1.Cácphongtràoyêunướctheokhuynhhướngphongkiếnvàtưsản
CuốithếkỷXIX
,mặcdùtriềuđìnhphongkiếnnhàNguyễnkýcácHiệpướcácmăng(Harmand)năm1883và
Patơnốt(Patenôtre)năm1884,đầuhàngthựcdânPháp,songphongtràochốngthựcdânPhápxâmlượcvẫndiễnra.
PhongtràoCầnVương
(18851896),mộtphongtràođấutranhvũtrangdoHàmNghivàTônThấtThuyếtphátđộng,đã
mởcuộctiếncôngtrạilínhPhápởcạnhkinhthànhHuế(1885).Việckhôngthành,TônThấtThuyếtđưaHàmNghichạy
raTânSở(QuảngTrị),hạchiếuCầnVương
.MặcdùsauđóHàmNghibịbắt,nhưngphongtràoCầnVươngvẫnphát
triển,nhấtlàởBắcKỳvàBắcTrungKỳ,tiêubiểulàcáccuộckhởinghĩa:Ba
Đình
củaPhạmBànhvàĐinhCôngTráng
(18811887),BãiSậy
củaNguyễnThiệnThuật(18831892)vàHươngKhê
củaPhanĐìnhPhùng(18851895).Cùngthời
giannàycònnổracuộckhởinghĩanôngdânYênThế
doHoàngHoaThámlãnhđạo,kéodàiđếnnăm1913.
ThấtbạicủaphongtràoCầnVươngchứngtỏsựbấtlựccủahệtưtưởngphongkiếntrongviệcgiảiquyếtnhiệm
vụgiànhđộclậpdântộcdolịchsửđặtra.
ĐầuthếkỷXX
,PhanBộiChâuchủtrươngdựavàosựgiúpđỡbênngoài,chủyếulàNhậtBản,đểđánhPháp
giànhđộclậpdântộc,thiếtlậpmộtnhànướctheomôhìnhquânchủlậphiếncủaNhật.ÔnglậpraHộiDuytân(1904),tổ
ranhiềutổchứcchínhtrịnhư:ViệtNamNghĩađoàn,PhụcViệt(1925),HưngNam,Thanhniêncaovọng(1926)
;thành
lậpnhiềunhàxuấtbảnnhưNam
Đồngthưxã
(HàNội),Cườnghọcthưxã
(SàiGòn),Quanhảitùngthư
(Huế);ranhiều
báochítiếnbộnhưChuôngrạn(LaClochefêlée),Ngườinhàquê(LeNhaque),AnNamtrẻ(LajeuneAnnam)
Cónhiều
phongtràođấutranhchínhtrịgâytiếngvangkhálớnnhưđấutranhđòithảPhanBộiChâu(1925),lễtruyđiệuvàđểtang
PhanChâuTrinh,đấutranhđòithảnhàyêunướcNguyễnAnNinh(1926).Cùngvớiphongtràođấutranhchínhtrị,tiểu
tưsảnViệtNamcòntiếnhànhmộtcuộcvậnđộngvănhóatiếnbộ,tuyêntruyềnrộngrãinhữngtưtưởngtựdodânchủ.
Tuynhiên,càngvềsau,cùngsựthayđổicủađiềukiệnlịchsử,phongtràotrênđâyngàycàngbịphânhoámạnh.Cóbộ
phậnđisâuhơnnữavàokhuynhhướngchínhtrịtưsản(nhưNamĐồngthưxã),cóbộphậnchuyểndầnsangquỹđạo
cáchmạngvôsản(tiêubiểulàPhụcViệt,HưngNam).
Năm19271930Phongtràocáchmạngquốcgiatưsản
gắnliềnvớisựrađờivàhoạtđộngcủaViệtNamQuốcdân
Đảng(25121927).CộinguồnĐảngnàylàNamĐồngthưxã,lãnhtụlàNguyễnTháiHọc,PhạmTuấnTài,Nguyễn
KhắcNhuvàPhóĐứcChính.ĐâylàtổchứcchínhtrịtiêubiểunhấtcủakhuynhhướngtưsảnởViệtNam,tậphợpcác
thànhphầntưsản,tiểutưsản,địachủvàcảhạsĩquanViệtNamtrongquânđộiPháp.
Vềtưtưởng,ViệtNamquốcdânĐảngmôphỏngtheochủnghĩaTamDâncủaTônTrungSơn.Vềchínhtrị,ViệtNam
quốcdânĐảngchủtrươngđánhđuổiđếquốc,xóabỏchếđộvuaquan,thànhlậpdânquyền,nhưngchưabaogiờcómột
đườnglốichínhtrịcụthể,rõràng.Vềtổchức,ViệtNamquốcdânĐảngchủtrươngxâydựngcáccấptừTrungươngđến
trong đó có ông cụ thân sinh ra tôi, lúc này thường tự hỏi nhau ai sẽ là người giúp mình thoát khỏi ách thống trị của
Pháp.NgườinàynghĩlàNhật,ngườikháclạinghĩlàAnh,cóngườilạicholà
Mỹ
"
[2]
!?
Trướcthấtbạiliêntiếpvềconđườngcứunướccủacácbậctiềnbối,Ngườinhậnxét:
"Cụ Phan Chu Trinh chỉ yêu cầu người Pháp thực hiện cải lương Điều đó là sai lầm, chẳng khác gì đến xin giặc rủ lòng
thương.
Cụ Phan Bội Châu hy vọng Nhật giúp đỡ để đuổi Pháp. Điều đó rất nguy hiểm, chẳng khác gì "đưa hổ cửa trước, rước
beocửasau".
Cụ Hoàng Hoa Thám còn thực tế hơn, vì còn trực tiếp đấu tranh chống Pháp. Nhưng theo người ta kể thì Cụ còn mang
nặngcốtcáchphongkiến"
Từ những trải nghiệm cuộc sống và với quyết tâm lớn, Hồ Chí Minh đã sớm phát hiện ra mâu thuẫn giữa chế độ đàn áp
bóc lột dã man của bọn thực dân ở Việt Nam với cái lý tưởng cao đẹp của nướcPháp quốc gia đãđề xướng ra lý tưởng
cao đẹp và hấp dẫn mọi con người " Tự do Bình đẳng Bác ái", muốn biết cái gì bí mật ẩn náu ở "nước Mẹ" xa xôi !
Người cho rằng "Muốn đánh hổ thì phải vào hang hổ!". Và chính những nhận thức về bối cảnh đất nước và những tìm
hiểu của Hồ Chí Minh về nước Pháp đã thôi thúc Người sang Pháp và các nước khác Đây không phải là hành động ngẫu
nhiên,tựphátmàlàsựlựachọn,trăntrở;mộtquyếttâmlớn,nhằmđápứngđòihỏikháchquancủacáchmạngViệtNam.
Quyết định sang phương Tây của Hồ Chí Minh là sự phủ nhận sự tồn tại nhà nước thực dân nửa phong kiến ở Việt Nam.
