Trang 1
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
LỜI MỞ ĐẦU

Nghiên cứu khoa học là hoạt động cơ bản mang tính sống còn đối với loài
người. Nhờ có thành tựu của khoa học hiện đại, loài người đã thay đổi một cách
cơ bản phương thức lao động, phương thức giao tiếp và phương thức sinh hoạt.
Xã hội loài người trong khoảng từ thế kỷ 19 cho đến nay chứng kiến rất nhiều
cuộc cách mạng về khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội dẫn đến sự tiến bộ một
cách nhanh chóng mà trong nhiều ngàn năm trước loài người chưa làm được.
Trong phạm vi của bài thu hoạch môn học Phương pháp Nghiên cứu Khoa
học trong Tin học này, em sẽ trình bày một nghiên cứu khoa học nhỏ về ngành
tin học được thực hiện theo các phương pháp nghiên cứu đã được học. Do đề tài
nghiên cứu liên quan đến nhiều lĩnh vực và quá trình thời gian thực tiễn được
khảo sát dài, mặt khác thời gian thực hiện eo hẹp nên nội dung nghiên cứu còn sơ
sài, và chắc chắn có nhiều thiếu sót. Em mong tiếp nhận các chỉ bảo của thầy cô
và các bạn để có thể hoàn thiện được nghiên cứu trong tương lai.
Em cũng xin được gửi lời cảm ơn đến Giáo sư - Tiến sỹ Khoa Học Hoàng
Văn Kiếm, người đã truyền đạt những kiến thức nền tảng cơ bản cho chúng em
qua môn học “Phương pháp nhiên cứu khoa học trong tin học”. Bên cạnh đó
cũng không thể không nhắc đến sự giúp đỡ của các thầy cô giáo trong trường và
toàn thể các bạn bè học viên trong lớp.
Học viên thực hiện
MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 2
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình

HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 3
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
25. Nguyên tắc tự phục vụ 16
26. Nguyên tắc sao chép 16
27. Nguyên tắc rẽ thay cho đắt 17
28. Nguyên tắc thay thế sơ đồ cơ học 17
29. Nguyên tắc sử dụng các kết cấu thủy và khí 18
30. Nguyên tắc sử dụng bao mềm dẻo và mềm mỏng 18
31. Nguyên tắc sử dụng vật liệu nhiều lỗ 18
32. Nguyên tắc đổi màu 19
33. Nguyên tắc đồng nhất 19
34. Nguyên tắc loại bỏ và tái sinh từng phần 20
35. Nguyên tắc đổi các thông số hóa lý của đối tượng 20
36. Nguyên tắc sử dụng chuyển pha 20
37. Nguyên tắc sử dụng nở nhiệt 20
38. Nguyên tắc sử dụng các chất Oxy hóa 21
39. Nguyên tắc sử dụng môi trường trơ 21
40. Nguyên tắc sử dụng vật liệu tổng hợp 21
b) Liên Hệ Các Nguyên Lý Trong Chương Trình Giải Trí Truyền Thông Đa
Phương Tiện 22
1.Giới thiệu chương trình: 22
2.Liên hệ các nguyên tắc sáng tạo trong chương trình: 25
V.KẾT LUẬN 31
VI.TÀI LIỆU THAM KHẢO 31
I. Đặt Vấn Đề
Ngày nay với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, các thiết bị, phần mềm ,
chương trình giải trí ngày càng đa dạng và phong phú hơn sẽ giúp người dùng có

Trang 5
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
quan, nhận thức được. Chúng được phát hiện và sử dụng để giải một cách có ý
thức những bài toán sáng chế. TRIZ được xây dựng như là một khoa học chính
xác, có lĩnh vực nghiên cứu riêng, các phương pháp riêng, ngôn ngữ riêng, các
công cụ riêng. Hạt nhân của TRIZ là thuật toán giải các bài toán sáng chế (viết
tắt theo tiếng Nga là ARIZ).
Theo TRIZ của Genrich S. Altshuller có 5 mức sáng tạo:
1. Vấn đề được giả quyết bằng các phương pháp trong chuyên ngành. Không cần
sáng tạo. Khoảng 32% giải pháp thuộc loại này
2. Cải tiến chút ít hệ thống đã có bằng cách phương pháp đã biết trong ngành
công nghiệp và thường có một vài thỏa hiệp. Khoảng 45% giải pháp thuộc loại
này
3. Cải tiến cơ bản hệ thống đã có bằng phương pháp đã biết ngoài ngành công
nghiệp. Khoảng 18% giải pháp thuộc loại này
4. Một thế hệ mới sử dụng một nguyên lí mới để thực hiện những chức năng cơ
bản của hệ. Giải pháp tìm thấy mang tính khoa học nhiều hơn công nghệ.
Khoảng 4% giải pháp thuộc loại này
5. Một phát hiện khoa học hiếm hoi hay một phát minh tiên phong về một hệ
hoàn toàn mới. Khoảng 1% giải pháp thuộc loại này
Mức Độ sáng
tạo
% giải
pháp
Nguồn kiến thức Số giải pháp được
nghiên cứu
1 Giải pháp đã có 32 Kiến thức cá nhân 101
2 Cải tiến chút ít 45 Kiến thức công ty 102

