DỰ ÁN DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN
Trường THCS Tứ Liên.
GV: Trần Thái Lan.
Lịch sử lớp 9
Tiết 16- Bài 14:VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH
THẾ GIỚI THỨ NHẤT

A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1- Kiến thức
Học sinh nắm được:
- Nguyên nhân, mục đích,đặc điểm và nội dung chương trình khai thác thuộc địa lần thứ
hai của thực dân Pháp.
- Những thủ đoạn thâm độc của thực dân Pháp về chính trị, văn hóa, giáo dục nhằm phục
vụ cho công cuộc khai thác.
- Sự phân hóa của xã hội Việt Nam với nhiều tầng lớp,giai cấp.Đặc điểm kinh tế, thái độ
chính trị và khả năng cách mạng của các giai cấp đó.
2- Tư tưởng.
- Giáo dục cho học sinh lòng căm thù đối với những chính sách bóc lột, những thủ đoạn
thâm độc của thực dân Pháp.
- Đồng cảm,xót xa với nỗi thống khổ, cơ cực của người lao động dưới chế độ thực dân
phong kiến.
3- Kĩ năng.
Rèn cho học sinh kĩ năng quan sát lược đồ, kĩ năng phân tích, tổng hợp và đánh giá sự kiện
lịch sử.
4- Phương pháp:
- Gv linh hoạt sử dụng kết hợp nhiều phương pháp như:phương pháp tích hợp liên môn,
thảo luận nhóm, vấn đáp, thuyết trình,công não…
B- THIẾT BỊ, TÀI LIỆU
-Lược đồ nguồn lợi của tư bản Pháp ở Việt Nam
- Phim, tranh ảnh, tài liệu liên quan.
C- THỰC HIỆN BÀI DẠY

HS trả lời
GV yêu cầu HS quan sát H27 SGK:
Chương trình khai thác Việt Nam lần thứ hai của
thực dân Pháp tập trung vào những nguồn lợi nào?
HS quan sát H27 SGK,đọc thông tin SGK và trả lời
GV nhận xét.
Gv thuyết trình bổ sung trên H27 các nguồn lợi của tư
bản Pháp:
Nông nghiệp: Thực dân Pháp tăng cường đầu tư vốn
vào nông nghiệp, đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất,mở
rộng diện tích trồng cao su,chè,càphê, lúa gạo phục vụ
nhu cầu chính quốc và xuất khẩu thu lợi.
Nhiều công ty lớn ra đời như: công ty Đất đỏ, công ty
Cây trồng nhiệt đới,công ty Misơlanh
Công nghiệp khai khoáng: Đẩy mạnh khai thác than
và khoáng sản.Các công ty lớn nối tiếp nhau ra đời:
than Hạ Long-Đồng Đăng, than-kim khí Đông
Triều,than Quảng Ninh…
Thực dân Pháp tập trung đầu tư phát triển công
nghiệp nhẹ xây dựng nhiều nhà máy,cơ sở chế biến
dệt, sợi, diêm, xay xát gạo, đường Các nhà máy lớn
như:sợi Nam Định,hải Phòng;rượu Hà Nội,Nam
Định,Hà Đông,diêm Hà Nội,Hàm Rồng,Vinh,đường
Tuy Hòa,Phú Yên;xay xát gạo Chợ Lớn…
Vì sao Pháp đầu tư lớn đẩy mạnh khai thác than và
cao su ?
Hs trả lời.
I.Chương trình khai thác lần thứ hai
của thực dân Pháp.
1.Mục đích:Vơ vét,bóc lột của cải để

Ngoài các nguồn lợi nông-công nghiệp, Pháp còn có
nhiều chính sách kinh tế khác trong các lĩnh vực
thương nghiệp, giao thông vận tải, ngân hàng và
thuế Thảo luận nhóm và thống kê các nội dung
kinh tế trên vào bảng sau:
Thương nghiệp
Giao thông vận tải
Tài chính
Thuế
Gv chiếu hắt nội dung thảo luận các nhóm ,nhận xét
rồi đưa ra đáp án đúng
Thương
nghiệp
Độc chiếm thị trường Việt Nam
Giao
thông
vận tải
Đường sắt xuyên Đông Dương;mở thêm
nhiều quốc lộ,hải cảng.
Tài
chính
Ngân hàng Đông Dương chi phối toàn
bộ nền kinh tế.
Thuế Nhiều loại;nặng nhất là thuế
rượu,muối,thuốc phiện và thuế thân.
GV giảng thêm: Nhằm biến VN thành thị trường cung
cấp và tiêu thụ hàng hóa,Pháp đánh thuế nặng đối với
những hàng của Nhật, Trung Quốc nhập vào Việt Nam
để độc chiếm thị trường . Tư bản Pháp còn độc quyền
ba mặt hàng là rượu , muối, thuốc phiện.

