MỞ ĐẦU
Quyết định hành chính là loại quyết định được nhiều chủ thể thực hiện quyền
hành pháp trong hệ thống cơ quan Nhà nước thực hiện trên cơ sở luật và để thi
hành luật. Một quyết định hành chính khi ban hành có khả thi hay không hay nói
cách khác có đảm bảo được tính hiệu quả cũng như hiệu lực của nó hay không thì
bản thân quyết định đó phải đáp ứng được các yêu cầu về tính hợp pháp và hợp lý.
Những yêu cầu này không chỉ là những đòi hỏi khách quan của thực tiễn mà còn là
đòi hỏi mang tính nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền. Chính vì nhận biết được
vai trò quan trọng của tính hợp lý và hợp pháp đối với quyết định hành chính mà
nhóm em xin trọn đề tài “Phân tích các yêu cầu về tính hợp pháp, hợp lý của quyết
định hành chính và nhận xét về tính hợp pháp, hợp lý của quyết định hành chính do
cơ quan hành chính nhà nước ban hành”
NỘI DUNG
I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH
1. Khái niệm về quyết định hành chính
1.1 Khái niệm quyết định hành chính
Quyết định hành chính là một dạng quyết định pháp luật, là kết quả sự thể hiện
ý chí quyền lực Nhà nước thông qua những hành vi của chủ thể được thực hiện
quyền hành pháp trong hệ thống các cơ quan hành chính Nhà nước, tiến hành theo
trình tự dưới hình thức nhất định theo quy định pháp luật nhằm đưa ra những chủ
trương, biện pháp, đặt ra các quy tắc xử sự hoặc áp dụng những quy tắc đó để giải
quyết côgn việc cụ thể trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng quản lý
hành chính của Nhà nước.
1.2 Đặc điểm của quyết định hành chính
Quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật. Do đó nó có
những đặc điểm chung và đặc điểm riêng
1.2.1 Đặc điểm chung
Về tính quyền lực nhà nước: Tính quyền lực nhà nước được thể hiện ở việc
quyết định hành chính được ban hành bởi các chủ thể có thẩm quyền trong cơ quan
1
nhà nước, được ban hành theo trình tự thủ tục luật định; ở nội dung và mục đích

chủ thể (cá nhân, tổ chức) ở trung ương, địa phương, những chủ thể có thẩm quyền
chung cũng như các chủ thể có quyền chuyên môn…Cụ thể là Chính phủ, Thủ
Tướng chính phủ (ra quyết định dưới hình thức nghị quyết, nghị định, quyết định,
chỉ thị); các Bộ và cơ quan ngang bộ (ra quyết định, chỉ thị, thông tư); Ủy ban nhân
dân (được quyền ra quyết định, chỉ thị và kiểm tra việc thi hành những văn bản đó);
các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân( bao gồm sở, phòng, ban) ra các
quyết định hành chính dưới hình thức quyết định và chỉ thị (quyết định cá biệt).
Khi quyết định hành chính do chính các chủ thể này ban hành thì nó mới có
hiệu lực và có giá tri về mặt pháp lý bởi vì đó là kết quả của sự thể hiện ý chí nhà
nước.
Thứ hai, quyết định hành chính phải phù hợp với luật về nội dung cũng như
mục đích bởi lẽ đây là những quyết định dưới luật. Điều đó có nghĩa là các quyết
định hành chính không được trái với các quyết định của Quốc hội cũng như quyết
định của Hội đồng nhân dân và các quyết định của cơ quan hành chính nhà nước
cấp trên. Trên cơ sở luật và pháp lệnh, các chủ thể trong cơ quan hành chính nhà
nước ban hành những quyết định để quản lí xã hội trên từng lĩnh vực. Quyết định
hành chính có những mục đích và nội dung rất phong phú, xuất phát từ những đặc
điểm của hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Ngoài ra quyết định hành chính
là những quyết định mà về mặt hình thức có những tên gọi khác nhau theo quy định
của pháp luật như nghị quyết, nghị định, quyết định, chỉ thị, thông tư…
Thứ ba, quyết định hành chính phải được ban hành theo đúng trình tự, thủ tục
và hình thức do pháp luật quy định. Quyết định hành chính được nhiều chủ thể ban
hành với những mục đích và nội dung khác nhau vậy nên trình tự xây dựng và ban
hành các loại quyết định cũng không giống nhau. Chính vì lẽ đó mà pháp luật quy
định về nguyên tắc, thủ tục rất chặt chẽ, rõ ràng. Việc xây dựng và ban hành một
quyết định hành chính thường phải trải qua các bước sau: sáng kiến ban hành quyết
định, dự thảo quyết định, trình dự thảo và truyền đạt dự thảo.
2. Yêu cầu về tính hợp lý của quyết định hành chính
3
Để bảo đảm tính hiệu quả, quyết định hành chính phải đáp ứng các yêu cầu

chính có tính khả thi là một quyết định có khả năng thực hiện trên thực tế hay nói
một cách khác là những quy định của quyết định đó có khả năng đi vào cuộc sống
mà không chỉ dừng lại trên giấy. Cụ thể là ta cần phải bảo đảm tính khách quan,
không được chủ quan, duy ý chí, thoát ly thực tiễn kinh tế – xã hội, coi thường quy
luật của xã hội, áp đặt lên xã hội những quy định mà nó không cần, không muốn,
không thể thực hiện được. Muốn làm được như vậy, thì đòi hỏi các cơ quan xây
dựng quyết định hành chính phải bám sát thực tiễn xã hội và đánh giá được thực
trạng đang diễn ra.
III. NHẬN XÉT VỀ TÍNH HỢP PHÁP, HỢP LÝ CỦA QUYẾT ĐỊNH
HÀNH CHÍNH
1. Mối quan hệ giữa tính hợp pháp và hợp lý của quyết định hành
chính
Tính hợp pháp và hợp lý là những đòi hỏi không thể thiếu được đối với bất
kỳ quyết định hành chính nào. Chúng gắn bó với nhau cả về nội dung lẫn hình thức
như là một chỉnh thể thống nhất mà nếu thiếu một trong những yêu cầu đó thì việc
ban hành quyết định hành chính sẽ không đạt được mục đích. Do vậy khi ban hành
quyết định hành chính, các chủ thể quản lý Nhà nước phải đảm bảo tính hợp pháp
và hợp lý, nhờ đó quyết định đưa ra mới có tính thực thi, được xã hội chấp nhận.
Tuy nhiên, chúng ta không nên đồng nhất tính hợp pháp và tính hợp lý của quyết
định hành chính với nhau và trong mọi trường hợp, tính hợp pháp luôn có ưu thế
hơn so với tính hợp lý nên không thể vì lý do hợp lý mà coi thường quyết định của
cấp trên, tự ban hành những quy định riêng trái với quy định của pháp luật
2. Một số vấn đề bất cập về tính hợp pháp và hợp lý của quyết định
hành chính
Mặc dù có những thay đổi tích cực, nhưng việc ban hành quyết định hành
chính do cơ quan hành chính Nhà nước ban hành trên thực tế hiện nay vẫn còn tồn
tại nhiều bất cập như:.
5