http://th-thanhmai-hanoi.violet.vn
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG: PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC TÍCH CỰC VỚI PHÂN TẬP ĐỌC LỚP 3
I. Tóm tắt đề tài
Cấp Tiểu học, đọc là một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi
học. Đọc giúp các em chiếm lĩnh ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp, học tập, tạo
ra hứng thú và động cơ học tập. Đọc tạo điều kiện để học sinhcó khả năng tự
học và tinh thần học tập cả đời. Đọc là khả năng không thể thiếu được của con
người trong thời đại văn minh. Vì lẽ đó, ở trường Tiểu học giáo viên có nhiệm
vụ dạy cho học sinh một cách có hệ thống các phương pháp để hình thành và
phát triển năng lực đọc cho học sinh. Tập đọc là một phân môn thực hành mang
tính tổng hợp, nhiệm vụ quan trọng nhất là hình thành năng lực đọc cho học
sinh. Qua bài tập đọc học sinh được làm quen với ngôn ngữ văn học, các nhân
vật trong các bài tập đọc, các thông điệp mà nội dung bài học cần thông báo.
Tập đọc giúp các em phát triển kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, bồi dưỡng cho các
em cảm nhận được những rung cảm thẩm mỹ, cảm nhận được vẻ đẹp của ngôn
ngữ qua bài đọc, từ đó giáo dục cho các em những tình cảm trong sáng tốt đẹp.
ở tiểu học, theo chương trình Giáo duc phổ thông - cấp Tiểu học mục tiêu của
dạy tập đọc là :
- Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt (đọc,
nghe, nói, viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa
tuổi.
- Biết thêm những từ ngữ (gồm cả những thành ngữ, tục ngữ dễ hiểu) về lao
động sản xuất, văn hoá, xã hội, bảo vệ tổ quốc
- Biết cấu tạo ba phần của bài văn; bước đầu nhận biết đoạn văn ý chính.
- Đọc đúng và rành mạch bài văn (khoảng 70 - 80 tiếng / phút), nắm được ý
chính của bài.
- Bồi dưỡng cho học sinh tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự
trong sáng, giàu đẹp của Tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách con người
Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
1

tuần.
*Về giáo viên và học sinh.
Hiện nay còn một số giáo viên kỹ năng đọc chưa tốt, chưa chú ý sửa sai cho học
sinh, chưa chú ý theo dõi tốc độ đọc cho học sinh do chàng màng về nắm kiến
thức chuẩn của học sinh từng khối lớp.
*Kết quả điều tra thực trạng.
Qua khảo sát thực trạng dạy và học tập đọc ở lớp 3 cho thấy kỹ năng đọc chưa
tốt, chưa chú ý sửa sai cho học sinh, chưa chú ý theo dõi tốc độ đọc cho học sinh
cho dù học sinh có đọc đúng.
Giáo viên hầu như không kiểm soát được học trò của mình khi đọc các em chỉ
cần đọc thuộc là được.
2. Giải pháp thay thế:
Để giờ học nhẹ nhàng, đem lại hiệu quả thiết thực (nhất là đối với học sinh có
điều kiện còn khó khăn trong học tập), khi dạy cần tập trung vào yêu cầu cơ bản,
cần linh hoạt phương pháp dạy tập đọc nhằm đạt hiệu quả thiết thực.Với lớp 3
học sinh cần đọc đúng và rành mạch bài văn (đạt yêu cầu tối thiểu khoảng 70
tiếng / phút) để đạt được yêu cầu này giáo viên cần sử dụng linh hoạt các biện
pháp, hình thức tổ chức cho học sinh luyện đọc.
- Hướng dẫn đọc từng câu: HS nối tiếp nhau đọc từng câu, cần theo dõi học sinh
đọc để sửa lỗi phát âm, kết hợp luyện đọc đúng từ ngữ. Giáo viên nên chia nhỏ
văn bản cho nhiều học sinh được tham gia tích cực vào quá trình luyện tập, qua
đó bộc lộ năng lực đọc của từng cá nhân. Lắng nghe học sinh đọc, để cảm nhận
được ưu điểm hay hạn chế về kỹ năng đọc của học sinh để từ đó có biện pháp
3
http://th-thanhmai-hanoi.violet.vn
động viên hay giúp đỡ kịp thời. Những thông tin ngược là cơ sở để giáo viên lựa
chọn nội dung dạy học thiết thực, tránh áp đặt mang tính chủ quan.
Được đọc và nghe bạn đọc từng câu bằng trực giác học sinh còn nhận thức
được đơn vị nhỏ nhất của lời nói là câu và câu diễn đạt trọn ý, từ đó học sinh sẽ
học tốt các môn học còn lại.

