GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN THƯ
VIỆN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ThS. Nguyễn Thanh Nga
MỞ ĐẦU
Trung tâm Thông tin Tư liệu Thư viện Trường Đại học Hùng Vương ra đời, tồn
tại và phát triển là một tất yếu khách quan. Với nhiệm vụ là đơn vị chuyên cung cấp
thông tin/ tài liệu phục vụ đắc lực cho nhu cầu nghiên cứu khoa học, giảng dạy và
học tập, Trung tâm đã góp phần không nhỏ vào việc nâng tầm tri thức, phát triển
của khoa học – công nghệ, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa; giúp Nhà trường thực
hiện sứ mệnh giáo dục - đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng với yêu
cầu của xã hội.
Hiệu quả hoạt động của Trung tâm được đánh giá thông qua các nội dung cơ bản
sau:
- Nguồn lực thông tin có trong thư viện (chất lượng và số lượng)
- Công tác xử lý thông tin/ tài liệu là cơ sở để tạo lập hệ thống sản phẩm và dịch
vụ thông tin có giá trị, thân thiện với người sử dụng
- Công tác phục vụ người dùng tin
1. Thực trạng hoạt động thông tin thư viện tại Trường Đại học Hùng Vương
* Công tác phát triển nguồn tin
Để bổ sung đầy đủ, chính xác, kịp thời tài liệu/thông tin phục vụ cho nhu cầu đào
tạo của nhà trường, hàng năm Trung tâm đã xây dựng kế hoạch và thực hiện công
tác phát triển nguồn tin. Công tác phát triển nguồn tin dựa trên kết quả nghiên cứu,
tổng hợp, thống kê từ:
- Nhiệm vụ đào tạo của nhà trường, diện bổ sung của thư viện
- Chương trình khung các ngành đào tạo của nhà trường
- Nhu cầu tin của cán bộ, giảng viên, sinh viên
- Số liệu tổng hợp, thống kê tài liệu có trong thư viện
Công tác phát triển nguồn tin của Trung tâm cho đến nay đã bổ sung được gần 90
nghìn bản sách, hàng trăm đầu báo, tạp chí, hơn 2000 CSDL toàn văn và băng đĩa
có nội dung về mọi lĩnh vực khoa học đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tin của
mọi đối tượng người dùng tin trong trường.
hơn.
- Tổ chức các lớp hướng dẫn sử dụng thư viện cho sinh viên năm thứ nhất của
các ngành đào tạo trong trường
2. Những tồn tại và nguyên nhân chủ yếu
* Công tác phát triển nguồn tin
Tài liệu có trong thư viện thực tế chưa đáp ứng đủ yêu cầu đào tạo các ngành
theo hệ thống tín chỉ của Nhà trường; Tài liệu ngoại văn còn ít, tài liệu điện tử còn
khiêm tốn.
Nguyên nhân:
+ Sự bùng nổ thông tin mạnh mẽ trên thế giới với nhiều loại hình tài liệu -> khó
khăn trong việc bổ sung đầy đủ tài liệu/thông tin cho từng lĩnh vực khoa học cụ thể
+ Thư viện chưa nhận được sự phối hợp chặt chẽ của các khoa, bộ môn trong
việc xây dựng kế hoạch phát triển vốn tài liệu phù hợp với các ngành đào tạo của
nhà trường.
+ Do kinh phí đầu tư còn hạn hẹp nên công tác phát triển tài liệu gặp nhiều khó
khăn
+ Chưa có cơ chế của cấp trên quy định cụ thể để thư viện được phép thu thập,
lưu hành tài liệu nội sinh (đặc biệt là tài liệu nghiên cứu khoa học).
