TIU LUN QUN S 3 - NH HNG
CA KHOA HC K THUT TRONG
QUN S
Trong cuộc sống hiện đại, khoa học kỹ thuật đóng vai trò then chốt và
có ảnh hởng sâu sắc, toàn diện tới mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội. Với sự
phát triển của lịch sử loài ngời, nhân loại đã từng bớc nâng cao trình độ khoa
học kỹ thuật. Các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật là những mốc son đánh
dấu sự phát triển về trí tuệ của nhân loại.
Nói đến sự ảnh hởng của khoa học kỹ thuật ta không thể không nhắc tới
một lĩnh vực đặc thù là lĩnh vực quân sự. Hoạt động quân sự là hoạt động
luôn diễn ra ở mọi quốc gia vì trên thế giới luôn luôn xảy ra những mâu
thuẫn và xung đột, do đó luôn có chiến tranh. Mặt khác khi có một bớc phát
triển hay thành tựu mới trong khoa học thì thành tựu đó luôn đợc ứng dụng
đầu tiên vào quốc phòng. Khoa học kỹ thuật tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh
vực quân sự : vũ khí trang thiết bị, tính chất, cơ cấu của lực lợng vũ trang và
cả nghệ thuật tác chiến, nghệ thuật quân sự
Lấy một ví dụ cụ thể là vũ khí trang bị trong chiến tranh, ta thấy các
giai đoạn phát triển về vũ khí gắn liền với những phát minh về khoa học và
kỹ thuật. Các giai đoạn đó bắt đầu từ vũ khí lạnh (gậy gộc, giáo mác, ) thô
sơ, đến khi phát minh ra thuốc súng (thế kỷ thứ X) và cuộc cách mạng Công
nghiệp thì vũ khí nóng cũng đồng thời ra đời với uy lực mạnh hơn nhiều lần.
Và khi khoa học phát triển lên một mức cao hơn nữa, với những thành tựu
trong lĩnh vực vật lý hạt nhân (khoảng giữa thế kỷ XX) thì một loại vũ khí
mới cũng xuất hiện. Đó là vũ khí nhiệt hạch với những khả năng công phá,
sát thơng cực kỳ khủng khiếp, có thể dẫn đến thảm hoạ mà hai quả bom
nguyên tử Mỹ ném xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki là ví dụ. Và
hiện nay, một loại vũ khí mới đang xuất hiện, đó là vũ khí công nghệ cao, và
gắn liền với nó tất nhiên phải là những thành tựu tiến bộ nhất của khoa học
hiện đại. Vì vậy ta có thể khẳng định khoa học kỹ thuật có vai trò hết sức to
lớn trong hoạt động quân sự.
Sau khi kết thúc chiến tranh thế giới lần thứ hai, hàng loạt nớc trên thế

Để thấy đợc tác động mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật tới lĩnh vực
phòng không, trớc hết ta hãy điểm qua sự phát triển của các trang thiết bị, vũ
khí và khí tài phòng không. Đó là sự phát triển mang tính quy luật, nhằm đối
phó với các phơng tiện tiến công đờng không ngày càng hiện đại hơn, tinh vi
hơn.
Đặc điểm của phòng không, nh đã nói ở trên, là phải đối phó với những
vũ khí tiến công đờng không có vận tốc rất lớn. Đó là các loại máy bay chiến
đấu, máy bay ném bom, tên lửa chiến thuật và chiến lợc Vì vậy, nhiệm vụ
của lực lợng phòng không: đảm bảo giữ vững bầu trời Tổ quốc, bảo vệ các
mục tiêu quan trọng, phát hiện những dấu hiệu tiến công đờng không của
địch để kịp thời đánh trả và phòng chống là rất khó khăn. Do đó cần phải
đem những thành tựu tiên tiến nhất của khoa học kỹ thuật áp dụng vào lĩnh
vực này nhằm xây dựng một lực lợng phòng không vững mạnh, đủ năng lực
đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đó.
Trong lĩnh vực vũ khí nói chung và vũ khí phòng không nói riêng, các
tính năng của các loại vũ khí tăng mạnh nhờ những nghiên cứu về thuốc
phóng, động cơ, vật liệu chế tạo, điều khiển đờng đi, cải tiến hình dáng khí
động học Tác động ảnh hởng sâu sắc nhất của khoa học công nghệ tới vũ
khí là hoả lực và khả năng cơ động.