THTH)
+ Sáng kiến kinh nghiệm rèn đọc diễn cảm cho học học sinh lớp 3 (Trường Tiểu
học VVVV)
4. Xác định vấn đề nghiên cứu
Nghiên cứu này nhằm tìm ra giải pháp thu hút toàn bộ học sinh tích cực tham
gia vào việc rèn đọc, có hiệu quả với tất cả các đối tượng học sinh, tránh tình
trạng học sinh lợi dụng thời gian luyện đọc để làm việc riêng, nói chuyện riêng
Trong nghiên cứu này tôi đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi sau:
1. Sử dụng phương pháp dạy học theo hướng tích cực có thu hút được hết học
sinh tham gia rèn đọc không?
2. Việc sử dụng phương pháp dạy học theo hướng tích cực có giúp cho việc rèn
đọc của học sinh được hiệu quả góp phần nâng cao khả năng đọc cho học sinh
lớp 3 không?
5. Giả thuyết nghiên cứu
1. Sẽ thu hút được hầu hết học sinh tham gia tích cực trong việc rèn đọc ở các
giờ tập đọc.
2. Nó sẽ làm cho việc rèn đọc của học sinh có hiệu quả, qua đó sẽ làm cho khả
năng đọc của các em được nâng lên.
III. Phương pháp
1. Khách thể nghiên cứu
5
http://th-thanhmai-hanoi.violet.vn
Ở nghiên cứu này tôi lựa chọn 2 lớp của khối 3. Vì đối tượng học sinh của lớp
3 đã quen việc luyện đọc ở trên lớp. Tôi nắm bắt được lực học, khả năng tiếp thu
bài và thái độ học tập cũng như ý thức của các em một cách rõ ràng, chính xác.
Để tiến hành nghiên cứu tôi đã chọn 2 lớp là 3B và 3C các em đương tương
nhau về học lực, giới tính, hạnh kiểm. Cụ thể như sau:
Bảng 1: Giới tính, lực học, hạnh kiểm của học sinh 2 lớp 3B và 3C của trường
Tiểu học HHHH:
Lớp Số học sinh Điểm

Nhóm KT trước tác
động
Tác động KT sau tác động
Thực nghiệm 01 Dạy có sử dụng các phương
pháp theo hướng tích cực
03
Đối chứng 02 Dạy không sử dụng các
phương pháp tích cực
04
Ở thiết kế này, tôi sử dụng phép kiểm chứng T – test độc lập
3, Quy trình nghiên cứu.
a, Chuẩn bị của giáo viên:
Lớp đối chứng: Dùng phương pháp dạy học truyền thống
Lớp thực nghiệm: Dùng phương pháp dạy học theo hướng tích cực.
b, Tiến hành dạy thực nghiệm.
GV dạy thực nghiệm vẫn theo thời khoá biểu của nhà trường. Hai lớp dạy cùng
bài “ Anh Đom Đóm”. Sau tiết học tôi kiểm tra học sinh của hai lớp.
4, Đo lường và thu thập dữ liệu
Cả hai lớp học sinh đều học bài “ Bàn tay cô giáo”
Lớp 3C là lớp đối chứng học sinh được dạy theo phương pháp mà giáo viên vẫn
dạy như mọi khi.
Lớp 3B là lớp thực nghiệm được dạy theo hướng tích cực, tất cả học sinh trong
lớp đều được nhận xét sửa sai cho bạn, cho mình. Muốn làm được điều này tất
7
http://th-thanhmai-hanoi.violet.vn
cả học sinh trong lớp phải lắng nghe bạn đọc để tìm ra chỗ đúng, chỗ sai của
bạn.
IV. Phân tích dữ liệu và bàn về kết quả:
1, phân tích
Bảng 4: So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động