Pháp tại VN?
Gv: Nhiều thứ thuế nặng nề,độc ác,vô lí….
Hàng trăm thứ thuế được đặt ra (thuế thân, thuế muối,
thuế rượu, thuế thuốc phiện, thuế đất …) đè nặng lên
vai những người dân lam lũ. Nặng nề nhất phải kể đến
thuế thân đánh vào người từ 18 đến 60 tuổi, mỗi người
đến tuổi đóng thuế đều được phát một thẻ thuế thân.
Không chỉ vậy mà họ còn phải đóng thuế cho cả người đã
chết, điều này được nhà văn Ngô Tất tố ghi lại rất rõ trong
tác phẩm Tắt đèn không đủ tiền nộp thuế họ bị bắt bớ,
giam cầm đánh đập, tra tấn dã man. Không phân biệt già
trẻ, lớn bé, mỗi người dân Việt Nam phải đóng 8 đồng
tiền thuế một năm tương đương với 70kg gạo trắng
hạng nhất lúc bấy giờ.
HS thảo luận nhóm trong 2phút.
Nhóm 1,2 câu:
Điểm mới trong chương trình khai thác thuộc địa
lần thứ hai so với lần một là gì?
Nhóm 3,4 câu:
Nêu nhận xét của em về chương trình khai thác
thuộc địa lần hai?
Nhóm 5,6 câu:
-GTVT:Đường sắt xuyên Đông Dương,
mở nhiều hải cảng.
-Tài chính:Ngân hàng Đông Dương
nắm quyền chỉ huy nền kinh tế.
-Thuế:nặng nề,nhiều loại.
4
Chiếu
clip

quyền hành,cấm đoán các quyền tự do dân chủ,thẳng
tay đàn áp nhân dân…
- Kết hợp giữa chính quyền thực dân và phong kiến để
áp bức bóc lột nhân dân…
Câu 2:
-Về giáo dục:Pháp triệt để thực hiên chính sách “ngu
dân”;khuyến khích các hoạt động mê tín dị đoan,các tệ
nạn xã hội,hạn chế mở trường học…
- Về văn hóa:dùng báo chí để phục vụ công cuộc khai
thác. Văn hóa phương Tây,văn hóa ngoại lai,văn hóa
“nô dịch” cùng tồn tại đan xen nhau Gieo rắc tâm lí tự
II.Chính sách cai trị về chính
trị,văn hóa,giáo dục
*Chính trị:
Chia để trị,thâu tóm mọi quyền hành
cấm đoán mọi quyền tự do dân chủ,
thẳng tay đàn áp
*Văn hóa,giáo dục:chính sách” ngu
dân”,văn hóa” nô dịch”.
*Mục đích: dễ bề cai trị
5
Chiếu
slide
tư liệu
?
Chiếu
slide
ti,phục tùng,lãng quên nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ dân
tộc…
Có thể thấy rõ điều này qua các tác phẩm văn học của

GV chiếu tư liệu viết về nông dân và công nhân (Tl
ảnh và Tl viết)
Em nghĩ gì về tình cảnh của giai cấp công nhân
Việt Nam dưới thời Pháp thuộc ?
Dựa vào tư liệu GV cung cấp, SGK, hiểu biết văn
học,lịch sử hãy dự đoán thái độ chính trị và khả
năng cách mạng của từng giai cấp bằng cách hoàn
III.Xã hội Việt Nam phân hóa
-Địa chủ:Đa số phản động ,làm tay sai cho
Pháp,đàn áp,bóc lột nông dân.
-Nông dân:chiếm > 90% dân số.
Rất nhiệt tình,hăng hái và là lực lượng
chính của cách mạng.
-Giai cấp tư sản:
-Tầng lớp tiểu tư sản:hăng hái cách mạng.
6
?
TL
Chiếu
slide
thiện bảng sau
Tầng lớp,giai cấp Thái độ chính trịvàkhả năng
cách mạng
Gc địa chủ PK
Gc nông dân
Gc tư sản
Tầng lớp TTS
Gc công nhân
GV chiếu bảng sau và giảng giải thêm
Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai đã tác