GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

PHONG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYÊN ĐĂKRLẤP
TRƯỜNG MẦM NON HOA SIM

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ TRÒ CHƠI THỰC NGHIỆM CHO TRẺ MẦM NON HỌC
VÀ LÀM QUEN VỚI MÔN KHÁM PHÁ KHOA HỌC

GV: ĐỖ THỊ MAI HỒNG NHUNG
Niên khóa : 2012 – 2013
1
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Cơ sở khoa học của đề tài
3. Mục đích sáng kiến của khoa học
4. Đối tượng khám phá của khoa học
5. Kế hoạch nghiên cứu
PHẦN II: NỘI DUNG
Chương I. Cơ sở lý luận.
1. Đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo.
2. Nội dung môn khám phá khoa học theo nội dung mầm non mới
Chương II. Tình hình thực tiễn của việc tổ chức các hoạt động khám phá khoa học
cho trẻ mẫu giáo của giáo viên trường mầm non Hoa Sin - Đăksin.
1. Tại góc thiên nhiên.
2. Tại góc bé cùng khám phá khoa học.
3. Trong giờ học có chủ đích môn hám phá khoa học.
Chương III. Một số trò chơi thực nghiệm giúp trẻ mẫu giáo hám phá khoa học.

độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên, với xã hội cho trẻ. Đồng thời thông qua môn học
này giúp trẻ phát triển và hình thành các kỹ năng quan sát, tư duy, phân tích, tổng hợp,
khái quát.
Nhưng bên cạnh đó, việc thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục mầm non ngày
càng giúp phát huy tính sáng tạo của giáo viên và khuyến khích sự ham thích học hỏi
của trẻ mầm non đã đặt ra những yêu cầu mới với giáo viên mầm non trong quá trình
lụa chọn và tổ chức các hoạt đọng khám phá khoa học của trẻ. Nếu trong chương trình
giáo dục mầm non cải cách, giáo viên chủ yếu sử dụng phương pháp dùng lời, trực quan
để dạy thì chương trình mầm non mới lại đòi hỏi người giáo viên phải tăng cường sử
dụng các phương pháp thí nghiệm, thực nghiệm giúp trẻ có cơ hội được trải nghiệm,
3
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

tham gia khám phá các hoạt động khám phá khoa học.Vì vậy mà tôi đã quyết định chọn
đề tài: “Một số trò chơi thực nghiệm cho trẻ mầm non học và làm quen với môn
khám phá khoa học”.
2. Cơ sở khoa học của dề tài:
2.1. C¬ së lý luËn:
Các trò chơi thục nghiệm được lựa chọn dựa trên cơ sở đặc điểm nhận thức của trẻ
lứa tuổi mầm non và phù hợp với các nội dung của môn “Khám phá khoa học” theo
chương trình mầm non.
2.2. C¬ së thùc tiÔn:
Các trò chơi thực nghiệm đã được khảo sát trong các hoạt động chơi của trẻ tại
trường mầm non Hoa Sim xã ĐăkSin trên lứa tuổi 5 – 6.
3. Mục đích của việc chọn đề tài:
Việc lựa chọn và tổ chức một số trẻ chơi thực nghiệm nhằm giúp trẻ lứa tuổi mầm
non nắm được kiến thức, hình thành và rèn luyện những kỹ năng cần thiết của môn học
khám phá khoa học cũng như phát huy được tính sáng tạo của trẻ.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
4.1. §èi tîng nghiªn cøu:

+ Trẻ đi sâu tìm hiểu mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng và có nhu cầu tìm
hiểu bản chất của chúng.
+ Trẻ bước đầu đã lĩnh hội được tri thức ở trình độ khái quát và một số khái niệm
sơ đẳng.
+ Ở trẻ phát triển chức năng ký hiệu của ý thức.
- Trẻ đang ở bước đầu của quá trình tư duy trừu tượng.
II. Nội dung khám phá khoa học theo chương trình giáo dục mầm non mới.
Trẻ đựơc khám phá khoa học về:
- Các bộ phận trên cơ thể con người; Các mối quan hệ trong gia đình; Một số nghề
nghiệp; Về thực vật, động vật; Về các hiện tượng tự nhiên: Thời tiết, nước, ánh sáng,
6
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

