Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
MỤC LỤC
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 1
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
dùng để điều hành, quản lý các thiết bị phần cứng và các
tài nguyên phần mềm trên máy tính. Hệ điều hành đóng
vai trò trung gian trong việc giao tiếp giữa người sử
dụng và phần cứng máy tính, cung cấp một môi trường
cho phép người sử dụng phát triển và thực hiện các ứng
dụng của họ một cách dễ dàng.
Khái niệm hệ điều hành được tách thành ba thành phần: giao diện người dùng
(bao gồm giao diện đồ họa và/hoặc thông dịch dòng lệnh, còn gọi là "shell"), tiện ích
hệ thống cấp thấp, và phần lõi - trái tim của hệ điều hành.
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 4
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
Ba thành phần chính của một hệ điều hành
2. Chức năng chính yếu của hệ điều hành
a. Quản lý chia sẻ tài nguyên
Tài nguyên của hệ thống (CPU, bộ nhớ, thiết bị ngoại vi, ) vốn rất giới hạn,
nhưng trong các hệ thống đa nhiệm, nhiều người sử dụng có thể đồng thời yêu cầu
nhiều tài nguyên. Để thỏa mãn yêu cầu sử dụng chỉ với tài nguyên hữu hạn và nâng
cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, hệ điều hành cần phải có cơ chế và chiến lược thích
hợp để quản lý việc phân phối tài nguyên.
Ngoài yêu cầu dùng chung tài nguyên để tiết kiệm chi phí, người sử dụng còn cần
phải chia sẻ thông tin (tài nguyên phần mềm) lẫn nhau, khi đó hệ điều hành cần đảm
bảo việc truy xuất đến các tài nguyên này là hợp lệ, không xảy ra tranh chấp, mất đồng
nhất.
a. Giả lập một máy tính mở rộng
Hệ điều hành làm ẩn đi các chi tiết phần cứng, người sử dụng được cung cấp một
giao diện đơn giản, dễ hiểu, dễ sử dụng và không phụ thuộc vào thiết bị phần cứng cụ
thể.
Thực tế, ta có thể xem hệ điều hành như là một hệ thống bao gồm nhiều máy tính
trừu tượng xếp thành nhiều lớp chồng lên nhau, máy tính mức dưới phục vụ cho máy
tính mức trên. Lớp trên cùng là giao diện trực quan nhất để điều khiển.

chương trình khác qua đó đã giải quyết bài toán bằng cách đảo ngược lối suy nghĩ
thông thường.
2 Windows 1.0 và các nguyên lý sáng tạo
Microsoft tin rằng các máy tính các nhân sẽ trở thành xu thế chủ đạo, chúng phải
dễ dàng hơn trong sử dụng, bảo vệ cho sự tin tưởng đó chính là giao diện đồ họa người
dùng (GUI) thay cho giao diện dòng lệnh của DOS. Với quan điểm đó, Microsoft đã
bắt tay vào thực hiện phiên bản mở đầu của Windows vào năm 1983, và sản phẩm
cuối cùng được phát hành ra thị trường vào tháng 11 năm 1985.
Phiên bản đầu tiên của Windows - Windows 1.0
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 7
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
Windows ban đầu được gọi là Interface Manager, và không có gì ngoài một lớp
vỏ đồ họa đặt trên hệ điều hành DOS đang tồn tại. Trong khi DOS chỉ là một hệ điều
hành sử dụng các lệnh bằng văn bản và gắn chặt với bàn phím thì Windows 1.0 đã hỗ
trợ hoạt động kích vào thả của chuột. Tuy nhiên các cửa sổ trong giao diện hoàn toàn
cứng nhắc và không mang tính xếp chồng.