tách phần duy nhất “cần thiết” (tính chất “cần thiết”) ra khỏi đối
tượng.
Áp dụng trong tin học:
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 7
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
- Trong thuật toán nhận dạng hình ảnh thì một trong những khâu quan
trọng nhất là rút trích đặt trưng hình ảnh cần nhận dạng , loại bỏ đặc trưng
thừa. Nếu việc lấy các đặc trưng chính xác và loại bỏ được các đặc trưng
thừa và lỗi thì quá trình nhận dạng hình ảnh sẽ có độ chính xác cao hơn.
3. Nguyên tắc phẩm chất cục bộ
Nội dung :
- Chuyển đối tượng (hay môi trường bên ngoài, tác động bên ngoài) có
cấu trúc đồng nhất thành không đồng nhất.
- Các phần khác nhau của đối tượng phải có những chức năng khác
nhau.
- Mỗi phần của đối tượng phải ở trong những điều kiện thích hợp nhất
đối với công việc.
Áp dụng trong tin học:
- Trong chương trình quản lý version code trên mạng ví dụ trang:
redmine.rad.fpt.net , thì mỗi người dùng đều có những chức năng và
nhiệm vụ riêng khi đăng nhập vào như user A thì khi đăng nhập vào chỉ
được quyền update,commit version code, user B thì khi đăng nhập vào thì
được quyền add user, delete version code, add project mới.
4. Nguyên tắc phản đối xứng
Nội dung :
- Chuyển đối tượng có hình dạng đối xứng thành không đối xứng ( nói
chung, làm giảm bậc đối xứng).

việc hàng ngày, nó còn có thể là trung tâm giải trí như : Nghe nhạc,
xem phim, xem tivi, chơi game, truy cập Internet …
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 9
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
7. Nguyên tắc chứa trong
Nội dung :
- Một đối tượng được đặt bên trong đối tượng khác và bản thân nó lại có
thể chứa những đối tượng khác …
- Một đối tượng chuyển động xuyên suốt bên trong đối tượng khác
Áp dụng trong tin học:
- Folder : Folder này có thể chứa những Folder con khác và tiếp tục như
vậy những Folder khác lại chứa những Folder con khác nữa. Việc thiết
kế theo nguyên tắc chứa trong này làm cho việc lưu trữ trong sáng,gọn
gàng, dễ dùng và dễ quản lý.
- Đối với phần mềm có chức năng phân quyền , muốn truy cập vào thao
tác bên trong thì phải qua màn hình đăng nhập, đăng nhập thành công
mới truy cập màn hình bên trong được
8. Nguyên tắc phản trọng lượng
Nội dung :
- Bù trù trọng lượng của đối tượng bằng cách gắn nó với đối tượng
khác, có trọng lực nâng.
- Bù trừ trọng lượng của đối tượng bằng tương tác với mội trường như
sử dụng các lực thủy động, khí động …
Áp dụng trong tin học:
- Các phần mềm diệt vi rút free thì bù trừ lại sẽ không được nâng cấp
bảng mới, còn phần mềm diệt vị rút có bảng quyền tính phí thì bù trừ
lại sẽ được cập nhật bảng mới nếu có và sẽ bảo trì.

- Bù đắp độ tin cậy không lớn của đối tượng bằng cách chuẩn bị các
phuơng tiện báo động, ứng cứu, an toàn.
Áp dụng trong tin học:
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 11
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
- Trong lập trình : Cần Backup các version đã chạy tốt trước khi nâng
cấp thêm những yếu cấu mới, để tránh khi sai sót gì còn có bản dự
phòng để sửa chữa …
- Trong Quản trị CSDL : cần Backup dữ liệu (“Database”) thường
xuyên theo định kỳ nào đó. để lỡ CSDL hư hay bị Virus phát hoại còn
có bản backup mới nhất để phục hồi lại, tránh mất mát ở mức thấp
nhất nếu có thể.
12. Nguyên tắc đẳng thế
Nội dung :
- Thay đổi điều kiện làm việc để không phải nâng lên hay hạ xuống các
đối tượng.
- Quỹ tích của những điểm có cùng một thế năng, gọi là mặt đẳng thế.
Trong vật lý người ta đã chứng minh được rằng, một vật chuyển động
trên mặt đẳng thế thì không sinh công.
Áp dụng trong tin học:
- Lập trình ứng dụng web, có một số trường hợp vì giới hạn băng thông
của đường truyền, ta không thể load một trang web với dung lượng
lớn, vì vậy để giữ nguyên băng thông của đường truyền ta phải tối ưu
mã nguồn của website (image, javascript…)
13. Nguyên tắc đảo ngược
Nội dung :
- Thay vì hành động theo nhu cầu của bài toán, hành động ngược lại (ví