CHƯƠNG II: TÌNH HÌNH THỰC TIỄN CỦA VIỆC TỔ CHỨC CÁC HOẠT
ĐỘNG CHO TRẺ MẪU GIÁO KHÁM PHÁ KHOA HỌC CỦA GIÁO VIÊN
TRƯỜNG MẦM NON HOA SIM
Được sự nhất trí, quan tâm của lãnh đạo nhà trường, giáo viên trong trường mầm
non Hoa Sim cũng như sự mày mò học hỏi, chịu khó trau dồi học hỏi từ các đồng
nghiệp ở các trường bạn trên địa bàn huyện một cách thường xuyên và chăm chỉ. Tuy
nhiên việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo khám phá khoa học của giáo viên còn nhiều khó
khăn vướng mắc trong tình hình thực tiễn. Bởi lẽ, trang thiết bị đầu tư cho việc dạy và
học của trường lớp còn thiếu thốn do trường đóng trên địa bàn xã vùng sâu vùng xa, cơ
sở vật chất, kinh tế, đi lại cò khó khăn. Hơn thế trẻ tham gia vào các hoạt động chung
chủ yếu diễn ra trong giờ hoạt động chung môn khám phá khoa học còn bó chặt trong
hai góc là góc: “góc thiên nhiên ”, “góc bé cùng khám phá khoa học”. Và thực tế cho
thấy:
1. Tại góc thiên nhiên:
Mỗi lớp đã có xây dựng được một góc thiên nhiên với một số loại cây đẹp, sinh
động, hấp dẫn cuốn hút sự chú ý của trẻ. Nhưng các hoạt động của trẻ ở góc này mới chỉ
là: Tưới cây hàng ngày, quan sát các loại cây, hoa. Với các hoạt động như thế, ban đầu

1. Cây xanh có những bộ phận nào?
1.1 Mục đích:
Trẻ thấy được quá trình cây phát triển và cây sống được nhờ có nước. Ngoài ra cho
trẻ biết cây có những bộ phận chính nào.
1.2 Đối tượng:
Trẻ trong độ tuổi 4 đến 6 tuổi. Tức là trẻ từ mẫu giáo nhỡ đến trẻ mẫu giáo lớn do
trường chưa có lớp mẫu giáo bé.
1.3. Chuẩn bị:
- 2 củ tỏi (hoặc 1 củ hành tây).
- 1 ly thủy tinh trong nhỏ( hoặc to). Một hộp sữa chua có dất ở trong để trồng
8
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

1.4. Cách tiến hành:
- Đổ nước vào ly, đặt củ tỏi hoặc hành tây trên miệng ly sao cho
nửa củ tỏi hoặc hành tây ngập trong nước. Và cho trẻ dự đoán
trước kết quả ?
- Mỗi ngày hãy cho trẻ đến và quan sát sự thay đổi của thí
nghiệm, cô hãy chuẩn bị trước máy ảnh chụp lại sau mỗi lần trẻ
quan sát. Sau 4 đến 5 ngày lá và rễ tỏi (hành tây) đã mọc dài ra,
lúc này cô hãy cho trẻ nhận xét.
1.5. Giải thích và kết luận:
- Ở trẻ 4 – 5 tuổi cô cho trẻ tự nhận xét, giải thích cô hãy là người khẳng định lại những
ý kiến của trẻ.
- Với trẻ 5 – 6 tuổi cô hãy chuẩn bị cho mỗi nhóm trẻ một thực nghiêm khác nhau ví dụ
nhóm 1: Hãy cho trẻ thực hành với củ tỏi trồng vào một hộp sữa chua có đất, nhóm 2 tỏi
với ly thủy tinh có nước, nhóm 3 là hành tây với nước… Và trẻ tự ghi nhận sự thay đổi
sau mỗi lần quan sát và tự giải thích và nêu lên nhận xét kết quả sau đó cô khẳng định
lại.
2. Trong hạt có gì?

