Tóm tắt đề tài nghiên cứu khoa học:
Nghiên cứu xây dựng giải pháp khắc phục trở ngại về tâm lý trong học tập của học sinh tiểu học
dân tộc thiểu số tỉnh Kon Tum
I. MỞ ĐẦU
Trong thời gian qua, giáo dục tiểu học tỉnh Kon Tum đã đạt được nhiều thành quả góp phần phát
triển giáo dục của tỉnh nói riêng, kinh tế xã hội của tỉnh nói chung. Phổ cập giáo dục tiểu học đã
được hoàn thành (năm 2000), toàn tỉnh đang nỗ lực thực hiện phổ cập giáo dục Trung học cơ sở.
Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay việc củng cố thành quả của phổ cập giáo dục Tiểu học và nâng
cao chất lượng toàn diện giáo dục Tiểu học nói riêng, giáo dục phổ thông nói chung là một yêu
cầu bức thiết đã được Nghị quyết tỉnh Đảng bộ Kon Tum lần thứ XIII xác định: "Củng cố và
nâng cao chất lượng toàn diện giáo dục phổ thông, nhất là chất lượng HS các vùng sâu, vùng
đồng bào DTTS, đẩy mạnh phổ cập tiểu học đúng độ tuổi hoàn thành đúng tiến bộ phổ cập giáo
dục trung học cơ sở, tiến tới phổ cập giáo dục phổ thông ở những nơi có điều kiện."
Tuy nhiên trong thực tế ở các trường tiểu học chất lượng học tập của HS (HS) tiểu học dân tộc
thiểu số (DTTS) còn hạn chế so với yêu cầu thực tiễn. Trong quá trình học tập, một bộ phận
không nhỏ HS tiểu học DTTS tỏ ra chán học, không có hứng thú hoặc ít hứng thú trong học tập,
nhút nhát, thiếu mạnh dạn và tự tin, kết quả học tập thấp dẫn đến tình trạng chán học, nghỉ học
làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục của nhà trường. HS tiểu học DTTS chán học, nghỉ học
có nhiều nguyên nhân khác nhau trong đó có nguyên nhân quan trọng là gặp trở ngại về tâm lý
trong học tập. cho nên việc triển khai đề tài: "Nghiên cứu xây dựng giải pháp khắc phục trở ngại
về tâm lý trong học tập của HS tiểu học dân tộc thiểu số tỉnh Kon Tum " là rất cần thiết nhằm
tìm ra những trở ngại về tâm lý (TNVTL) chủ yếu ảnh hưởng đến học tập của các em, làm rõ
nguyên nhân của những trở ngại. Trên cơ sở đó xây dựng các giải pháp để khắc phục TNVTL.
I. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Mục tiêu tổng quát
Xây dựng hệ thống các giải pháp nhằm khắc phục những TNVTL trong học tập của HS tiểu học
DTTS giúp các em học tập ngày một tiến bộ hơn, giúp đội ngũ giáo viên (GV) tiểu học có nhận
thức đầy đủ hơn về HS và có phương pháp giảng dạy phù hợp cho HS tiểu học DTTS. Từ đó
từng bước góp phần phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học của tỉnh Kon Tum.
Mục tiêu cụ thể
1. Xây dựng được những cơ sở lý luận làm công cụ cho nghiên cứu đề tài.

X
T.bậc
1 Sợ mắc sai lầm trong học tập 1726 2,07 9 2110 2,11 9
2 Gặp khó khăn khi diễn đạt suy nghĩ
của mình bằng tiếng Việt
2333 2,79 1 2963 2,96 1
3 Sợ thầy cô giáo, bạn bè nhận xét
không tốt về mình
1885 2,26 7 2368 2,36 7
4 Thiếu tự tin vào bản thân 1881 2,25 8 2156 2,15 8
5 Thụ động trong học tập 2178 2,60 4 2608 2,60 4
6 Có ít niềm vui trong học tập 2132 2,55 6 2484 2,48 6
7 Không hiểu bài giảng của GV 2138 2,56 5 2568 2,56 5
8 Khả năng quan sát, ghi nhớ, tư duy,
tưởng tượng hạn chế
2298 2,75 2 2738 2,73 2
9 Lúng túng khi thực hiện các hành
động học tập
2289 2,74 3 2719 2,71 3
X
∑
2.51 2,52
Qua bảng số liệu cho thấy, có 9 TNVTL trong học tập của HS tiểu học DTTS tỉnh Kon Tum, nó
xuất hiện phổ biến và ở mức cao . Trong đó đứng đầu là các TNVTL như: Gặp khó khăn khi
diễn đạt suy nghĩ của mình bằng tiếng Việt; Khả năng quan sát, ghi nhớ, tư duy, tưởng tượng hạn
chế; Lúng túng khi thực hiện các hành động học tập; Thụ động trong học tập …
Nguyên nhân của những TNVTL trong học tập của HS tiểu học DTTS tỉnh Kon Tum.
