PHÒNG GIÁO DỤC BA VÌ
Trường THCS Đồng Thái
BÀI DỰ THI
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh/thành phố: Hà Nội
- Phòng giáo dục và đào tạo (nếu là giáo viên THCS): Ba Vì
- Trường THCS Đồng Thái
- Địa chỉ: Đồng Thái – Ba Vì – Hà Nội.
Điện thoại: 0433.625.337 ; Email:
- Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 03 giáo viên):
Họ và tên: Phương Văn Hạnh
Ngày sinh: 16 tháng 02 năm 1983 Môn : Tin - Công nghệ
Điện thoại: 0988.277.502; Email:
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I. Tên hồ sơ dạy học:
Chủ đề:
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN
NHIÊN TRONG MÔN CÔNG NGHỆ 8
II. Mục tiêu dạy học:
1. Kiến thức:
- Giải thích được khái niệm thế nào là môi trường, thế nào là tài nguyên thiên
nhiên.
- Kể tên các yếu tố của môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên.
- Nêu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
- Nêu được vai trò của môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với đời sống
con người.
- Kể được những quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường, tài
nguyên thiên nhiên.
- Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên
mà còn phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng
dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách
nhanh nhất, hiệu quả nhất. Tôi xin trình bày và thực hiện thử nghiệm một chủ đề
nhỏ đối với môn Công nghệ 8.
Đồng thời tôi thấy rằng “tích hợp” là một khái niệm được sử dụng trong nhiều
lĩnh vực. Đặc biệt trong giáo dục tích hợp kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn
đề trong một môn học sẽ giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề đặt ra
trong môn học đó.
Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sáng
tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tế đời sống.
Cụ thể: Đối với bài học này khi thực hiện sẽ giúp các em học sinh nắm được thế
nào là môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên; các yếu tố của môi trường, tài
nguyên thiên nhiên. Nắm được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường; vai trò
của môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với đời sống con người. Nắm được
những quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên ở
cấp độ vi mô và vĩ mô. Từ các kiến thức liên môn đã được tích hợp trong bài học.
Trong thực tế tôi nhận thấy khi soạn bài có kết hợp các kiến thức của các môn
học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt
ra. Từ đó tổ chức hướng dẫn học sinh sẽ linh hoạt hơn, sinh động không. Học sinh
có hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ, sáng tạo
nhiều hơn. Từ đó vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn.
V. Thiết bị dạy học, học liệu
GV: - Tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên.
- Thông tin, tranh ảnh, videoclip về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên.
- Biểu đồ về sự biến đổi diên tích rừng ở Việt Nam qua các thời kì.
- Phiếu câu hỏi cho hoạt động 3 và hoạt động 6.
- Trang thiết bị/Đồ dùng dạy học liên quan đến CNTT:
+ Phần cứng (Máy tính kết nối mạng intrnet; Đĩa CD in sản phẩm đã đóng gói;
Mục này cần tích hợp các kiến thức về lịch sử, xã hội, Ngữ văn, Sinh học, Địa
lý.
+ Mục III: Tìm hiểu vì sao cần bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên,
trách nhiệm của cá nhân và Nhà nước.
Các phương pháp và kĩ thuật dạy học được sử dụng: thảo luận, vấn đáp, nhóm,
lập dự án, động não…
Để giúp học sinh hiểu được bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là
nhiệm vụ cấp bách hiện nay, GV giúp HS thấy được: môi trường sống của chúng ta
đang bị ô nhiễm nặng, nguồn tài nguyên thiên nhiên bị khai thác thiếu kế hoạch, bị
tàn phá, săn bắt, khai thác đến mức cạn kiệt (qua các tranh ảnh, thông tin, băng
vioclip…).
GV cho HS tìm hiểu tình huống, phân tích thông tin để xác định trách nhiệm
của cá nhân và Nhà nước. Từ đó lập dự án bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên.
Mục này cần tích hợp các kiến thức lịch sử, Địa lí, kiến thức xã hội để hình
thành kiến thức và rèn luyện kĩ năng.
+ Mục IV: Hướng dẫn học sinh luyện tập.
Các phương pháp và kĩ thuật dạy học được vận dụng ở mục này: luyện tập,
thảo luận, vấn đáp, nhóm, quan sát, động não, tia chớp.
Ngoài các bài tập trong sách giáo khoa cần giải quyết, GV cho HS làm thêm
bài tập trò chơi ô chữ để khắc sâu kiến thức, và lập bản đồ tư duy để khái quát hóa
nội dung bài học.
VII. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập:
Kiểm tra học sinh bằng hình thức kiểm tra 15 phút.
Câu hỏi: Để xây dựng trường ta luôn xanh-sạch- đẹp, theo em học sinh chúng ta
cần thực hiện những công việc cụ thể nào ?