dần còn khay không tưới sẽ không nảy mầm. Lúc này hãy cho trẻ giải thích hiện tượng
nảy mầm và không nảy mầm trên .
- Với trẻ mẫu giáo lớn hãy cho trẻ tự làm và nêu kết quả thực nghiệm của bản thân
10
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

3.5. Giải thích và kết luận:
Cây nảy mầm được nhờ có thức ăn trong hạt và nước uống trong đất và ngược lại.
4. Sự phát triển của cây và hạt:
4.1. Mục đích:
Trẻ biết được quá trình phát triển của cây, đồng thời tạo hứng thú cho trẻ trong
việc gieo trồng, theo dõi, chăm sóc sự phát triển của cây.
4.2. Đối tượng:
Trẻ mẫu giáo lớn.
4.3. Chuẩn bị:
Hạt đậu tương, khay chứa một ít đất, dụng cụ làm đất.
4.4. Cách tiến hành:
- Tiến hành thực nghiệm như trong phần gieo hạt.
- Cô và trẻ cùng bứng lấy hạt đã nảy mầm vào khay đất và đạt nơi có ánh sáng. Hàng
ngày hãy đến theo dõi, tưới nước và ghi lại sự phát triển của cây.
4.5. Giải thích và kết luận:
Cô hãy để trẻ tự khái quát lại 5 quá trình phát triển của cây và nhận định lại kết quả.
5. Cây cần gì để lớn lên và phát triển?
11
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

5.1. Mục đích:
- Trẻ biết được đặc điểm của cây, điều kiện sống của cây.
- Giáo dục trẻ biết chăm sóc và bảo vệ cây xanh.
5.2. Đối tượng:

- Sau vài ngày hãy cùng trẻ ra chỗ đám cỏ , lật chậu lên và lại cho trẻ nêu nhận xét, giải
thích hiện tượng.
6.5. Giải thích và kết luận:
Cỏ cũng cần có ánh sáng để sống .
II. C¸c trß ch¬i víi níc, kh«ng khÝ vµ ¸nh s¸ng:
1. Bóng cây thay đổi:
1.1. Mục đích:
Cho trẻ biết vào mỗi thời điểm khác nhau trong một ngày: sáng, trưa, tối thì các vật
trên mặt đất sẽ được chiếu vào sẽ tạo ra bóng một cách khác nhau.
1.2. Đối tượng:
Trẻ mẫu giáo nhỡ và lớn.
1.3. Chuẩn bị: :
Phấn, thước đo
1.4. Cách tiến hành:
- Đố trẻ bóng người, nhà ở, bóng cây dưới ánh sáng mặt trời trong ngày có thay đổi
không?
- Cùng trẻ đo bóng cây một người; nhà ở hoặc của một cây dưới ánh sáng mặt trời ở 3
thời điểm trong ngày.
- Cho trẻ nhận xét, so sánh khi nào bóng ngắn, dài nhất.
13
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

1.5. Giải thích và kết luận:
- Ánh sáng mặt trời chiếu vào phần vướng cây xanh nên không đi qua được nên tạo ra
bóng trên mặt đất. Ngoài ra vào các thời điểm khác nhau thì sẽ có các bóng xuất hiện
trên mặt đất là khác nhau do bong mặt trời di chuyển.
2. Có gì trong chai không?
2.1. Mục đích:
Trẻ biết không khí không màu, không mùi nên bằng mắt thường ta không nhìn
thấy được.

nước cam, nước ép khổ qua, nước ép cà rốt vào các cốc. Sau đó cô pha lần lượt các
nguyên liệu đã chuẩn bị vào các cốc từ 1 đến 5 và cho trẻ nếm và nhận xét, so sánh giữa
6 cốc đó với nhau, cuối cùng cô giải thích cho trẻ về sự thay đổi đó.
15
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

- Với lớp mẫu giáo lớn cô nên cho trẻ tự thực hiện theo nhóm.
3.5. Giải thích và kết luận:
- Nước trong suốt không màu, không mùi, không vị. Đường có vị ngọt, khi hòa tan làm
nước có vị ngọt. Nước cam có mùi cam khi pha nước với nước cam thì nước có mùi
cam và chuyển sang màu cam, Tương tự với nước khổ qua, nước muối, nước cà rốt.
III. Trß ch¬i víi nam ch©m:
1. Nam châm hút gì?
1.1 Mục đích:
Cho trẻ biết nam châm có thể hút các vật làm từ sắt, còn những vật làm bằng chất
sắt thì nam châm không hút.
1.2. Đối tượng:
Trẻ mẫu giáo lớn.
1.3. Chuẩn bị:
Một cục nam châm, 01 cái đinh, 01 cái kéo, 01 cái thước nhựa, 01 cục gôm, 01
quả bóng bay.
1.4. Cách tiến hành:
- Cho trẻ quan sát những đồ dùng đã chuẩn bị và gọi tên chúng.
- Mời 6 – 7 trẻ lên lấy 1 trong số những vật mà cô chuẩn bị hỏi trẻ:
+ Vật đó có tên là gi? làm bằng gì?
+ Cho trẻ đưa vật đó lại gần cục nam châm và trẻ lời xem chúng có hút nhau không và
vì sao?
- Lần lượt cô cho các trẻ được thí nghiệm với các vật xung quanh lớp và đưa ra nhận
xét, nam châm hút được những vật làm bằng gì?
1.5. Giải thích và kết luận

cho tôi thiết ké thêm nhiều các trò chơi thực nghiệm mới nhằm phục vụ tốt hơn cho việc
giảng dạy.
17
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

BIỂU ĐỒ SO SÁNH THỰC TRẠNG VỚI THỬ NGHIỆM
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận:
1.Về thực trạng:
Tại trường mầm non Hoa Sim, đội ngũ giáo viên của trường đã và đang tổ chức
nhiều hoạt động cho trẻ mẫu giáo khám phá khoa học theo chương trình mầm non mới
là: Đổi mới phương pháp giáo dục mầm non. Nhưng để phù hợp với những yêu cầu
của chương trình giáo dục mầm non mới các hoạt động còn một số tồn tại sau:
- Môi trường và các đồ dùng, đồ chơi chưa mang tính động để gây hứng thú và
kích thích tìm tòi khám phá cho trẻ.
- Phương pháp chủ yếu của giáo viên vẫn là phương pháp trực quan và dùng lời
do vậy việc truyền thụ kiến thức hoa học trừu tượng còn gặp nhiều khó khăn.
2. Tổ chức cho trẻ các trò chơi thực nghiệm tham gia vào khám phá khoa học
Việc đưa các trò chơi thực nghiệm thay thế cho phương pháp cũ là trực quan và dùng
lời trong khâu tổ chức các hoạt động môn khám phá khoa học là rất cần thiết với các lý
do sau:
- Các trò chơi được thiết kế rõ ràng, dụng cụ đơn giản, tiết kiệm, đảm bảo vệ sinh,
và an toàn cho trẻ.
Các trò chơi luôn có tính mở do vậy mà hấp dẫn, cuốn hút, lôi kéo, kích thích
được khả năng ham muốn được khám phá, tìm tòi của trẻ. Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ,
các thao tác tư duy: so sánh, tổng hợp, khái quát, phân tích, óc phán đoán, khả năng suy
18
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

luận của trẻ cũng được phát triển. Qua đó các hoạt động này trẻ được trải nghiệm và tự