S TC NG CA KHOA HC K THUT CễNG
NGH CAO TRONG QUAN S, C BIT L TRONG
TC CHIN PHềNG KHễNG
I-Sơ l ợc về sự tác động của khoa học kỹ thuật công nghệ
cao trong quân sự, đặc biệt là trong tác chiến phòng không.
1- Sơ lợc về sự tác động của khoa học kỹ thuật vào quân sự nói
chung
Trong những năm cuối của thế kỷ 20 này, sự phát triển nh vũ
bão của khoa học kỹ thuật hiện đại , nhất là công nghệ cao đang
nhanh chóng làm thay đổi diện mạo thế giới và biến đổi ý nghĩa của
chiến trờng không,bộ , biển truyền thống
Từ những năm 1980 trở lại đây, sự phát triển của khoa học kỹ
thuật quân sự hiện đại đã nâng cao tính năng, tác dụng của vũ khí
trang bị biến đổi điều kiện vật chất kỹ thuật quy mô, hình thức,tiến
trình chiến tranh và diện mạo của nó. Sự phát triển của công nghệ
cao đã rút ngắn thời gian thay đổi thế hệ vũ khí trang bị từ 20-30
năm xuống còn khoảng 10 năm.
Khoa học công nghệ cao tác động đến mọi mặt của quân sự.
Kỹ thuật cao thay đổi tình năng, chất lợng của các loại trang
bị vũ khí quân sự.việc sử dụng các kỹ thuật mới nh kỹ thuật điện tử,
kỹ thuật vi điện tử, kỹ thuật sử dụng lade, hồng ngoại các loại vật
liệu mới làm tăng độ chính xác, cơ động linh hoạt, tăng khả năng
sống còn của vũ khí sử dụng trong các điều kiện thời tiết địa hình
phức tạp.
Kỹ thuất cao còn tác động đến hệ thống các quan niệm ,t tởng
quân sự ,phơng thức tiến hành chiến tranh, chiến thuật chỉ huy, đảm
bảo hậu cần.
Sau khi kết thúc chiến tranh thế giói lần thứ hai, hàng loạt các
nớc trên thế giới đã đề ra cơng lĩnh và chơng trình phát triển các
1
mặt của đời sống trong đó có quốc phòng dựa vào tiến độ phát triển

2
đồ đá. Các phơng tiện hiện đại nh máy bay ném bom chiến lợc tầm
xa B52, máy bay cờng kích cánh cụp xoè F111, tên lửa tự dẫn
chống rada sơrai, bom điều khiển bằng lade lần đầu tiên đợc Mỹ sử
dụng ở VIệt Nam.
Trong các cuộc chiến tranh ở Việt Nam, ở Vùng Vịnh cũng
nh ở Nam T cho thấy rằng trong chiến tranh kỹ thật cao vũ khí trang
bị không chién là lực lợng chủ đạo có ảnh hởng đến qúa trình và kết
thúc của chiến tranh. Vũ khí trang bị không chiến đã và đang đợc
các nớc quan tâm nghiên cứu và không ngừng cải tiến.
Sự phát triển của kỹ thuật cao không chỉ làm tăng hiệu suất
làm việc của hệ thống chỉ huy,tác chiến, nâng cao uy lực và độ
chính xác của vũ khía trang bị mà nó còn tạo ra phơng thức tác
chiến mới. Cung cấp cơ sở cho tác chiến điện tử. Trong những cuộc
chiến tranh vừa qua dù tên lửa vệ tinh hay Rada hệ thóng C3I đều
không thể tách rời kỹ thuật mới nh kỹ thuật điện tử , kỹ thuật số, kỹ
thuật về vật liệu mới, Sự cao thấp về tính năng liên quan đến mức
độ vận dụng kỹ thuât vi điện tử cùng với việc từng bớc hiện đại hoá
của hệ thống vũ khí, hàm lợng và tỷ trọng ngày càng lớn.
II-Vai trò của tác chiến trong chiến tranh khoa học kỹ thuật
công nghệ cao
1-Chiến tranh công nghệ cao.
Trong tình hình khoa học kỹ thuật phat triển , công nghệ thông
tin, khả năng tấn công mục tiêu bằng các vũ khí chính xác bằng
cách áp dụng các thành tựu mới tiên tiến trong khoa học kỹ thuật
đã làm thay đổi có tính cách mạng về tính chất chiến tranh, đa các
cuộc chiến tranh mang tính chất truyền thống trở thành các cuộc
chiến tranh công nghệ cao.Trong các cuộc chiến tranh này các kỹ
thuật mới đợc sử dung vào việc tác chiến tiến công và phòng thủ
cũng nh phản công. Chiến tranh công nghệ cao sẽ có tính đột biến