Không giống các hệ điều hành sau này, phiên bản đầu tiên của Windows
này chỉ có một vài tiện ích sơ đẳng như Windows Paint, bộ soạn thảo văn bản
Windows Write, bộ lịch biểu, notepad và một đồng hồ. Tuy nhiên thời đó
Windows 1.0 cũng có Control Panel, đây là thành phần được sử dụng để cấu
hình các tính năng khác cho môi trường, và MS-DOS Executive - kẻ tiền
nhiệm cho bộ quản lý file Windows Explorer ngày nay.
Từ MS DOS đến Windows 1.0, Microsoft đã vận dụng khá nhiều những
nguyên lý sáng tạo cho việc cải tiến và phát triển Windows. Đầu tiên phải kể đến
nguyên lý chuyển sang chiều khác.Thay vì sử dụng những câu lệnh DOS, nhờ một
lớp vỏ giao diện đồ họa cùng khả năng hổ trợ của chuột máy tính, windows 1.0 đã
mang một diện mạo mới Windows 1.0. Tuy windows 1.0 chỉ có lớp vỏ giao diện
nhưng nó là một sự sang tạo hết sức hữu ích và đã đặt nền móng cho các phiên bản
windows kế thừa sau này.
Nguyên lý thứ hai là nguyên lý đổi màu, từ giao diện đơn điệu, nhàm chán chỉ có

Các cửa sổ xếp chồng của Windows 2.0
Trong phiên bản này, Windows 2.0 đã có trong nó các ứng dụng Word và Excel
của Microsoft, các ứng dụng của Microsoft cần một giao diện đồ họa để có thể chạy
hợp thức, do đó Microsoft đã tích hợp chúng vào với Windows.
Giao diện một trò chơi, một đồng hồ và một trình soạn thảo văn bản Microsoft word
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 10
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
Lần thứ ba có tiến bộ hơn các phiên bản trước rất nhiều và đánh dấu một mốc
quan trọng trong thương mại. Windows 3.0, phát hành năm 1990, là phiên bản thương
mại thành công đầu tiên của hệ điều hành, Microsoft đã bán được khoảng 10 triệu
copy trong hai năm trước khi nâng cấp lên 3.1. Đây là phiên bản hệ điều hành đa
nhiệm đích thực đầu tiên, thế giới máy tính cá nhân đã sẵn sàng cho một hệ điều hành
đa nhiệm cùng với giao diện đồ họa người dùng.
Phiên bản Windows 3.0
Windows 3.0 là một cải thiện lớn so với các phiên bản trước đây. Giao diện của
nó đẹp hơn nhiều với các nút 3D và người dùng có thể thay đổi màu của desktop (tuy
nhiên thời điểm này chưa có các ảnh nền - wallpaper). Các chương trình được khởi
chạy thông qua chương trình Program Manager mới, và chương trình File Manager
mới đã thay thế cho chương trình MS-DOS Executive cũ trong vấn đề quản lý file.
Đây cũng là phiên bản đầu tiên của Windows có trò chơi Solitaire trong đó. Một điều
quan trọng nữa là Windows 3.0 có một chế độ Protected/Enhanced cho phép các ứng
dụng Windows nguyên bản có thể sử dụng bộ nhớ nhiều hơn hệ điều hành DOS của
nó.
Qua hai phiên bản windows này, ta thấy Microsoft vẫn kế thừa và phát triển thêm
về giao diện và chức năng nhưng vẫn không tách rời mà đã sử dụng nền tảng windows
1.0 trước đó. Khả năng xếp chồng nhau và cho phép tối thiểu hóa các cửa sổ, các nút
bấm 3D đều là sự phát triển một mức cao hơn từ người anh em 1.0. Nguyên lý sao
chép đã được sử dụng ở đây, có thể thấy phiển bản windows về sau sẽ sử dụng lại nền
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 11
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104

Tuy nhiên những gì mới thực sự gây choáng? Windows 95 có diện mạo đẹp hơn
và khả năng làm việc cũng tốt hơn, cả hai thứ đó đều đạt được mong mỏi của người
dùng sau nhiều năm chờ đợi. Đây là một hệ điều hành được viết lại phần lớn và đã cải
thiện được giao diện người dùng và đưa Windows sang nền tảng 32-bit giả mạo.