Yêu cầu: HS cần trình bày được các nội dung sau:
- Giữ gìn VS trường lớp sạch sẽ.
- Trồng và chăm sóc cây bóng mát, cây cảnh.
- Tuyên truyền bằng nhiều biện pháp trong trường (Kịch, vẽ tranh, Thi làm đồ
các bạn cùng thực hiện.
3. Thái độ:
- Có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên; ủng hộ các
biện pháp bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
- Lên án, phê phán, đấu tranh với những hành vi, biểu hiện vi phạm pháp luật
về, bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
II. Các kĩ năng sống cơ bản được áp dụng:
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin về tình hình môi trường, tài nguyên
thiên nhiên ở nước ta và ở địa phương.
- Kĩ năng tư duy phê phán đối với những hành vi bảo vệ môi trường, tài
ngyuên thiên nhiên và những hành vi gây hại với môi trường, tài nguyên thiên
nhiên.
- Kĩ năng tư duy sáng tạo về biện pháp hành động để bảo vệ môi trường, tài
nguyên thiên nhiên.
III. Các phương pháp kĩ thuật dạy học tích cực:
- Động não.
- Kĩ thuật hỏi chuyên gia.
- Thảo luận nhóm.
- Xử lý tình huống hoặc đóng vai
IV. Chuẩn bị:
* GV: - Tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên.
- Thông tin, tranh ảnh, videoclip về bảo vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên.
- Biểu đồ về sự biến đổi diên tích rừng ở Việt Nam qua các thời kì.
- Phiếu câu hỏi cho hoạt động 3 và hoạt động 6.
- Máy chiếu, đầu Projecter.
* HS: Tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên và môi trường.
V. Tiến trình dạy học:
1. Khám phá:
Tìm hiểu những kinh nghiệm đã có của HS về môi trường và tài nguyên thiên
GV nhấn mạnh đây chính là những nguồn tài
nguyên quan trọng.
Kết hợp những kiến thức đã học thuộc môn
Địa lí và các tài liệu khác. Em hiểu tài
nguyên thiên nhiên là gì?
GV tích hợp kiến thức môn Địa lí:
Tài nguyên thiên nhiên nước ta rất phong
I. Khái niệm
a. Môi trường:
Là toàn bộ các điều kiện tự nhiên,
nhân tạo bao quanh con người, có tác
động đến đời sống, sự tồn tại, phát
triển của con người và thiên nhiên.
- Những điều kiện tự nhiên có sẵn
trong tự nhiên (Rừng, núi, sông), hoặc
do con người tạo ra (Nhà máy, đường
sá, công trình thuỷ lợi, rác, khói
bụi…).
b. Tài nguyên thiên nhiên: Là những
của cải có sẵn trong tự nhiên mà con
người có thể khai thác, chế biến, sử
dụng phục vụ cuộc sống của con người
(tài nguyên rừng, TN đất, TN nước,
phú và đa dạng; tài nguyên nước; có 2360
con sông dài trên 10km. Sinh vật; thực vật
có tới 14600 loài. Động vật có 11200 loài;
GV các em đã hình thành hai khái niệm em
hãy cho biết tài nguyên thiên nhiên và môi
trường có quan hệ với nhau như thế nào?
Cho ví dụ cụ thể
của những tác động đó đối với môi trường,
tài nguyên.
Cho HS nghiên cứu thông tin
Câu hỏi: Dựa vào thông tin trong SGK và
bảng diễn biến tỉ lệ (%) đất có rừng che phủ
giai đoạn 1950 đến 2011. Em hãy cho biết tỉ
lệ (%) đất có rừng che phủ thay đổi như thế
nào và giải thích tại sao có sự thay đổi đó?
HS Trả lời
GV tích hợp môn lịch sử cung cấp thông
tin:
Ngày 10 - 8 - 1961, khi chiếc máy bay trực
thăng H34 của không lực Hoa Kỳ thực hiện
chuyến bay rải chất độc khai quang đầu tiên
dọc theo quốc lộ 14 từ Kon Tum lên Đắc Tô
bắt đầu cuộc chiến tranh hoá học dã man bậc
nhất trong lịch sử nhân loại với mật danh
“Ranch Hand”; cho tới khi kết thúc năm
1971, đã có khoảng 170 kg đioxin - loại chất
độc mà chỉ cần một muỗng cà phê cũng có
thể giết hàng triệu người. Đioxin – loại chất
độc đe dọa trực tiếp đến sự sống của mỗi loài
động vật. Là vùng rừng dày đặc, Quảng Trị
sớm trở thành một trọng điểm trong kế
hoạch thiết lập “vành đai trắng” của giặc.
