“T×m hiÓu 3 vô ¸n liªn quan ®Õn b¶o vÖ quyÒn lîi ngêi thø ba ngay t×nh khi giao dÞch d©n sù v«
hiÖu”, Nhãm 1- NO7- TL3
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Đặt vấn đề
Cuộc sống hàng ngày luôn diễn ra các quan hệ pháp luật dân sự và cũng luôn
chứa đựng những phức tạp, rắc rối mà các quan hệ, giao dịch này mang lại. Chính vì
vậy, pháp luật là công cụ có sức mạnh lớn nhất để điều chỉnh, giải quyết các vấn đề nảy
sinh nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia quan hệ, giao dịch mà trong
đó có quyền lợi của người thứ ba ngay tình trong các giao dịch dân sự vô hiệu. Cùng tìm
hiểu về ba vụ án có thật liên quan đến việc bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình
khi giao dịch dân sự vô hiệu để làm rõ hơn vấn đề này!
Giải quyết vấn đề
A. Cơ sở lý luận
1. Khái niệm người thứ ba ngay tình:
Người thứ ba ngay tình trước hết là người chiếm hữu không có căn cứ pháp luật
đối với tài sản nhưng ngay tình. Theo quy định tại điều 189 – BLDS 2005 có 2 khái
niệm: 1. Chiếm hữu không có căn cứ pháp luật là việc chiếm hữu không phù hợp với
quy định tại điều 183 – BLDS 2005, đó là hành vi chiếm hữu không rơi vào các trường
hợp sau: Chủ sở hữu chiếm hữu tài sản; Người được chủ sở hữu uỷ quyền quản lý tài
sản; Người được chuyển giao quyền chiếm hữu thông qua giao dịch phù hợp với quy
định của pháp luật như quan hệ mua bán, cho vay, tặng cho, trao đổi, cho thuê, cho
mượn, gửi giữ…. 2. Chiếm hữu tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình là
người chiếm hữu mà không biết và không thể biết việc chiếm hữu tài sản đó là không có
căn cứ pháp luật.
2. Khái niệm giao dịch dân sự vô hiệu và các căn cứ pháp lý:
Trước hết, cần hiểu “giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn
phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự”.
1
Tìm hiểu 3 vụ án liên quan đến bảo vệ quyền lợi ngời thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô
hiệu, Nhóm 1- NO7- TL3
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
thi im thỏng 12/2008, Cụng ty D&T ó rao bỏn ht 47 cn bit th nờu trờn cho hng
chc cỏ nhõn. Trong hp ng mua bỏn ký vi cỏc cỏ nhõn, Cụng ty D&T cam kt s
bn giao nh xõy thụ cho bờn mua vo cui nm 2008. Ton b tin bỏn 47 cn bit th
hỡnh thnh trong tng lai núi trờn ó khụng c Cụng ty D&T dựng tr n vay
Ngõn hng. Phỏt hin thy hnh vi vi phm hp ng ca Cụng ty D&T, Ngõn hng ó
ra thụng bỏo thay th Cụng ty D&T thc hin quyn v ngha v hp phỏp i vi 47
cn bit th nờu trờn. Khi n thi hn bn giao bit th theo cam kt, Cụng ty D&T
mi ch lm c c s h tng ng sỏ. Lỳc ú, nhng khỏch hng mua n nhn bn
giao nh xõy thụ mi bit c mỡnh b Cụng ty D&T la v ó gi n t cỏo vi c
quan cụng an.
2. Ch th ca v vic:
Cụng ty D&T, Cụng ty Bo Sn thuc Tp on Bo Sn, Ngõn hng GP Bank,
ngi th ba ngay tỡnh l nhng h dõn ó mua 47 cn bit th ti Khu du lch An
Khỏnh thuc H Tõy (c).
