Sharing the value
Phân tích bức tranh tứ bình về hoa và người trong bài thơ Việt
Bắc của Tố Hữu
“Ta về mình có nhớ ta
…
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung.”
I. Mở bài:
1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Như những phần trước
2. Giới thiệu đoạn trích:
Tiếp
II. Thân bài
1. Khái quát:
- Hoàn cảnh sáng tác
- Việt Bắc được làm theo thể thơ lục bát truyền thống dưới dạng đối đáp của hai chủ thể
trữ tình tượng trưng mở ra không gian cởi mở chân tình, nồng đượm tình cảm quân dân
nói chung, tình cảm của tác giả dành cho chiến khu Việt Bắc nói riêng.
- Đoạn thơ gồm năm câu lục bát tái hiện một cách sinh động, ám ảnh nhất về cảnh và
người việt Bắc trong hồi ức người ra đi.
2. Phân tích:
* Lời khẳng định ân tình thủy chung của người cán bộ về xuôi
“Ta về mình có nhớ ta
Ta về ta nhớ những hoa cùng người”
Hai câu thơ mở đầu mang cảm xúc chung cho toàn đoạn.
Câu hỏi tu từ cùng điệp từ “nhớ” khẳng định tình cảm của người ra đi.
“Ta” là người ra đi, là những chiến sĩ sắp rời chiến khu về thủ đô, “Mình” là người ở lại,
cũng chính là Việt Bắc.
Sử dụng đại từ “mình – ta” cùng lối đối đáp đậm chất dân ca khiến cuộc chia tay lịch sử
mang màu sắc tình yêu đôi lứa ngọt ngào, nồng nàn, tha thiết.
“Hoa cùng người”: hoa là hình ảnh thiên nhiên đẹp đẽ, ấn tượng nhất; hoa cùng người là
sự thiên nhiên và con người Việt Bắc. tạo sự hòa quyện, cân đối, hài hòa giữa hai yếu tố.
*Bức tranh mùa đông:

+ Đan nón là một nghề thủ công truyền thống của Việt Bắc
+ “Chuốt từng sợi giang”: Nhìn rõ từng sợi giang con người được quan sát ở tầm gần
“Chuốt” và hình ảnh thơ gợi lên bàn tay khéo léo và những phẩm chất của người dân lao
động: cần cù, tỉ mẩn, khéo léo, tài hoa, nhanh nhẹn. Chính những phẩm chất này đã tạo
nên nét đáng yêu, đáng quý của những con người nơi chiến khu.
* Bức tranh mùa hè
“Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình”
Sharing the value
- Cảnh: Bức tranh mùa hè được khắc bằng cả âm thanh và màu sắc
+ “ve kêu”, “rừng phách” là những đặc trưng của mùa hạ nói chung, và mùa hè Việt Bắc
nói riêng. Tiếng ve ngân réo cả rừng phách đổ vàng bức tranh thể hiện bước chân vận
động của thời gian, không gian chứ không tĩnh tại, bất động.
+ “đổ” gợi sự biến chuyển mau lẹ của sắc màu, cảnh vật, rừng phách đáp lại tiếng gọi của
đàn ve, đồng loạt bung xòe sắc vàng rực rỡ; từ “đổ” còn diễn tả tài tình những đợt mưa
hoa phách khi gió nhẹ thoảng qua.
Tác giả dùng âm thanh để gọi sắc màu, dùng không gian để miêu tả thời gian, bức tranh
mùa hạ lung linh, rực rỡ như một bức tranh sơn mài vừa đậm chất cổ điển vừa mang
đường nét hiện đại.
- Người: “Cô em gái” Việt Bắc hiện lên giữa bức tranh mùa hè đã điểm thêm nét đẹp
khỏe khoắn tươi trẻ cho bức tranh ấy. Từ “một mình” không hàm ý chỉ sự cô đơn, đơn
độc mà nhấn mạnh tư thế chủ động, tự do tự tại của con người giữa thiên nhiên rộng lớn.
* Bức tranh mùa thu:
Rừng thu trăng rọi hòa bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

- Cảnh: Ánh trăng là biểu tượng của mùa thu. Từ “rọi” được dùng rất đắt, diễn tả ánh
trăng sáng ngời ngập tràn cả không gian. Tác giả không tả mùa thu bằng thảm lá úa vàng
đượm buồn mà vẽ tranh thu bằng ánh trăng hòa bình tươi sáng, đầy niềm vui.
- Người: Con người không được miêu tả trực tiếp mà hiện lên thông qua “tiếng hát ân