Khoảng 15.000 nạn nhân, trong đó gần 2.000
người chết do nhiễm độc quá nặng. Có hơn
1.500 ha rừng, hoa màu thời đó đã bị chết do
chất độc từ máy bay Mỹ thả xuống, chủ yếu
tập trung vào hai xã Cam Chính, Cam Nghĩa
Lũ quét: Xuất hiện do nước mưa không thấm
xuống đất, ào ạt chảy xuống triền núi với sức
mạnh không gì ngăn cản nổi, kéo theo đất
đá.
Thảo luận nhóm (Chia lớp thành 3 nhóm)
Câu 1: Hãy cho biết nguyên nhân (do con
người gây ra) dẫn đến hiện tượng lũ lụt?
Câu 2: Em hãy nêu mối quan hệ giữa thông
tin và sự kiện trên?
Câu 3: Nêu tác dụng của rừng đối với đời
sống con người?
GV chốt lại nội dung thảo luận của HS.
Câu 1: Khai thác rừng bừa bãi, không theo
quy hoạch, không tuân thủ biện pháp lâm
sinh, không tái sinh rừng.
- Lâm tặc hoành hành.
- Nạn du canh du cư, phá rừng lấy đất canh
tác, nhiều vụ cháy rừng, xâm hại tới tài
nguyên.
- Diện tích rừng phòng hộ bị thu hẹp.
Câu 2: Tất cả những thông tin đưa ra trên có
thể nói là nguyên nhân dẫn đến hậu quả của
những sự kiện đã nêu. Rừng bị tàn phá, thiên
nhiên bị tàn phá đã làm ảnh hưởng đến môi
trường sống của con người dẫn đến hiện
tượng lũ ống, lũ quét thiệt hại về người và
của.
Câu 3: Tác dụng của rừng đối với đời sống
con người.
Rừng là tài nguyên vô cùng quý giá mà có
vàng, biển bạc”
GV kết luận:Câu thành ngữ “Rừng vàng biển
bạc” là câu nói quen thuộc của ông cha ta chỉ
sự giàu có trù phú của nước ta về tài nguyên
thiên nhiên. Câu nói thể hiện lòng tự hào,
niềm yêu quý của đối với của cải, giang sơn
gấm vóc của dân tộc. Rừng vàng: ý muốn
nói tác dụng của rừng đối với con người là
rất quan trọng, quý như vàng. Từ rừng có thể
khai thác được nhiều lâm sản, trồng trọt,
rừng là lá phổi xanh điều hòa bầu khí
quyển… Biển bạc: Biển là nơi cung cấp
nguồn thủy hải sản vô giá, đồng thời biển
cũng là nơi du lịch…
Chúng ta hãy hành động để bảo vệ “Rừng
vàng biển bạc”. Con người ta phải biết cách
khai thác hợp lý để trở rừng và biển trở
thành vàng bạc thực sự. (Tức là nó chỉ đúng
khi con người chúng ta biết khai thác sử
dụng đúng cách, chứ không thể đi phá cây,
chặt rừng mà gọi là ‘rừng vàng, biển bạc’
được.)
GV cho HS quan sát tranh về môi trường bị
ô nhiễm
- Em có nhận xét gì về thực trạng môi trường
sống của chúng ta hiện nay?
- Qua các kiến thức về tự nhiên và xã hội,
em có nhận xét gì về thực trạng của nguồn
tài nguyên thiên nhiên của VN và thế giới?
GV kết luận:
khai thác và sử dụng nguồn nước sạch bừa
bãi: rửa chuồng lợn, đánh vữa hồ xây
dựng….Nếu tình trạng này kéo dài sẽ có
nguy cơ thiếu nước sạch để phục vụ nhu cầu
đời sống con người)
GV kết luận: Ô nhiễm môi trường, huỷ hoại
môi trường, sử dụng tài nguyên không hợp
lí, không có kế hoạch sẽ làm mất cân bằng
sinh thái, làm cho môi trường bị suy thoái
gây các hiên tượng lũ lụt, mưa bão, làm ảnh
hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của con người.
Do đó đòi hỏi chúng ta cần cần có những
biện pháp, trách nhiệm để bảo vệ môi trường
và tài nguyên thiên nhiên.
Hoạt động 3: TÌM HIỂU NHỮNG BIỆN PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ
TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
GV cung cấp một số tranh ảnh về bảo vệ môi
trường, tài nguyên thiên nhiên.
? Em hiểu thế nào là bảo vệ môi trường, thế
nào là bảo vệ tài nguyên thiên nhiên?
GV kết luận
GV dùng phương pháp động não, nêu ra
những vấn đề sau:
? Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên là trách nhiệm của ai?
- Là trách nhiệm của mọi người, mọi quốc
gia, mọi dân tộc.
Em hãy cho biết các biện pháp bảo vệ môi
trường và tài nguyên thiên nhiên?
