BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
_________________________
NGUYỄN VĂN PHƯƠNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ
QUẬN 8, TP. HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
1
NGHỆ AN - 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
_________________________
NGUYỄN VĂN PHƯƠNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ
QUẬN 8, TP. HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.01.14
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS NGÔ ĐÌNH PHƯƠNG
2
NGHỆ AN - 2014
3
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng sâu sắc
tới PGS.TS Ngô Đình Phương, Thầy đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá
trình thực hiện luận văn tốt nghiệp.

CMHS : Cha mẹ học sinh
CNH-HĐH : Công nghiệp hóa-hiện đại hóa
CNVC : Công nhân viên chức
CSVC : Cơ sở vật chất
ĐNGV : Đội ngũ giáo viên
ĐT, BD : Đào tạo, bồi dưỡng
GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo
GV : Giáo viên
HĐDH : Hoạt động dạy học
HT : Hiệu trưởng
HS : Học sinh
PPDH : Phương pháp dạy học
QLGD : Quản lý giáo dục
5
SGK : Sách giáo khoa
THCS : Trung học cơ sở
TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh
TT : Tổ trưởng
DANH MỤC CÁC HÌNH, BẢNG
LỜI CẢM ƠN 4
1.3. Người giáo viên trung học cơ sở trong bối cảnh hiện nay 13
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 24
2.3. Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giáo viên THCS quận 8, TP. Hồ Chí Minh 48
2.4. Thực trạng sử dụng các giải pháp để phát triển đội ngũ giáo viên 54
3.3. Tổ chức thực hiện các giải pháp 81
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 84

6
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

trị, đạo đức, lối sống (Công văn số 3040/BGD&ĐT-TCCB ngày 17/4/2006).
Chính vì vậy vai trò của giáo vên càng được đề cao hơn. Trước yêu cầu phát
triển đội ngũ, người giáo viên cần phải tự chuyển hóa mình mới có thể theo
kịp trào lưu giáo dục mới.
Về thực tiễn
Phát triển giáo dục và đào tạo đã trở thành mục tiêu chiến lược của sự
nghiệp phát triển đất nước, nguồn nhân lực cao là yếu tố quyết định đảm bảo
cho phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững. Đội ngũ lãnh đạo, cán bộ quản lý
giáo dục là lực lượng quan trọng và là khâu then chốt trong quá trình đổi mới
giáo dục. Để đạt được mục tiêu này, vấn đề cấp thiết đặt ra cho giáo dục là
phải tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung,
phương pháp dạy và học, đồng thời đổi mới công tác quản lý nhằm đáp ứng
đòi hỏi ngày càng cao về nguồn nhân lực trong chính sách phát triển kinh tế -
xã hội.
Giáo dục THCS quận 8 đã đạt được một số thành tựu bước đầu rất quan
trọng, việc mở rộng quy mô giáo dục và một bộ phận học sinh được học hai
buổi ngày. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả giáo dục còn nhiều hạn chế như:
Cơ cấu đội ngũ giáo viên chưa hợp lý và chất lượng còn thấp.
Thiết bị dạy học tối thiểu chưa đầy đủ, giáo viên sử dụng chưa
thuần thục.
Một số trường chưa đủ về diện tích đất, sân chơi, bãi tập, phòng chức
năng theo quy định.
Xuất phát từ thực trạng giáo dục quận 8 về tình hình đội ngũ, chất
lượng giảng dạy của giáo viên THCS; xuất phát tứ yêu cầu giáo dục đổi mới,
2
hội nhập quốc tế, tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo
viên trường THCS Quận 8, TP. Hồ Chí Minh”. Để làm luận văn tốt nghiệp
thạc sỹ
2. Mục đích nghiên cứu
Đưa ra các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường THCS trên

6.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra thực trạng đội ngũ giáo viên, quan sát sư phạm, phương pháp
đàm thoại, đúc kết kinh nghiệm
- Trao đổi, tọa đàm, tham khảo kinh nghiệm quản lý phát triển đội ngũ
giáo viên của nhiều lãnh đạo.
- Tham khảo ý kiến chuyên gia.
6.3. Nhóm phương pháp thống kê toán học: để xử lý số liệu, tăng
tính thuyết phục
7. Những đóng góp của luận văn
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận phát triển đội ngũ giáo viên các
trường THCS.
- Phản ánh được thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên, thực trạng
chất lượng quản lý các trường THCS.
- Đề xuất những giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường
THCS có tính khả thi
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo; luận văn
được chia thành 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên trường
trung học cơ sở
Chương 2. Thực trạng về công tác phát triển đội ngũ giáo viên trường
trung học cơ sở Quận 8, TP. HCM
Chương 3. Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường
THCS quận 8, TP. HCM.
4
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Lịch sử của vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài

nghiệm về chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao trình độ của mình. Tuy nhiên
để hoạt động này đạt hiệu quả cao, nội dung các cuộc hội thảo chuyên môn
cần được chuẩn bị kỹ, phù hợp và có tác dụng thiết thực đến dạy học. Tổ chức
hội thảo phải sinh động, thu hút được nhiều giáo viên tham gia thảo luận, trao
đổi. Vấn đề đưa ra hội thảo phải mang tính thực tiễn cao, phải là vấn đề được
nhiều giáo viên quan tâm và có tác dụng thiết thực với việc dạy học.
V.A Xukhomlinxki và Xvecxlerơ còn nhấn mạnh đến biện pháp dự giờ,
phân tích bài giảng, sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn.
Xvecxlerơ cho rằng việc dự giờ và phân tích bài giảng là đòn bẩy quan
trọng nhất trong công tác quản lý chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên. Việc
phân tích bài giảng mục đích là phân tích cho giáo viên thấy và khắc phục các
thiếu sót, đồng thời phát huy mặt mạnh nhằm nâng cao chất lượng bài giảng.
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
Ở Việt Nam, các nhà khoa học, các nhà sư phạm cũng luôn quan tâm
nghiên cứu tìm ra các giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên một cách
hữu hiệu nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục. Ngay từ thập kỷ 70 của thế kỷ
XX, các giáo sư Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Minh Đức, Hà Thế Ngữ, Hà
Sĩ Hồ đã có nhiều tác phẩm nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý trường
học trong hoàn cảnh thực tế ở Việt Nam.
Vào cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI, xuất hiện những nhà nghiên cứu
kết hợp thực tiễn về giáo dục ở Việt Nam với những yếu tố hiện đại như Đặng
6
Quốc Bảo với “Về phạm trù nhà trường và nhiệm vụ phát triển nhà trường
trong bối cảnh hiện nay”, “Quản lý giáo dục - Nhiệm vụ và phương hướng” -
Nhà xuất bản Đại Học Hà Nội năm 1996, “Một số khái niệm về quản lý giáo
dục”, Hà Nội 1997; Nguyễn Văn Lê với “Khoa học quản lý”, 1994; Trần
Kiểm với “Khoa học quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và thực tiễn”,
Nhà xuất bản Giáo dục, 2004; “Tiếp cận hiện đại trong quản lý giáo dục”, Đại
học Sư Phạm Hà Nội, 2006; “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo
dục”, Đại học Sư phạm Hà Nội, 2007; 1994; Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo

trường sư phạm cần xây dựng cơ chế liên kết với một tỉnh, thành phố để biết
rõ nhu cầu thực tế giáo viên trong tương lai của địa phương và có kế hoạch
đào tạo cho phù hợp.
Ngoài ra còn có một số luận văn khoa học quản lý giáo dục nghiên cứu
về đề tài này như luận văn của tác giả Võ Cao Tùng: “Một số giải pháp phát
triển đội ngũ giáo viên tiểu học ở quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh”
(2012) [7]; luận văn của tác giả Nguyễn Minh Việt: “Một số giải pháp nâng
cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường THCS quận Bình
Tân thành phồ Hồ Chí Minh” (2012) [1].
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Giáo viên, giáo viên trung học cơ sở
1.2.1.1. Giáo viên
Theo từ điển Giáo dục học: “Giáo viên là chức danh nghề nghiệp của
người dạy học trong các trường phổ thông, trường nghề và trường mầm non,
đã tốt nghiệp các trường sư phạm sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học hoặc sư
phạm mẫu giáo. GV là người truyền thụ toàn bộ các kiến thức và kỹ năng quy
định trong chương trình bộ môn của bậc học, cấp học” [29, tr.70].
Thuật ngữ “Giáo viên” là một khái niệm được dùng rất phổ biến. Theo
cách gọi thông thường, giáo viên được hiểu là người làm nghề dạy học.
8
Tuy nhiên, ở nước ta bên cạnh danh từ “Giáo viên” đang tồn tại nhiều
thuật ngữ và danh hiệu khác được dùng để chỉ người làm công tác dạy học ở
các cấp bậc giáo dục, đào tạo khác nhau như cô nuôi dạy trẻ, giáo viên mẫu
giáo, giảng viên, cán bộ giảng dạy, nhà giáo
Tại điều 70, Luật Giáo dục của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam năm 2005 đã đưa ra định nghĩa pháp lý đầy đủ về nhà giáo và những
tiêu chuẩn của một nhà giáo:
- Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường
hoặc các cơ sở giáo dục khác.
- Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:

