"Phân tích vấn đề đạo đức của Doanh nghiệp trong hoạt động liên quan đến hình
ảnh Quốc gia”
I. Khái niệm chung
1. Đạo đức kinh doanh là gì?
Nghiên cứu về đạo đức là một truyền thống lâu đời trong xã hội loài người,
bắt nguồn từ những niềm tin về tôn giáo, văn hóa và tư tưởng triết học. Đạo đức liên
quan tới những cam kết về luân lý, trách nhiệm và công bằng xã hội
Đạo đức kinh doanh là tất cả những quy tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực đạo đức hoặc luật lệ
để cung cấp chỉ dẫn về hành vi ứng xử chuẩn mực và sự trung thực (của một tổ chức)
trong những trường hợp nhất định.
2. Thực trạng đạo đức kinh doanh ở VN
Đạo đức kinh doanh là một vấn đề mới ở Việt Nam. Các vấn đề như đạo đức kinh doanh,
văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp… mới chỉ nổi lên kể từ khi Việt Nam thực
hiện chính sách Đổi mới và tham gia vào quá trình quốc tế hóa và tòan cầu hóa vào năm
1991
Tuy nhiên, kể từ khi Việt Nam tham gia quốc tế hóa, có nhiều phạm trù mới được xuất
hiện như: quyền sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm, đình công, thị trường chứng khoán…
và vì thế khái niệm đạo đức kinh doanh trở nên phổ biến hơn trong xã hội
Nhận thức của người Việt Nam về đạo đức kinh doanh
mặc dù thường được nghe về đạo đức kinh doanh nhưng cách hiểu của người dân, của
các doanh nghiệp về vấn đề này còn khá mơ hồ.
Thực trạng đó đã được thể hiện khá rõ qua kết quả của cuộc điều tra. 40/60 số người
được hỏi thường xuyên nghe nhắc đến những vấn đề liên quan đến đạo đức kinh doanh,
20/60 đôi khi nghe nhắc đến vấn đề này. Lưu ý là cuộc điều tra này được tiến hành ở Hà
Nội, thủ đô và là thành phố lớn thứ hai của Việt Nam, nên con số này chưa phải là cao.
Nhưng khi được hỏi về quan niệm, thế nào là đạo đức kinh doanh, 55/60 số người được
hỏi cho “Đạo đức kinh doanh là tuân thủ đúng pháp luật”, chỉ có 5/60 người được hỏi cho
“Đạo đức kinh doanh là bảo vệ quyền lợi cho khách hàng” và không ai cho đạo đức kinh
doanh phải bao gồm cả hai khái niệm trên! Chính sự hiểu biết mơ hồ này về đao đức kinh
1
doanh đã dẫn đến những thiếu hụt trong thực thi của doanh nghiệp

khách quốc tế đến tham dự hội thảo, sự kiện… kết hợp tham quan du lịch với những dịch
vụ như: vận chuyển, lưu trú, tổ chức hội nghị, hội thảo, xây dựng các chương trình tham
quan, team building…)
Vì thế, đòi hỏi các công ty du lịch phải cung cấp các dịch vụ một cách đầy đủ và chuyên
nghiệp nhất; qua đó thể hiện được giá trị thương hiệu của công ty. Biết được điều đó,
BenThanh Tourist luôn quan tâm và đầu tư nhằm tạo ra các dịch vụ khép kín như: đào
tạo lực lượng hướng dẫn viên chuyên nghiệp biết nhiều ngôn ngữ để phục vụ đa dạng
các thị trường, đầu tư đội xe và tài xế để nâng cao chất lượng dịch vụ nhằm mang đến
cho du khách sự hài lòng nhất, đặc biệt là đào tạo đội ngũ nhân sự có chuyên môn cao về
du lịch MICE nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách tốt nhất.
