[DOCUMENT TITLE]
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN
1. Tên dự án dạy học:
TÍCH HỢP CÁC MÔN LỊCH SỬ, ÂM NHẠC NGỮ VĂN, ĐỊA LÍ, MỸ
THUẬT VÀO GIẢNG DẠY BÀI: “BẢO VỆ HÒA BÌNH”
(GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 9)
2. Mục tiêu:
a. Mục tiêu chung:
Do yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay: cùng với việc đổi mới nội dung,
đổi mới phương pháp dạy học đã trở thành một yêu cầu cấp thiết để nâng cao
chất lượng giáo dục. Đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là một
vấn đề lớn, thu hút sự quan tâm không chỉ của những người làm công tác giáo
dục mà còn thu hút sự quan tâm của mọi tầng lớp xã hội. Chương trình SGK
cũng đã được xây dựng dựa trên quan điểm: “Lấy quan điểm tích hợp làm
nguyên tắc chỉ đạo tổ chức nội dung chương trình biên soạn sách giáo khoa và
lựa chọn các phương pháp giảng dạy. Vì vậy việc tích hợp liên môn trong giảng
dạy là một trong những phương pháp giảng dạy mới đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục.
Đối với môn giáo dục công dân mục tiêu giáo dục con người luôn được
xác định là quan trọng nhất. Với đặc thù là một môn học mà tri thức vừa mang
tính trừu tượng, vừa gắn với thực tiễn, g¾n liÒn víi c¸c mèi quan hÖ øng xö cña
mçi con ngêi trong cuéc sèng hiÖn t¹i. vì vậy cũng là một môn học hình thành
chủ yếu kỹ năng sống cho học sinh. Kiến thức bộ môn cũng có liên quan đến
kiến thức của nhiều môn học, vì vậy một trong những phương pháp giảng dạy
bộ môn hiệu quả đó là tích hợp liên môn trong quá trình dạy học.
Nhìn chung, các giáo viên đều đã được tiếp cận, tìm hiểu vấn đề, thấy rõ tác
dụng, ý nghĩa của việc tích hợp kiến thức các môn trong giảng dạy bộ môn giáo
dục công dân. Việc tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy đã bước đầu
mang lại kết quả, các giờ giáo dục công dân trở nên sôi động hơn với những bài
thơ, bài văn, những nhân vật lịch sử, nhân vật văn học, kiến thức địa lí, mĩ
bình.
- Kỹ năng thuyết trình, vận dụng kiến thức liên môn để trả lời câu hỏi trong
bài học, kỹ năng làm việc nhóm.
Thái độ: - Ghét chiến tranh, yêu hòa bình. Ủng hộ, học tập nhưng việc
làm yêu hòa bình.
- Có thái độ tôn trọng, bảo vệ và việc làm giữ gìn hòa bình.
- Biết phê phán đối với những thái độ và việc làm thiếu hòa bình trong
cuộc sống, trân trọng và học tập những việc làm yêu hòa bình và những biểu
hiện sống hòa bình.
* Môn lịch sử: Giúp học sinh nhớ lại và vận dụng các kiến thức lịch sử về
chiến tranh thế giới thứ nhất, thứ hai, về cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc
Mỹ ở Việt Nam đã học trong chương trình lịch sử lớp 8, lớp 9 để giải quyết các
2
[DOCUMENT TITLE]
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
câu hỏi trong bài. Từ đó thấy được sự tàn khốc, hủy diệt của chiến tranh và giá
trị của một nền hòa bình. Rèn cho học sinh kỹ năng biết vận dụng kiến thức vào
thực tế biết phân tích đánh giá sự kiện lịch sử phục vụ bài học. Hình thành cho
học sinh ý thức thái độ tích cực, yêu hoà bình, ghét chiến tranh.
* Môn âm nhạc: Học sinh nhớ lại ca từ, giai điệu của bài hát “ “Chúng
em cần bầu trời hòa bình” đã được học trong chương trình âm nhạc lớp 7, với
nội dung thể hiện khát vọng hòa bình của bài hát. Từ đó thấy được một trong
những việc làm bảo vệ hòa bình là yêu thích và hát bài hát về hòa bình. Giúp
học sinh biết cách sống hòa bình và thể hiện lòng yêu hòa bình.
* Môn Ngữ văn: Thông qua văn bản “ Đấu tranh cho một thế giới hòa
bình” bằng những luận cứ và luận chứng rõ ràng, thuyết phục mà nhà văn Mác
Két đã đưa ra về nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới sẽ xảy ra và đó sẽ là một
cuộc chiến tranh hạt nhân, chiến tranh hủy diệt. Từ đó giúp học sinh thấy được
sự cần thiết của việc bảo vệ hòa bình và toàn nhân loại hãy chung tay nỗ lực
bảo vệ hòa bình. Nhằm đạt được mục tiêu giáo dục của bài học.