4
chủ yếu của các phơng tiện tấn công đờng không bao gồm máy bay,
tên lửa , bom đạn các loại ,các khí tài trinh sát và tập kích, các hệ
thống rada để phát hiện xa và chỉ huy, các vệ tinh quân sự Các ph-
ơng tiện này ngày càng đợc hoàn thiện ,phát triển và sử dụng rộng
rãi.

Các phơng tiện tiến công đờng khôngtrớc đây còn nhiều hạn
chế về độ cao ,tầm xa ,tốc độ,phụ thuộc nhiều vào các điều kiện
khách quan nh thời tiết,khí hậu, môi trờng. Với các kỹ thuật mới
hiện nay các nhợc điểm đã đợc khắc phục rất nhiều.
Các phơng tiện sử dụng kỹ thuật tiếp dầu trên không giúp cho
máy bay có thể vợt chặng đờng xa.Đến nay, các máy bay vũ trụ với
việc sử dụng các động cơ tên lửa có tốc độ gần đat tới tốc độ vũ trụ
cấp I (28476km/h).
Ngoài ra chúng còn đợc trang bị nhiều loại thiết bị phát hiện
nh rada mạch xung, tivi lade, lade hồng ngoại có lợi cho viếc không
tập ban đêm trong các điều kiện thời tiết phức tạp. Máy bay thời kỳ
chiến tranh Việt Nam Nh AH_1 Cobra và UH-1 Huey không bay đ-
ợc nếu gió vợt qua tốc độ 35 dặm hoặc tầm nhìn xa dới 1/4dặm và
khi hoạt động đêm chúng chỉ có kính nhìn đêm mà thôi. Ngày nay
các máy bay trực thăng nh AH_64A Apache có thể hoạt động khi
tốc độ gió tới 45 dặm và có thể bay ở tầm nhìn xa gần bằng không,
hoạt động cả ngày lẫn đêm khi sử dụng hệ thống quan sát bay hồng
ngoại ở phía trớc. Máy bay RAH-66 Comanche sẽ đợc cải tiến hơn
để tăng khả năng bay trong điều kiện tốc độ gió 80 dặm. Các máy
bay trực thăng nh MH47E Chinook đợc trang bị rada và hệ thống
dẫn đờng bằng hồng ngoại làm tăng khả năng hoạt động trong các
điều kiện thời tiết khắc nghiệt .


