Website: Email : Tel (: 0918.775.368
I . - Đặt vấn đề

Sau chiến thắng 30-4-1975 giải phóng hoàn toàn miền nam thống nhất
đất nớc . Dới sự lãnh đạo của đảng nhân dân ta bắt tay vào công cuộc xây
dựng đất nớc nớc , tiến lên chủ nghĩa xã hội . Sau hơn 10 năm xây dựng đất n-
ớc tuy đạt đợc một số thành tựa đáng kể nhng nhìn chung cho đến thập kỉ 80
nớc ta vẫn làmột nớc nông nghiệp lạc hậu kinh tế ngày càng sa sút ,đời sống
nhân dân gặp rất nhiều khó khăn cụ thể:
Bình quân long thực theo đầu ngời giảm từ 247,7kg/ngời (1976) còn
263,3kg/ngời (1980) ,
Lạm phát năm 1986 là 774% ,
Thu nhập quốc dân giai đoạn 1976-1980 chỉ đạt 0,4% trong khi đó theo kế
hoạch là 13-14%
Trớc tình hình đó , tạị đại hội đảng lần VI đảng ta đã nhiều chính sách
biện pháp đổi mới toàn diện nền kinh tế nhằm đua nớc ta thoát khỏi khủng
hoảng trì trệ. Nội dung chính là xoá bỏ nền kinh tế tập trung quan liêu bao
cấp , thiết lập nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hớng XHCN.
Việc chuyển nền kinh tế từ tập trung , quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị
trờng có sự quản lý của nhà nớc tiếp tục đợc khẳng định trong các đại hội
Đảng lần VII , VIII và IX . Với những u điểm của mình nền kinh tế thị trờng
đang từng bớc thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nớc ta trong những năm
trở lại đây. Từ một nớc phải nhập khẩu lơng thực , nớc ta đã vơn lên trở thành
một trong ba nớc đứng đầu thế giới về xuất khẩu gạo , đời sống của nhân dân
đợc cải thiện rõ rệt , về căn bản nớc ta đã thoát khỏi khủng hoảng đó là
những thành quả to lớn .Thành quả đó đợc tạo ra từ quá trình đổi mới nh vậy
chủ trơng đổi mới của đảng là hoàn toàn đúng đắn . Trong đờng lối lãnh đạo
Đảng ta luôn lấy chủ nghĩa Mác Lê Nin làm nền tảng t tởng và làm kim
chỉ nam cho mọi lý luận khoa học và xã hội . Trong khi hoạch định đờng lối
đổi mới đảng ta đã áp dụng thực tiễn phép biện chứng một cách linh hoạt ,
nền kinh tế thị trờng ra đời thay thế cho nền kinh tế bao cấp là một sự phủ

b, Phủ định biện chứng có hai đặc trng là:
Tính khách quan
2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phủ định biện chứng là sự phủ định khách quan . Nguyên nhân trực tiếp
của quá trình phủ định biện chứng nằm ngay trong bản thân sự vật , sự phủ
định xuất phát từ nhu cầu phát triển khách quan của sự vật. Sự phủ định là
kết quả hoạt động của quy luật mâu thuẫn và quy luật lợng chất
Mâu thuẫn mới phủ định mâu thuẫn cũ , chất mới thay thế chất cũ
.
ví dụ : Sự thay thế nền kinh tế bao cấp bằng nền kinh tế thị trờng ở nớc ta
là một xu thế tất yéu, không phải vì thế giói đổi,mới mà chúng ta phải đổi
mới.
Tính kế thừa
sự phủ định biện chứng có tính kế thừa các nhân tố của sự vật cũ còn cần
cho sự phát triển , những nhân tố đó có sự thay đổi tính chất trong sự vật
mới . Tính kế thừa thể hiên ở quá trình chọn lọc cải tạo mặt thích hợp , loại
bỏ những mặt không cần thiết cản trở sự phát triển .
ví dụ : Trong nền kinh tế thị trờng không phải mọi nhân tố của nền kinh tế
bao cấp bị xoá bỏ , nhân tố cần thiết cho sự phát triển nh tính kế hoạch hoá
vẫn đợc kế thừa . Trớc đây chúng ta kế hoạch hoá toàn bộ nhng ngày nay
kế hoạch hoá chỉ mang tính định hớng . Nhà nớc giữ vai trò chủ đạo trong
định hớng nền kinh tế.
c, ý nghĩa của phép phủ định biện chứng
Mác từng nói không có lĩnh vực nào lại có thể phát triển nếu nh khồn có
sự phủ định những hình thức tồn tại trớc nó
nh vậy ,sự phủ định mà cụ thể là phủ định biện chứng có mộy ý nghĩa thực
tiễn vô cùng quan trọng nó làm cho giới tự nhiên , xã hội và t duy con ngời
luôn vận động và phát triển .Trong sự phát triển của loài ngời , sự thay thế
các kiểu nhà nớclà một minh chứng cụ thể. nhà nớc chủ nô bị thay thế bởi

Bên cạnh những thành tựu , nền kinh tế nớc ta còn nhiều mặt yếu kém ,
hạn chế thậm chí ngày càng đi xuống.
trình độ sản xuất lạc hậu , cơ sở vật chất kém phát triển , quan hệ sản xuất
XHCN cha thực sự đợc củng cố và phát triển , lực lợng sản xuất kém phát
triển , lu thông rối ren nền kinh tế mất cân đối nghiêm trọng , sản xuất
không đủ tiêu dùng , lạm phát tăng nhanh(777% năm 1986). Chính vì vậy
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đời sống nhân dân gặp rất nhiều khó khăn , trong khi đó trong xã hội nảy
sinh nhiều tiêu cực . Thực trạng đó đã làm giảm niềm tin của nhân dân vào
sự lãnh đạo của đảng và nhà nớc .
Trớc tình hình đó đảng ta đã nhận ra những sai lầm thiếu sót của mình
trong xây dựng đờng lối phát triển kinh tế cha thừa nhận thực sự những
quy luật của sản xuất hàng hoá đang tồn tại khách quan... cha thực sự thừa
nhận cơ cấu kinh tế nhiều thành phần ... cha nắm vững và vận dụng đúng
quy luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của
lực lợng sản xuất .
[ văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần VI nhà xuất bản sự thật
1987]
Để khắc phục và sửa chữa những thiếu sót sai lầm đó , tại đại hội Đảng
lần thứ VI Đảng đã đề ra chủ trơng xoá bỏ tập trung quan liêu bao cấp ,
xây dựng cơ chế mới phù hợp với quy luật khách quan và với trình độ phát
triẻn của nền kinh tế ... quá trình từ sản xuất nhỏ đi lên sản xuất lớn ở nớc
ta là quá trình chuyển nền kinh tế còn nhiêù tính tự túc tự cấp thành nền
kinh tế hàng hoá. [ văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần VI nhà
xuất bản sự thật 1987] Trải qua hơn 10 năm xây dựng kinh tế , thc tế
đã cho thấy nền kinh tế tập trung bao cấp làm suy yếu nền kinh tế xã hội
chủ nghĩa ,vì vậy chủ trơng của đảng là hoàn toàn đúng đắn và hợp lý , đó
là một tất yếu khách quan và phù hợp với xu thế phát triển của thời đại.
II.3 Nền kịnh tế thị trờng ở nớc ta

cũng có nhiều bớc phát triển mới về kinh tế nhờ công cuộc đổi mới,Vậy
mà nớc ta vẫn là một nớc nghèo nàn lạc hậu . vì vậy Công cuộc đổi mới
đợc đặt ra một cách cấp thiết . Nhng không phải vì các nớc trên thế giới đổi
mới mà chúng ta phải đổi mới . Mà nó xuất phát từ nhu cầu phát triển của
tự thân một nền kinh tế với một cơ chế không còn phù hợp để phát trển
kinh tế .
Nhng trong thời kì 1950 1975 cơ chế kế hoạch hoá tập trung ,bao cấp
đã có tác dụng to lớn trong việc tập trung nguồn lực đáp ứng nhu cầu của
cuộc kháng chiến giải phóng miền nam , thống nhất đất nớc . Nhng bớc
6
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
sang giai đoạn lịch sử mới , cơ chế này phát sinh quan liêu bao cấp kìm
hãm , cản trở phát triển kinh tế trong thời bình . trong tự thân nền kinh tế
phát sinh mâu thuẫn , đòi hỏi sự đổi mới để phát triển
vì vậy nền kinh tế thị trờng ra đời là một tất yếu khách quan .
Trong đó sự công nhận tồn tại của các thành phần kinh tế khác : kinh tế t
bản t nhân , kinh tế t bản nhà nớc cung không nằm ngoài yếu tố khách
quan vì nó là một phần chính của công cuộc đổi mới . nếu nh không có các
thành phần kinh tế khác thì không thể có một môi trờng cạnh tranh trong
nền kinh tế . trong nền kinh tế bao cấp
hai thành phần kinh tế quốc doanh và tập thể sản xuất không đạt hiệu quả
do đơc sự bảo hộ của nhà nớc lại càng trở nên trì trệ .Nhng khi các thành
phần kinh tế khác ra đời hai thành phần kinh tế này sẽ đợc đặt vào môi môi
trờng cạnh tranh bình đẳng
vì vậy sẽ kích thích sản xuất phát triển
Trong đổi mới nền kinh tế , đổi mới cơ chế quản lý là nhiệm vụ hàng đấu.
Cơ chế cũ quản lý nền kinh tế chủ yếu bằng mệnh lệnh , với hệ thống chỉ
tiêu kế hoạch pháp lệnh chi tiết từ trên giao xuống , không phù hợp với
nguyên tắc tập trung dân chủ
Cơ chế đó cha chú ý đến quan hệ hàng tiền , hiệu quả kinh tế . cơ chế đó đẻ