- Qua quá trình dạy học tôi thấy việc thực hiện dạy học tích hợp các môn
học không những giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn giúp học sinh phát
triển năng lực, kiến thức, kỹ năng, vận dụng sáng tạo kiến thức và làm cho việc
học tập trở nên ý nghĩa hơn đối với học sinh so với việc các môn học được thực
hiện riêng rẽ. Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục giúp đào tạo
những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề phức tạp
của cuộc sống hiện đại.
- Dạy học theo hướng tích hợp phát huy được tính tích cực của học sinh,
góp phần đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở nhà trường. Bên cạnh đó
giáo viên có thể trau dồi kiến thức nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Kết hợp các kiến thức liên môn trong môn Giáo dục công dân làm cho
học sinh hứng thú khi học tập bộ môn, vận dụng được nhiều mảng kiến thức
khác nhau, kết hợp hài hòa kiến thức các môn học góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục.
* Cụ thể với bài học
- Trong tình hình thế giới còn xảy ra chiến tranh xung đột trên khắp các
châu lục như hiện nay. Nguy cơ chiến tranh có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Bên
cạnh đó trong khi tình hình chủ quyền biển đảo của nước ta đang bị đe dọa và
vấn đề hòa bình của đất nước là vấn đề cần quan tâm nhất hiện nay thì việc giáo
dục lòng yêu hòa bình và những việc làm bảo vệ hòa bình cho học sinh, chủ
nhân tương lai của đất nước là rất cần thiết.
Trong nhà trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng, số học
sinh vi phạm đạo đức có chiều hướng gia tăng, tình trạng học sinh mâu thuẫn,
kết thành băng nhóm bạo hành trong trường học hiện nay đáng báo động. Việc
giáo dục lòng yêu hòa bình, kỹ năng sống hòa bình, đoàn kết và thân ái cho học
sinh càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Từ đó cho ta thấy vai trò quan trọng
của bài học.
Với bài “ Bảo vệ hòa bình” việc dạy học theo hướng tích hợp các bộ môn
lịch sử, âm nhạc, ngữ văn, địa lí, mỹ thuật giúp học sinh tích cực chủ động, trở
4
- Phiếu học tập.
6. Mô tả ứng dụng công nghệ thông tin:
Slide 1: Giới thiệu bài học và tên giáo viên thực hiện.
Slide 2: tư liệu, hình ảnh trong chiến tranh thế giới thứ nất và thứ hai.
Slid 3, 4 thông tin về hậu quả của chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai, hình
ảnh một góc nước Nga bị tàn phá sau chiến tranh.
Slide 8, 9 Hình ảnh về nỗi bất hạnh của trẻ em trên thế giới do chiến tranh gây
ra.
Slide 10,11,12 Hình ảnh về hậu quả của cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc
Mỹ gây ra ở Việt Nam.
Slide 13, 14: Tìm hiểu “ Hòa bình là gì” hình ảnh về cuộc sống bình yên do hòa
bình đem lại.
Slide 15: Hình ảnh về kí hiệp định Pa ri chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam.
5
[DOCUMENT TITLE]
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
Slide 16,17: Hình ảnh về những hoạt động chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình
của nhân dân thế giới và nhân dân Việt Nam.
Slide 18, 19: Hình ảnh về hợp tác ASEAN và các nhà hoạt động hòa bình thăm
thành phố Hồ chí Minh.
Slide 20: Hình ảnh bộ trưởng ngoại giao Phạm Bình Minh hội đàm với bộ
trưởng Trung Quốc về vấn đề biển đảo.
Slide 21: Clip “ Tôi yêu hòa bình”
Slide 22: Hình ảnh nhà văn Mác Két và tác phẩm “ Đấu tranh cho một thế giới
hòa bình”.
Slide 23, 24 Câu hỏi thảo luận nhóm và đáp án.
Slide 25: Bài tập trắc nghiệm.
Slide 26: Mười một điểm nóng về chiến trang xung đột trên thế giới hiện nay.
Slide 27: Lược đồ khu vực Trung Đông.
Slide 28: Hình ảnh chiến tranh ở Syria gây li tán, bất hạnh cho trẻ em.
hòa bình. Đây chính là nội dung của bài học hôm nay.
Với việc sử dụng phương pháp liên môn kiến thức lịch sử để giới thiệu
bài tôi đã mở ra cho học sinh việc chuẩn bị tìm hiểu bài học và đi vào mục đặt
vấn đề.
Hoạt động 2: Tìm hiểu phần Đặt vấn đề
* Yêu cầu:
+ Kiến thức: Học sinh hiểu được chiến tranh là gì? Hậu quả hủy diệt và
đau thương của chiến tranh đối với nhân loại và trẻ em trên thế giới. Từ đó nhận
thức cần chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình.
+ Kỹ năng: Phân tích, đánh giá vấn đề.
+ Thái độ: Ghét chiến tranh, yêu hòa bình.
* Phương pháp: - Động não, trực quan,
7
[DOCUMENT TITLE]
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
- Giải quyết vấn đề, tích hợp liên môn lịch sử.
Trong hoạt động tìm hiểu mục đặt vấn đề tôi tích hợp kiến thức bộ môn
lịch sử với cách tiến hành như sau:
Sau khi yêu cầu học sinh đọc xong mục 1, tôi hỏi học sinh: Em cho biết
hai cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai nổ ra năm nào? Bằng kiến thức
lịch sử đã học ở kì II lớp 8 các em sẽ nhớ lại và trả lời đúng được năm nổ ra 2
cuộc chiến tranh thế giới đó là: Chiến tranh thế giới I( 1914- 1918) Chiến tranh
thế giới II ( 1939 - 19145)Sau đó tôi hỏi tiếp: Em cho biết hậu quả của cuộc
chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai? Bằng kiến thức lịch sử đã học các em sẽ
trả lời được hậu quả của 2 cuộc chiến tranh này. Từ đó tôi chốt số liệu ở mục 1.
Tôi tiếp tục hỏi: Em có nhận xét gì về hậu quả trên? Học sinh nhận xét. Tôi ghi
nhận và chuẩn hóa kiến thức về hậu quả của chiến tranh và chuyển ý để đưa
hình ảnh. Tôi đưa hình ảnh không có chú thích sau:
Học sinh quan sát. Sau đó tôi hỏi: Em có biết đây là hình ảnh gì không?
Bằng kiến thức lịch sử 8 đã học các em có thể nhận diện được và trả lời. đây là
chiến tranh, bảo vệ hòa bình, để kết thúc hoạt động 1.
Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung bài học
Yêu cầu: Học sinh hiểu được hòa bình là gì? Thế nào là bảo vệ hòa bình?
Ý nghĩa của các hoạt động bảo vệ hòa bình.
Phân biệt được những biểu hiện sống hòa bình và thiếu hòa bình trong
học sinh hiện nay. Phân tích và đánh giá và giải quyết được một số vấn đề thực
tiễn có liên quan đến hòa bình và bảo vệ hòa bình
Phương pháp: Vấn đáp, động não, trực quan, làm việc nhóm, liên môn
lịch sử, ngữ văn.
Để đạt được yêu cầu của phần này ngoài sử dụng các phương pháp vấn
đáp, trực quan, làm việc nhóm động não, giúp học sinh tìm hiểu đơn vị kiến
thức về khái niệm Hòa bình
Sau đó tôi tiếp tục làm rõ để học sinh nhận thức kiến thức tiếp theo đó là:
Thế nào là bảo vệ hòa bình? Ý nghĩa của các hoạt động bảo vệ hòa bình. Để
giúp học sinh nắm được kiến thức này Tôi sử dụng phương pháp liên môn môn
lịch sử như sau :
10
[DOCUMENT TITLE]
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
Tôi đưa hình ảnh về lễ kí kết hiệp định Pa ri để học sinh quan sát và chỉ
ra ý nghĩa quan trọng của hội nghị đàm phán kí kết hiệp định pa ri 27/1/1973 là
cuộc đàm phán dài nhất để chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam.
Tôi tiếp tục đưa một bức ảnh về cuộc biểu tình phản đối chiến tranh xâm
lược của Mỹ ở Việt Nam của nhân dân Liên Xô và nhân dân Mỹ để học sinh
quan sát từ đó thấy được lòng yêu hòa bình của nhân dân trên toàn thế giới
những việc làm của lòng yêu chuộng hòa bình đó đã giúp đẩy lùi chiến tranh
Những kiến thức lịch sử này học sinh sẽ được học ở lớp 9 vì vậy tôi giới
thiệu để các em có thể tìm hiểu và có ý thức học tập tốt.
11
[DOCUMENT TITLE]
trên học sinh sẽ đưa ra được khái niệm về thế nào là bảo vệ hòa bình. Tôi ghi
nhận và giảng giải thêm một vài biểu hiện và lưu ý trong khái niệm.
Hoạt động 4: Tìm hiểu tại sao phải bảo vệ hòa bình.
Yêu cầu: Học sinh thấy được tình trạng chiến tranh, xung đột vẫn đang
xảy ra ở khắp các khu vực trên thế giới. Ngòi nổ chiến tranh vẫn đang âm ỉ trên
toàn thế giới. Nguy cơ của một cuộc chiến tranh thế giới, chiến tranh hạt nhân
đang đe dọa loài người- đó là lý do cần chống chiến tranh, kiên quyết bảo vệ hòa
bình.
Phương pháp: Động não, giải quyết vấn đề, trực quan, liên môn( môn
địa lí, ngữ văn.)
Để làm rõ các vấn đề kiến thức trên cùng với việc sử dụng các phương
pháp dạy học khác để chỉ ra sự bất ổn hiện nay trên thế giới
Tôi sử dụng phương pháp liên môn của môn địa lý như sau:
Tôi đưa câu hỏi : Em hãy kể tên một số quốc gia hay khu vực hiện đang
xảy ra chiến tranh, xung đột hiện nay mà em biết? Với câu hỏi này học sinh sẽ
vận dụng kiến thức địa lý các châu lục học ở lớp 7 và sự hiểu biết của bản thân
để kể được tên một số quốc gia và khu vực trrên thế giới đang xảy ra tình trạng
chiến tranh xung đột.
Sau đó tôi đưa bảng hệ thống 11 điểm nóng về chiến tranh, xung đột trên
thế giới hiện nay để học sinh quan sát, theo dõi:
13
[DOCUMENT TITLE]
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
Học sinh quan sát, tôi tiếp tục dùng câu hỏi: Qua bảng hệ thống trên em
cho biết tình trạng chiến tranh xung đột xảy ra chủ yếu ở khu vực nào trên thế
giới? Bằng việc học địa lý các châu ở học kỳ II lớp 7 và kì I lớp 8 các em sẽ xác
định được khu vực nổ ra chiến tranh xung đột nhiều nhất đó là Châu Á. Theo đó
tôi tiếp tục đưa lược đồ khu vực Trung Đông để học sinh quan sát và nhận diện
tên các nước xảy ra xung đột và chiến tranh kéo dài suốt từ năm 1999 đến hiện
nay như I Rắc; I Ran; Apganixitan; Pakixitan….
Hoạt động 6: Củng cố bài.
Yêu cầu: Học sinh nắm được kiến thức bài học một cách hệ thống. Ghi
nhớ những kiến thức cơ bản.
15
[DOCUMENT TITLE]
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
Phương pháp: Thuyết trình, thống kê, liên môn Mỹ thuật, làm việc
nhóm.
Để đạt được yêu cầu trên tôi đưa một bài tập trắc nghiệm nhằm củng cố
kiến thức. Khi học sinh làm bài tập xong, tôi vận dụng phương pháp liên môn
Mỹ thuật như sau: Tôi đưa lên màn hình câu hỏi:
“Hãy vẽ một cây Hòa bình với các bộ phận rễ, thân, cành, lá, hoa, quả. Trên
thân cây đó ghi chữ hòa bình, ở mỗi rễ cây ghi một hoạt động cần làm hoặc
một hành vi giao tiếp, ứng xử hằng ngày cần thực hiện để bảo vệ hòa bình.
Hoa và quả cây ghi những điều tốt đẹp mà hòa bình mang lại cho cuộc sống
con người”? Với câu hỏi trên, các nhóm học sinh sẽ vận dụng kiến thức của bộ
môn Mỹ thuật để vẽ và nhanh chóng hoàn thành tranh của nhóm mình.
- Từng nhóm lên giới thiệu cây của nhóm mình. Giáo viên đưa hình ảnh
cây đã vẽ lên màn hình để học sinh theo dõi đối chiếu.
- Cả lớp nhận xét bầu chọn ra nhóm vẽ cây hòa bình đúng, đầy đủ, đẹp và
sáng tạo nhất.
Tôi: Ghi nhận kết quả của các nhóm và rút kinh nghiệm cho học sinh.
Tôi yêu cầu học sinh vẽ cây hòa bình cũng chính là hệ thống lại kiến thức
bài học và ghi nhớ kiến thức chính cho học sinh. Cây hòa bình trong hoạt động
16
[DOCUMENT TITLE]
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
này đóng vai trò như một bản đồ tư duy để các em dễ học, dễ nhớ và có tác động
tốt đến kỹ năng, thái độ và ý thức của các em, nhằm đạt hiệu quả giáo dục cao.
Hoạt động 7: Hướng dẫn về nhà
Giáo viên: Nguyễn Thị Lan Anh - Trường THCS Lê Lợi- Tam Điệp
18