Trong các loại vũ khí phòng không thì pháo chiếm một vai trò quan
trọng. Với những sự cải tiến không ngừng thì sự kéo dài về tầm xa của chúng
so với mốc năm 1945 đợc biểu diễn trong biểu đồ sau:
0
5
10
15
20
25
30
35

mã lực, khi di chuyển đạt đến tốc độ 60-70 km/h, có thể bắn xa đến 50km,
với tốc độ bắn 12 phát/phút. Pháo tự hành Herter của Nga nhoài 2 nòng pháo
155mm, 1 nòng 30mm còn có thiết bị khác nh: thiết bị truyền hình để tăng
khả năng chính xác khi bắn, thiết bị ảnh nhiệt để quan sát, 1 giá phóng tên
lửa chống tăng. Do vậy mà loại pháo này có thể sẵn sàng chiến đấu trong
mọi địa hình, mọi điều kiện thời tiết.
*
* *
Bên cạnh các loại pháo phòng không thì một vũ khí khác là tên lửa
phòng không cũng ngày càng mở rộng khả năng chiến đấu. Tên lửa trở nên
đa năng hơn, có thể vừa chống máy bay vừa chống tên lửa chiến thuật. Việc
phóng tên lửa có thể đợc thực hiện ở nhiều địa hình, hoàn cảnh khác nhau:
phóng trên mặt đất, trên biển, trên không; có thể phóng nghiêng hoặc thẳng
đứng. Cũng giống nh pháo, tên lửa cũng đợc tăng khả năng cơ động, rút ngắn
thời gian chuẩn bị bắn, nâng cao độ chính xác Tuy ra đời sau pháo phòng
không nhng tên lửa đã chứng tỏ đợc sức mạnh của mình trong nhiệm vụ bảo
vệ vùng trời, đánh trả các phơng tiện tiến công đờng không.
Nhờ những cải tiến về nhiên liệu phóng mà tầm xa của các loại tên lửa
đợc tăng lên rõ rệt. Ngày nay tên lửa thờng sử dụng nhiên liệu rắn hoặc
tuabin phản lực, đợc ghép nối từ nhiều tầng để tăng cự ly phóng. Đầu đạn tên
lửa có thể là thuốc nổ thông thờng hoặc đầu đạn hạt nhân. Hệ thống điều
khiển dẫn đờng sẽ đảm bảo cho tên lửa bay đúng hớng và tới đích chính xác.
Các loại tên lửa ngày nay thờng dùng các hệ thống dẫn đờng nh: radar, tia
hồng ngoại, tia laser Một số loại kháclại có khả năng tự tìm mục tiêu nh
tên lửa tầm nhiệt, tên lửa chống radar, Nhờ có những tính năng đó mà hiệu
suất cuả tên lửa đợc nâng cao.
Một số loại tên lửa và hệ thống diều khiển
Sự xuất hiện của tên lửa mang đầu đạn hạt nhân làm cho máy bay
không còn là phơng tiện mang vũ khí hạt nhân duy nhất nữa. Mặt khác, do
tốc độ bay của tên lửa rất lớn (thờng tính bằng đơn vị vận tốc âm thanh) nên

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, bộ đội radar Việt Nam đã làm chủ
đợc bầu trời Tổ quốc, phát hiện từ xa các hoạt động trên không của địch, báo
động kịp thời cho các lực lợng phòng không sẵn sàng đánh trả. Nhờ sự phối
hợp tác chiến đó mà chúng ta đã làm nên một trận Điện Biên Phủ trên không,
đập tan uy thế của không lực Hoa Kỳ. Trong điều kiện nớc ta hiện nay bộ đội
radar phòng không có nhiệm vụ quan trọng là quản lý chặt chẽ bầu trời đất
nớc, không để Tổ quốc bị bất ngờ khi địch xâm phạm bầu trời hoặc tập kích
đờng không.
Một đài radar dùng trong đẫn đờng
Sự phát triển của công nghệ vi điện tử và máy tính đã tạo nên một bớc
phát triển của radar. Các loại radar hiện nay có những tính năng rất u việt: cự
ly phát hiện mục tiêu đợc mở rộng, độ phân giải mục tiêu cao, thiết bị gọn
nhẹ, các số liệu đợc xử lý và hiển thị bằng kỹ thuật số, nhiều khâu xử ký tín
hiệu đợc tự động hoá nên tạo thuận lợi cho ngời sử dụng.