Trong năm 2012, BenThanh Tourist đã phục vụ cho nhiều đoàn khách MICE quốc tế lớn
như: Đoàn khách của Công ty Intel, 2 đoàn khách Hàn Quốc là các giáo sư, giảng viên
thuộc Bộ Giáo dục Thống nhất Hàn Quốc và các sinh viên ưu tú của Hàn Quốc qua Việt
Nam tham quan và làm việc với các trường đại học tại Việt Nam, đoàn khách Công ty
ICBC là đại diện các ngân hàng của Trung Quốc ở khắp nơi trên thế giới, tổ chức sự
kiện cho Công ty Diageo và du thuyền quốc tế Voyager tại 3 miền Bắc - Trung - Nam…
Ngoài ra, nhiều đoàn khách du lịch MICE của BenThanh Tourist kết hợp tham quan
nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng tại TPHCM và các vùng miền trong cả nước như: Bảo
tàng Chứng tích Chiến tranh, Dinh Thống Nhất, địa đạo Củ Chi, Con đường di sản miền
Trung, Hồ Hoàn Kiếm, Chùa Một Cột, vịnh Hạ Long, đến Bến Tre và đi thuyền trên sông
Mê Kông…
-BENTHANH Tourist đã dành được 1 số giải thưởng do các hãng nước ngoài trao tặng
“The Friend of Thailand Award 2010” do Tổng cục Thái Lan trao tặng, “Best
Supporting Viet Nam Outbound Travel Agent 2009” do Resort World Genting Malaysia
trao tặng…, và nhiều giải thưởng khác ở trong nước.
3
Từ đó BenThanh Tourist đã mang hình ảnh đẹp của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.
2. Ảnh hưởng tiêu cực
VD1: Tập đoàn Kinh tế Vinashin
Tập đoàn Kinh tế Vinashin (tên giao dịch tiếng Anh: Vinashin Business Group, viết

hơn sau khi các báo cáo cho thấy Vinashin không thể trả nợ đúng hạn. Hôm qua, tờ
Financial Times đưa tin trích dẫn nguồn tin giấu tên cho hay, Tập đoàn công nghiệp
tàu thủy Việt Nam (Vinashin) đã không thể trả khoản nợ 60 triệu USD cho các chủ
nợ nước ngoài đúng hạn
Các chủ nợ chính gồm có Credit Suisse, DEPFA, quỹ đầu tư mạo hiểm Elliott
Advisors và Maybank. Dẫu cho họ phấn khởi khi Vinashin trả lãi của khoản vay vào
tháng Sáu năm 2010 nhưng niềm vui này không kéo dài lâu khi tập đoàn này xù
khoản nợ trả góp 6 tháng sau đó. Đồng thời Moody’s và S&P hạ xếp hạng tín dụng
Việt Nam trùng với thời điểm đình chỉ xếp hạng Vinashin. Khoản vay đã chính thức
vỡ nợ.
Sau đó Vinashin đồng ý tiến hành tái cơ cấu dưới sự giám sát của một ủy ban của
các chủ nợ do Elliott và DEPFA làm đồng chủ tịch. Nhưng sau 9 tháng thương
lượng quanh co, Vinashin đưa ra lời đề nghị khiến các chủ nợ “té ngửa”: Vinashin
sẽ trả 35 cents trên mỗi đô la đi vay, hoặc (có lẽ trò cười vẫn còn nhạt) trái phiếu lãi
suất 0% kỳ hạn 13 năm có giá trị tương đương 35 cents kia. Là một nhà đầu tư, bạn
được quyền chọn ăn mứt hôm nay hay ngày mai nhưng có điều là có quá ít mứt để
phết.
Nếu Việt Nam còn hy vọng tiếp cận các thị trường tài chính nước ngoài thì nó phải
cố gắng tránh tạo ra tiền lệ ô nhục.
5
Elliott rời khỏi ủy ban giám sát sau khi nhận được đề nghị trên và khởi kiện
Vinashin ra tòa án Anh dựa trên cơ sở rằng khoản vay được soạn thảo dưới luật
Anh.
Elliott có thể dễ dàng thắng kiện tại tòa án Anh nhưng còn lâu mới có thể thi hành
được phán quyết của tòa án nước ngoài tại nơi họ đầu tư tài sản.
