  3 (2014) 48-60

48

Mt s ng phát trin ngun nhân lc
khoa hc công ngh  i hc Quc gia Hà Ni
Nguy
*,1
, Lê Kim Long
2
*

1

2
 

tháng 7 14; c 29  9  2014
:  (KH&CN) luôn là tài nguyên
quý 

 





í 
, 
 


quc t, phù hp vi mc tiêu phát trin
KH&CN cm khu vc và
   quc t.  a vic nghiên
cu là nhm góp phn phát trin nhng v
lí lun v  í, phát trin ngun nhân lc
 giáo di hc, vn
dng lí lu     . Qua
 mt mnh, mt y
hi và thách thc, t  rút ra bài hc kinh
nghim trong ving và phát trin ngun
nhân lc KH&CN.
Bu tra thng kê, kho
sát thc t v s ng, chu, trình
  tui, gii tính ca cán b khoa
hc (CBKH); iu tra bng phiu kho sát ý
kin và phng vn sâu các cán b NCKH ti
mt s i hc thành viên  
mt s vin NCKH thành viên, trung tâm
NCKH trc thuc    xut mt s
ng phát tric KH&CN.
ng (gii pháp) này có giá tr tham
kh honh v ngun nhân lc KH&CN
 giáo di hng
nghiên cu.
2. Thc trng công tác qun lí phát trin
ngun nhân lc khoa hc công ngh 
i hc Quc gia Hà Ni
2.1. Thu hút, tuyn dng cán b khoa hc trình
 cao
T       

n ging quc t ng
Kovalevskaia; 01 cán b   
viên nhóm tác gi c Gi ng Nobel
2007; 01 cán b nhn Gi ng COSMOS
2008; 01 cán b c trao Gi ng Hành
tinh Xanh 2003 (Blue Planet Prize 2003) - gii
ng quc t v ng do T chc Asahi
Glass (Nht Bn) bo tr    
  i Nobel v   c
trao m  t ln cho 2 t chc hoc cá
nhân có nh   t s  
vc tài nguyên thiên nhiên và mng. Qua
   n thy  n có có
 tuyn du kin
làm vii vi cán b
KH&CN trc
công b quc t hot ging KH&CN
quc gia và quc t, có phát minh sáng ch, gii
pháp hu ích.

  3 (2014) 48-60

50
1  





Tng s

20
667
899
35,6%
2011
2.280
1.439
46
249
20,5%
19
653
872
46,6%
2012
2.431
1.865
43
245
15,4%
22
756
1.193
41,7%
7/2013
2.588
1.876
44
274
17%

2010
2011
2012
Cng
TS
26
39
44
39
43
41
55
57
52
58
454
ThS
32
51
58
66
41
55
84
91
103
109
690
Cng
58

Bc
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
Cng
TS
18
13
14
33
10
23
33
42
45
231
ThS
33
34
20
84
38
57
98

   tr      t
       u c
c. T l cán b  TS tr
t trên 44% trên tng s CBKH, t l này 
mt s  i hc     
60%, t l GS, PGS trên CBKH chim 17%, cao
3 ln so vi t l trung bình ca c c. Thc
tin trong thi gian va qua, t l cán b 
   TS gi  mc  nh
cao trong nh    30-40%), luôn
gp t 2-3 ln t l  ng trong toàn h
th  Viu này cho thy,
vic tuyn dng, thu hút cán b   
ThS, TS và  o cán b ngun s  t
 ThS, TS c quan tâm. Chính lc
ng này góp ph   
du công b các kt qu nghiên cu KHCN
 chuyn giao tri thc bit là trên các tp
chí quc t. Thc tin  khong
500 bài trong các tp chí quc t uy tín  giai
n 2001 - 2006, 704 bài  n 2006 -
2010 v      o,
sách chuyên kho bng ting Vit, ti c
ngoài có giá tr khoa hc cao, thành công này
 c là nh mt phn không nh c i
, CBKH to ngun  
thành viên và trc thuc [3].
 luôn -BD nhm
phát tri nghiên cu viên (NCV)
nhm xây d    có phm cht