3. C quan gii quyt v vic: C quan cnh sỏt iu tra (B Cụng An)
4. Ni dung gii quyt v quyt nh ca c quan ú:
Thỏng 1/2009, C quan Cnh sỏt iu tra (B Cụng an) ó khi t, bt giam b
Trn Th Hng Hnh, Giỏm c Cụng ty D&T v hnh vi la o chim ot ti sn (v
n nay vn b tm giam). Thỏng 4/2009, c quan iu tra ó khi t ụng V Ngc
Ton, nguyờn Phú tng giỏm c GP Bank. Cựng b khi t vi ụng Ton cũn cú 2 cỏn
b khỏc ca GP Bank khi ú l Nh ỡnh Hiu, Trn Anh Tun v 5 giỏm c cỏc cụng
ty t nhõn liờn quan. V vic vn ang trong quỏ trỡnh c c quan cnh sỏt iu tra
tip tc khoanh vựng, lm rừ. Ngy 19/3/2010, C quan Cnh sỏt iu tra (B Cụng an)
ó khi t thờm 5 b can nguyờn l cỏn b Ngõn hng thng mi c phn Du khớ ton
cu (GP Bank) v hnh vi vi phm cỏc quy nh cho vay trong hot ng ca cỏc t
chc tớn dng gm: Nh Phng, nguyờn Phú tng giỏm c GP Bank; V Th
3
Tìm hiểu 3 vụ án liên quan đến bảo vệ quyền lợi ngời thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô
hiệu, Nhóm 1- NO7- TL3
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Bo Sn mi l ch th cú quyn hp phỏp i vi s ti sn ny, vỡ cụng ty D&T ch l
nh u t th cp ca d ỏn. Vic cụng ty ny dựng ti sn ú th chp l cú s
ng tỡnh ca tp on Bo Sn, th hin trong vic 3 bờn: Bo Sn, cụng ty D&T, ngõn
hng GP Bank ó ký mt bn cam kt cú con du ca cỏc bờn, trong ú cú ghi: Trong
thi gian cụng ty D&T cũn vay n ti ngõn hng, Tp on Bo Sn khụng gii quyt bt
c yờu cu no liờn quan n vic th chp, cm c, tng cho, tha k, chuyn quyn s
dng t i vi 47 cn h nờu trờn khi cha cú chp thun ca ngõn hng. Trong bn
ký kt ny cũn quy nh:Trong thi gian cam kt cú hiu lc, cỏc bờn khụng c phộp
tit l thụng tin liờn quan n cam kt 3 bờn ny. Nh vy, õy ch l s cam kt cỏ
nhõn ca 3 bờn, trờn thc t cụng ty D&T khụng cú quyn hp phỏp i vi 47 cn h
trờn cng cú ngha l khụng cú quyn th chp ti sn cho Ngõn hng. Thờm na, cn c
vo nhng iu sau:
Khon 2 iu 323 B lut Dõn s (2005) quy nh: Vic ng ký giao dch bo m
c thc hin theo quy nh ca phỏp lut v ng ký giao dch bo m. Vic ng ký
l iu kin giao dch bo m cú hiu lc ch trong trng hp phỏp lut cú quy
nh v khon 3 iu ny cng ch rừ: Trng hp giao dch bm m c ký theo
quy nh ca phỏp lut thỡ giao dch bo m ú mi cú giỏ tr phỏp lý i vi ngi th
3, k t thi im ng ký. Theo iu 717 v Ngha v ca bờn th chp quyn s dng
t: phi lm th tc ng ký vic th chp. Cng theo iu 719 v Ngha v ca bờn
nhn th chp: Cựng vi bờn th chp ng ký vic th chp. iu 12 ca Ngh nh
163/2006 N-CP ngy 29/12/2006 ca Chớnh ph quy nh v giao dch bo m khng
nh vic th chp quyn s dng t bt buc phi ng ký giao dch bo m. iu 10
ca Ngh nh ny cng quy nh giao dch th chp quyn s dng t cú hiu lc k t
thi im ng ký th chp.
Theo nhng cn c phỏp lý trờn, hp ng cho vay vn bng hỡnh thc th chp t ca
Ngõn hng du khớ v cụng ty D&T bt buc phi cú ng ký giao dch bo m mi cú
5
Tìm hiểu 3 vụ án liên quan đến bảo vệ quyền lợi ngời thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô
hiệu, Nhóm 1- NO7- TL3
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------