- Theo em Nhà nước có trách nhiệm gì trong
GV cung cấp một số điều luật( chiếu – HS
đọc)
? Bản thân em đã và sẽ làm gì để góp phần
bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên ?
HS trả lời, HS khác nhận xét.
GV: Dựa vào kiến thức Địa lí 7 em hãy cho
biết các nước trên thế giới đã tham gia kí kết
nghị định gì về cắt giảm lượng khí thải toàn
cầu ?
HS trả lời : Nghị định thư Kiôtô
GV mở rộng thêm kiếm thức về nghị định
thư Kiôtô.
GV nhận xét, chốt ý.
*Kết luận:
- Biện pháp vi mô (hành động của mỗi
người); giữ gìn vệ sinh môi trường xung
quanh, trồng cây xanh, sử dụng hoá chất bảo
vệ thực vật đúng quy định…
- Biện pháp vĩ mô (của nhà nước): Ban hành
pháp luật về bảo vệ môi trường và tài
nguyên thiên nhiên; tuyên truyền, giáo dục
cho mọi người dân về nghĩa vụ bảo vệ môi
trường; xử lí những hành vi, vi phạm; tham
- Lên án, phê phán, tố cáo các hành vi
làm ô nhiễm môi trường, làm suy kiệt
tài nguyên thiên nhiên.
gia các chương trình hợp tác quốc tế về bảo
vệ môi trường
3. Thực hành/ luyện tập.
GV yêu cầu HS nhận xét.
GV kết luận và cung cấp đoạn văn mẫu.
Hè vừa qua em đã có chuyến tham quan du
lịch xuyên Việt cùng gia đình. Chuyến tham
quan đó khiến em rất vui.Tuy nhiên có một
vai điều về vấn đề môi trường thiên nhiên
mà em gặp phải trong chuyến đi đó khiến em
rất buồn. Đó là Hiện tượng không giữ gìn vệ
sinh đường phố, có rất nhiều biểu hiện
nhưng phổ biến nhất là vứt rác ra đường
hoặc nơi công cộng. Ăn xong một que kem
hay một chiếc kẹo, người ta vứt que, vứt
giấy xuống đất. Uống xong một lon nước
ngọt hay một chai nước suối, vứt lon, vứt
chai ngay tại chỗ vừa ngồi mặc dù thùng rác
để cách đó rất gần. Thậm chí khi ăn xong
một tép kẹo cao su, họ cũng không mang đến
thùng rác mà vo tròn rồi trét lên ghế đá và cứ
thế bỏ đi chỗ khác. Công viên, nơi được xem
là có bầu không khí trong lành, sạch đẹp,
giúp con người thư giản, hay chùa chiền, vốn
là nơi tôn nghiêm cũng không tránh khỏi
hiện tượng này. Đối với em thì những hành
vi như xả rác bừa bãi nơi công cộng, đổ
nước thải sinh hoạt xuống cống, rãnh là
những hành động xấu, đáng chê trách.
Chúng gây những hậu quả nghiêm trọng cho
mọi người. Em mong rằng mỗi người cần có
ý thức giư gìn và bảo vệ môi trường để môi
trường sống của chúng ta nói chung và ở
b. HS về nhà thực hiện các bước tiếp theo
của bài dạy:
- Thực hiện kế hoạch dự án theo kế hoạch đã
phân công.
- Thu thập số liệu, viết báo cáo kết quả.
- Trình bày báo cáo trước lớp về sản phẩm
của bài dạy.
*Kết luận:
GV nhận xét kết quả làm việc của các nhóm
và khuyên khích HS thực hiện tốt các quy
định về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên
nhiên,; tích cực tham gia các hoạt động bảo
vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên ở nhà
trường và địa phương.
4. Củng cố:
Em hãy lập bản đồ tư duy khái quát lại các nội dung bài học.
5. Hướng dẫn về nhà:
Về nhà học thuộc nội dung bài, làm các bài tập còn lại.
Sưu tầm một số tranh ảnh về tình hình ô nhiễm môi trường.
TƯ LIỆU THAM KHẢO
1. Tư liệu tham khảo cho hoạt động 3
Câu hỏi: (Nên bắt đầu bằng “thưa huyên gia, / luật sư cho biết…)
Câu 1: Ở nước ta luật nào qui định về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?
Câu 2: Luật bảo vệ môi trường qui định những hành vi nào bị nghiêm cấm?
Câu 3: Pháp luật có những qui định gì về bảo vệ không khí?
Trả lời:
Câu 1: Về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, ở nước ta có Luật bảo vệ
môi trường năm 2005, luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 và một số luật khác.
Câu 2: Điều 7(Luật bảo vệ môi trường 2005) Những hành vi bị nghiêm cấm
1. Phá hoại, khai thác trái phép rừng, các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác.