Môn: Xây dựng văn bản pháp luật Trường Đại học luật Hà Nội
Đề số: 03 Lớp: 3410
========================================================
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Các văn bản quy phạm pháp luật cần được soạn thảo với một ngôn ngữ có
độ chính xác tối đa nếu chưa thể đạt được gới hạn tuyệt đối. Chính vì vậy việc soạn
thảo văn bản pháp luật cần được chú ý không chỉ là vấn đề thẩm quyền, vấn đề thủ
tục ban hành mà cả về kĩ thuật soạn thảo. Nội dung của văn bản sẽ không thể được
chuyển tải đúng nếu ngôn ngữ trong văn bản không chính xác, không khoa học,
khó hiểu, rườm rà. Trong phạm vi bài viết này, em xin đề cập và làm rõ hơn về :
“Các yêu cầu về ngôn ngữ văn bản pháp luật”.
II. NỘI DUNG CHÍNH
Văn bản pháp luật là phương tiện quan trọng và chủ yếu trong hoạt động của
quản lý Nhà nước. Để đánh giá đúng đắn về chất lượng của văn bản pháp luật và
hoạt động xây dựng văn bản pháp luật cần dựa vào các tiêu chí sau:
1. Ngôn ngữ văn bản pháp luật là ngôn ngữ viết.
Trong một số hoạt động quản lí, người có thẩm quyền có thể sử dụng những
hình thức quản lí khác như: ngôn ngữ nói, hành động nhưng đối với các vấn đề
quan trọng mà pháp luật quy định thì chủ thể quản lí buộc phải ban hành văn bản
pháp luật, tức là ngôn ngữ viết.
Văn bản pháp luật được thể hiện bằng ngôn ngữ viết. Sử dụng ngôn ngữ
viết, nhà quản lý có thể lựa chọn các từ, nghĩa có tính chính xác cao; lập các câu có
kết cấu ngữ pháp chặt chẽ, hoàn chỉnh, nhờ đó có thể trình bày cụ thể, rõ ràng ý chí
của mình và tạo điều kiện cho đối tượng thi hành văn bản nắm bắt được đúng đắn,
đầy đủ nội dung của văn bản pháp luật.
Mặt khác, cách thức thể hiện này cũng giúp các cơ quan nhà nước thuận lợi
trong việc sao gửi, nghiên cứu, lưu trữ thông tin nhằm phục vụ cho hoạt động quản
lý của mình.
2. Ngôn ngữ văn bản pháp luật là ngôn ngữ tiếng Việt.
Văn bản pháp luật phải được viết bằng tiếng Việt, phải tuân theo những quy
tắc chung của tiếng Việt, do đó không thể nghiên cứu ngôn ngữ pháp luật tách rời

đồng thời có thể ảnh hưởng tới tính chính xác của văn bản. Để đảm báo tính
nghiêm túc của ngôn ngữ văn bản pháp luật, người viết cần lưu ý không sử dụng
khẩu ngữ, tiếng lóng, tiếng tục; tránh dùng những từ ngữ thô thiển, thiếu nhã nhặn.
đả kích hoặc châm biếm. Ví dụ: gọi bị cáo là y, thị, hắn, tên côn đồ... thể hiện thái
độ xúc phạm, thóa mạ bị cáo.
Cũng nên tránh sử dụng các yếu tố ngôn ngữ mang sắc thái biểu cảm, như:
Dấu chấm than (!), dấu chấm hỏi (?), văn tả cảnh, văn vần hay lối viết văn hoa, sáo
rỗng.
=======================================================
Sinh viên: Nguyễn Thị Hồng – Mssv:341061
2
Môn: Xây dựng văn bản pháp luật Trường Đại học luật Hà Nội
Đề số: 03 Lớp: 3410
========================================================
Thứ hai, ngôn ngữ trong văn bản pháp luật phải bảo đảm tính chính xác.
Ngôn ngữ chính xác giúp cho việc thể hiện ý chí Nhà nước được rõ ràng, tạo cho
người tiếp nhận văn bản một cách hiểu chung, thống nhất về ý đồ của người ban
hành văn bản, loại trừ được tình trạng một nội dung hiểu theo nhiều nghĩa khác
nhau. Yêu cầu việc sử dụng ngôn ngữ chính xác được biểu hiện ở nhiều nội dung
khác nhau như: ngôn ngữ văn bản phải chính xác về chính tả, về nghĩa của từ,
Thứ ba, ngôn ngữ pháp luật phải có tính thống nhất. Điều đó là cần thiết để
giúp cho mọi người có thể hiểu thống nhất về các vấn đề được đặt ra trong từng
văn bản cụ thể cũng như trong toàn bộ hệ thống của văn bản pháp luật. Trong hệ
thống văn bản pháp luật, cần thống nhất về nghĩa cho các từ, ngữ được sử dụng để
cùng chỉ một khái niêm trong các văn bản pháp luật khác nhau.
Thứ tư, ngôn ngữ văn bản pháp luật có tính phổ thông.Văn bản pháp luật
được ban hành để tác động đến tằng lớp nhân dân trong xã hội. Trong khi đó, trình
độ học vấn và nhận thức pháp luật giữu các vùng, miền, và dân tộc có sự khác
nhau. Vì vậy, tính phổ thông của ngôn ngữ trong văn bản pháp luật sẽ giúp cho
mọi người có thể hiểu đúng, chính xác về pháp luật.