2i
ng nhu cu ngày càng cao ca xã hi
và nn kinh t i vi ngun nhân lc cht
    n phm  
KH&CN có tính ng dng thc ti  c
bit trong bi cnh nn kinh t Vi
c sang mn phát trin mi, khác v
cht so vn phát tring ti
s phát trin bn vng và nn kinh t tri thc,
da vào ngun nhân lc chng cao. Thúc
y mnh m s sáng ti mi trong qun
  o và nghiên  KH&CN trong bi
ci mi h thng , KH&CN ca
     i tn d c s
quan tâm và h tr c   c, các
Bth i
và các ti v 
to chng cao.
ng tích cc t các ch 
i vi s phát trin giáo dc cng,
        
c bit
các chính sách v t ch, t chu trách nhim
trong k hoch xây dng và phát trin
ng th  ng  
    c nâng cao ch  i
i pháp kinh chng và
công khai ch   o v   
 nh và phát
trin [4].

p to nên thách thc v th và
lc mi cng trong h thng
ng trong c ng các mt
trái c th 
   ng
rt l
càng m ng thi din bin phc tp, tác
ng m
 n có các gii
pháp hu hiu giáo dc và qun lí m bo k
 np trong mi hong.
   3 (2014) 48-60
53
Yêu cm bo ch o, nâng
cao s ng, ch     
chuyên môn cao t TS tr  thành mt
thách thc li vi tp th CBKH ca mi
 u này
di n lc ph
t h
3. Mt s gii pháp phát trin ngun nhân
lc khoa hc công ngh  i hc Quc gia
Hà Ni
  trên các s liu v thc trng và
nguyên nhân dn vic phát trin nhân lc
KH&CN tc hiu qu
 xut mt s gii vi
qun lí phát trin nhân lc KH&CN tip cn
 quc t tc
phát tri 

làm vic. Theo th thì có khong 34
   c ngoài tham gia NCKH và
ging dy t     GS.
i hc Stanford, Hoa K
(Gi ng Nobel 1996 v Vt lí); GS. Sir
   i hc Bang Florida, Hoa
K (Ging Nobel 1996 v Hóa hc); GS.
i hc Quc gia Seoul, Hàn Quc;
i hc Nagoya, Nht
Bn (Ging Nobel 2008 v Vt lí) có rt
nhi     nghip  a

3.1.2. CBKH là Vit Kiu
Hin nay, Vit Nam có khong 4 triu kiu
bào sng  i
ging dy, nghiên cu tu th
gii. Phn l    u thit tha,
ham mun, cng hi     
ngu     quc t mà
  h thu hút v công tác và làm
vic. Thc hi   m v chin
ng
chính sách khuyn khích các nhà khoa hc là
 c ngoài, là Vit kiu cng tác bng
nhiu hình thc: v c trc tip tham gia
ging dy, làm vic  c ngoài thông qua các
    u m 
tp hc t 
 gii thiu v o ca
, ví d GS. Nguyn Quang Riu,

  cao, giao cho h có mt s quyn
nhm gi  o
NCS. Các CBQL tr  các khoa, b môn  mt
s   hin nay ch có trình  ThS, cn
o nâng c  c
lãnh o chuyên môn, t n 2020 cn phi
 ngun k
cn cho các khoa, b môn có trình  TS  
nh tiêu chun c
3.2.2. Bng CBKH phù hp vi quyn
t ch, t chu trách nhim cHQGHN
-  xây d án quy hoch,
-BD    t, cp
kinh phí.
-      phi dành mt
kho xây d
c tuyn dng
  t chu   quc t  
hc v TS).
- c
ngh  p  trong và ngoài
c (chng hn c c ngh 1
hc k).
-   phi tìm gii pháp h tr
 sung thêm nhân l  thay
th khi s c ngh ging d tu
nghip, bng chuyên môn, luân chuyn v
 o-bng GV, NCV.
- o GV quc t bng ngân sách nhà
c: la ch  ngoi

