SƠ GIAO DUC VA ĐAO TAO HAI PHONG
TRƯƠNG THPT TRẦN HƯNG ĐAO
_______________________________________ BÁO CÁO ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG

MÔN TOÁN THPT

“ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO NHÓM TRONG BAI:
“PHƯƠNG TRÌNH MŨ VÀ PHƯƠNG TRÌNH LOGARIT” NHẰM
NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỌC TẬP CHO HỌC SINH LỚP 12, THEO
HƯỚNG ĐÔI MƠI SINH HOAT CHUYÊN MÔN TAI TRƯƠNG THPT
TRÂN HƯNG ĐAO.” Nhóm tac gia: Vũ Văn Viết - Nguyên Thi Định - Hoàng Thanh Giang.
Chưc vu : Giáo viên.
Đơn vi: Trương THPT Trân Hưng Đao - Hai Phong

MÔN TAI TRƯƠNG THPT TRÂN HƯNG ĐAO.”
Chúng tôi ñã thực hiện nghiêm túc sự hướng dẫn của ngành. Sản phẩm Đề
tài NCKHSPƯD là sự ñầu tư công sức, trí tuệ của bản thân chúng tôi trong
quá trình công tác, không có sự gian lận, ñánh cắp nội dung sản phẩm của
người khác.Chúng tôi xin cam ñoan cam kết trên là ñúng thực tế. Nếu có sai phạm
chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước ngành. Hải Phòng ngày 10 tháng 02 năm 2014
Xác nhận của Đại diện nhóm tác giả cam kết
Hiệu trưởng nhà trường Ký tên
Th.s VŨ VĂN VIẾT
- 3 -

7/1/2014
3
- 4 -

7/1/2014
4

DANH MUC TỪ VIÊT TĂT 1) GD & ĐT : Giáo dục và Đào tạo.
2) THPT: trung học phổ thông
3) GV: Giáo viên.
4) HS:Học sinh.
5) PPTCHĐN : Phương pháp tổ chức hoạt ñộng nhóm.
6) PPDHTN: Phương pháp dạy học theo nhóm.
7) TTCM: Tổ trưởng chuyên môn,
8) TPCM: Tổ phó chuyên môn.
9) PHT: Phó hiệu trưởng.
10) SHCM: Sinh hoạt chuyên môn.
9) NCBG: Nghiên cứu bài giảng.
10) BG: Bài giảng
11) BGĐT: Bài giảng ñiện tử.


4.Kết quả 6
II GIỚI THIỆU
7

1.Hiện trạng 7

2.Nguyên nhân 8

3.Giải pháp thay thế 9

4. Một số nghiên cứu gần ñây liên quan ñến ñề tài 9

5. Vấn ñề nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu 9
III PHƯƠNG PHÁP
10

1.Khách thể nghiên cứu 10

2.Thiết kế nghiên cứu 11

3.Quy trình nghiên cứu 11

4.Đo lường 19
IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ
19
V BÀN LUẬN KẾT QUẢ
20

1.Ưu ñiểm 20
- 6 -

7/1/2014
6

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI

1.
Lý do chọn ñề tài
:
Trong quá trình giảng dạy bộ môn Toán học trong trường THPT chúng
tôi nhận thấy rằng trình ñộ học tập của học sinh là rất khác nhau, mức ñộ và
khả năng tiếp thu bài học của các em cũng chênh lệch nhau rất ñáng kể. Trước
tình hình thực tế ñó bản thân tôi cũng suy nghĩ rất nhiều, làm thế nào ñể bản
thân các em học sinh khá giỏi không xem thường các kiến thức của bài học
trong sách giáo khoa, ñồng thời các em học sinh trung bình và yếu lại không e
ngại sự chậm hiểu hay khó với cùng kiến thức ñó với mình. Nhằm tạo ra một
không khí làm việc tập thể, dần dà làm cho các em học sinh cảm thấy có nhu
cầu làm việc trong giờ học, từ ñó tạo ra sự hứng thú học tập bộ môn một cách
tự giác.
Đó là lý do chúng tôi chọn ñề tài:
“SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO NHÓM TRONG