Nguyên nhân chủ quan từ bản thân HS tiểu học DTTS tỉnh Kon Tum.
T
T

thân từng HS nói riêng trong thực tế.
- Tìm hiểu nguyên nhân của những trở ngại đó trong môi trường học tập và giao lưu của trẻ ở
nhà trường, gia đình và xã hội cũng như trong chính bản thân trẻ.
- Xây dựng những giải pháp và biện pháp nhằm tác động đến nhận thức, tình cảm thái độ với
hoạt động học tập cũng như hành vi và thói quen trong học tập của trẻ. Tổ chức các hoạt động
học tập của trẻ ở nhà trường, gia đình và xã hội một cách hiệu quả để trẻ học tập đạt được kết
quả và ngày càng tiến bộ hơn. Mặt khác, đòi hỏi xây dựng môi trường nhà trường, gia đình và xã
hội thuận lợi cho các hoạt động học tập, hạn chế tối đa những nguyên nhân gây TNVTL cho HS.
IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN
- Từ môi trường được sinh ra và lớn lên, những đặc điểm tâm lý đặc trưng của HS tiểu học
DTTS được hình thành (đặc điểm về ngôn ngữ tiếng Việt, về nhận thức, về nhân cách ). Trong
những đặc điểm tâm lý ấy, có nhiều đặc điểm tâm lý tích cực nhưng cũng không ít đặc điểm tâm
lý trở thành rào cản trong học tập của HS, vượt qua được những rào cản này thì HS mới học tập
đạt kết quả.
- Có 9 TNVTL cơ bản, biểu hiện phổ biến và ở mức cao trong học tập của HS tiểu học DTTS
tỉnh Kon Tum. Những TNVTL nảy sinh trong chính bản thân HS khi tiến hành các hoạt động
học tập, song nguồn gốc sâu xa của nó là từ những tác động bên ngoài của môi trường sống và
hoạt động. Khắc phục TNVTL trong học tập của HS tiểu học DTTS phải bắt đầu từ nguồn gốc
hình thành nó, từ những tác động của môi trường học tập, rèn luyện ở nhà trường, gia đình và xã
hội. Việc cải biến môi trường học tập, rèn luyện, tạo ra những tác động tích cực, thuận lợi và cải
tạo những yếu tố bất lợi cho hoạt động học tập sẽ giúp HS vượt qua TNVTL và học tập tốt hơn.
- Việc áp dụng các giải pháp do đề tài đề xuất có ý nghĩa rất lớn trong việc giúp HS tiểu học
DTTS khắc phục TNVTL để học tập đạt kết quả cao (nâng cao khả năng tiếng Việt; được học
tập phù hợp, đạt kết quả qua đó phát triển khả năng nhận thức; tạo ra động cơ học tập nhờ những
hoạt động bổ ích, thiết thực, phù hợp mang lại hứng thú và niềm vui, rèn luyện tính chủ động,
mạnh dạn, tự tin, kỹ năng sống, ). Để các giải pháp phát huy tác dụng đòi hỏi việc thực hiện
chúng phải được tiến hành đồng bộ, toàn diện, có hệ thống hướng vào tổ chức hiệu quả hoạt
động học tập của HS tiểu học DTTS, xây dựng môi trường nhà trường, môi trường gia đình, xã
hội thuận lợi cho học tập, cải tạo và hạn chế tối đa nguyên nhân gây TNVTL trong học tập của