Ngoài những ứng dụng trong quân sự, radar còn đợc sử dụng để làm các
công việc khác nh: quản lý, dẫn đờng cho máy bay dân sự tại các sân bay, lập
bản đồ, dự báo khí tợng thuỷ văn, đo vận tốc các phơng tiện trong việc quản
lý giao thông
*
* *
Qua thực tiễn các cuộc chiến tranh nh chiến tranh Việt Nam, chiến
tranh vùng Vịnh và gần đây nhất là các cuộc không kích của Mỹ và NATO
xuống Nam T, ta có thể rút ra: trong chiến tranh kỹ thuật cao thì tấn công đ-
ờng không mang vai trò chủ đạo. Do đó mà vũ khí trang bị trên không có đợc
các nớc quan tâm nghiên cứu và phát triển không ngừng.
Trong các loại vũ khí không quân thì máy bay chiến đấu là nòng cốt,
trình độ của máy bay chiến đấu thể hiện thực lực không chiến và trình độ
khoa học kỹ thuật của một quốc gia. Các loại máy bay cũng không ngừng đ-
ợc cải tiến, áp dụng những công nghệ khoa học tiên tiến nhất. Hai quốc gia
đi đầu trong công nghệ chế tạo máy bay là Mỹ và Nga. Có thể kể đến những

rất khó khăn. Một số loại tên lửa đợc dẫn đờng bằng laser nên độ chính xác
rất cao, một số loại khác lại có khả năng tự động tìm và diệt mục tiêu. Những
điểm vợt trội trên làm cho tên lửa trở thành một lực lợng đột kích đờng
không quan trọng với chiến thuật sử dụng đa dạng. Tuy nhiên bên cạnh
những điểm mạnh, tên lửa còn bộc lộ nhiều nhợc điểm: tên lửa đờng đạn có
giá thành chế tạo cao, quỹ đạo chuyển động khó thay đổi nên dễ bị đánh
chặn; còn tên lửa hành trình do tốc độ bay thấp, thời gian bay lâu nên dễ bị
tiêu diệt bởi vũ khí bộ binh và pháo phòng không cỡ nhỏ.
Một vũ khí khác dùng trên máy bay là các loại bom. Cùng với sự phát
triển khoa học kỹ thuật thì ngày nay việc ném bom không còn chỉ sử dụng
phơng pháp thả rơi tự do nh trớc. Các loại bom hiện đại có thể điều khiển đợc
nhờ ứng dụng về laser hoặc truyền hình.
Cấu tạo của một loại bom điều khiển đợc
Tuy nhiên giá thành của các loại bom này lại rất cao (chi phí cao gấp
khoảng từ 50 100 lần so với bom không điều khiển) nên cha đợc sử dụng
rộng rãi.
*
* *
Những thành tựu của lĩnh vực quân sự nói chung và trong phòng không
nói riêng là nhờ vào sự phát triển của khoa học, đặc biệt là trong các lĩnh
vực: vật lý, công nghệ vật liệu, điện, điện tử, tin học, hoá học, sinh học
Một trong các thành tựu nổi bật của khoa học áp dụng trong quân sự là
kỹ thuật số và việc số hoá các trang thiết bị chiến tranh. Từ đó nảy sinh ra
nhiều khái niệm mới nh: chiến tranh thông tin, chiến trờng số hoá, bộ đội số
hoá Kỹ thuật số đợc đánh giá nh một bớc nhảy vọt trong công nghệ thông
tin. Sự khó khăn trong lu trữ, bảo mật hay thông tin liên lạc khi biểu diễn
thông tin một cách liên tục theo công nghệ analog đã đợc giải quyết nhờ
công nghệ số hoá (digital).
Kỹ thuật số là kỹ thuật biểu diễn những đại lợng biến thiên liên tục theo
thời gian bằng hai đại lợng cơ bản là 0 và 1. Nhờ vậy mà thông tin đợc xử lý,

vi điện tử ngày càng tăng.
Đi cùng với việc số hoá thông tin, những nghiên cứu trong lĩnh vực
viễn thông cùng góp phần nâng cao khả năng tác chiến cho vũ khĩ, khí tài.