bảng tiêu chí của Cohen điều này có nghĩa là mức độ ảnh hưởng của tác động là
rất lớn.
Phép kiểm chứng T-test điểm trung bình bài kiểm tra của hai nhóm sau tác động
là: P= 0,0000005. Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trung bình của
hai nhóm không phải là ngẫu nhiên mà là do tác động. Biểu đồ so sánh điểm
trung bình trước tác động và sau tác động của nhóm thực nghiệm và nhóm đối
chứng.
Hạn chế: Nghiên cứu này sử dụng phương pháp tích cực hoá trong học phân
môn tập đọc giáo viên khi dạy phải chuẩn bị bài giảng khá công phu.
V. Kết luận và khuyến nghị
1. Kết luận
9
lớp 3C
lớp 3B
lớp 3B
lớp 3Blớp 3C
Lớp 3C Lớp 3CLớp 3B Lớp 3B
http://th-thanhmai-hanoi.violet.vn
Dạy tập đọc là việc của chương trình tiếng Việt ở Tiểu học. Nắm vững cách đọc
các em có khả năng diễn đạt các vấn đề trong đời sống hàng ngày, tăng hiệu quả
giao tiếp, giúp các em vững vàng tự tin trong cuộc sống.
Muốn rèn cho học sinh đọc tốt trước hết người thầy phải có nghiệp vụ sư
phạm tốt, đặc biệt đọc mẫu của thầy phải chuẩn, hay, có sức cuốn hút học sinh
vì trong khâu rèn đọc thì việc đọc mẫu của thầy giáo có ảnh hưởng rất lớn đối
với học sinh. Các em sẽ theo dõi lắng nghe thầy đọc và coi đó là chuẩn mực để
bắt chước để so sánh đánh giá với giọng đọc của mình. Chính vì vậy thầy cô
cũng phải có sự chuẩn bị chu đáo, mỗi từ ngữ cô đọc, nói đều phải chuẩn mực.
Giáo viên phải nắm chắc đối tượng học sinh để có những biện pháp dạy
học đạt kết quả cao nhất nhằm phát huy hết tính tích cực trong học tập, tổ chức
điều khiển khéo léo gây bầu không khí sôi nổi kích thích hứng thú học tập và

5 đáp ứng những yêu cầu đòi hỏi cao hơn.
Thông qua thực tế giảng dạy trên lớp hàng ngày tôi đi đến kết luận rằng:
Muốn rèn luyện cho học sinh đọc tốt thì vai trò của người thầy giáo đặc biệt
quan trọng bởi người thầy giáo luôn là tấm gương sáng, mẫu mực trong cách
đọc diễn cảm để học sinh bắt chước. Trong mỗi giờ tập đọc, người thầy phải
hướng dẫn cách đọc cho học sinh thật tỉ mỉ từng từ ngữ, từng câu văn, từng đoạn
văn, phải kiên trì uốn nắn, sửa chữa kịp thời tuỳ theo từng đối tượng học sinh
thật tận tình chu đáo.
Vì vậy mỗi giáo viên phải thực sự yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình gương
mẫu trong phương pháp soạn giảng, luôn luôn trau dồi nghiệp vụ, học hỏi kinh
nghiêm của các bạn đồng nghiệp để nâng cao chất lượng dạy và học ở các môn
đặc biệt là môn tập đọc ở Tiểu học.
2. Khuyến nghị
- Sự quan tâm, lãnh chỉ đạo của ngành và các cấp quản lý giáo dục cần
sâu sát và kịp thời hơn nữa.
- Thường xuyên tổ chức các hội thi, hội diễn và các hội thảo chuyên đề, các lớp
tập huấn chuyên đề về môn tập đọc lớp 3; cung cấp đồ dùng dạy, học và các tài
11
http://th-thanhmai-hanoi.violet.vn
liệu tham khảo, Tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh tham gia để học tập
trau dồi kiến thức. Cần quan tâm hơn nữa đối với giáo viên tiểu học, thường
xuyên bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên ở các phân môn, nhất là
môn tập đọc.
Có đầy đủ đồ dùng dạy học cho giáo viên.
Hàng năm tổ chức phong trào thi kể chuyện, ngâm thơ, đọc diễn cảm cho
giáo viên, cho học sinh trong khối, trong trường và toàn quận.
* Những vấn đề còn bỏ ngỏ: Qua qua trình giảng dạy môn tập đọc đặc biệt về
rèn đọc cho học sinh lớp 3 tôi thấy còn nhiều khó khăn và có những mặt hạn
chế.
Về học sinh: Một số em học sinh còn đọc ngọng đọc vẫn chưa được hay