biện pháp tàng hình hồng ngoại, âm thanh, ánh sáng
Những năm gần đây tác chiến tầm thấp đang ngày càng đợc
coi trọng Máy bay có thể bay ở tầm thấp để tiêu diệt các mục tiêu ở
6
dới đất nh A10 ,B1B có thể bay với độ cao từ 5 đến 10000m, máy
bay chiến đấu F111, F16 có thể bay ở tầng siêu thấp cách mặt đất
60m, máy bay chiến đấu tiến côngF/A-18 có thể bay ở độ cao 30m.
Vì vậy các phơng tiện tác chiến đờng không có thể vợt qua hệ thống
phòng không ,công kích từ độ cao bằng ngọn cây đến 20 km đã trở
thành hiện thực.
Cùng với sự phát triển của kỹ thuật điện tử, các phơng tiện sử
dụng kỹ thuật này cũng ngày càng phát triển cả về số lợng và chất l-
ợng.Các hệ thống tác chiến điện tử có khả năng chế áp điện tử , gây
nhiễu, chống phá rada làm cho rada bị mù và hệ thống chỉ huy tê
liệt, vũ khí mất khả năng điều khiển . Chế áp điện tử nhằm gây khó
khăn cho hoạt động của đối phơng bằng cách phát sóng điện từ, âm
thanh và hồng ngoại Bằng các loại nhiễu , nhiễu chế áp có năng l-
ợng lớn hơn rất nhiều lần so với tín hiệu có ích.Để tăng khả năng
chế áp ngời ta tổ hợp nhiều loại nhiễu. Nhiễu tạp là loại nhiễu có
tiếng ồn ,có biên độ và tần số pha của sóng biến đổi hỗn loạn ngẫu
nhiên có hiệu quả rất cao đối với rada, gần giống với tạp thăng
giáng nội của bộ máy thu nên khó phát hiện và sử dụng các biện
pháp nhằm hạn chế, có tác dụng chế áp nguỵ trang tín hiệu hữ ích.
Nhiễu dải hẹp phát xạ tổng số năng lợng tập trung vào giả tần của
máy thu với mật độ năng lợng cao.Ngoài ra còn có nhiều loại
nhiễu:nhiễu trợt quét , nhiễu không điều chế, nhiễu điều chế , nhiễu
địa vật, nhiễu xung,
Bộ chế áp điện tử Pac Jam gây nhiễu có khả năng hoạt động
trên nhiều tần số với nhiều dạng điều chế khác nhau. Chế áp và thu
chặn các nhiễu thông tin liên lạc của đối phơng bằng chế độ đợc lập

và nó ngày càng có vai trò quan trọng.
Trên thế giới hoạt động phòng không xuất hiện vào cuối chiến
tranh thế giới lần thứ nhất. Và trong chiến tranh thế giới lần thứ hai
phòng không đã trở thành bộ phận quan trọng của phòng thủvà hành
động tac chiến.Ơ Việt Nam phòng không đợc coi trọng ngay từ
8
những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, nhng từ năm 1951 mới
dần tổ chức thành lực lợng phòng không chiến đấu của bộ đội binh
chủng hợp thành ghóp phần xứng đáng vào chiến thắng Điện Biên
Phủ .Tiếp đó là cuộc chiến tranh chống Mỹ, các lực lợng phòng
không đã đánh baij chiến tranh phá hoại bằng đờng không của quân
địch, bảo vệ miền Bắc, góp phần thống nhất đất nớc vào năm 1975.
Trong tơng lai với sự phát triển của khoa học công nghệ cao phòng
không phải đối phó với các cuộc tầpj kích đờng không từ vũ trụ và
từ trên không bằng các phơng tiện vũ khí hiện đại luôn đợc cải tiến
và hoàn thiện với các thủ đoạn mới, quy mô mở rộng, tính bất ngờ
cao.
. Tổ chức phòng không bao gồm phòng không quốc gia,
phòng không lục quân, phòng không hải quân, phòng không địa ph-
ơng và phòng không nhân dân có vai trò vị trí riêng nhng liên hệ
chặt chẽ và hỗ trợ lẫn nhau.
Về tổ chức quân chủng phòng không bao gồm các binh đoàn,
binh đội hoả lực và các cơ quan đảm bảo khác :bộ đội tên lửa phòng
không , bộ đội pháo phòng không, bộ đội rada phòng không, bộ đội
tác chiến điện tử và bộ đội không quân tiêm kích.
Bộ đội tên lửa phòng không là một binh chủng cơ bản của bộ
đội phòng không quốc gia có nhiệm vụ hiệp đồng chặt chẽ với các
quân binh chủng khác để đánh trả các cuộc tập kích đờng không
của địch một cách có hiệu quả. Trong thời bình không cho các ph-
ơng tiện tiến công đờng không của địch xâm phạm vùng trời với

chặt chẽ vùng trời của tổ quốc kịp thời phát hiện mọi hoạt động trên
không đặc biệt là tại các thời điểm tập kích đờng không của địch
không để tổ quốc bị bất ngờ trong mọi tình huống.
Biên chế gồm các trung đoàn rada, dới trung đoàn rada có biên
chế một số trạm rada, các cụm vọng quan sát khác và một phân đội
phục vụ cho chỉ huy.
10
Bộ đội rada phòng không thờng xuyên sẵn sàng chiến đấu cao
cả thời chiến cũng nh thời bình,tổ chức trực ban sẵn sàng chiến đấu
chặt chẽ liên tục trong mọi thời gian, tình huống chiến đấu phức tạp,
không gian rộng lớn. Trong chiến tranh thế giới lân hai đã xuất hiện
nhiều loại đài rada có công dụng khác nhau. Rada phòng không bảo
đảm tin tức về máy bay địch trong đội hình chiến đấu phòng
không. Trong 12 ngày đêm tháng chạp năm 1972, rada phòng
không đã phát hiện tứ xa thông báo kịp thời chính xác nhiều tốp
B52, F111A của Mỹ đánh vào Hà Nội Hải Phòng đảm bảo cho các
binh chủng tên lửa , pháo phòng không và không quân ta đánh địch
lập nên chiến thắng Điện Biên Phủ trên không . Nhờ có rada mà
các máy bay có thể hạ và cất cánh trong bất cứ tình hình thời tiết
nào.
_Đối tợng tác chiến có số lợng lớn máy bay và phơng tiện hoạt
động đờng không đợc trang bị hiện đại.Đối tợng tác chiến của rada
bao gồm các máy bay, tên lửa, có trang bị các hệ thống gây nhiễu
cho rada, sử dụng các kỹ thuật hiện đại nhất nh các hệ thống thông
tin liên lạc, các kỹ thuật lade,hồng ngoại, sử dụng hệ thống vệ tinh
định vị toàn cầu.
-Đội hình chiến đấu phân tán rộng khắp chịu ảnh hởng của các
địa hình thời tiết khác nhau song laị đòi hỏi sự chỉ huy chiến đấu tập
trung thống nhất cao.Rada có thể đặt ở rất nhiều địa hình nh trên
mặt đất , trên biển, Nó phối hợp chiến đấu với nhiều lực lợng nh

-Bộ đội pháo phòng không chiến đấu trong điều kiện diễn biến
chiến đấu khẩn trơng liên tục, phức tạp.Với yêu cầu chính xác cao,
pháo phòng không phải chiến đấu trực tiếp khó lu động trong lúc
chiến đấu trong điều kiện bom đạn khói lửa hạn chế tầm nhìn ,tầm
ngắm, độ rung do bom đạn nổ
_Yêu cầu hiệp đồng chiến đấu cao.Không những phải hiệp
đồng tác chiến giữa những ngời trong một kíp trắc thủ mà còn phải
phối hợp với các lực lợng phòng không khác nh rada, bộ đội phòng
không
12
_Hình thức và phơng pháp chiến đấu phong phú và đa dạng.
Pháo có thể đặt trên bộ ,đặt trên tàu biển
Ngày nay cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, nhiều
nớc tiên tiến trên thế giới đang nghiên cứu chế tạo pháo tự hành
pháo đa năng, tăng tầm bắn từ 30 đến 50 km, tăng độ chính xác, uy
lực mạnh, rút ngắn thời gian chuẩn bị ,đơn giản hoá kết cấu , cơ
động nhanh và tiện cho việc cất giữ vận chuyển. Ví dụ nh pháo tự
hành Herter(Nga) trên xe lắp 2 pháo 155ly nòng kép , 1pháo 30 l,
một giá phóng tên lửa chống tăng. Ngoài ra xe còn đợc trang bị
truyền hình, thiết bị ảnh nhiệt, có thể tác chiến trong mọi thời tiết.
Trong thời đại hiện nay tác chiến điện tử có vai trò vô cùng
quan trọng. Trong tác chiến điện tử, ngòi ta sử dụng các biện pháp
chiến thuật dựa trên cơ sở các phơng tiện và thiết bị vô tuyến điện tử
hiện có nhằm đạt đợc mục đích là giành đợc thế chủ đông trên chiến
trờng thông qua các hình thức trinh sát vô tuyến điện tử, chế áp vô
tuyến điện tử.
Những khả năng mới của máy bay đã làm tăng nhịp độ chiến
đấu giữa phòng không và không quânTính chất vận động nhanh của
máy bay và các trang bị vô tuyến điện tử và chế áp kết hợp của nó
lại càng làm giảm thời gian phản ứng của phòng không vốn đã ít ỏi .