(Nhân kernel 16-bit vẫn được giữ lại để có thể tương thích với các ứng dụng cũ).
Hình ảnh giao diện màn hình của Windows 95
Windows 95 đã xuất hiện Taskbar, thanh tác vụ này có các nút cho các cửa sổ
mở. Nó cũng là phiên bản đầu tiên của Windows có sử dụng nút Start và menu Start;
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 13
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
các shortcut trên desktop, kích phải chuột và các tên file dài cũng lần đầu tiên xuất
hiện trong phiên bản này.
Một điểm mới nữa trong Windows 95 – mặc dù không có trong phiên bản ban
đầu – đó là trình duyệt web Internet Explorer của Microsoft. IE 1.0 lần đầu tiên xuất
hiện là trong Windows 95 Plus! Với tư cách một add-on; phiên bản 2.0 có trong
Win95 Service Pack 1, gói dịch vụ được phát hành vào tháng 12 năm 1995.
Trình duyệt web đầu tiên của Windows IE 1.0
Windows 98, cũng được lấy tên năm phát hành của nó (1998), là một thay đổi
mang tính cách mạng so với phiên bản trước đó. Diện mạo bên ngoài của nó đẹp hơn
Windows 95 khá nhiều, và thậm chí nó còn có nhiều cải thiện hữu dụng bên trong.
Những cải thiện ở đây như sự hỗ trợ cho USB, chia sẻ kết nối mạng và hệ thống file
FAT32, tuy tất cả đều những cải thiện này rất đáng giá nhưng không làm cho cả thế
giới choáng ngợp như lần ra mắt của Windows 95.
Windows 98
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 14
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
Qua quá trình phát triển của Windows 95 và 98, Microsoft đã vận dụng nguyên
lý vạn năng trong việc thêm vào Windows nhiều chức năng như Taskbar, Start button,
đáng chú ý nhất là trình duyệt IE1.0 cho phép người dùng là đầu tiên kết nối Internet.
Nguyên tác vạn năng được sử dụng xuyên suốt quá trình phát triển của Windows, nó

Center Edition, XP Tablet PC Edition, và XP Starter Edition (cho người dùng trong
các nước đang phát triển).
Rõ ràng Microsof đã sử dụng nguyên lý rẽ thay cho đắt để hướng đến nhiều phân
khúc thị trường nhằm thỏa mãn các đối tượng khác nhau. Chia Windows XP thành
nhiều gói khác nhau chứa những chức năng từ cơ bản đến nâng cao với giá tiền từ thấp
thích hợp cho những cá nhân có thu nhập thấp đến những gói Windows với đầy đủ
chức năng với giá cả cao dành cho doanh nghiệp.
Starter: Phiên bản rút gọn các tính năng cao cấp, không cầu kì về giao diện, gọn
nhẹ, thích hợp với các máy netbook, hướng tới đối tượng là người mua mới netbook,
người mới làm quen với máy vi tính, người có thu nhập thấp.
Home Basic: Lược bỏ một số các chức năng giải trí nâng cao (như Media Center)
ở bản Home Premium, thích hợp với các loại netbook, máy tính cá nhân, công ty vừa
và nhỏ, hướng tới đối tượng là người mua mới netbook, gia đình có thu nhập trung
bình.
Home Premium: Các chức năng giải trí, giao tiếp, kết nối ở mức khá tốt, thích
hợp với các máy netbook thế hệ mới, máy tính cá nhân (PC), máy tính xách tay
(Laptop), hướng tới người sử dụng là các hộ gia đình, công ty vừa và nhỏ.