Đó là đòn tiến công đầu tiên của Hồ Chí Minh đối với nhà nước đương thời, mở cửa ra thế giới để đón nhận những nhân
tố mới của thời đại, tiếp thu lý luận tiên tiến, tích hợp tinh hoa văn hoá nhân loại để hình thành con đường cứu nước Việt
NamthôngquaHànhtrìnhcứunướccủamộtconngườiNguyễnÁiQuốcHồChíMinh.
Ngày 3 tháng 6 năm 1911, Người xuống tàu buôn Pháp Amiran Latusơ Tơrêvin( Amiral Latouche Treville) thuộc Hãng
Năm sao đang cập cảng Nhà Rồng gặp thuyền trưởng Maixen (Maisen) và được nhận vào làm phụ bếp trên tàu. Ngày 5
tháng 6 năm 1911 tàu Amiran Latusơ Tơrêvin rời bến cảng Nhà Rồng mang theo người thanh niên Việt Nam 21 tuổi với
khátvọngcháybỏnglàtìmraconđườngcứunướcViệtNamkhỏiáchthốngtrịthựcdânphongkiến.
Cácquanđiểm
dân Việt Nam đang mất nước, đang bị làm nô lệ trong mộtMặt trận dân tộc thống nhất
rộng rãi nhằm huy động sức mạnh
củatoàndântộc,đấutranhgiànhđộclập,tựdo.
Đảngcầncócácchủtrương,chínhsáchtranhthủvậnđộngcáctầnglớpnhândânvìmụctiêuchung.Trongsáchlược
vắntắt
,Ngườiviết:“Đảngphảihếtsứcliênlạcvớitiểutưsản,tríthức,trungnông,Thanhniên,TânViệt đểkéohọđi
vàophevôsảngiaicấp.Cònđốivớiphúnông,trung,tiểu
địachủvàtưbảnAnNammàchưarõmặtphảncáchmạngthì
phảilợidụng,ítlâumớilàmchohọđứngtậptrung (12)
Trong khi chủ trương đoàn kết, tập hợp rộng rãi các lực lượng dân tộc chống đế quốc, Hồ Chí Minh vẫn nhắc
nhở phải quán triệt quan điểm giai cấp: “công nông là gốc cách mệnh; còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư
bản áp bức, song không cực khổ bằng công nông; 3 hạng ấy chỉ là bầu bạn cách mệnh của công nông thôi”(13). Và trong
khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khi nào nhượng một chút lợi ích gì của công nông mà đi vào đường
thỏahiệp”(14).
4. Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi
trướccáchmạngvôsảnởchínhquốc.
Đầu thế kỷ XX, trong phong trào Cộng sản quốc tế đã từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách mạng
thuộc địa phụ thuộc trực tiếp vào thắng lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc. Quan điểm này vô hình trung đã làm giảm
tính chủ động, sáng tạo của các phong trào cách mạng ở thuộc địa. Phát biểu tại Đại hội V Quốc tế cộng sản (tháng
61924), Hồ Chí Minh đã phân tích:“Vận mệnh của giai cấp vô sản thế giới và đặc biệt là vận mệnh của giai cấp vô sản
ở các nước đi xâm lược thuộc địa gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị áp bức ở các thuộc địa”
(15);“nọc độc và sức
sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các thuộc địa”
(16), nếu khinh thường cách mạng ở thuộc địa tức
là“muốnđánhchếtrắnđằnđuôi”
quần chúng nhân dân, bản chất phản động của chính quyền thực dân Pháp và bài học kinh nghiệm của dân tộc Việt Nam,
củacáchmạngNga,từsựthấtbạicủacácphongtràoyêunướcđầuthếkỷXX.
Tháng 5 – 1941, Hội nghị Trung ương 8 do Người chủ trì đã đưa ra nhận định: Cuộc cách mạng Đông Dương
kết liễu bằng một cuộc khởi nghĩa vũ trang, mở đầu có thể là bằng một cuộc khởi nghĩa từng phần trong từng địa
phương màmởđườngchomộtcuộctổngkhởinghĩatolớn.
Để chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa vũ trang, Hồ Chí Minh cùng với Trung ương Đảng chỉ đạo xây dựng căn cứ địa,
đào tạo, huấn luyện cán bộ, xây dựng các tổ chức chính trị của quần chúng, lập ra các đội du kích vũ trang, chủ động đón
thời cơ, chớp thời cơ, phát động Tổng khởi nghĩa Tháng Tám và chỉ trong vòng 10 ngày đã giành được chính quyền trong
cảnước.
Tóm lại, Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và phát triển học thuyết của Lênin về cách mạng thuộc địa thành một
hệ thống luận điểm mới mẻ, ság tạo, bao gồm cả đường lối chiến lược, sách lược và phương pháp tiến hành cách mạng
giảiphóngdântộcởthuộcđịa.
Thắng lợi của cách mạng Tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, những thành
tựu to lớn và rất quan trọng của sự nghiệp đổi mới ở nước ta đã chứng minh tính khoa học đúng đắn, tính cách mạng sáng
tạocủatưtưởngHồChíMinhvềconđườngcáchmạnggiảiphóngdântộc,giảiphónggiaicấp,giảiphóngconngười.
3.Tínhđộclập,tựchủvàsangtạo
1.Khôngcógìquýhơnđộclập,tựdo.
Dân tộc là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài lịch sử. Từ những hình thức cộng đồngthị tộc, bộ tộc, bộ
lạc
đầu tiên đã hình thành nên các cộng đồng dân tộc, các quốc gia dân tộc. Khi chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự
do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, các nước đế quốc thi hành chính sách vũ trang xâm lược, cướp bóc, nô
dịch các dân tộc nhược tiểu, vấn đề dân tộc trở nên gay gắt, từ đó xuất hiệnvấn đề dân tộc thuộc địa; độc lập, tự do của
cácdântộc
trởthànhvấnđềthờiđại.
Nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc làđộc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả
xâmphạmcủatấtcảcácdântộc
.
(
4). Hồ Chí Minh đã đúc kết ý chí đấu tranh cho độc
lập, tự do của nhân dân ta trong một câu nói bất hủ:“Dù có phải đối cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải quyết giành cho
đượcđộclập!”
Cách mạng Tháng Tám thành công, người thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn độc lập, long trọng
khẳng định trước quốc dân đồng bào và thế giới:“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do độc lập, và sự thật đã thành một
nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững
quyềntựdo,độclậpấy”
(4)
.
Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, thể hiện quyết tâm bảo vệ độc lập và chủ quyền dân tộc, Người ra lời kêu gọi
toàn quốc kháng chiến:“ thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô
lệ”
(2).
Khi đế quốc Mỹ điên cuồng tiến hành chiến tranh cục bộ ở miền Nam, mở rộng chiến tranh miền Bắc, Chủ tịch
HồChíMinhđãkhẳngđịnhmộtchânlýbấthủ,cógiátrịchomọithờiđại:“Khôngcógìquýhơnđộclập,tựdo”
.