đại hoá hệ thống phòng không, đảm bảo chiến đấu và phòng tránh
có hiệu quả.
Ví dụ nh để chống tên lửa Scut phải dùng tên lửa Patriot có
trình độ kỹ thuật cao hơn.
Trong nhiều trờng hợp có thể dùng các biện pháp đối phó đơn
giản nhng hiệu quả cao.Ví dụ trong chiến tranh vùng Vịnh vừa
qua,irac đã từng dùng súng bộ binh bắn rơi máy bay Tornado rất
hiện đại của liên quân khi chúng sà xuoóng ném bom chùm để phá
đờng băng sân bay của irac .Hoặc nh trong giai đoận cuối của cuộc
chiến tranh vùng Vịnh , irac có bổ sung thêm một số rada cũ ít hiện
đại , có boc ssóng tơng đối dài đã có hiệu quả bất ngờ , phát hiện d-
ợc máy bay tàng hình.
14
Từ xa tới nay sự phát triển của vũ khí trang bị trong từng
giai đoạn bao giờ cũng gặp phải những giới hạn tất yếu về khoa học
công nghệ. Bên tiến công khi chế tạo vũ khí bao giờ cũng nghiên
cứ rất kỹ nhằm khắc phục những nhợc điểm của nó để tạo ra những
thế hệ vũ khí mới tối tân hơn. Ngợc lại bên phòng thủ cung biết khai
thác những giới han đó để tạo ra những cách đối phó thích hợp.
Không những thế bên đối phó còn phải nghiên cứu để dự báo trớc
về thế hệ vũ khí mới cùng với hạn chế tiềm năng trong đó để chuẩn
bị sẵn sàng các biện pháp đối phó. Trong chiến tranh vùng Vịnh,
phơng tiện tấn công đờng không công nghệ cao nhng cũng bộc lộ
nhiều nhợc điểm: Tên lửa Tomahark do bay chậm độ cao thấp , lại
bay thành từng tốp 6 chiếc nối đuôi nhau thành một hành lang cố
định nên dẽ bị hoả lực phòng không tầm thấp bắn rơi. Máy bay tàng
hình F-117A tàng hình thờng hoạt động đơn độc nên dễ bị nhận
biết , phải hoạt động ở độ cao khá thấp nhờ hệ dẫn đờng ladevà bay
theo hành lang cố định.
Không những đẩy mạnh nâng cao công tác nghiên cứu khoa

huống nếu xảy ra chiến tranh, chúng ta có thể vận dụng những hiểu
biết khoa học kỹ thuật của mình phục vụ cho việc tiếp thu sử dụng
các loại vũ khí mới nhằm bảo vệ tổ quốc.
Ngoài nhiệm vụ học tập tốt, sinh viên chúng ta còn phải luôn
nâng cao tinh thần cảnh giác với mọi âm mu thủ đoạn của địch, nhất
là trong tình hình phức tạp của thế giới hiện nay các nớc đế quốc
vẫn âm mu làm bá chủ thế giới, các lực lợng phát-xít mới, những
âm mu diễn biến hoà bình,
Rèn luyện nhân cách, bản lĩnh vững vàng của thanh niên trong
thời đại mới.
Phát huy truyền thống quật cờng bất khuất chống xâm lợc của
dân tộc ta trong điều kiện và hoàn cảnh mới
Thực hiện tốt các quy định của nhà trờng của địa phơng đối với
các hoạt động phục vụ cho việc giáo dục quốc phòng. Chấp hành
tốt các nghĩa vụ về quân sự mà chúng ta phải thực hiện.
16

Những mốc lịch sử quan trọng của quân chủng phòng
không :
1-4-1953 :Thành lập trung đoàn pháo phòng không đầu tiên
Trở thành ngày truyền thống của Quân chủng phòng
không.
21-3-1958:Thành lập Bộ t lệnh Phòng không

1-3-1959:Lần đầu tiên rada Việt Nam phát sóng quản lý vùng
trời miền Bắc. Trở thành ngày truyền thống của bộ đội Rada
22-10-1963:Thành lập Quân chủng Phòng không Không
Quân
5-8-1964:Bộ đội phòng không đánh thắng trận đầu chống
chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của Mỹ trên miền Bắc Việt Nam.