Hôm nay các em sẽ học bài thơ: Bàn tay cô giáo. Với bài thơ này các em
sẽ hiểu bàn tay cô giáo rất khéo léo, đã tạo nên biết bao điều lạ.
2. Luyện đọc đúng (15-17')
* G đọc mẫu toàn bài
* Hướng dẫn H luyện đọc kết hợp giải nghĩa
từ
- Đọc thầm theo, chia đoạn.
- 5 khổ thơ
13
http://th-thanhmai-hanoi.violet.vn
- Bài thơ gồm mấy khổ thơ?
-> Luyện đọc từng khổ thơ
* Khổ 1
- Dòng 1: Đọc đúng: trắng. G đọc
- Dòng 3: Chú ý: thoắt, xong. G đọc
- Dòng 4: Đọc đúng: xinh. G đọc
-> HD đọc khổ 1: Giọng ngạc nhiên, nhấn
giọng các từ: thoắt cái, xinh quá. G đọc
* Khổ 2
- Dòng 3: Đọc đúng: mặt trời. G đọc
- Dòng 4: HD: tia nắng.G đọc
+ Giải nghĩa: phô
-> HD đọc khổ 2: Nghỉ hơi đúng sau mỗi dòng
thơ. G đọc
* Khổ 3
- Dòng 3: HD: nước, dập dềnh. G đọc
- Dòng 4: HD: sóng lượn. G đọc
-> HD đọc khổ 3: Nhấn giọng: rất nhanh. G
đọc
* Khổ 4

* Yêu cầu H đọc thầm khổ1 và khổ 2
- Từ tờ giấy trắng, cô giáo đã làm ra gì?
- Từ tờ giấy đỏ,cô đã làm ra những gì
* Yêu cầu H đọc thầm khổ 3,4
- Thêm tờ giấy xanh cô giáo đã làm ra được
những gì ?
- Với tờ giấy trắng,xanh, đỏ cô đã tạo ra được
cảnh vật gì ?
- Hai dòng thơ cuối bài nói lên điều gì?
G chốt: Bàn tay cô giáo khéo léo, mềm mại,
như có phép nhiệm màu. Bàn tay cô đã đem lại
niềm vui và bao điều kì lạ cho các em học
sinh. Các em đang say sưa theo dõi cô gấp
giấy, cắt dán giấy để tạo nên cả 1 quang cảnh
biển thật đẹp lúc bình minh.
4. Học thuộc lòng(5-7')
- G hướng dẫn H học thuộc lòng từng khổ
thơ.G đọc mẫu.
5. Củng cố, dặn dò (4 - 6')
- Nhận xét tiết học.
- Cô đã gấp được chiếc thuyền
xinh xắn
- Ông mặt trời với nhiều tia nắng
toả
* H đọc thầm khổ 3,4
- Cô tạo ra được mặt nước dập
dềnh, những làn sóng luợn quanh
con thuyền
- Cô tạo ra trước mặt H biển cả
vào buổi bình minh

14 Nguyễn …. 6 Trần …. 6
15 Nguyễn …. 8 Trần …. 4
16 Nguyễn …. 3 Trần …. 5
17 Nguyễn …. 4 Trần …. 3
18 Nguyễn …. 7 Trần …. 7
19 Nguyễn …. 9 Trần …. 6
20 Nguyễn …. 4 Trần …. 4
21 Nguyễn …. 6 Trần …. 6
22 Nguyễn …. 6 Trần …. 3
23 Nguyễn …. 6 Trần …. 7
24 Nguyễn …. 7 Trần …. 4
25 Nguyễn …. 4 Trần …. 7
26 Nguyễn …. 6 Trần …. 6
Stt Họ và tên hs lớp
3A
Điểm Kt trước
tác động
Họ và tên hs
lớp 3B
Điểm Kt trước
tác động
1 Nguyễn …. 7 Trần …. 9
2 Nguyễn …. 5 Trần …. 8
3 Nguyễn …. 7 Trần …. 5
4 Nguyễn …. 8 Trần …. 7
5 Nguyễn …. 5 Trần …. 5
6 Nguyễn …. 7 Trần …. 5
7 Nguyễn …. 7 Trần …. 6
8 Nguyễn …. 6 Trần …. 8
9 Nguyễn …. 5 Trần …. 7

3 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 6
4 Nguyễn …. 9 Trần …. 8
5 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 6
6 Nguyễn …. 7 Trần …. 7
7 Nguyễn …. 9 Trần …. 9
8 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 7
9 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 6
10 Nguyễn …. 9 Trần …. 8
11 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 7
12 Nguyễn …. 9.5 Trần …. 5
13 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 6
14 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 4
15 Nguyễn …. 9 Trần …. 5
16 Nguyễn …. 7 Trần …. 4
17 Nguyễn …. 7 Trần …. 8
18 Nguyễn …. 9 Trần …. 7
19 Nguyễn …. 9.5 Trần …. 5
20 Nguyễn …. 7 Trần …. 6
21 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 7
22 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 7
23 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 5
24 Nguyễn …. 9 Trần …. 7
17
http://th-thanhmai-hanoi.violet.vn
25 Nguyễn …. 7 Trần …. 6
26 Nguyễn …. 8.5 Trần …. 6
18