“Khôngcógìquýhơnđộclập,tựdo”
khôngchỉlàtưtưởngmàcònlàlẽsống,làhọcthuyếtcáchmạngcủaHồChíMinh.
Vìthế,Ngườikhôngchỉđượctônvinhlà“anhhùnggiảiphóngdântộc”
củaViệtNammàcònđượcthừanhận
hành động của Quốc tế Cộng sản: “Phát động chủ nghĩa dân tộc bản xứ nhân
danh Quốc tế Cộng sản Khi chủ nghĩa dân tộc của họ thắng lợi, nhất định chủ nghĩa dân tộc ấy sẽ biến thành chủ nghĩa
quốctế”(8).
+Độclậpdântộcgắnliềnvớichủnghĩaxãhội.
Ngay từ khi gặp đượcLuận cương
của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa
, ở Hồ Chí Minh đã có sự gắn bó
thống nhất giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Trong bàiCuộc kháng
chiến
viết đầu những năm 20 của thế kỷ XX, nói về giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp, Hồ Chí Minh đã khẳng
định:“Cảhaicuộcgiảiphóngnàychỉcóthểlàsựnghiệpcủachủnghĩacộngsảnvàcủacáchmạngthếgiới”(4).
Năm1930,trongChánhcươngvắntắt,Sáchlượcvắntắt,HồChíMinhxácđịnhcáchmạngViệtNamtrảiquahaigiai
đoạn:làmtưsảndânquyềncáchmạngvàthổđịacáchmạng(tứccáchmạngdântộc–dânchủ)đểđitớixãhộicộngsản
(tứccáchmạngxãhộichủnghĩa).
Đến năm 1960, Người khẳng định lại rõ hơn: “ chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng
đượccácdântộcbịápbứcvànhữngngườilaođộngtrêntoànthếgiớikhỏiáchnôlệ”(5).
Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự gắn bó thống nhất giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội vừa phản ánh quy luật
khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa
mụctiêugiảiphóngdântộcvớimụctiêugiảiphónggiaicấp.
+Độclậpchodântộcmìnhđồgthờiđộclậpchotấtcảcácdântộc.
Hồ Chí Minh đã khẳng định quyền tự do, độc lập là quyền bất khả xâm phạm của các dân tộc, “dân tộc nào cũng
có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”
. Là một chiến sĩ quốc tế chân chính, Hồ Chí Minh không chỉ đấu
tranh cho độc lập của dân tộc mình mà còn đấu tranh cho độc lập của tất cả các dân tộc bị áp bức. Ở Hồ Chí Minh, chủ
nghĩayêunướcchânchínhluônluônthốngnhấtvớichủnghĩaquốctếtrongsáng.
vớinhautrongttưtưởngHồChíminh.
CHƯƠNG2
Nộidung
1930–1935
Cương lĩnh chính trị & Luận
cươngchínhtrị
1936–1939
HộinghịTW(7/1936)
1939–1945
HộinghịTW6,7,8
Bọn đế quốc và bọn tay
saiphảnbộidântộC
Lực lượng
cách
mạng
Côngnhânvànôngdân
Toàn dân tộc VN trừ bọn
phảnđộng,taysai
Mọi người dân VN yêu
nước
Phương
pháp cách
mạng
Võ trang bạo động giành
chínhquyền
Đấu tranh công khai và nửa
công khai, hợp pháp và nửa
hợppháp
Phát triển lực lượng
chính trị và phong trào
đấu tranh vũ trang của
quầnchúng
Đoàn kết
quốctế
Đoàn kết vs phong trào CM ở
nàY
Một số cuộc đấu tranh của CN
và nông dân nổ ra. Đỉnh cao là
PhongtràoXôViếtNghệTĩnh
Khắc phục được những hạn
chế của luận cương chính
trị tháng 10/1930 đẩy
mạnh phong trào CM
chuẩn bị cho cuộc tổng khởi
nghĩa8/1945
Cao trào kháng Nhật
cứu nước, đẩy mạnh
khởinghĩatừngphần.
Tổngkhởinghĩa81945
1930–1935:
Luậncươngchínhtrịcónhữngđónggópquantrọngvềđườnglốivàsáchlượcchocáchmạng.Mặcdùcónhiều
điểmcụthểvàrõrànghơnCươnglĩnh,songsovớicươnglĩnhnóvẫncònmộtsốhạnchế:
+Xácđịnhkhôngđúngmâuthuẫnchủyếucủaxãhộithuộcđịavìvậykhôngđặtnhiệmvụgiảiphóngdântộclên
hàngđầu.
+Quánhấnmạnhvaitròcủacôngnhânkhôngnghĩđếnvaitrò,khảnăngcáchmạngcủacácgiaicấptầnglớp
khácvàvấnđềđạiđoànkếtdântộcđểchốngPháp.
1936–1939:
Đảngbướcđầuđiềuchỉnhnhậnthứcvềgiảiquyếtquanhệgiữahainhiệmvụchiếnlượcdântộc,dânchủ.Đâylà
bướctiếnquantrọngtrongnhậnthứctưduycủaĐảng.
1939–1945:
+Qua3HộinghịVI,VII,VIIIcủaBCHTWphảnánhsựlãnhđạosángsuốt,nhạybéncủaĐảng,đápứngnguyện
bộkhoahọckỹthuậtvàcôngnghệsinhhọcvàosảnxuất,nângcaonăngsuất,chấtlượngvàsứccạnhtranhcủanôngsản
hànghóa,phùhợpđặcđiểmtừngvùngvàtừngđịaphương;tăngnhanhtỷtrọnggiátrịsảnphẩmvàlaođộngcácngành
côngnghiệpvàdịchvụ;giảmdầntỷtrọngsảnphẩmvàlaođộngnôngnghiệp.
Hailà,vềquihoạchvàpháttriểnnôngthôn:Khẩntrươngxâydựngcácquihoạchpháttriểnnôngthôn,thựchiện
chươngtrìnhnôngthônmới;hìnhthànhcáckhudâncưđôthịvớikếtcấukinhtếxãhộiđồngbộ;pháthuydânchủở
nôngthônđiđôivớixâydựngnếpsốngvănhóa,nângcaotrìnhđộdântrí,bảo đảmanninh,trậttự,antoànxãhội.
Balà,vềgiảiquyếtlaođộng,việclàmởnôngthôn:Chútrọngdạynghề,giảiquyếtviệclàmchonôngdân.
Chuyểndịchcơcấulaođộngởnôngthôntheohướnggiảmnhanhtỷtrọnglaođộnglàmnôngnghiệp,tăngtỷtrọnglao
độnglàmcôngnghiệpvàdịchvụ.Tạođiềukiệnđểlaođộngnôngthôncóviệclàmtrongvàngoàikhuvựcnôngthôn,kể
cảđilaođộngnướcngoài;đầutưmạnhhơnchocácchươngtrìnhxóađói,giảmnghèo.