nghề nghiệp, nhưng đều có chung một mục đích nhất định.
Từ các cách hiểu trên, chúng ta có thể nêu: Đội ngũ là một tập thể
gồm số đông người, có cùng lý tưởng, cùng mục đích, làm việc theo sự chỉ
huy thống nhất, có kế hoạch, gắn bó với nhau về quyền lợi vật chất cũng
như tinh thần.
1.2.2.2. Đội ngũ giáo viên
Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về đội ngũ GV. Theo Virgil Rowland
cho rằng: Đội ngũ GV là những chyên gia trong lĩnh vực GD, họ nắm vững tri
thức và hiểu biết dạy học và GD như thế nào và có khả năng cống hiến toàn
bộ tài năng và sức lực của họ cho GD.
Đội ngũ GV là một tập hợp những GV được tổ chức thành một lực
lượng, cùng chung nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu GD đã đặt ra cho tổ
chức đó.
10
1.2.2.3. Đội ngũ giáo viên trung học cơ sở
Được cụ thể hoá từ khái niệm trên, đội ngũ giáo viên THCS là một tập
thể giáo viên cùng thực hiện nhiệm vụ giảng dạy nhằm thực hiện mục tiêu
đào tạo của trường THCS là: giúp học sinh phát triển toàn diện đạo đức, trí
tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực của cá
nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam
xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho
học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng
và bảo vệ tổ quốc.
1.2.3. Giải pháp phát triển triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở
1.2.3.1. Giải pháp
Theo từ điển Tiếng Việt giải pháp là: "Phương pháp giải quyết một vấn
đề cụ thể nào đó” [30]. Như vậy nói đến giải pháp là nói đến những cách thức
tác động nhằm thay đổi chuyển biến một hệ thống, một quá trình, một trạng
thái nhất định , tựu trưng lại, nhằm đạt được mục đích hoạt động. Giải pháp
càng thích hợp, càng tối ưu, càng giúp con người nhanh chóng giải quyết

ngũ giáo viên bao quát tất cả những gì người giáo viên có thể trao đổi và phát
triển để đạt mục tiêu của cá nhân và nhà trường.
1.2.4.2. Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở
Là phương pháp tốt nhất làm biến đổi đội ngũ giáo viên cả về số lượng
và chất lượng để đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong một giai đoạn nhất định.
Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên là nhằm vào việc tạo ta những biến đổi
về chất lượng trong đội ngũ giáo viên, đáp ứng yêu cầu đặt ra của địa phương.
Nâng cao nhận thức tinh thần và trách nhiệm cao cho các cấp quản lý
và đội ngũ giáo viên đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.
Xây dựng quy hoạch và đổi mới công tác tuyển dụng và sử dụng GV.
Thường xuyên bồi dưỡng giáo viên nhằm không ngừng nâng cao kiến
12
thức, kĩ năng sư phạm cho đội ngũ giáo viên.
Thực hiện tốt việc kiểm tra giám sát và thanh tra đánh giá, xếp loại GV.
Đẩy mạnh công tác thi đua, khen thưởng, nhân các gương giáo viên
tiên tiến điển hình.
Tăng cường trang bị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cho các trường học.
Đảm bảo chế độ chính sách về quyền lao động và quyền hợp pháp và chính
đáng của đội ngũ giáo viên
1.3. Người giáo viên trung học cơ sở trong bối cảnh hiện nay
1.3.1. Vị trí của người giáo viên trung học cơ sở
Như chúng ta đã biết GV là người lao động làm một nghề rất đặc biệt là
nghề dạy học. Sản phẩm của họ làm ra là những nhân cách, là loại sản phẩm
tích hợp cả nhân tố tinh thần và vật chất. Lao động của người GV trực tiếp và
gián tiếp thúc đẩy sự phát triển của đất nước.
“Một ngày thiếu giáo dục, đất nước không thể tồn tại được và Giáo dục
không có người thầy không thể vận động được.” [4, tr.13]
Trong suốt cuộc đấu tranh giữ nước và dựng nước, dân tộc ta luôn tôn
vinh nghề dạy học và vị trí cao cả của người thầy.
“Đội ngũ GV là lực lượng nồng cốt trong sự nghiệp GD, người thầy

dạy học của nhà trường theo chế độ làm việc của giáo viên do Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo quy định; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục
do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; chịu trách
nhiệm về chất lượng, hiệu quả giáo dục; tham gia nghiên cứu khoa học sư
phạm ứng dụng;
b) Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương;
c) Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục; vận dụng các
phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng
14
tạo, rèn luyện phương pháp tự học của học sinh;
d) Thực hiện Điều lệ nhà trường; thực hiện quyết định của Hiệu trưởng,
chịu sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục;
đ) Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước
học sinh; thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh, bảo
vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng
nghiệp; tạo dựng môi trường học tập và làm việc dân chủ, thân thiện, hợp tác,
an toàn và lành mạnh;
e) Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên khác, gia đình học
sinh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh trong dạy học và giáo dục học sinh;
g) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.
Giáo viên chủ nhiệm, ngoài các nhiệm vụ quy định tại khoản 1 của
Điều này, còn có những nhiệm vụ sau đây:
a) Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội
dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học
sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp
và của từng học sinh;
b) Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng;
c) Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn,

c) Được trực tiếp hoặc thông qua các tổ chức tham gia quản lý nhà
trường;
d) Được hưởng lương và phụ cấp (nếu có) khi được cử đi học để nâng
cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định hiện hành;
đ) Được cử tham gia các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề để nâng
cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ;
e) Được hợp đồng thỉnh giảng và nghiên cứu khoa học tại các trường
16
và cơ sở giáo dục khác nếu thực hiện đầy đủ những nhiệm vụ quy định tại
Điều 30 của Điều lệ này và được sự đồng ý của Hiệu trưởng ;
g) Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự, an toàn thân thể;
h) Được hưởng các quyền khác theo quy định của pháp luật.
Giáo viên chủ nhiệm ngoài các quyền quy định tại khoản 1 của Điều
này, còn có những quyền sau đây:
a) Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp
mình;
b) Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ
luật khi giải quyết những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình;
c) Được dự các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ
nhiệm;
d) Được quyền cho phép cá nhân học sinh nghỉ học không quá 3 ngày
liên tục;
đ) Được giảm giờ lên lớp hàng tuần theo quy định khi làm chủ
nhiệm lớp.
Giáo viên làm công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tổng
phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh được hưởng các chế độ,
chính sách theo quy định hiện hành.
Hiệu trưởng có thể phân công giáo viên làm công tác tư vấn chuyên
trách hoặc kiêm nhiệm. Giáo viên làm công tác tư vấn được bố trí chỗ làm
việc riêng và được vận dụng hưởng các chế độ chính sách hiện hành.

biện pháp để động viên, khuyến khích giáo viên bồi dưỡng nâng cao trình độ.
b. Chất lượng đội ngũ giáo viên trung học cơ sở
Để đánh giá phẩm chất, năng lực nghề nghiệp của giáo viên, Bộ Giáo
dục - Đào tạo đã ban hành chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học.
Mục đích ban hành chuẩn:
18
Giúp GV Trung học tự đánh giá phẩm chất, năng lực nghề nghiệp của
bản thân, từ đó xây dựng cho mình kế hoạch rèn luyện, học tập phấn đấu nâng
cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, không ngừng phát
triển nghề nghiệp.
Giúp cơ quan và cán bộ quản lý giáo dục đánh giá xếp loại GV Trung
học phục vụ công tác quản lý, quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ
giáo viên trên địa bàn.
Làm căn cứ để xây dựng, phát triển chương trình đào tạo, bồi dưỡng
GV Trung học ở các trường Đại học, Cao đẳng sư phạm và các cơ sở đào tạo
GV khác.
Làm căn cứ để xây dựng chính sách, chế độ đãi ngộ GV Trung học.
Yêu cầu về phẩm chất:
-Nhận thức tư tưởng chính trị với trách nhiệm của một công dân, một
nhà giáo đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tham gia các hoạt
động xã hội, xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước, góp phần phát triển đời
sống văn hóa cộng động. Yêu nghề nghiệp, tận tụy với nghề; sẵn sàng khắc
phục khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục học sinh.
- Chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật, chủ trương chính sách
của Đảng và Nhà nước. Thực hiện nghiêm túc các quy định của địa phương.
Liên hệ thực tế để giáo dục học sinh ý thức chấp hành pháp luật và giữ gìn
trật tự an ninh xã hội nơi công cộng. Vận động gia đình chấp hành các chủ
trương chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quy định của địa phương.
- Chấp hành quy chế của ngành, quy định của nhà trường, có nghiên
cứu và có giải pháp thực hiện. Thái độ lao động nghiêm túc, đảm bảo ngày