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 16
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
Professional: Tập hợp đầy đủ các chức năng của tất cả các phiên bản kia cộng lại,
giúp người dùng có được một sức mạnh toàn năng trong trao đổi thông tin và giải trí
mọi lúc mọi nơi, hướng tới các cá nhân, tổ chức muốn một giải pháp trọn vẹn cho việc
hoạt động máy vi tính của họ. Các chức năng kết nối mạng văn phòng cũng như kết
nối mạng đầy đủ, hướng tới các công ty lớn, các doanh nhân thường xuyên làm việc
với máy vi tính để trao đổi dữ liệu.
Sử dụng nguyên lý sao chép từ những người anh em trước đó và hoàn thiện hơn,
XP là sự kết hợp của bản Windows 98, 2000 vốn nặng về tính bảo mật và các bản
Windows dành cho người dùng gia đình, kết quả là sản phẩm này ổn định hơn rất
nhiều và giao diện cũng tốt hơn hẳn các đàn anh đi trước, nhiều màu sắc hơn, hiện đại
hơn.

của bạn. Nếu tình huống như vậy xuất
hiện, bạn hãy nhớ sử dụng Driver Rollback để rollback driver trước đó đã được cài đặt
trước khi nâng cấp.
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 18
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
Automated System Recovery (ASR) là một tính năng phát triển cao được tích
hợp vào tiện ích Microsoft Backup nhằm
cho phép bạn có thể khôi phục trạng thái
hoạt động của Windows XP trong trường
hợp lỗi hệ thống xảy ra. Bằng cách sử dụng
tính năng này hàng ngày, bạn có thể khôi
phục một cách hiệu quả Windows về trạng
thái trước đó. Kiểu backup này sẽ lưu các
thiết lập hệ thống của bạn trên một đĩa
mềm hoặc đĩa Compact Disc (CD), sau đó tạo một back up đơn giản chứa các file mà
bạn đã chỉ định trên máy tính của mình. Sau đó bạn có thể sử dụng ASR disk/CD này
để khôi phục các thiết lập hệ thống khi bạn chọn cài đặt lại Windows XP.
6 Windows 7 và các nguyên lý sáng tạo
Windows 7 đã thay đổi những gì mà người dùng không thích trong Windows cũ.
Phần cứng cũ và phần mềm cũ tương thích nhiều hơn, và thậm chí còn có cả tính năng
Windows XP Mode cho phép chạy các ứng dụng trong thời đại XP trong môi trường
nguyên bản của Windows 7. User Account Control cũng được cải thiện nhiều hơn để
giảm bớt sự gián đoạn gây khó chịu đối với người dùng.
Tiếp đến, Windows 7 còn có một số thay đổi về mặt giao diện. Sidebar bị bỏ đi
và thay vào đó bạn có thể đặt các Gadget trực tiếp lên desktop. Bên cạnh là chế độ
Aero Peek mới cho phép bạn nhìn “đằng sau” tất cả các cửa sổ mở để thấy những gì
bên dưới desktop, cũng như các hoạt động Aero Snaps mới cho phép bạn dễ dàng di
chuyển và cực đại hóa các cửa sổ.
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 19
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104

tương tác bằng cách chạm. Microsoft tập trung vào các thiết bị phổ biến và đáng nhớ
nhất của các cử chỉ trong Windows 7, để đảm bảo việc sử dụng chúng một cách tự
nhiên nhất, giúp bạn nhớ những gì họ đang có, để đáp ứng sự mong đợi của bạn về độ
tin cậy.