Pháttriểnnhanhhơncôngnghiệp,xâydựngvàdịchvụ
Mộtlà,đốivớicôngnghiệpvàxâydựng:Khuyếnkhíchpháttriểncôngnghiệpcôngnghệcao,côngnghiệpchế
tác,côngnghiệpphầnmềmvàcôngnghiệpbổtrợcólợithếcạnhtranh,tạonhiềusảnphẩmxuấtkhẩuvàthuhútnhiềulao
động;pháttriểnmộtsốkhukinhtếmởvàđặckhukinhtế;nângcaohiệuquảcủacáckhucôngnghiệpvàkhuchếxuất;
Tíchcựcthuhútvốntrongvàngoàinướcđểthựchiệncácdựánquantrọng.Hạnchếxuấtkhẩutàinguyênthô.Cóchính
sáchthuhútchuyêngiagiỏiởnướcngoài;Xâydựngđồngbộkếtcấuhạtầngkỹthuậtkinhtếxãhội.Pháttriểncông
nghiệpnănglượnggắnvớicôngnghệtiếtkiệmnănglượng.Tăngnhanhnănglựcvàhiệnđạihóabưuchính viễnthông.
Hailà,đốivớidịchvụ:Tạobướcpháttriểnvượtbậccủacácngànhdịchvụ,nhấtlànhữngngànhcóchấtlượng
cao,tiềmnănglớnvàcósứccạnhtranh;mởrộngvànângcaocácngànhdịchvụtruyềnthốngnhưvậntải,thương
mại,ngânhàng,bưuchínhviễnthông,dulịch.Pháttriểnmạnhcácdịchvụphụcvụsảnxuấtnông,lâm,ngưnghiệp;phục
vụđờisốngkhuvựcnôngthôn;đổimớicơchếquảnlývàphươngthứccungứngcácdịchvụcôngcộng.
Pháttriểnkinhtếvùng
Mộtlà,cócơchếchínhsáchphùhợpđểcácvùngtrongcảnướcpháttriểnnhanhhơntrêncơsởpháthuylợithế
sosánhcủatừngvùng,đồngthờitạorasựliênkếtgiữacácvùng,khắcphụctìnhtrạngchiacắtkhépkíntheođịagiới
hànhchính.
Hailà,xâydựngbavùngkinhtếtrọngđiểmởmiềnBắc,miềnTrungvàmiềnNamđểtạođônglựcpháttriểnvà
sựlantỏađếncácvùngkhác,cóchínhsáchtrợgiúpnhiềuhơnvềnguồnlựcđểpháttriểncácvùngkhókhăn.
Pháttriểnkinhtếbiển
Xâydựngvàthựchiệnchiếnlượcpháttriểnkinhtếbiển(hệthốngcảngbiểnvàvậntảibiển,côngnghiệpđóng
tàubiển,khaithácvàchếbiếndầukhí,khaithácvàchếbiếnhảisản,pháttriểndulịch, ).Sớmđưanướctatrởthành
trọnghàngđầucủaquátrìnhcôngnghiệphóa.Ởnướcta,trongnhữngnămqua,vấnđềcôngnghiệphóa,hiệnđạihóa
nôngnghiệpvànôngthônđượcđặtởvịtríquantrọng.Trongnhữngnămtới,địnhhướngpháttriểnchoquátrìnhnàylà:
Chuyểndịchmạnhcơcấunôngnghiệpvàkinhtếnôngthôntheohướngtạoragiátrịgiatăngngàycàngcao,gắnvớicông
nghiệpchếbiếnvàthịtrường;đẩynhanhtiếnbộkhoahọckỹthuậtvàcôngnghệsinhhọcvàosảnxuất,nângcaonăng
suất,chấtlượngvàsứccạnhtranhcủanôngsảnhànghóa,phùhợpđặcđiểmtừngvùng,từngđịaphương.
Tăngnhanhtỷtrọnggiátrịsảnphẩmvàlaođộngcácngànhcôngnghiệpvàdịchvụ,giảmdầntỷtrọngsảnphẩmvàlao
độngnôngnghiệp.
+Vềquyhoạchpháttriểnnôngthôn:
Khẩntrươngxâydựngcácquyhoạchpháttriểnnôngthôn,thựchiệnchươngtrìnhxâydựngnôngthônmới.Xâydựng
cáclàng,xã,ấp,bảncócuộcsốngnođủ,vănminh,môitrườnglànhmạnh.
Hìnhthànhcáckhudâncưđôthịvớikếtcấuhạtầngkinhtế,xãhộiđồngbộnhưthủylợi,giaothông,điệnnước,cụm
côngnghiệp,trườnghọc,trạmytế,bưuđiện,chợ…
Pháthuydânchủởnôngthônđiđôivớixâydựngnếpsốngvănhóa,nângcaotrìnhđộdântrí,bàitrừcáctệnạnxãhội,
hủtục,mêtíndịđoan,bảođảmanninh,trậttựantoànxãhội.
+Vềgiảiquyếtlaođộng,việclàmởnôngthôn:
Chútrọngdạynghề,giảiquyếtviệclàmchonôngdân,trướchếtởcácvùngsửdụngđấtnôngnghiệpđểxâydựngcáccơ
sởcôngnghiệp,dịchvụ,giaothông,cáckhuđôthịmới.Chuyểndịchcơcấulaođộngởnôngthôntheohướnggiảm
nhanhtỷtrọnglaođộnglàmnôngnghiệp,tăngtỷtrọnglaođộnglàmcôngnghiệpvàdịchvụ.Tạođiềukiệnđểlaođộng
nôngthôncóviệclàmtrongvàngoàikhuvựcnôngthôn,kểcảlaođộngnướcngoài.
Đầutưmạnhhơnchocácchươngtrìnhxóađóigiảmnghèo,nhấtlàởcácvùngsâu,vùngxa,biêngiới,hảiđảo,vùng
đồngbằngdântộcthiểusố.
Mụctiêuđềralàphấnđấuđếnnăm2010giảmtỷlệlaođộngnông,lâm,ngưnghiệpxuốngdưới50%tổngsốlaođộngxã
hộivànângcaotỷlệthờigiansửdụnglaođộngởnôngthônlênkhoảng85%.
Hailà,pháttriểnnhanhhơncôngnghiệp,xâydựngvàdịchvụ.
Tínhquyluậtcủacôngnghiệphóa,hiệnđạihóalàtỷtrọngcủanôngnghiệpgiảmcòncôngnghiệp,dịchvụthìtănglên.
Vìvậy,nướctachủtrươngpháttriểnnhanhhơncôngnghiệp,xâydựngvàdịchvụ.
Đốivớicôngnghiệpvàxâydựng:
Khuyếnkhíchpháttriểncôngnghiệpcôngnghệcao,côngnghiệpchếtác,côngnghiệpphầnmềmvàcôngnghiệpbổtrợ
cólợithếcạnhtranh,tạonhiềusảnphẩmxuấtkhẩuvàthuhútnhiềulaođộng;pháttriểnmộtsốkhukinhtếmởvàđặc
khukinhtế,nângcaohiệuquảcủacáckhucôngnghiệp,khuchếxuất.Khuyếnkhíchvàtạođiềukiệnđểcácthànhphần
khókhăn.Bổsungchínhsáchkhuyếnkhíchcácdoanhnghiệpthuộcmọithànhphầnkinhtếvàdoanhnghiệpnướcngoài
đếnđầutư,kinhdoanhtạicácvùngkhókhăn.
Bốnlà,pháttriểnkinhtếbiển.
Xâydựngvàthựchiệnchiếnlượcpháttriểnkinhtếbiểntoàndiện,cótrọngtâm,trọngđiểm.Sớmđưanướctatrởthành
quốcgiamạnhvềkinhtếbiểntrongkhuvực,gắnvớibảođảmquốcphòng–anninhvàhợptácquốctế.
Hoànchỉnhquyhoạchvàpháttriểncóhiệuquảhệthốngcảngbiểnvàvậntảibiển,khaithác,khaithácvàchếbiếndầu
khí,khaithácvàchếbiếnhảisản,pháttriểndulịchbiển,đảo.Đẩymạnhpháttriểnngànhcôngnghiệpđóngtàubiển,
đồngthờihìnhthànhmộtsốhànhlangkinhtếvenbiển.
Nămlà,dịchchuyểncơcấulaođộng,cơcấucôngnghệ.
Đểchuyểndịchcơcấulaođộngvàcơcấucôngnghệtrongquátrìnhcôngnghiệphóa,hiệnđạihóagắnliềnvớipháttriển
kinhtếtrithứccầnphải:
Pháttriểnnguồnnhânlực,đảmbảođếnnăm2010cónguồnnhânlựcvớicơcấuđồngbộvàchấtlượngcao,tỷlệlao
độngtrongkhuvựcnôngnghiệpcòndưới50%lựclượnglaođộngxãhội.
Pháttriểnkhoahọcvàcôngnghệphùhợpvớixuthếpháttriểnnhảyvọtcủacáchmạngkhoahọcvàcôngnghệ.Lựa
chọnvàđingayvàocôngnghệhiệnđạiởmộtsốngành,lĩnhvựcthenchốt.Chútrọngpháttriểncôngnghệcaođểtạođột
phávàcôngnghệsửdụngnhiềulaođộngđểgiảiquyếtviệclàm.Đẩymạnhnghiêncứuvàứngdụngthànhtựukhoahọc
vàcôngnghệ,tạobướcđộtphávềnăngsuất,chấtlượngvàhiệuquả,trongtừngngành,lĩnhvựccủanềnkinhtế.
Kếthợpchặtchẽgiữahoạtđộngkhoahọcvàcôngnghệvớigiáodụcvàđàotạođểthựcsựpháthuyvaitròquốcsách
hàngđầu,tạođộnglựcđẩynhanhcôngnghiệphóa,hiệnđạihóavàpháttriểnkinhtếtrithức.Thựchiệnchínhsáchtrọng
dụngnhântài,cácnhàkhoahọcđầungành,tổngcôngtrìnhsư,kỹsưtrưởng,kỹthuậtviênlànhnghềvàcôngnhânkỹ
thuậtcótaynghềcao.
Đổimớicơbảncơchếquảnlýkhoahọcvàcôngnghệđặcbiệtlàcơchếtàichínhphùhợpvớiđặcthùsángtạovàkhả
năngrủirocủahoạtđộngkhoahọcvàcôngnghệ.
Sáulà,bảovệ,sửdụng,hiệuquảtàinguyênquốcgia,cảithiệnmôitrườngtựnhiên.
Xuấtpháttừyêucầupháttriểnbềnvữngcủađấtnướctrongquátrìnhcôngnghiệphóa,hiệnđạihóagắnvớipháttriển
kinhtếtrithức,vấnđềbảovệ,sửdụngtàinguyênvàcảithiệnmôitrườngtựnhiênđượcxácđịnh.
Tăngcườngquảnlýtàinguyênquốcgia,nhấtlàcáctàinguyênđất,nước,khoángsảnvàrừng.Ngănchặncáchànhvi
hủyhoạivàgâyônhiễmmôitrường,khắcphụctìnhtrạngxuốngcấpmôitrườngởcáclưuvựcsong,đôthị,khucông
nghiệp,làngnghề,nơiđôngdâncưvàcónhiềuhoạtđộngkinhtế.Quantâmđầutưcholĩnhvựcmôitrường,nhấtlàcác
hoạtđộngthugom,táichếvàxửlýchấtthải,pháttriểnvàứngdụngcôngnghệsạchhoặccôngnghệítgâyônhiêmmôi
Trongnềnkinhtếthịtrường,mộtmặtvănhoádựavàotiêuchuẩncáiđúng,cáitốt,cáiđẹp,đểhướngdẫnvàthúcđẩy
ngườilaođộngkhôngngừngpháthuysángkiến,cảitiếnkỹthuật,nângcaotaynghề,sảnxuấtrahànghoávớisốlượng
vàchấtlượngcaođápứngyêucầuxãhội.Mặtkhác,vănhoásửdụngsứcmạnhcủacácgiátrịtruyềnthốngđểhạnchếxu
hướngsùngbáilợiíchvậtchấtdẫntớisuythoáixãhội.
Trongvấnđềbảovệmôitrườngvìsựpháttriểnbềnvững,vănhoágiúphạnchếlốisốngchạytheohammuốnquámức
của"xãhộitiêuthụ"dẫnđếnchỗlàmcạnkiệttàinguyên,ônhiễmmôitrườngsinhthái.
Vănhoálàmộtmụctiêucủapháttriển
MụctiêuxâydựngmộtnướcViệtNamdângiàu,nướcmạnh,xãhộicôngbằngdânchủ,vănminhchínhlàmụctiêucủa
vănhoá
Chiếnlượcpháttriểnkinhtếxãhội19912000xácđịnh:Mụctiêuvàđộnglựcchínhcủasựpháttriểnlàvìconngười,
doconngười.Đồngthờinêurõyêucầu"tăngtrưởngkinhtếphảigắnliềnvớitiếnbộvàcôngbằngxãhội,pháttriểnvăn
hoá,bảovệmôitrường".
Thựctếnhiềunướcchothấymốiquanhệgiữavănhoávàpháttriểnlàvấnđềbứcxúc.Saukhithoátkhỏiáchthốngtrị
củachủnghĩathựcdân,cácnướcđộclậpđangtìmtớiconđườngdẫntớiấmnohạnhphúc,thìviệcgiảiquyếtđúngđắn
mốiquanhệgiữavănhoávàpháttriểnkinhtếxãhộicàngcóýnghĩaquantrọngđốivớimỗiquốcgia.
Tuynhiên,trongnhậnthứcvàhànhđộng,mụctiêukinhtếvẫnthườnglấnátmụctiêuvănhóavàthườngđượcđặtvàovị
tríưutiêntrongcáckếhoạch,chínhsáchpháttriểncủanhiềuquốcgia,nhấtlàcácnướcnghèođangpháttriểntheocon
đườngcôngnghiệphoá.