n t có qu 
t ngun s nghip giáo dc, ngun t ch ca
 và mt phn h tr qu 
có qu  a s nghip khoa hc, công
ngh u này hn ch vic b   
NCV chuyên nghip dn hong NCKH
  ng so vi yêu cu phát trin ca
     u, ly
nghiên cu làm tr   o thông qua
nghiên cu, và nghiên c   o cht
ng cao, tip cn tri thc hii và chun
quc t.
Hin ti, có rt nhiu nhà khoa h
p v t s cán b có trình
 c phân công vào các v trí qun lí và
công tác qun lí n ch công tác NCKH ca
b phn cán b  v mcán
b    c tr  ng thi
 n ch c   
ng thiu kinh nghim, k c
NCKH. Vi nh biên nhân lc nghiên cu
i vi tình trng hin
nay c
3.3.2. Xây d ch c bit v thu nhp
cho CBKH  quc t
+ Xây d  qua
ti phân c
ch ng, Gn ch    v  c
chuyên môn và m hoàn thành nhim v,
kt qu 

nhng nhim v chính c  c. Mt s
phòng thí nghim tr m hi  
ho ng có hiu qu    m
Tr m công ngh Enzim và Protein ca
ng  Khoa hc T nhiên; Phòng thí
nghim Micro và Nano; Phòng thí nghim Tích
hp các h thng thông minh c i
hc Công ngh, Trung tâm Nghiên cu Quc t
Bi i Toàn cu, Phòng thí nghim thc
nghim ngôn ng ca ng  Ngoi
ng
3.3.4. Xây dng làm vic khoa
h    y, dân ch, công bng
á sn phu ra v NCKH
Cùng vi vic hoàn thi qun líi
m các sn phu ra v
NCKH, xây dng tp th NCKH t nht
trí bit hc hi s tng thun l
khuyn khích tia mi nhà khoa hc
có u kic ngh
nghip, cng hin tích cc hiu qu
công tác cao nht, phù hp vi kh  
sc t hc và hp tác trong công vic.
  3 (2014) 48-60

56
3.

Nh       
giá tính cp thit và tính kh thi ca các gii

+ Gi       i
c ngoài;
+ Gii pháp 2: Thu hút CBKH Vit kiu;
+ Gii pháp 3: Tuyn di
Vit Nam  c ngoài;
+ Gii pháp 4: Bng CBKH tr 
công tác t
+ Gii pháp 5: Bng CBKH phù hp
vi quyn t ch, t chu trách nhim ca

+ Gii pháp 6: Nâng cao ch
to CBKH to ngun (C   
HVCH, NCS);
+ Gii pháp nh biên nhân lc nghiên
c
+ Gii pháp 8: Xây d c bit v
thu nh quc t;
+ Gii pháp  tài chính,
  vt ch  xây dng các phòng thí
nghim/ trung tâm nghiên cu trm;
+ Gii pháp 10: Xây dng làm
vic khoa hy, dân ch, công
bn phu ra v NCKH.
r

min là
3,39  3,21 = 0,18), các gim
trung bình
X
      
cp thit.
   phát trin ngun nhân lc
KH&CN cn phi hp c 10 gic
bi    i pháp 5 và gii pháp 10
 xem nh các gii pháp còn li
vì mi gii pháp có nhng th mnh riêng, b
tr cho nhau.
3.4.2. Tính kh thi ca các gii pháp
 hóa các gi
s
Bi 2.2. So sánh m kh thi v m trung bình ca các gi xut.
Ghi chú:
X
 m trung bình chung ca
các gii pháp,
Xi

 m t kh n
t t l i khá  mc 40,6%.
   a tính cp thit và
tính kh thi ca các gii pháp
Vic tìm ra s a tính cp thit
và tính kh thi ca các gii pháp qun lí phát trin
ngun nhân lc KH&CN t t
cn thit   khoa hc và c trong vic áp
dng kt qu nghiên cu vào thc tin.