chậm.
1.2) Việc chuẩn bị bài ở nhà của nhiều em học sinh còn mang tính chất ñối
phó, không chịu nghiên cứu làm bài tập mà giở sách giải ra chép.
1.3) Trong giờ kiểm tra, nhiều học sinh không chịu tư duy suy nghĩ mà có tư
tưởng chép bài của những bạn khá giỏi.
1.4) Định hướng lời giải cho một bài toán chưa rõ ràng.
1.5) Nhiều học sinh không chịu tìm tòi nghiên cứu các tài liệu môn Toán ñể
nâng cao kiến thức của mình.
- Sau khi học, nhiều học sinh rất nhanh quên kiến thức.
- Chưa thành thục kỹ năng, ứng dụng vào giải toán.
Những thực trạng trên ảnh hưởng rất lớn ñến kết quả và chất lượng học
tập môn Toán của các em học sinh ở cấp THPT. - 8 -

7/1/2014
8

2. Nguyên nhân
Qua những năm giảng dạy môn Toán, chúng tôi thấy có nhiều nguyên nhân

Việc dạy học bằng phương pháp dạy học theo nhóm thông qua bài dạy :
"Phương trình mũ và phương trình lôgarit" có nâng cao ñược hiệu quả học tập
cho học sinh lớp 12A9 trường THPT trường THPT Trần Hưng Đạo hay
không?
- 10 -

7/1/2014
10
b. Giả thuyết:
Có, việc dạy học bằng phương pháp dạy học theo nhóm thông qua bài
dạy: "Phương trình mũ và phương trình lôgarit" nâng cao ñược hiệu quả học
tập cho học sinh lớp 12A9 trường THPT trường THPT Trần Hưng Đạo.
III.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .
1.Khách thể nghiên cứu
Qua thực tế giảng dạy năm học 2013-2014, chúng tôi chọn học sinh các lớp:
12A9 là lớp thực nghiệm , 12A3 – là lớp ñối chứng.
Các lớp trên của trường THPT Trần Hưng Đạo – An Lão – Hải Phòng
Bảng 1. Giới tính và thành phần dân tộc của học sinh hai lớp 12A9
và 12A3 Trường THPT Trần Hưng Đạo
Số HS các nhóm
Dân tộc
Tổng số

Nam Nữ
Kinh
Lớp 12A3 42 26 16 42

Lớp 12A9 40 9 31 40
Về ý thức học tập môn Toán, tất cả các em học sinh của hai lớp ñều
chưa thực sự chủ ñộng, tích cực.

N1 : là nhóm thực nghiệm N2 : là nhóm ñối chứng
|
O3 – O4
|
>0

tác ñộng có ảnh hưởng
• N1 và N2 hai lớp học sinh có trình ñộ tương ñương.
Thiết kế này, chúng tôi sử dụng phép kiểm chứng T-Test ñộc lập
3. Quy trình nghiên cứu
Nhóm Kiểm tra
trước tác
ñộng
Tác ñộng Kiểm tra
sau tác
ñộng
N1 ( 12A9)

O1 Dạy học bằng phương pháp dạy học theo
nhóm trong bài dạy : "Phương trình mũ và
phương trình lôgarit"
O3
N2 ( 12A3)

O2 Không dạy học bằng phương pháp dạy
học theo nhóm trong bài dạy : "Phương
trình mũ và phương trình lôgarit"


Tiết 35
Phương trình mũ và phương trình
logarit.
• Người DMH
Vũ Văn Viết, Nguyễn Thị Định
• Những lưu ý khi chuẩn bị
BDMH

- Thể loại bài học?

Xây dựng phương pháp giải pt
logarit.

Bước 1:
Chuẩn bị
giờ dạy
minh họa
(GDMH)

-Nội dung chính(mục tiêu)
của BHMH là gì?