Sự phức tạp của vụ Vinashin này ở chỗ định chế vỡ nợ thực sự ở đây là một quốc
gia chứ không đơn thuần là một tập đoàn. Nếu Việt Nam còn hy vọng tiếp cận thị
trường tài chính nước ngoài trong tương lai thì phải cố tránh tạo ra tiền lệ ô nhục có
thể ngăn nó tham gia sân chơi này.
Báo Wall Street Journal dẫn nguồn tin thân cận cho biết, Elliott đã chấm dứt vụ

của tập đoàn này lên tới gần 5.000 tỷ đồng, tăng hơn 3.300 tỷ đồng so với báo cáo
kiểm toán.
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra Vinashin còn khoảng 8.500 tỷ đồng lỗ
tiềm tàng, bao gồm gần 2.800 tỷ đồng chi phí sản xuất kinh doanh dở dang của các
hợp đồng đóng tàu đã bị hủy; chênh lệch từ các khoản phải thu nội bộ nhưng không
xác định được đối tượng phải thu gần 4.700 tỷ đồng và hơn 1.000 tỷ đồng bị phạt,
trả lãi tiền đặt cọc cho các chủ tàu do Vinashin vi phạm hợp đồng.
Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh cho biết: “Kết thúc giai đoạn cuối
năm 2009 thì nợ của Tập đoàn Vinashin là 86.000 tỷ chứ không phải là thất thoát”
Có những lỗ hổng lớn trong quản lý để các nhóm lợi ích thao túng trong hoạt động
kinh tế, tài chính, ngân hàng với những vụ vi phạm pháp luật nghiêm trọng kéo dài
như vụ Vinashin, Vinaline, tình trạng nợ xấu ở mức báo động ”.
7
Theo Thủ tướng, tình trạng nghiêm trọng của VINASHIN chủ yếu do sự yếu kém
trong quản lý, thiếu tinh thần trách nhiệm, cố ý làm trái, báo cáo không trung thực
của lãnh đạo Tập đoàn
Làm ăn thua lỗ, gặp phải nhiều khó khăn, nhưng lãnh đạo Vinashin lại thể hiện
gian dối, không báo cáo trung thực lên Chính phủ để có biện pháp giải quyết kịp
thời. Năm 2009 thua lỗ nhưng vẫn báo cáo tổng kết sản xuất kinh doanh hoàn thành
kế hoạch năm và đạt lợi nhuận 1.000 tỷ đồng.
Nguyên nhân thất bại
-Sự bao che, chủ quan từ cấp trên
-Sai lầm của các cán bộ quản lý
Hội đồng quản trị và ban giám đốc gây ra nhiều sai phạm trong quản lý, điều hành
sai lầm trong chiến lược điều hành. Vinashin đầu tư dàng trải, đầu tư vào rất vào
các dự án ngoài ngành (như điện, thép, tài chính ) mà tập đoàn không có kinh
nghiệm, dẫn tới nhiều dự án hiệu quả thấp, hoặc chưa hoàn thành vì thiếu vốn, gây
đình trệ và lãng phí rất lớn vốn.
Chất lượng những tàu đóng mới dán mác Vinashin đã ở mức báo động. Vậy như,
qua khảo sát sơ bộ cho thấy: Vinashin tập trung quá nhiều vào lĩnh vực đóng mới,

đối tài chính, hầu hết các dự án đầu tư đều triển khai dở dang.
Được biết, nguồn vốn 750 triệu USD trái phiếu quốc tế được dùng đầu tư tới 219 dự
án nên số dự án dở dang nhiều, có đến 75% số dự án chưa phát huy tác dụng. Từ
khoảng năm 2003, Vinashin đã bắt đầu đến các tỉnh, thành vùng ĐBSCL ồ ạt xin
đăng ký đầu tư nhiều dự án lớn. Nhưng qua hơn năm năm, đất quy hoạch cho một
9
số dự án của tập đoàn này vẫn để hoang.