Đểlàmchovănhoátrởthànhđộnglựcvàmụctiêucủasựpháttriểnchúngtachủtrươngpháttriểnvănhoágắnkếtchặt
chẽvàđồngbộhơnvớipháttriểnkinhtếxãhội.Cụthểlà:
Khixácđịnhmụctiêugiảipháppháttriểnvănhoáphảicăncứvàhướngtớimụctiêugiảipháppháttriểnkinhtếxãhội,
làmchopháttriểnvănhoátrởthànhđộnglựcthúcđẩypháttriểnkinhtếxãhội
Khixácđịnhmụctiêupháttriểnkinhtếxãhộiphảiđồngthờixácđịnhmụctiêuvănhóa,hướngtớixãhộicôngbằng,dân
chủvănminh.
Vănhoácóvaitròđặcbiệtquantrọngtrongviệcbồidưỡng,pháthuynhântốconngườivàxâydựngxãhộimới.
Việcpháttriểnkinhtếxãhộicầnđếnnhiềunguồnlựckhácnhaunhưtàinguyên,vốnv v Nhữngnguồnlựcnàyđều
cóhạnvàcóthểbịkhaitháccạnkiệt.Chỉcótrithứcconngườimớilànguồnlựcvôhạn,cókhảnăngtáisinhvàtựsinh
khôngbaogiờcạnkiệt.Cácnguồnlựckhácsẽkhôngđượcsửdụngcóhiệuquảnếukhôngcónhữngconngườiđủtrítuệ
vànănglựckhaithácchúng.
Năm1990,chươngtrìnhpháttriểncủaliênhợpquốc(UNDP)đưaranhữngtiêuchímớiđểđánhgiámứcđộpháttriển
Balà,nềnvănhoáViệtNamlànềnvănhoáthốngnhấtmàđadạngtrongcộngđồngcácdântộcViệtNam.
NétđặctrưngnổibậtcủavănhoáViệtNamlàsựthốngnhấtmàđadạng,làsựhoàquyệnbìnhđẳng,sựpháttriểnđộclập
củavănhoácácdântộcanhemcùngsốngtrênlãnhthổViệtNam.Mỗithànhphầndântộccótruyềnthốngvàbảnsắccủa
mình,cảcộngđồngdântộcViệtNamcónềnvănhoáchungnhất.Sựthốngnhấtbaohàmcảtínhđadạng,đadạngtrong
sựthốngnhấtkhôngcósựđồnghoáhoặcthôntính,kỳthịbảnsắcvănhoácủacácdântộc.
54dântộctrênđấtnướcViệtNamđềucónhữnggiátrịvàbảnsắcvănhoáriêng.Cácgiátrịvàbảnsắcvănhoáđóbổ
sungchonhau,làmphongphúnềnvănhoáViệtNamvàcủngcốsựthốngnhấtdântộc.
Bốnlà,xâydựngvàpháttriểnvănhoálàsựnghiệpchungcủatoàndândoĐảnglãnhđạo,trongđóđộingũtríthứcgiữ
vaitròquantrọng.
MọingườiViệtNamphấnđấuvìmụctiêudângiàu,nướcmạnh,xãhộicôngbằngdânchủ,vănminhđềuthamgiasự
nghiệpxâydựngvàpháttriểnnềnvănhoácủađấtnước,trongđóđộingũtrithứcgiữvaitròquantrọngtrongsựnghiệp
này.SựnghiệpxâydựngvàpháttriểnvănhoádoĐảngtalãnhđạovàNhànướcquảnlý.
Đểxâydựngđộingũtríthức,Đảngtakhẳngđịnh:giáodụcvàđàotạo,cùngvớikhoahọcvàcôngnghệđượccoilà
quốcsáchhàngđầu.
Nhưvậy,vănhoáhiểutheonghĩarộngthìbaohàmcảgiáodụcvàđàotạo,khoahọcvàcôngnghệ.Pháttriểnnhậnthức
nàyđãđượcnêuratừĐạihộiVIcủaĐảng,đếnHộinghịTrungương2,khoáVIII(12/1996)khẳngđịnh:
+Cùngvớigiáodụcvàđàotạo,khoahọcvàcôngnghệlàquốcsáchhàngđầu,làđộnglựcpháttriểnkinhtếxãhội,là
điềukiệncầnthiếtđểgiữvữngđộclậpdântộcvàxâydựngthànhcôngchủnghĩaxãhội.
+Khoahọcvàcôngnghệlànộidungthenchốttrongmọihoạtđộngcủatấtcảcácngành,cáccấp,lànhântốchủyếuthúc
đẩytăngtrưởngkinhtếvàcủngcốquốcphònganninh.
Thựchiệnquốcsáchnàychúngtachủtrương:
+Nângcaochấtlượnggiáodụctoàndiện.
+Chuyểndầnmôhìnhgiáodụchiệnnaysangmôhìnhgiáodụcmởmôhìnhxãhộihọctậpvớihệthốnghọctậpsuốt
đời,đàotạoliêntục,liênthônggiữacácbậchọc,ngànhhọc.
+Đổimớimạnhmẽgiáodụcmầmnonvàgiáodụcphổthông.
+Pháttriểnmạnhhệthốnggiáodụcnghềnghiệp,tăngnhanhquymôđàotạocaođẳngnghề,trungcấpnghềchocáckhu
côngnghiệp,cácvùngkinhtếtrọngđiểmvàchoviệcxuấtkhẩulaođộng.
+Đổimớihệthốnggiáodụcđạihọcvàsauđạihọc,gắnđàotạovớisửdụng,trựctiếpphụcvụchuyểnđổicơcấulao
động,pháttriểnnhanhnguồnnhânlựcchấtlượngcao.
+Bảođảmđủsốlượng,nângcaochấtlượngđộingũgiáoviênởtấtcảcáccấphọc,bậchọc.
+Khuyếnkhíchmọithànhphầnxãhộipháttriểnkinhtếtheocơchếthịtrường.Thựchiệnchínhsáchđiềuhoàlợiích
giữachủvàthợ.
Giaiđoạn19551975:
Cácvấnđềxãhộiđượcgiảiquyếttrongmôhìnhchủnghĩaxãhộikiểucũ,tronghoàncảnhchiếntranh.Chếđộphânphối
vềthựcchấtlàtheochủnghĩabìnhquân.Nhànướcvàtậpthểđápứngcácnhucầuxãhộithiếtyếubằngchếđộbaocấp
trànlandựavàoviệntrợ.
Giaiđoạn19751985:
Cácvấnđềxãhộiđượcgiảiquyếttheocơchếkếhoạchhoátậptrung,quanliêubaocấp,tronghoàncảnhđấtnướclâm
vàotìnhtrạngkhủnghoảngkinhtếxãhộinghiêmtrọng,nguồnviệntrợgiảmdần,bịbaovây,côlập,cấmvận.
b.Đánhgiáviệcthựchiệnđườnglối
Chínhsáchxãhộitronggiaiđoạnnàytuycónhiềuđiểmhạnchếnhưngđãbảođảmđượcsựổnđịnhcủaxãhội,đồngthời
cònđạtđượcthànhtựupháttriểnđángtựhàotrênmộtsốlĩnhvựcnhưvănhoá,giáodục,ytế,lốisống,đạođức,kỷ
cươngvàansinhxãhội,hoànthànhnghĩavụcủahậuphươnglớnđốivớitiềntuyếnlớn.
NhữngthànhtựuđónóilênbảnchấttốtđẹpcủachếđộmớivàsựlãnhđạođúngđắncủaĐảngtronggiảiquyếtcácvấnđề
xãhộitrongđiềukiệnchiếntranhkéodài,kinhtếchậmpháttriển.
Hạnchếvànguyênnhân
+Trongxãhộiđãhìnhthànhtâmlýthụđộng,ỷlạivàoNhànướcvàtậpthểtrongcáchgiảiquyếtcácvấnđềxãhội.
+Chếđộphânphốitrênthựctếlàbìnhquâncaobằngkhôngkhuyếnkhíchnhữngđơnvịcánhânlàmtốt,làmgiỏi
+Đãhìnhthànhmộtxãhộiđóng,ổnđịnhnhưngkémnăngđộng,chậmpháttriểnvềnhiềumặt.
Nguyênnhâncơbảncủacáchạnchếtrênlàchúngtađặtchưađúngtầmchínhsáchxãhộitrongquanhệvớichínhsách
kinhtế,chínhtrị,đồngthờilạiápdụngvàduytrìquálâucơchếquảnlýkinhtếkếhoạchhoátậptrungquanliêubaocấp.
2.Trongthờikỳđổimới
a.Quátrìnhđổimớinhậnthứcvềgiảiquyếtcácvấnđềxãhội
ĐạihộiđạibiểutoànquốclầnthứVIcủaĐảng(12/1986)lầnđầutiênnêulênkháiniệm"Chínhsáchxãhội".Đâylàsự
đổimớitưduyvềgiảiquyếtcácvấnđềxãhộiđượcđặttrongtổngthểđườnglốipháttriểncủađấtnước,đặcbiệtlàgiải
quyếtmốiquanhệgiữachínhsáchkinhtếvớichínhsáchxãhội.
Đạihộichorằngtrìnhđộpháttriểnkinhtếlàđiềukiệnvậtchấtđểthựchiệnchínhsáchxãhội,nhưngnhữngmụctiêuxã
hộilạilàmụcđíchcủacáchoạtđộngkinhtế.
Mụctiêucủachínhsáchxãhộithốngnhấtvớimụctiêupháttriểnkinhtếởchỗđềunhằmpháthuysứcmạnhcủanhântố
conngười.Pháttriểnkinhtếlàcơsởvàtiềnđềđểthựchiệncácchínhsáchxãhội,đồngthờithựchiệntốtcácchínhsách
Nămlà,thựchiệntốtcácchínhsáchdânsốvàkếhoạchhoágiađình.
Sáulà,chútrọngcácchínhsáchưuđãixãhội.
Bảylà,đổimớicơchếquảnlývàphươngthứccungứngcácdịchvụcôngcộng.
d)Đánhgiásựthựchiệnđườnglối
Sau20nămđổimớichínhsáchxãhội,nhậnthứcvềvấnđềpháttriểnxãhộicủaĐảngvànhândântađãcónhữngthay
đổiquantrọng:
Từtâmlýthụđộng,ỷlạivàoNhànướcvàtậpthể,trôngchờviệntrợđãchuyểnsangtínhnăngđộng,chủđộngvàtính
tíchcựcxãhộicủatấtcảcáctầnglớpdâncư.
Từchỗđềcaoquámứclợiíchcủatậpthểmộtcáchchungchung,trừutượng;thihànhchếđộphânphốitheolaođộng
trêndanhnghĩanhưngthựctếlàbìnhquâncàobằngđãtừngbướcchuyểnsangthựchiệnphânphốichủyếutheokếtquả
laođộngvàhiệuquảkinhtế,đồngthờiphânphốitheomứcđónggópcácnguồnlựckhácvàosảnxuấtkinhdoanhvà
thôngquaphúclợixãhội.Nhờvậy,côngbằngxãhộiđượcthểhiệnngàymộtrõhơn.
Từchỗkhôngđặtđúngtầmquantrọngcủachínhsáchxãhộitrongmốiquanhệtươngtácvớichínhsáchkinhtếđãđi
đếnthốngnhấtchínhsáchkinhtếvớichínhsáchxãhội.
TừchỗNhànướcbaocấptoànbộtrongviệcgiảiquyếtviệclàmđãdầndầnchuyểntrọngtâmsangthiếtlậpcơchế,
chínhsáchđểcácthànhphầnkinhtếvàngườilaođộngđềuthamgiatạoviệclàm.
Từchỗkhôngchấpnhậncósựphânhoágiàunghèođãđiđếnkhuyếnkhíchmọingườilàmgiàuhợpphápđiđôivới
tíchcựcxoáđóigiảmnghèo,coiviệccómộtbộphậndâncưgiàutrướclàcầnthiếtchosựpháttriển.
Từchỗmuốnnhanhchóngxâydựngmộtcơcấuxãhội"thuầnnhất"chỉcòncógiaicấpcôngnhân,giaicấpnôngdân
tậpthểvàtầnglớptríthứcđãđiđếnquanniệmcầnthiếtxâydựngmộtcộngđồngxãhộiđadạng,trongđócácgiaicấp,
cáctầnglớpdâncưđềucónghĩavụ,quyềnlợichínhđáng,đoànkếtchặtchẽ,gópphầnxâydựngnướcViệtNamgiàu
mạnh.
Quahơn20nămđổimới,lĩnhvựcpháttriểnxãhộiđãđạtnhiềuthànhtựu.Mộtxãhộimởđangdầndầnhìnhthànhvới
nhữngconngười,dámnghĩdámchịutráchnhiệm,khôngchấpnhậnđóinghèo,lạchậu,biếtlàmgiàu,biếtcạnhtranhvà
hànhđộngvìcộngđồng,vìTổquốc.Cáchthứcquảnlýxãhộidânchủ,cởimởhơn,đềcaophápluậthơn.
Bêncạnhgiaicấpcôngnhân,giaicấpnôngdânvàđộingũtríthức,đãxuấthiệnngàycàngđôngđảocácdoanhnhân,tiểu
chủ,chủtrangtrạivàcácnhómxãhộikhácphấnđấuvìsựnghiệp"dângiàu,nướcmạnh".
Đãcoipháttriểngiáodụcvàđàotạocùngvớikhoahọcvàcôngnghệlàquốcsáchhàngđầuđểpháttriểnxãhội,tăng
trưởngkinhtếnhanhvàbềnvững.
sangđấutranhvàhợptáctrongcùngtồntạihoàbình;lợidụngsựpháttriểncủacáchmạngkhoahọc–kỹthuậtvàxuthế
toàncầuhoánềnkinhtếthếgiớiđểtranhthủvịtrícólợinhấttrongphâncônglaođộngquốctế;kiênquyếtmởrộngquan
hệhợptácquốctế,rasứcđadạnghóaquanhệđốingoại.
Nghịquyếtsố13củaBộchínhtrịđánhdấusựđổimớitưduyquanhệquốctếvàchuyểnhướngtoànbộchiếnlượcđối
ngoạicủaĐảngta.Sựchuyểnhướngnàyđãđặtnềnmónghìnhthànhđườnglốiđốingoạiđộclậptựchủ,mởrộng,đa
dạnghoá,đaphươnghoáquanhệquốctế.Trênlĩnhvựckinhtếđốingoại,từnăm1989,Đảngchủtrươngxoábỏtình
trạngđộcquyềntrongsảnxuấtvàkinhdoanhxuấtnhậpkhẩu.SovớichủtrươngcủaĐạihộiV“Nhànướcđộcquyền
ngoạithươngvàTrungươngthốngnhấtquảnlýcôngtácngoạithương”,thìđâylàbướcđổimớiđầutiêntrênlĩnhvực
kinhtếđốingoạicủaViệtNam.
+ĐạihộiVIIcủaĐảng(6/1991)đềrachủtrương“hợptácbìnhđẳngvàcùngcólợivớitấtcảcácnước,khôngphânbiệt
chếđộchínhtrị–xãhôikhácnhau,trêncơsởcácnguyêntắccùngtồntạihoàbình”,vớiphươngchâm“ViệtNammuốn
làmbạnvớitấtcảcácnướctrongcộngđồngthếgiới,phấnđấuvìhoàbình,độclậpvàpháttriển”.
ĐạihộiVIIđãđổimớichínhsáchđốingoạivớicácđốitáccụthể.VớiLàovàCampuchia,thựchiệnđổimớiphương
thứchợptác,chútrọnghiệuquảtrêntinhthầnbìnhđẳng.VớiTrungQuốc,Đảngchủtrươngthúcđẩybìnhthườnghoá
quanhệ,từngbướcmởrộnghợptácViệt–Trung.Trongquanhệvớikhuvực,chủtrươngpháttriểnquanhệhữunghịvới
cácnướcĐôngNamÁvàchâuÁTháiBìnhDương,phấnđấuchomộtĐôngNamÁhoàbình,hữunghịvàhợptác.Đối
vớiHoaKỳ,ĐaịhộinhấnmạnhyêucầuthúcđẩyquátrìnhbìnhthườnghoáquanhệViệtNam–HoaKỳ.
CươnglĩnhxâydựngđấtnướctrongthờikỳquáđộlênchủnghĩaxãhộiđượcĐạihộilầnthứVIIcủaĐảngthôngqua,đã
xácđịnhquanhệhữunghịvàhợptácvớinhândântấtcảcácnướctrênthếgiớilàmộttrongnhữngđặctrưngcơbảncủa
xãhộixãhộichủnghĩamànhândântaxâydựng.
+CácHộinghịTrungương(khoáVII)tiếptụccụthểhoáquanđiểmcủaĐạihộiVIIvềlĩnhvựcđốingoại.Trongđó,Hội
nghịlầnthứbaBanChấphànhTrungươngkhoáVII(tháng61992)nhấnmạnhyêucầuđadạnghoá,đaphươnghoá
quanhệquốctê.Mởrộngcửađểtiếpthuvốn,côngnghệ,kinhnghiệmquảnlýcủanướcngoài,tiếpcậnthịtrườngthế
giới,trêncơsởbảođảmanninhquốcgia,bảovệtàinguyên,môitrường,hạnchếđếnmứctốithiểunhữngmặttiêucực
phátsinhtrongquátrìnhmởcửa.
+HộinghịgiữanhiệmkỳkhoáVII(1/1994)chủtrươngtriểnkhaimạnhmẽvàđồngbộđườnglốiđốingoạiđộclậptự
chủ,mởrộng,đadạnghoávàđaphươnghoáquanhệđốingoại,trêncơsởtưtưởngchỉđạolà:giữvữngnguyêntắcđộc
lập,thốngnhấtvàchủnghĩaxãhộiđồngthờiphảirấtsángtạo,năngđộng,linhhoạtphùhợpvớivịtrí,điềukiệnvàhoàn
cảnhcụthểcủaViệtNamcũngnhưdiễnbiếncủatìnhhìnhthếgiớivàkhuvực,phùhợpvớiđặcđiểmtừngđốitượng.
NhưvậyquanđiểmchủtrươngđốingoạirộngmởđượcđềratừĐạihộilầnthứVI,sauđóđượccácnghịquyếttrung
độngquyếtđịnhđườnglối,chínhsáchhộinhậpkinhtếquốctế,khôngthểrơivàothếbịđộng;phântíchlựachọnphương
thứchộinhậpđúng,dựbáođượcnhữngtìnhhuốngthuậnlợivàkhókhănkhihộinhậpkinhtếquốctế.Tíchcựchộinhập
kinhtếquốctếlàkhẩntrươngchuẩnbị,điềuchỉnh,đổimớibêntrong,từphươngthứclãnhđạo,quảnlýđếnhoạtđộng
thựctiên;từTrungươngđếnđịaphương,doanhnghiệp;khẩntrươngxâydựnglộtrình,kếhoạch,hoànchỉnhhệthống
phápluật;nângcaonănglựccạnhtranhcủadoanhnghiệpvànềnkinhtế;tíchcực,nhưngphảithậntrọng,vữngchắc.Chủ
độngvàtíchcựchộinhậpkinhtếquốctếphảilàýchí,quyếttâmcủaĐảng,Nhànước,toàndân,củamọidoanhnghiệp
thuộccácthànhphầnkinhtếvàtoànxãhội.Nhưvậy,đườnglốiđốingoạiđộclậptựchủ,rộngmở,đadạnghoá,đa
phươnghoáquanhệquốctếđượcxáclậptrongmườinămđầucủathờikỳđổimới(19861996),đếnĐạihộiX(năm
2006)đượcbổsung,pháttriểntheophươngchâmchủđộng,tíchcựchộinhậpkinhtếquốctế,hìnhthànhđườnglốiđối
ngoạiđộclậptựchủ,hoàbình,hợptácvàpháttriển;chínhsáchđốingoạirộngmở,đaphươnghoá,đadanghoácácquan
hệquốctế
Nộidungđườnglốiđốingoại,hộinhậpkinhtếquốctế
a.Mụctiêu,nhiệmvụvàtưtưởngchỉđạo
Cơhộivàtháchthức.
Vềcơhội:Xuthếhoàbình,hợptácpháttriểnvàxuthếtoàncầuhoákinhtếtạothuậnlợichonướctamởrộngquanhệ
đốingoại,hợptácpháttriểnkinhtế.Mặtkhác,thắnglợicủasựnghiệpđổimớiđãnângcaothêvàlựccủanướctatrên
trườngquốctế,tạotiềnđềmớichoquanhệđốingoại,hộinhậpkinhtếquốctế.