+ĐN pt lôgarit cơ bản và công thức

+ Bảng phụ dùng cho HĐN
+ BGĐT.
+Máy chiếu Projector.
+ Bảng ñen, phấn trắng và phấn
màu, thước kẻ.
Bước 1:
Chuẩn bị
giờ dạy
minh họa
(GDMH)
Tiếp theo)


7/1/2014
14
Bước Câu hỏi thảo luận Nghị quyết của nhóm
-Hệ thống câu hỏi chính: + Định nghĩa pt logarit?
+ Định nghĩa pt logarit cơ bản?
+ Công thức nghiệm của pt logarit
cơ bản? → so sánh nghiệm của pt
logarit cơ bản với số 0?
+Cách giải một số pt logarit thường
gặp? Sự giống và khác nhau khi giải
pt mũ và pt logarit?
+ Khó khăn khi giải pt mũ và logarit
là gì?

- Cách rèn kỹ năng + Thực hiện phối hợp hai phương
pháp chủ ñạo PPTCHĐN và PHT
+ bồi dưỡng “ tiểu GV” là những
HS ñứng ñầu nhóm.
+ Dẫn dắt bằng con ñường quy nạp
không hoàn toàn → giúp ñỡ khuyến
khích học sinh tự phát hiện và kiến
tạo kiến thức mới.
7/1/2014
15
Bước Câu hỏi thảo luận Nghị quyết của nhóm
Dự kiến những thuận lợi,
khó khăn của HS khi tham
gia các hoạt ñộng học tập và
các tình huống xảy ra, cách
xử lý.
Phương án 1:
• Thuận lợi:
+ Lý thuyết: Tất cả HS trả lời tốt
câu hỏi cơ bản
+Bài tập:
HS làm câu hỏi và bài tập theo PHT
mà GV phát.
+ GV: Bắt nhịp từ việc trao ñổi lý
thuyết → vào BT → ñịnh hướng
việc tìm phương pháp giải pt
logarit→ ñặt vấn ñề phát hiện công
thức nghiệm của pt logarit cơ bản từ
kết quả của cả nhóm thấp và nhóm
cao. → bài nhóm cao còn bao hàm
cả việc minh họa bằng ñồ thị.
• Khó khăn: HS chọn bài không chủ
ñộng hợp tác với các bạn trong
nhóm và tự giác làm bài tập GV ñã
giao từ trước.
→ GV ñịnh hướng bằng các câu
hỏi: Mối liên hệ giữa ñịnh nghĩa
logarit và công thức nghiệm của pt

→ Ngồi hai bên.
Bước 2:
Tiến hành
BDMH.
( Tiếp theo)

+Nhiệm vụ
→ ghi chép dữ liệu về bài học.
- 16 -

7/1/2014
16
Bước Câu hỏi thảo luận Nghị quyết của nhóm

→
quan sát HS, ñánh giá mức ñộ
nắm vững bài của HS, sự hào hứng
hoặc sự thờ ơ với bài học của HS,
những khó khăn của HS, tìm mói
liên hệ giữa việc học của HS với tác
ñộng của phương pháp, nội dung bài
học.
Bước 3:
- 17 -

7/1/2014
17

nhóm.
+ HS thú vị với việc chia nhóm và
thi ñua xem nhóm nào thực hiện
công việc hiệu quả và nhanh nhất.
•
Hạn chế.
+ Việc thực hiện cho HS làm việc
cá nhân với bài tập chưa ñược làm
thường xuyên, phối hợp PPTCHĐN
và PHT chưa thường xuyên nên
việc HĐN của HS vẫn chưa ñem lại
lợi ích thực sự cho HS.
+ Một số câu hỏi còn trìu tượng
khiến HS lúng túng.

Họp
TCM.Suy
ngẫm, thảo
luận,tìm
giải pháp
khắc phục.

Điểm mạnh. + Giáo án táo bạo ĐMPP.
+ HS quan tâm ñến các câu hỏi.
+ HS tích cực phát hiện các mối liên

Bước 3:
Họp
TCM.Suy
ngẫm, thảo
luận,tìm
giải pháp
khắc phục.
(Tiếp theo)
Điểm hạn chế + HS còn lúng túng về pp mũ hóa.
Nguyên nhân: Một số câu hỏi vẫn
còn trìu tượng (Giải pt logarit bằng
phương pháp mũ hóa có thực chất là
dùng ñịnh nghĩa logarit hay không?
Sao không suy luôn từ ñịnh nghĩa
mà phải dùng mũ hóa?), chưa tìm
ñược cách diễn ñạt giản dị hơn giúp
ñỡ học sinh hiểu ñược bản chất của
phương pháp mũ hóa.
• Khắc phục:
+ Nên nêu rõ ràng và cụ thể hơn
trong mối liên hệ giữa việc giải pt
mũ và pt logarit.
+ Lấy thêm nhiều ví dụ về giải pt
logarit theo phương pháp mũ hóa.

- 20 -

7/1/2014
20
Bước Câu hỏi thảo luận Nghị quyết của nhóm

Bước 4
Áp dụng
(Tiếp theo)
Một số vấn ñề ñược kiểm
nghiệm.
• Khi nào dạy học bằng
PPDHTN ?
•
Phải làm gì ñể việc DHTN
không hình thức, có hiệu
quả?
• Khi nào tổ chức PHT?

ñơn giản sẽ không thực hiện ñược
mục tiêu của phương pháp dạy học
theo nhóm lại làm cho việc tổ chức
hoạt ñộng nhóm trở nên hình thức.
→ Khi bài dạy chủ yếu rèn luyện kĩ
năng hoặc kiểm tra kiến thức cũ thì
phải coi trọng cách học cá nhân của
HS.
→ Khi ñối tượng nhận thức quá
mới mẻ với HS, cần vai trò chủ ñạo
của GV trong việc thông báo, giải
thích thì cách tổ chức học toàn lớp
là cần thiết.

→ Phải xuất phát từ chính mục ñích
bài dạy cụ thể ñể xác ñịnh cách thức
tổ chức học tập nào là chủ yếu ñể có
hiệu quả cao nhất.
- 21 -

7/1/2014
21
Bước Câu hỏi thảo luận Nghị quyết của nhóm
Bài học lớn nhất sau BHNC
này là gì?
Một tiết dạy là một cơ cấu hoàn
chỉnh từ phút ñầu ñến phút chót, có
tính ñặc thù về trình tự, về nhịp
ñiệu, về tiến trình theo từng môn
học. Vì vậy, việc làm trước, việc

3 GV nhóm
toán 12.
Họp lần 2
Thứ năm
13/12/2013
12A9
TN
Đc: Viết Dạy lớp 12A9
PT mũ và pt logarit.
3 GV nhóm
toán 12.
Họp lần 3
- Giáo án ( phụ lục 2)
4. Đo lường
Bài kiểm tra trước tác ñộng là bài kiểm tra học kì I ( phụ lục 3)
Bài kiểm tra sau tác ñộng là bài kiểm tra 1 tiết sau khi học xong bài thực
nghiệm, do giáo viên dạy lớp 12 thiết kế (xem phần phụ lục 4 ). Bài kiểm tra
- 22 -

7/1/2014
22
sau tác ñộng là một bài kiểm tra 45 phút là bài tập tự luận về các nội dung thực
nghiệm.
* Tiến hành kiểm tra và chấm bài
Sau khi thực hiện dạy xong các bài học trên, chúng tôi tiến hành bài kiểm tra 1
tiết (nội dung kiểm tra trình bày ở phần
phụ lục 4
). Sau ñó tiến hành chấm
bài theo ñáp án ñã xây dựng chung của tổ.
IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ

6.43 6.76
Độ lệch
chuẩn (SD)
1.3 1.26

1.15 1.38
giá trị p
0.12 0.0000528

mức ñộ ảnh
hưởng
(SMD)

0.862318
Như trên ñã chứng minh rằng kết quả 2 nhóm trước tác ñộng là tương
ñương. Sau tác ñộng kiểm chứng chênh lệch ĐTB bằng T-Test cho kết quả
p = 0.0000528 cho thấy sự chênh lệch giữa ĐTB nhóm thực nghiệm và
nhóm ñối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả ĐTB nhóm thực
nghiệm cao hơn ĐTB nhóm ñối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của
tác ñộng.
Mức ñộ ảnh hưởng : SMD = 0.862318
Điều ñó cho thấy mức ñộ ảnh hưởng của phương pháp dạy học theo
nhóm trong tiết dạy "Phương trình mũ và phương trình lôgarit " ñến TBC học
tập của nhóm thực nghiệm là lớn.

TBC= 7.95, kết quả bài kiểm tra tương ứng của lớp ñối chứng 12A3 là:
TBC = 6.76 .
Điều ñó cho thấy ñiểm TBC của lớp ñối chứng và lớp thực nghiệm ñã có sự khác
biệt rõ rệt, lớp ñược tác ñộng có ñiểm TBC cao hơn lớp ñối chứng.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của hai bài kiểm tra 12A9 và 12A3: SMD
= 0.862318. Điều này có nghĩa mức ñộ ảnh hưởng của tác ñộng là rất lớn.
Phép kiểm chứng T-test ĐTB sau tác ñộng của hai lớp 12A9 và 12A3 là p =
0.0000528 < 0.05. Kết quả này khẳng ñịnh sự chênh lệch ĐTB của hai nhóm
không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác ñộng. 2. Hạn chế:
-Nghiên cứu này sử dụng phương pháp dạy học theo nhóm trong bài "
Phương trình mũ và phương trình lôgarit" là một giải pháp rất tốt nhưng ñể sử
dụng có hiệu quả cao, người giáo viên cần phải có sự hỗ trợ bằng các phương
- 24 -

7/1/2014
24
tiện dạy học hiện ñại, học sinh cần ñược làm quen và thuần thục các phương
pháp, kĩ thuật dạy học tích cực.
-Dạy học theo nhóm có thể gây ồn trong lớp khó kiểm soát, vì vậy giáo
viên cần chú ý giáo dục và rèn luyện kỹ năng hoạt ñộng hợp tác trong nhóm
cho học sinh.
VI. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. Kết luận:
- Theo kết qủa khảo sát lớp thực nghiệm mà tôi áp dụng giải pháp trên, tôi
nhận thấy kết qủa học tập của học sinh ñược nâng lên rõ rệt.
Bài kiểm tra một tiết của lớp ñược áp dụng phương pháp dạy học theo nhóm

- Học sinh có hứng thú với bài học.
- Có khả năng vận dụng kiến thức ñã học ñể giải các bài tập, giải các bài thi.
- Học sinh phải chuẩn bị bài chu ñáo.
- Cần ñầu tư thời gian cho môn Toán.
Từ những trăn trở về thực trạng dạy-học Toán hiện nay, chúng tôi mạnh
dạn ñưa ra vài suy nghĩ của bản thân mong ñược góp sức mình vào việc nâng
cao chất lượng dạy và học bộ môn Toán nói riêng và chất lượng GD- ĐT
THPT nói chung.
Với ñề tài này, chúng tôi sẽ còn phải tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và phát triển
ñể ñạt hiệu quả như mong muốn. Tôi rất mong nhận ñược sự tham gia, ñóng
góp ý kiến của ñồng nghiệp xa gần. Tôi xin chân thành cảm ơn!
VII-TÀI LIỆU THAM KHẢO
1) Phương pháp tư duy sáng tạo thông qua hệ thống bài tập toán - Trần Luận
2)Góp phần phát triển tư duy lôgic và sử dụng chính xác ngôn ngữ toán học
cho học sinh THPT- Nguyễn Văn Thuận

Trích đoạn Mục tiờu: 1 Kiến th ứ c:

---