sao cho chúng tối ưu trên từng giai đoạn công việc.
- Phân chia đối tượng thành từng phần có khả năng dịch chuyển đối với
nhau.
Áp dụng trong tin học:
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 13
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
- Xây dựng phần mềm có kết nối database hay lấy API từ webservice,
phần mềm muốn thay đổi nội dung hay định dạng font, color…thì
chúng ta không cần phải sửa trong code mà update từ database hay
webservice.
16. Nguyên tắc tác động bộ phận và dư thừa
Nội dung :
- Nếu như khó nhận 100% hiệu quả cần thiết, nên nhận ít hơn hay nhiều
hơn “một chút”. Lúc đó bài toán có thể trở nên đơn giản hơn.
Áp dụng trong tin học:
- Một số giải thuật heuristic có thể cho ra thời giải gần đúng, chấp nhận
được, ví dụ bài toàn tìm đường đi với chi phí thấp nhất, cách tìm
nghiệm của một số chương trình bậc cao, bài toán nhận dạng và chẩn
đoán hình ảnh…
17. Nguyên tắc bộ xung chiều khác
Nội dung :
- Những khó khăn do chuyển động (hay sắp xếp) đối tượng theo đường
(một chiều) sẽ được khắc phục nếu cho đối tượng có khả năng di
chuyển trên mặt phẳng (hai chiều), tương tự những bài toán liên quan
đến những chuyển động (hay sắp xếp) các đối tượng trên mặt phẳng sẽ
đơn giản hóa khi chuyển sang không gian (ba chiều).
- Chuyển các đối tượng có kết cấu một tầng thành đa tầng

Áp dụng vào trong tin học:
- Lấy thời gian khi CPU rãnh, để cho phép chạy multitask (hay đa tiến
trình “multi proceses”)
- Các dịch vụ ngân hàng, chứng khoán… thường gởi các bản sao kê số
dư hay các báo cáo tài chính định kỳ theo tuần, tháng, quý…
20. Nguyên tắc tác động hữu hiệu
Nội dung :
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 15
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
- Thực hiện công việc một cách liên tục (tất cả các phần của đối tượng
cần luôn làm việc ở chế độ đủ tải).
- Khắc phục vận hành không tải và trung gian
- Chuyển chuyển động tịnh tiến sang chuyển động quay.
Áp dụng vào trong tin học:
- Thiết kế máy tính Server cho phép chạy liên tục 24/24 ngày này sang
ngày khác.
21. Nguyên tắc vượt nhanh
Nội dung :
- Vượt qua những giai đoạn có hại hoặc nguy hiểm với vận tốc lớn
- Vượt nhanh để có được hiệu ứng cần thiết.
Áp dụng vào trong tin học:
- Trong các ngôn ngữ lập trình ta có thể sử dụng các lệnh như: go to,
break, exit… để thời gian thực thi nhanh hơn.
22. Nguyên tắc chuyển hại thành thắng
Nội dung :
- Sử dụng các tác nhân có hại (ví dụ tác động có hại của môi trường) để
thu được hiệu ứng có lợI

sửa chữa.
- Sử dụng phế liệu, chất thải, năng lượng dư.
Áp dụng trong tin học :
- Phần mềm diệt Virus thông minh như Microsoft Sercurity Essentials thì
phát hiện virus tự động diệt , hoặc khi mỗi lần khởi động window lên thì
tự động update phiên bảng mới nhất.
26. Nguyên tắc sao chép
Nội dung :
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 17
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
- Thay vì sử dụng cái không được phép, phức tạp đắt tiền, không tiện lợi
dễ vỡ, sử dụng bản sao.
- Thay thế đối tượng hay hệ các đối tượng bằng các bản sao quang học
(ảnh, hình vẽ) với các tỉ lệ cần thiết.
- Nếu không thể sử dụng bản sao quang học ở vùng biểu kiến (vùng ánh
sáng nhìn thấy được bằng mắt thường), chuyển sang sử dụng bản sao
hồng ngoại hoặc tử ngoại.
Áp dụng trong tin học :
- Trong window thì ta có thể copy các file, folder từ foder này sang
folder khác một cách dễ dàng.
27. Nguyên tắc rẽ thay cho đắt
Nội dung :
- Thay thế đối tượng đắt tiền bằng bộ các đối tượng rẻ có chất lượng
kém hơn.
Áp dụng trong tin học :
- Thay vì dùng các phần mềm có bản quyền chi phí đắt , thì ta cũng có
thể dùng các phần mềm open source.

chống sốc và nước.
31. Nguyên tắc sử dụng vật liệu nhiều lỗ
Nội dung :
- Làm cho đối tượng có nhiều lỗ hoặc sử dụng thêm những chi tiết nhiều
lỗ (miếng đệm, tấm phủ …)
- Nếu đối tượng đã có nhiều lỗ, sơ bộ tẩm nó bằng chất nào đó.
Áp dụng trong tin học :
- Case của CPU : Thường có nhiều lỗ để thoát khí, làm cho nhiệt độ
trong thùng hạ xuống .
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 19
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
32. Nguyên tắc đổi màu
Nội dung :
- thay đổi màu sắc của đối tượng hay mội trường bên ngoài
- Thay đổi độ trong suốt của đối tượng hay môi trường bên ngoài.
- Để có thể quan sát được những đối tượng hay những quá trình, sử
dụng các chất phụ gia màu, huỳnh quang.
- Nếu các chất phụ gia đó đã được sử dụng, dùng các nguyên tử đánh
dấu.
- Sử dụng các hình vẽ, ký hiệu thích hợp.
Áp dụng trong tin học :
- Trong các Form nhập liệu những phần cho phép nhập thì sẽ có màu
khác với những phần không được phép nhập, điều này tạo cho người
sử dụng dễ thao tác hơn …
- Áp dụng trong các thuật toán tô màu như Greedy,bản đồ,…
33. Nguyên tắc đồng nhất
Nội dung :

- Để lưu trữ được nhiều dữ liệu, ta cần phải nâng cấp ỗ cứng(vài trăm
GB…)
36. Nguyên tắc sử dụng chuyển pha
Nội dung :
- sử dụng các hiện tượng, nảy sinh trong các quá trình chuyển pha như
thay đổi thể tích, tỏa hay hấp thu nhiệt lượng …
Áp dụng vào trong tin học:
- Lập trình nhúng trên các thiết bị điện – điện tử , thường chuyển pha để
khi có thao tác tắt/bật , đèn sáng hay tắt, hoặc đèn chuyển màu…
37. Nguyên tắc sử dụng nở nhiệt
Nội dung :
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 21
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
- Sử dụng sự nở hay co nhiệt của các vật liệu
- Nếu đã sử dụng nở nhiệt, sử dụng vài vật liệu có các hệ số nở nhiệt
khác nhau.
Áp dụng vào tin học:
- Đo nhiệt độ phòng server bằng các nhiệt kế điện tử.
38. Nguyên tắc sử dụng các chất Oxy hóa
Nội dung :
- Thay không khí thường bằng không khí giàu Oxy.
- Thay không khí giàu Oxy bằng chính Oxy.
- Dùng các bức xạ ion hóa tác động lên không khí hoặc oxy.
- Thay oxy giàu Ôzôn (hoặc ôxy bị ion hoá) bằng chính ôzôn.
Áp dụng vào tin học
- Sử dụng các chất chống oxy hóa để chế tạo ra các bộ vi xử lý, các loại
RAM, ROM…

o Màn hình DỊCH VỤ: gồm các chương trình như : xem truyền
hình, xem phim truyện, nghe nhạc, dịch vụ down load phim
Fshare.
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 23
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
o Màn hình MẠNG CHIA SẺ: cho phép các máy tính cùng chia sẽ
dữ liệu, thông tin trong cùng mạng.
o Màn hình THIẾT BỊ LƯU TRỮ: hỗ trợ gắn thiết bị USB
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 24
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
o Màn hình KHO ỨNG DỤNG: cho phép chạy các ứng dụng
Youtube , Picasa , …
o
HVTH: Nguyễn Minh Tuấn Giảng Viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Trang 25
Môn PPNCKH Trong Tin Học Tìm hiểu và nghiên cứu các nguyên lý
giải quyết vấn đề trong chương trình
giải trí truyền thông đa phương tiện
2. Liên hệ các nguyên tắc sáng tạo trong chương trình:
Nguyên tắc phân nhỏ:
o Chương trình được phần thành các màn hình khác nhau, để phân
loại các chức năng khác nhau, mục đích để người dung dễ dàng
quản lý và sử dụng.
Nguyên tắc tách riêng: