiền lơng có ý nghĩa rất quan trọng nó không chỉ
đảm bảo đúng đắn việc phân phối theo lao động mà còn biểu hiện sự vận dụng
đúng đẵn nguyên tắc khuyến khích sản xuất bằng lợi ích vất chất nhằm động
viên mọi ngời lao động phát huy tích cực, sáng tạo trong sản xuất nó là đùn
dẩy kinh tế có tác dụng thúc đẩy sản xuất phát triển với chi phí ít nhất mà lại
mang lại hiệu quả cao nhất.
Việc tổi chức tiền lơng cần phải đảm bảo các yếu tố cơ bản sau.
- Phải căn cứ vào điều kiện, tình hình và yêu cầu cụ thể trong sản xuất
từng nơi từng giai đoạn cụ thể để quy định và áp dụng chế độ thởng cho hợp
lý, thích hợp.
- Phải tính toán hiệu quả kinh tế khi áp dụng tiền thởng.
14