* Công tác xử lý thông tin/tài liệu
- Chưa có sự thống nhất trong biên mục mô tả, phân loại, định từ khóa, làm tóm
tắt, chú giải, nhập dữ liệu
- Các biểu ghi thư mục đã xây dựng chưa được kiểm tra, hiệu đính, kiểm định về chất
lượng
Nguyên nhân: Đội ngũ cán bộ còn thiếu (đặc biệt là cán bộ có trình độ ngoại ngữ)
và chưa cân đối về trình độ; đa số cán bộ còn trẻ nên chưa có nhiều kinh nghiệm
trong công tác xử lý thông tin/tài liệu
* Công tác phục vụ người dùng tin
- Thư viện chưa được trang bị đầy đủ trang thiết bị như: thanh từ, cổng từ, chặn
sách, các trang thiết bị để xây dựng bộ máy tra cứu (tủ mục lục, hộp phích và phích
sách) nên công tác tổ chức kho tài liệu còn gặp những khó khăn nhất định
chặn được những lỗi không đáng có trước khi cập nhật CSDL
- Thường xuyên điều tra nhu cầu tin của mọi đối tượng người dùng tin trong
trường
- Tạo lập các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện phong phú, hiện đại, thân
thiện với người sử dụng như: bản tin điện tử, cơ sở dữ liệu toàn văn, cơ sở dữ liệu
báo – tạp chí, cơ sở dữ liệu bài trích báo – tạp chí, dịch vụ tư vấn thông tin,
- Thiết lập bộ phận làm công tác Thông tin của đơn vị với nhiệm vụ:
+ Làm tóm tắt, tổng quan, tổng luận thông tin/tài liệu về:
Các lĩnh vực khoa học trọng yếu, phù hợp với cách ngành đào tạo của nhà trường
(đặc biệt đối với các ngành đào tạo trọng điểm)
Tài liệu có giá trị khoa học cao, mang tính thời sự, phản ánh những thành tựu mới
nhất về khoa học công nghệ tiên tiến trong và ngoài nước
+ Xây dựng các điểm truy cập và quảng bá, giới thiệu, cung cấp sản phẩm thông
tin có giá trị đó phục vụ cho nhu cầu nghiên cứu, dạy và học trong trường
- Tích cực quảng bá rộng rãi hình ảnh thư viện thông qua các hoạt động: Tổ
chức các lớp hướng dẫn sử dụng thư viện và kỹ năng khai thác thông tin cho mọi
đối tượng người dùng tin; Tổ chức hội thảo, hội nghị, các buổi nói chuyện chuyên
đề, giới thiệu sách, phát tờ rơi,
4. Kiến nghị
Hoạt động thông tin thư viện tại Trường Đại học Hùng Vương đã và đang hướng tới
việc cung cấp thông tin một cách đầy đủ và chất lượng đáp ứng với yêu cầu và góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo của nhà trường. Bên cạnh những thuận lợi
còn có nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Việc tìm hiểu, nghiên cứu
thực trạng hoạt động thư viện sẽ là cơ sở để tìm ra những mặt hạn chế còn tồn đọng, từ
đó đưa ra những giải pháp khắc phục. Một số giải pháp nêu trên là những giải pháp cơ
bản, thiết yếu nhất giúp Trung tâm tháo gỡ những khó khăn trong quá trình hoạt động.
Tuy nhiên, những giải pháp đó có thực sự đem lại hiệu quả hay không phải có sự kết
hợp đồng bộ giữa Nhà trường, Trung tâm, Các khoa – Bộ môn; Các đơn vị liên quan
và tất cả mọi đối tượng tham gia vào quá trình hoạt động của thư viện
* Đối với nhà trường
tin Tư liệu Thư viện đối với sự đổi mới đó. Trải qua lịch sử 10 năm phục vụ cho sự
nghiệp giáo dục đào tạo, đến nay, Trung tâm đã vượt qua nhiều khó khăn thử thách
và đã gặt hái được nhiều thành tựu quan trọng. Sự lớn mạnh của nguồn lực thông tin
và các điều kiện hiện đại về cơ sở vật chất, trang thiết bị cộng với sự nhiệt tình, tâm
huyết của đội ngũ cán bộ, sự quan tâm đầu tư của các cấp lãnh đạo,… Trung tâm đã
trở thành một môi trường tự học, tự nghiên cứu tốt nhất cho mọi người, hỗ trợ tích
cực cho hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và học tập, giúp nhà trường hoàn thành sứ
mệnh trong sự nghiệp đào tạo ra nguồn nhân lực có trình độ cao phục vụ cho sự
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.