Gian dối thiếu trung thực
Làm ăn thua lỗ, gặp phải nhiều khó khăn, nhưng lãnh đạo Vinashin lại thể hiện
gian dối, không báo cáo trung thực lên Chính phủ để có biện pháp giải quyết kịp
thời. Năm 2009 thua lỗ nhưng vẫn báo cáo tổng kết sản xuất kinh doanh hoàn thành
kế hoạch năm và đạt lợi nhuận 1.000 tỷ đồng. Quý I năm 2010 cũng vậy, thua lỗ
nhưng vẫn báo cáo có lãi.
Trước đó, Vinashin cũng đã báo cáo sai với Chính phủ về số vốn điều lệ của mình.
Theo số liệu tổng hợp, vốn điều lệ của toàn tập đoàn đến hết năm 2007 là 23.131 tỷ
đồng, nhưng tổng số được phản ánh trên báo cáo tài chính của Tập đoàn tại thời
điểm đó chỉ là 7.022 tỷ đồng. Như vậy, vốn điều lệ của Tập đoàn trên thực tế chỉ
bằng 31%, còn thiếu so với số vốn đã đăng ký là 69% (khoảng 17.112 tỷ đồng).
Điều đó chứng tỏ sự gian dối của Vinashin là có hệ thống, có chủ ý. Con bệnh nặng
mà lại cố tình giấu bệnh để chứng tỏ mình vẫn khỏe mạnh thì tính mạng tất yếu dẫn
tới lâm nguy, vô phương cứu chữa.
Quản lý yếu kém, lỏng lẻo(chi tiết đã có ở trên)
Những chủ nợ hiện nay của Vinashin đang cảm thấy gần như là bị chiếm đoạt và
không đòi được chứ không phải là một sự vay nợ có cam kết.
Nếu như một tập đoàn mà tổng tài sản chỉ có 90 ngàn tỉ đồng trong khi công nợ tới
80 ngàn tỉ đồng thì đây là một số nợ khổng lồ. Nếu ta tính nhẩm thì nó gấp bốn lần
tổng số vốn nhà nước tung ra cho gói kích cầu hỗ trợ lãi suất 4% cho cả nền kinh tế
trong đợt suy thoái vừa qua, nó gấp khoảng từ hai tới ba lần tổng số vốn nhà nước
10
đầu tư cho cả chương trình xoá đói giảm nghèo, một chương trình mục tiêu của Việt

khi Việt Nam để một quỹ đầu tư như Elliot kiện ra toà thì đấy là một tai họa cho uy
tín
Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Vinashin nợ như chúa chổm với tổng nợ khoảng
86.000 tỷ đồng tính đến cuối năm 2010, theo các báo cáo chính thức. Trong đó
Vinashin nợ 750 triệu USD từ nguồn trái phiếu quốc tế do chính phủ phát hành và
cho vay, dĩ nhiên chính phủ có trách nhiệm trả nợ khoản này. Ngoài ra Vinashin
còn có khoản vay khác 600 triệu USD do Ngân hàng Credit Suisse bảo lãnh phát
hành trên thị trường quốc tế, phần còn lại là các món nợ ngân hàng thương mại
nước ngoài và các tổ chức tín dụng trong nước. Đối với khoản vay 600 triệu USD
Vinashin đã không thể trả nợ theo hợp đồng, đáng lẽ Vinashin đã phải trả lần thứ
nhất là 60 triệu USD đáo hạn hồi tháng 12 năm ngoái.
Ông Võ Trí Thành nhận định rằng, dù Elliott VIN kiện chỉ 9% khoản nợ tức 54-60
triệu USD nhưng khả năng thắng kiện của họ rất cao và sức lan tỏa của vụ kiện rất
lớn, nó sẽ làm cho chỉ số tín nhiệm nợ của Chính phủ Việt Nam giảm xuống, sẽ khó
đi vay trên thị trường tín dụng quốc tế hoặc sẽ phải chịu lãi suất rất cao.
khi đi vay tất nhiên phải trả nợ và việc để cho chủ nợ kiện như thế thì nó cũng đã ảnh
hưởng đến tín nhiệm và có thể ảnh hưởng chỉ số tín nhiệm quốc gia nói chung.”
, chính phủ Việt Nam đã đề xuất với cộng đồng các chủ nợ khoản vay 600 triệu USD
của Vinashin, để bảo đảm khoản nợ này được duy trì ở hình thức tái cơ cấu. Theo
đó, các chủ nợ giảm nợ và nhận ngay bằng tiền mặt 35% mệnh giá nợ, hoặc chấp
nhận hoán đổi hợp đồng khoản vay 600 triệu USD đáng lẽ đáo hạn vào cuối năm
12
2015 thành một hợp đồng vay mới có thời hạn 13 năm được chính phủ Việt Nam
bảo lãnh trả đủ nợ gốc nhưng không trả lãi. Việc một mình Elliott VIN khởi kiện
Vinashin và 21 công ty con cho thấy việc đàm phán nợ với các chủ nợ khoản vay 600
triệu USD đã không thành công. Trong khi đó không có thông tin về việc xử lý các
khoản nợ của Vinashin với các ngân hàng và tổ chức tín dụng trong nước.
Việc “quả đấm thép” của Việt Nam bị kiện lần thứ hai tại Anh quốc chắc hˆn sẽ có
những ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của khối tập đoàn kinh tế nói riêng và của cả nền
kinh tế Việt Nam nói chung trên thị trường vốn quốc tế.

cũng cho thêm melamine vào để làm cho nồng độ đạm (nitrogen) của sữa đạt tới tiêu
chuẩn . Xét nghiệm không phân biệt được đâu là đạm tự nhiên trong sữa và đâu là
nitrogen của melamine.
Melamine là chất đã được tổ chức Lương nông Thế giới và tổ chức Y tế Thế giới khuyến
cáo không được đưa vào thực phẩm.
- Sanlu (Tam Lộc), một Tập đoàn sản xuất sữa hàng đầu Trung Quốc (TQ)
- Tháng 1-2008, sữa bột thế hệ mới của Sanlu được nhận giải thưởng tiến bộ khoa
học kỹ thuật bậc II. Đến tháng sáu năm nay, Sanlu trở thành nhà cung cấp sữa duy
nhất cho các phi hành gia TQ, và cũng là đơn vị duy nhất sản xuất sữa uống cho
ngành hàng không vũ trụ nước này
Mỗi ký sữa Sanlu có 2.563mg melamine
14
Kể từ khi xìcăngđan nổ ra, Sanlu đã ngừng sản xuất và đang đứng trước nguy cơ
phá sản. Tờ Nhật Báo Trung Quốc cho hay Sanlu đã thu hồi hơn 10.000 tấn bột sữa,
hoàn tiền hơn 103 triệu USD. Ngoài ra, tập đoàn này còn phải gánh chịu mọi chi phí
y tế cho những em bé bị mắc bệnh vì uống sữa. Theo Tập San Chứng Khoán Trung
Quốc, Cơ quan Quản lý và giám sát tài sản tỉnh Hồ Bắc bắt đầu thanh lý tài sản của
Sanlu.
Các sản phẩm chứa chất melamin đã khiến 6 trẻ em thiệt mạng và hàng nghìn em
khác phải nhập viện.
Tẩy chay hàng trung quốc
• Ngày 20-9, một quan chức cao cấp của Bộ Y tế Myanmar cho biết sẽ thu giữ
và hủy các loại sữa trẻ em nhập khẩu từ Trung Quốc.
• Tháng 9/2008, Ấn Độ cũng đã ban lệnh cấm nhập khẩu sữa và các sản phẩm
làm từ sữa của Trung Quốc do scandal nhiễm chất tẩy trắng melamine. Sau
đó, nước này đã nhiều lần gia hạn lệnh cấm cho đến tận tháng 6/2013
• Cả EU và Mỹ đều đã phát động cuộc chiến chống lại hàng hóa Trung Quốc
với lý do chính là làm giả quá nhiều và chứa thành phần độc hại cho người
sử dụng.
• Năm 2011, người Mỹ cũng từng tổ chức tháng tẩy chay hàng Trung Quốc kéo