  3 (2014) 48-60

58
d
Bng 2.1. M a tính cn thit và tính kh thi ca các gii pháp
TT
Gii pháp qun lí phát trin ngun nhân lc KH&CN
 xut
Tính
cp thit
Tính
kh thi
D
2
Xi

Th

3,25
3
1
5
Bng CBKH phù hp vi quyn t ch, t chu trách
nhim c
3,39
1
3,36
1
0
6
Nâng cao cho CBKH to ngun (C nhân tài
, HVCH, NCS)
3,27
7
3,07
7
0
7
nh biên nhân lc nghiên c
3,24
9
3,01
10
1
8
Xây d c bit v thu nht trình
 quc t
3,30

và tính kh thi ca các gii pháp qun lí phát
trin  trên, chúng tôi s dng h s 
th b tính theo công thc:
2
2
6D
R1
N(N 1)




R: H s  bc
D: Hiu s th bc gi   ng
cn so sánh
N: S  cn so sánh
Áp dng công thng
kt qu nghiên cu ta có:

2
6.10 60
R 1 1 0,94
10(10 1) 990
    


Kt qu  c h s  ng
nh m cp thit và m kh thi ca các
gii pháp qun lí phát trin ngun nhân lc
KH&CN t xut là

v c
Làm th   gii quyt các bt cp 
trên? Qua nghiên cu, tác gi thy rng phi có
 p vi chic phát trin ca
       xut
mt s nhóm gi   qun lí phát trin
ngun nhân lc KH&CN bao gm: (i) Tuyn
dng/thu hút các nhà khoa h quc t
(gii pháp 1, 2 và 3); (ii) Bng, phát trin cán
b khoa h   o cán b khoa hc to
ngun (gii pháp 4, 5 và 6); (iii) Xây d,
   , môi ng làm vic (gii
pháp 7, 8, 9 và 10). Kt qu    n
chuyên gia và th nghinh các gii
 xut có tính cp thit và kh thi.
Các gii pháp phát trin qun lí phát trin
ngun nhân lc KH&CN t  c
thit k nhm tác ng vào tt c các ch th và
các khâu ca quá trình qun líng vào tt
c các thành t ca quá trình phát tri
CBKH theo chun quc t v s ng và cht
  o-b      
trong phm vi c o và nghiên
cu c       ng
tng hng b n công tác phát trii
i pháp này
c thc hi i s  ng ca các
 m chú trng v ch ng quc t;
phát huy vai trò ch ng, tích cc c
 chuyên môn, nghip

ht chun quc t 
i hc Quc gia Hà Ni (ban hành kèm theo
Quy nh s - 
3/7/2012 c   i hc Quc gia
Hà Ni).
[7] Quc hc Cng hòa Xã hi Ch t
Nam (2013), Lut Khoa hc và Công ngh,
C   n t ca B Khoa hc và
Công ngh, Hà Ni, Vit Nam.
Some Orientations to Develop Human Resource in Science
and Technology in Vietnam National University, Hanoi
Nguy
1
, Lê Kim Long
2
*

1
Organization-Personnel Department, VietNam National University, Hanoi,


2

Abstract: Realities show that the human resources in science and technology are precious
resources of scientific and educational organizations, playing a vital role in determining the quality
and effectiveness of training, scientific research and other activities of the school. However , the issue
of developing human resources in science and technology in Vietnamese universities in general and
Vietnam National University of Hanoi (VNU) in particular still have a lot of inadequacies. The
preparation of the contingent of scientific cadres at the member training and research units now has
still certain limitations in mechanism, quantity and quality, resulting having not high efficiency. With