Công nghệ trải phổ, công nghệ đa truy nhập ứng dụng trong điều khiển làm
giảm tác động của nhiễu phá, đảm bảo an toàn thông tin. Sự xuất hiện của vệ
tinh làm cho việc định vị mục tiêu trở nên dễ dàng. Hệ thống định vị toàn
cầu GPS (Global Positioning System) có thể xác định chính xác vị trí của
một vật thể trên mặt đất với sai số khoảng 1m. Hệ thống cáp quang với băng
thông cực lớn cũng phục vụ cho sự thông suốt liên lạc. Trong lĩnh vực công
nghệ thông tin, mạng máy tính Internet đợc mở rộng rất nhanh, nối liền hàng
triệu máy tính lại với nhau.
*
* *
Dân tộc ta đã trải qua lịch sử hơn bốn ngàn năm dựng nớc và giữ nớc.
Một dân tộc bao phen đứng lên chống sự nô dịch và thống trị của ngoại bang
đã khẳng định là một dân tộc có sức sống kiên cờng, mạnh mẽ. Giầu truyền
thống yêu nớc, bất khuất chống xâm lăng, cần cù sáng tạo thông minh và lạc
quan; giầu tình nhân ái, đoàn kết; có ý chí tự lực tự cờng không ngừng vơn
lên những giá trị truyền thống này của dân tộc ta đã đợc hun đúc, kết tinh,
tạo nên một Việt nam hôm nay, với xu thế phát triển và vị thế quan trọng
trong khu vực và trên thế giới.
Trải qua các cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, nghệ thuật quân sự của
chúng ta đã phát triển những bớc dài, trong đó phải kể đến vai trò của khoa
học kỹ thuật công nghệ. Mặc dù ở mọi thời đại dân tộc ta, nếu so sánh về lực
lợng, về các loại vũ khí trang bị với các nớc xâm lợc, thì chúng ta luôn thua
kém về mọi mặt, nhng bù lại, chiến tranh của ta luôn là những cuộc chiến
tranh chính nghĩa bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chống sự đô hộ để đợc tự do,
đồng thời dân tộc ta cũng là một dân tộc có truyền thống đấu tranh chống
ngoại xâm, cha bao giờ chịu khuất phục trớc kẻ thù cho dù kể thù có mạnh
đến đâu. Truyền thống đánh giặc giữ nớc của dân tộc ta đợc kết tinh qua

phát triển hệ thống phòng không nhân dân trên cơ sở phát huy truyền thống
của cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của Mỹ trớc đây. Đó là
truyền thống kết hợp giữa vũ khí thô sơ với vũ khí tơng đối hiện đại để đánh
thắng các loại vũ khí hiện đại nhất của địch.
Tiếp thu nghệ thuật chiến đấu cảu các dân tộc khác trên thế giới, đặc
biệt là qua cuộc chiến tranh vùng vịnh và các cuộc tiến công của Mỹ và
NATO vào Nam T, rút ra những kinh ngiệm cho riêng mình để sẵn sàng đối
phó với các lực lợng thù địch cho dù chúng có âm mu xảo quyệt đến đâu.
*
* *
Chúng ta đã biết khả năng ứng dụng của khoa học kỹ thuật trong quân
sự nói riêng và trong lĩnh vực phòng không nói chung là rất to lớn. Do đó để
nâng cao chất lợng của lực lợng phòng không Việt Nam chúng ta phải lu ý
đến những vấn đề sau:
Từng bớc hiện đại hoá cơ sở vật chất trong lực lợng phòng không để
theo kịp sự phát triển không ngừng của kỹ thuật, công nghệ của thế giới.
Do các phơng tiện chiến tranh ngày càng hiện đại nên mỗi ngời quân
nhân đều phải tự trang bị vốn tri thức, hiểu biết nhất định để theo kịp với tình
hình mới.
Xây dựng đờng lối nghệ thuật quân sự tiên tiến dựa trên sức mạnh của
con ngời. Đó là con ngời đợc giác ngộ, có quyết tâm, có hiểu biết về khoa
học kỹ thuật quân sự, có lòng yêu nớc nồng nàn, sắn sàng hy sinh vì độc lập
tự do của Tổ quốc.
*
* *
Nh vậy, khi khoa học công nghệ càng phát triển thì kĩ thuật quân sự
cũng phát triển theo. Việc nắm bắt kịp thời các thanh tựu khoa học kỹ thuật
để áp dụng trong quốc phòng nói chung và trong lĩnh vực phòng không nói
riêng trở nên hết sức cấp thiết.
Việc phát triển khoa học kỹ thuật công nghệ sẽ làm thay đổi bộ mặt