Một nguyên cũng được Microsoft chú trọng là nguyên lý dự phòng. Trong
Windows 7, System Restore có độ tin cậy và hiệu quả cao hơn. Bạn sẽ thấy một danh
sách các chương trình sẽ bị gỡ bỏ hoặc thêm vào, nó cung cấp cho bạn nhiều thông tin
về điểm phục hồi mà bạn chọn. Các điểm phục hồi hệ thống được lưu trữ trong máy
tính của bạn, cho phép bạn có nhiều điểm phục hồi hơn để chọn thời điểm tốt nhất cho
mình. Cũng giống winXP, trong trường hợp máy bạn có một vấn đề gì đó, bạn có thể
muốn quay lại trạng thái trước đó – lúc mà hệ thống vẫn hoạt động tốt. Tuy nhiên, bạn
vẫn muốn giữ lại tất cả những dữ liệu mới và thay đổi cho tập tin hiện có mà bạn đã
thực hiện kể từ khi quay trở lại trạng thái hoạt động tốt trước đó
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 21
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
Mặt khác Windows 7
giúp bạn cấu hình các thiết
lập cho việc backup chỉ
qua vài cú click chuột,
nhận diện tất cả các tập tin
cá nhân và nếu bạn chọn
các tập tin của hệ thống,
bạn có thể dễ dàng lập lịch
backup tự động, không cần phải làm bằng tay, có thể backup mọi thứ hoặc một tập tin
cụ thể, có thể lựa chọn các tùy chọn backup nâng cao như là backup các tập tin vào
một vị trí trong mạng và từ hệ thống ad-hoc ra đĩa DVD.
Windows 7 cũng cải thiện khả năng phục hồi, cho phép bạn phục hồi những tập
tin đơn lẻ, các thư mục được lựa chọn hoặc là tất cả tập tin cá nhân của bạn. Thậm chí
bạn có thể tạo bản sao cho cả hệ thống để phục hồi khi gặp sự cố về phần cứng hoặc
các phần mềm độc hại.

bản Ultimate nhưng chỉ được bán theo đơn đặt với số lượng lớn.
Phiên bản cho người dùng phổ thông là Windows 7 Home Premium có giá bán lẻ
264,31 USD. Những tính năng phổ biến của hệ điều hành mới đều có mặt trong bản
này, nổi bật là Aero Peek cho phép xem trước các ứng dụng và làm sạch màn hình
desktop với Aero Shake. Trong khi Aero Snap phóng to, thu nhỏ các cửa sổ làm việc,
Aero skin tạo ra thanh Taskbar không trong suốt nhưng huyền ảo. Ngoài ra, tính năng
tùy chỉnh và chuyển đổi theme cũng được kích hoạt, còn Windows Media Center và
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 23
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104
Windows Media Player đều có sẵn và cho phép người dùng đưa nội dung trình diễn ra
ngoài màn hình desktop
Windows 7 Professional đầy đủ và chuyên nghiệp hơn, giá 389,5 USD. Có tất cả
những tính năng của bản Home Premium, bản Professional được xây dựng cho cả
người dùng cá nhân và đối tượng doanh nghiệp nhỏ.
Windows 7 Ultimate giá bán lẻ 404 USD có tất cả những tính năng kể
trên, thêm tính năng khởi động từ ổ đĩa ảo và hệ điều hành phụ cho các ứng
dụng chạy các ứng dụng nền Unix. Đây là phiên bản dùng cho các đối tượng
cao cấp mang tính quốc tế hay môi trường mạng nghiêm ngặt về bảo mật.
Thin PC: Dành cho máy có cấu hình thấp (nhẹ gần bằng windows XP),
tất nhiên sẽ bị lượt bỏ một số phần không cần thiết lắm trong Windows.
Ngoài ra Tại châu Âu còn có bản Windows 7 "E" không cài trình duyệt web Internet
Explorer và "N" không có Windows Media player.
7 Windows 8 và các nguyên lý sáng tạo
Đây là bản Windows mới nhất cho đến thời điểm hiện tại. Windows 8 là một hệ
điều hành được xây dựng mới hoàn toàn, chứ không phải được xây dựng từ nền tảng
sẵn có của các phiên bản trước đây. Bằng chứng rõ ràng nhất là sự thay đổi giao diện.
Bên cạnh giao diện truyền thống, Windows 8 còn có thêm giao diện Metro với các ứng
dụng được sắp xếp như trên smartphone.
GS.TSKH.Hoàng Kiếm Trang 24
Sinh viên: Nguyễn Hồ MSSV: CH1201104