Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/

Câu 1:Khái niệm văn hoá, cấu trúc của văn hoá?
 Khái niệm văn hoá:
Đã có rất nhiều các tổ chức, các quốc gia và các chuyên gia nghiên cứu về văn hoá đưa ra các
khái niệm về văn hoá và các vấn đề liên quan, và hiện tại chưa có một khái niệm nào về văn hoá
được thống nhất tuyệt đối. Có thể đưa ra một số quan niệm, khái niệm và định nghĩa về văn hoá
như sau:
Chủ tịch Hồ Chí Minh: Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo
và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật,
những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những
sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá.
Cố TT Phạm Văn Đồng: Văn hóa bao gồm cả hệ thống giá trị: tư tưởng và tình cảm, đạo đức với
phẩm chất, trí tuệ và tài năng, sự nhạy cảm và sự tiếp thu cái mới từ bên ngoài, ý thức bảo vệ tài
sản và bản lĩnh của cộng đồng dân tộc, sức đề kháng và sức chiến đấu để bảo vệ mình và không
ngừng lớn mạnh.
PGS.TS Trần Ngọc Thêm: Văn hoá là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do
con người sáng tạo và tích luỹ qua quá trình hoạt động thực tiễn trong sự tương tác giữa con
người với tự nhiên và xã hội của mình.
UNESCO: Văn hoá hôm nay có thể coi là một tổng thể những nét riêng biệt tinh thần và vật
chất, trí tuệ và xúc cảm quyết định tính cách của một xã hội hay của một nhóm người trong xã
hội. Văn hoá bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con
người, những hệ thống các giá trị, những phong tục và những tín ngưỡng.

a) 
 














 

+ 





cà.





l


hi

 

Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/

 
*  
* 



- 


+ 
ung

Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
N gii: ym , áo cánh , áo dài, váy , qu

c)  i
 ng phó vi khong cách giao thông.
+)  xã hi Vit Nam c truyn, do bn cht nông nghip snh
i ít có nhu cu di chuyc bit nhiu c già  nông thôn thm chí còn ít
y ,d dàng hi yu bng b,thuc lo
vc kém phát trin.
T th k XX còn phát trii bng gia súc: trâu, ng
bin v
+) Hong ch yu ci nông nghip Vit Nam là di chuyn gn t ng,t nhà
 n xe nên h dùng sc là
ch yu là dùng sc.Chính vì vy trên th gii này không mt ngôn ng có s ng ch hot
ng vn chuyn bng sng vit.
 ng phó vi thi tit, khí hu : nhà ca, kin trúc
i vi nông nghip thì ngôi nhà chính là t  i phó vi thi tit nóng lnh, n
gió bão- 1 trong nhng yu t quan trng nh m bo cho h 1 cuc snh: "
i có lc nghip " hay " th nh nhì âm phn ". Do ngôi nhà chim
v trí quan trc bit trong cuc sng nên Nhà ( ch  c ng nht v
Ngôi nhà  Vit Nam có nhm sau:
+. Do khu vi Ving gn lin vc.
Nhi sng bng ngh i, ch ng ly thuyn, bè là nhà  gi
là nhà thuyn, nhà bè, nhii là xóm chài và làng chài. Tuy v vn có nhà
trên sàn trên m ng phó vi vic ngp lt và khí hu nhii v m cao thêm vào

Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
+. V hình thc kin trúc thì ngôi nhà là tng phm ca truyn th
dân tc.
c hc phn ánh qua cách làm nhà sán vi vách riêng và mái cong
hình thuyn. Ri tính cng th hin  vic trong nhà ko chia thành nhiu phòng nh bit lp
y.
i Vit Nam có truyn thng th cúng t tiên và hiu khách cho nên vi bàn
gh tip khách là ko ngoi l. Hình thc kin trúc ngôi nhà còn tuân th nguyên tc coi trng s
l ca truyn thp : Ng môn 5 ca 9 lu, ct c 3 cp, s gian ca ngôi
nhà bao gi  l.
Cách liên kt theo li ghép m phn va gn bó cht ch li v
ng và linh hot. Nhìn chung ch trong 1 vic n
ng ti 1 cuc sng hài hòa chi phi Vit Nam 1 cách trn vn.

2. ng xã hi :
  ng xã hi là nh i, nhng t  c ho ng,
nhng yu t hp thành mt t chc, nhng th ch (pháp lut, kinh t, xã hi, ngh
nghii
 u xã hi Vit Nam c truyn:

Làng

ng x vng xã hn lc, dung hòa và tích hp nhiu
ngun gc tng x vng xã h
chính là cách chn lc, dung hòa và tích hp nhiu ngun gc bc l tính ch ng và kh 
chi phi, tác dng tr li ca trong quá trình tip nhn. Dung hp gi
b     i lai
S dung hp ca các hi    i lai vi nhau
tng hp các tôn giáo  xut hi+ S tn ti ca Tam giáo (Pht giáo, Lão giáo,

    
 Phép













 


 

g


giúp chúng ta ngày càng

     
 Câu 3: Chn c

ch sáng to ca coi theo quy lut cp,
c ngh thut là biu hin tp trung nht s sáng to y. V
ci tip nhn ch thanh lng
   p và khc phc cái xu trong m i .
- Chi trí: Trong cuc sng, ngoài hong và sáng ti còn có
nhu cu gii trí. Các hoc b, bo tàng, l hi, ca nhc, s c
các nhu cu y, s gii trí bng các ho ích, cn thit, góp phn
ng sáng to có hiu qu i phát trin.
- Ch tc và phát trin:

Câu 4: Khái nim bn sc
 Bản sắc là nhng nét riêng, nha s vt, hing giúp phân bit nó
vi nhng s vt, hing khác.
 Bản sắc dân tộc là sc thái bao quát mt cách uyn chuyn, linh hot nhm
ca dân tc to nên mt din mo riêng ca dân tc y, không th ng nht vi các dân
tc khác trong cng khu vc hay ci.
 Bn sa dân tc là cách thc xây dng na dân tc, là s lan to
sn, trí tu, ngôn ng, cung cách, hành vi ng x trong
 thung sáng to ra vt cha dân
tc.
 Bn sc là mt kiu tng hp, kt hp nhng phm cht, nhng giá tr
i sinh và ngoi sinh to thành linh hn, sc sng bn vng ca dân tc, có
nht s dân tc khác, mang tính nh trong quá trình lch s u
tranh và xây dng ca dân t

V mt ng pháp, ting Vit s dng rt nhiu các  t có sc thái biu cm: à, ư, nhỉ, nhé,
chăng, chớ, hả, phỏng, sao, chứ Cu trúc c  mang sc thái  giá (sách siếc, bàn
biếc  góp phn quan trng trong vic  ng h thng các  tin biu cm cho
ting Vit.
Ngh thut ngôn t Vit Nam    m th    NG và LINH
HOT.Tính ng, linh hot này c ht bc l  h thng ng pháp. Trong khi ng pháp bin
hình ca các ngôn ng châu Âu là mt th pháp cht ch ti mc máy móc thì ng pháp ting
Vit t chc ch yu theo li dùng các t   biu hin các ý  và quan h ng pháp,
khin cho i s dng c quyn linh hoạt ti  Ng pháp ca các ngôn ng  Tây
là ng pháp hình thc, còn ng pháp Vit Nam là ngữ pháp ngữ nghĩa. Nói bng mt ngôn ng
châu Âu, ta bt buc phi chia ng t theo các th, các  phi t danh t vào các ging,
các s, các  phi t tính t vào nhng hình thái phù hp vi danh t tóm li là phi
 ng y  mi  hi tai quái nht mà h thng ng pháp ca ngôn ng  yêu cu (ngay
c khi ý  ng pháp   c th hin  by ln trong câu bng nhng hình thái khác
ri  vy). Còn trong ting Vit thì tùy theo ý  ca i nói mà anh ta có th din t,
Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
không din t hay din t nhiu ln mt ý  ng pháp nào  Chính vì linh hot  vy
mà ting Vit có khả năng diễn đạt khái quát rt cao:
Tính ng, linh hot ca ngôn t Vit Nam còn bc l  ch trong li nói, i Vit
rt thích dùng cấu trúc động từ: trong mt câu có bao nhiêu hành ng thì có by nhiêu ng t.
Tính linh hot,  ng còn là nguyên nhân khin cho ting Vit ưa dùng cấu trúc chủ
động mà ít dùng cu trúc b ng. i Vit thm chí dùng cu trúc ch ng ngay c trong






Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/





Giá trị hướng về cội nguồn:



- 
- 
 


 



Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/


Giá trị sáng tạo và hưởng thụ văn hóa:
-  


















Giá trị bảo tồn và trao truyền văn hóa:




 Ph n linh bo tr
 Gm các nghi thu, dâng trà, dâng hoa qu, dâng thn)
 Mi l hi ch
Phn hi là phn khác nhau gia các l hi . Phn. Trò din là hot
ng mang tính nghi l, din li toàn b hay mt phn ho ng ca nhân v c
phng th. Chng hn trò dic Ân trong hi Gióng hay Quang
i phá quân Thanh trong l h
 Phu, biu din nhân vt th phng
 Trình t: t  vn ra mt s kin nào liên quan nhân vt th phng .
Các trò din trong l hi là các lng ca các thi k lch s khác nhau
lng li, phn ánh nhng sinh hot cp trc gn kt
vc phng th.
 n vi nhiu thi k c lng li, phn ánh cách sinh hot ca dân
t th phng
 n vc vi. Ví d: Ct pháo); Cu an (Th diu);
c vng nhanh nhn, khéo léo (thn c
Quy trình din ra trong l hi
• Cúng: M u và kt thúc l hi
• T: là mt hình thc ding mang tính nghi l, nghi thng nim, tôn vinh thn
linh vi ngôn ngu b ng.
• i dia mang tính nghi l trang nghiêm, li va mang
tính vui nhng vi u múa
• Ding s tích: nhm tái hin s t ca mi v thn linh.

Câu 6: Nho giáo và khai thác giá tr 
Nho giáo Vit Nam


n Quc Tung ga, nc phong kin
tp quyn mun tr nên hùng mnh thì ph
n c   gii phóng nhân dân
khi áp bc ca quân c.
[2]

Thi k khi ch  phong kin lâm vào khng hong, Nho giáo không ngng cng c và phát
trin vào gia th k 19, yêu cu tt yu này d suy sp và dn nht phai khi s
du nhp mnh m ca thc dân Pháp, tuy nhiên Nho giáo vn là công c nh
i vi nhc cách mi Châu, Nguyn Thái Hc hay H
Chí Minh,
NN NHÂN SINH
Nho giáo u i ta hiu h
hc bit, bn tính "Thi cao các giá tr v chính tr, phm cht quý giá, phm trù
vi ch "Nhân" do Khng T  li, ch  nh bn tính,
quan h gii vi, t quý tn nông dân
[3]

n tác phc và châm ngôn
Nho giáo c xem là có sc lan ta và c Vit Nam
bc lng Kii Cáo"
ca Nguy cao tính dân tc, nguyn vc lp ca Nhân dân Vit Nam, trong
 tác phm "Nam Qu c Nam, vua Nam , rành rành
nh phn ti sách Tr quyn và luôn chng li s uy hip t
c cho dù chng mình vi trt mà nhân dân kính phng.
- Khó khănt, bão à tng, tinh thn c kt c
Câu 8: pht giáo và khai thác giá tr trong pht giáo
Pht giáo Vit Nam
Pht giáo Vit Nam là Pht giáo c ba hóa khi du nhp t  vào Vit Nam, Pht
giáo Vit Nam mang nhm khác bit so vi Pht giáo nguyên thy và Pht giáo ca
 gii. Pht giáo là tôn giáo có ng sâu rng nht  Vit Nam.
Pht giá vào Vit Nam t rt si nhà Lý, nhà Trn, Pht giáo phát
trin cc thc coi là quc giáo, n tt c mi v trong cuc sn
i nhà Hu Lê thì Nho giáo c coi là quc giáo và Phn
Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
cui th k XVIII, vua Quang Trung c gng cho Pht, ch
mt sm nên vic này không có nhiu kt qun th k 20, mc dù ng mnh ca quá
trình Âu hóa, Pht giáo Vit Nam li phát trin mnh m khu t cá min Nam vi
ng cn Chiu
[5]
.
Tóm li, lch s Pht giáo Vit Nam tri qua bn:
· t n ht thi k Bc thuc n hình thành và phát trin rng
khp;
· thi Nhà Lý - Nhà Trn n cc thnh;
· t i Hu Lê n cui th k 19 n suy thoái;
· t u th k n nay là gn ph

Tng hp gia Phng truyn thng
Pht giáo th Pht trong chùa  ng truyn thng Vit Nam là th thn trong miu và
th Mu trong ph, bn v th c th nhiu nht là T pháp: Mây--Sm-Chp. Tuy
nhiên bn v thc "Phc gng Pht Pháp
Vân, Pht Pháp Lôi và Phn, trên thc t 
Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
khc theo tiêu chun ca mng Ph ng tt cùng 80 v p, mà
mt trong nhng nét tiêu bing nhc k, nhng kh n, và khuôn my lòng t
mn v.v. Các h thng th ph này tng hp vi nhau to nên các ngôi chùa "tin Pht, hu thn"
hay "tin Pht, hu Mi Vi Thn, Thánh, Mu, thành hoàng th a,
anh hùng dân tc vào th s  c bia hu, bát nhang cho các linh
ht.
Tng hp gia các tông phái Pht giáo
Các tông phái Phi tha sau khi du nhp vào Vit Nam trn ln vi nhau. Dòng thin
T      n vi Mt giáo. Nhiu v thi     Vn Hnh, T o
Hnh, Nguyn Minh Khôngu gii pháp thut và có tài thn thông bin hóa. Thin tông còn
kt hp vi T c tng nim Ph Tát.
n th  chùa min Bc có vô cùng phong phú các long Pht, b tát, la hán ca các
tông phái khác nhau. Các chùa ming kt hp Tiu tha vii tha. Nhiu
chùa mang hình thc Tiu tha (th Pht Thích Ca Mâu Nii theo giáo
i tha; bên cnh Phng Pht nh khác, bên cnh áo vàng
còn có áo nâu, áo lam. Nguyễn Hoàng Hải
Email: FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
u Pht truyn thng ca ph n Vit
Nam.
Pht
Phm nhun vào cách t ci Vit nên du vt Pht giáo trong
 m nét. Nhi i Vit theo l   vào nhng ngày mng mt hay
ngày rm.
  c thì truyn Nôm bình dân k li truyn Bà Chúa Ba tc truyn Quan âm chùa
. Ngh thut trình din có v chèo Quan Âm Thị Kính. Truyện Kiều ca T Nguyn
Du a nhing Pht giáo.
n khu thì s tc ng ca dao n Pht giáo rng.
i thì có:
Dù xây chín đợt phù-đồ
Không bằng làm phúc cứu cho một người
Nhn xét nhân th thì có:
Hiền như Bụt
Oan Thị Kính
Đi với Bụt mặc áo cà-sa
Đi với ma mặc áo giấy
Miệng thì nam-mô
Bụng bồ dao găm
Châm bim thì có:
Trao lược cho sư
Nhất sư nhì vãi


    



Hà Nam Lý Thái Tông 
               Lý Nhân
Tông 

     

  - 

 


 Lý Thánh Tông 

giáo và Nho giáo.
Nho giáo 
 




 Lý Cao Tông
 tam giáo đồng nguyên 





côn
 p và công phu
 Phong phú v loi hình (t 3 hàng chân ct ti 6 hàng chân ct mt vì)
 Quy mô rng ln (có kin trúc dài 13 gian vt thúc trong h khai qut)
 Trang trí rt tinh xo, kt hp hài hòa gia các cht liu g -  - gch - t nung
 Quy hoch thng nht và cân xng
) còn giúp các nhà

 Chân ct b si, nn nhà lát gch vuông, có cc
 Mt bng kin trúc kiu ch nht nhiu gian, có t 3 cn 6 ct, bên cnh các mt bng
kiu lc giác, bát giác
 

   
                
 Lý Thái Tông 
                

 
 

 chùa Dâu, Hà
Nam Lý Thái Tông cho xây  
 1105, Lý Nhân Tông 


 



 hoa cúc 
cánh, hoa sen 

 chuông    

1. Tháp Báo Thiên còn gi Th    c xây trên mt qu gò
cnh h Lc Thy     1057 i vua Lý Thánh Tông, trong phm
vi chùa Báo Thiên. Tháp xây 12 tng, cao my chng
2. n (chùa Mt Ct  Hà Ni 1080 thi Lý Nhân Tông.
3. ng Pht Di Lc chùa Qunh Lâm (u, Qung Ninh  
Không L ng (khong 20 mét).

 ng Ph chùa Pht Tích - Bc Ninhc t 1057, cao 2,77
mét, lin vi b. Nét mng trn rng r
 u (Garuda)
 ng (Kinnari) mang phong cách ngh thut Cham Pa, nét
mp du dàng, tr
  n 3 mét, rng 1,5 mét có v 
 Dãy 10 con thú nm  ca ting chùa Pht Tích
 ng rng nm dài theo bc thi, voi, nga
 

hài hòa




[4]
.

[5][6]
:
 Mt là nhi bit ch  t, m lp dy h kim sng hoc
tng lp quan li hoc nh t, vì nhi nhà (ngh  sa thi,
t quan ) m lp dy cho con em mình hoc nhi thân thích.
 ng hc tn ti trong các chùa do cng dy (không ch dy Pht
giáo và truyt c kin thc Nho giáo).
 
gia 

giáo
[7]
 
[8]
.
     
 tôi, cha  
- 
 nhà Lý 

[9]
.
 




[

 c và ngh thut
    -Lê
 Việt Nam
cổ Văn học sử    Trong thế kỷ 10, cửa chùa đã đóng một vai
trò quan trọng về văn học. Cũng vì thế mà Đạo Phật ở Việt Nam từ đó càng lắm tín đồ và
được chính phủ vị nể.
  








  



hù


 -Nho giáo 
                 
 nhà Lý 



làm 
 Ninh Bình  
 1298 
các dòng Tì-ni---chi, Vô Ngôn Thông         
hoàng .



 Ninh Bình
 Hà 
 
 

u

Tuy  
theo mô hình Hán   Trun          Trung
Hoa   

Sang 1298-1344


  

[6]


[1]
, ít


 

   là   ,    và        
Siêu và   .
   



    

 tiên 
[1]
.

 



[13]
.
Công giáo
Tuy Công giáo   
 
 
[14]
 
  Công giáo   
[14]
.
