ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn.
-------------
§Ò c¬ng M¤N HäC
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
CÔNG TÁC XÃ HỘI
Bé m«n C«ng t¸c x· héi - Khoa x· héi häc
Hà Nội , 2007
1
1. Thông tin về giảng viên phụ trách môn học
1.1. Giảng viên:
1.1.1. H tờn : Th Ngc Phng .
+ Chc danh: PVT V tr em - y ban Dõn s, Gia ỡnh v Tr em
+ Địa chỉ CQ: 04. 7474419. NR: 04.8340637. Mobil: 0913215003.
+ Địa chỉ email: [email protected]
+ Hớng nghiên cứu chính:
- Công tác xã hội ( CTXH ) v cỏc phng phỏp CTXH
- Công tác xã hội ( CTXH ) với trẻ em .
- Cỏc phng phỏp nghiờn cu CTXH
1.2. Trợ giảng:
2. Thông tin chung về môn học
+ Tên môn học : Phng phỏp nghiờn cu CTXH
+ Mã môn học:
+ Số tín chỉ : 2 tín chỉ.
+ Môn học tiên quyết : * Xã hội học đại cơng.
*Lý thuyết CTXH v i cng CTXH.
* Phng phỏp nghiờn cu XHH.
+ Các môn học kế tiếp:
* Cỏc Phơng pháp CTXH.
* Tõm lý hc i cng
* Phỏt trin cng ng .
1 1 1 3
Nội dung 2
1 2 2 5
Nội dung 3
1 1 1 3
Nội dung 4
1 1 1 3
Nội dung 5
2 2 2 6
Nội dung 6
2 2 2 6
Nội dung 7
2 2 2 6
Nội dung 8
2 2 2 6
Nội dung 9
2 2 2 6
Nội dung 10
2 2 2 6
Nội dung 11
1 2 2 5
Nội dung 12
1 2 2 5
3
Néi dung 13
1 2 2 5
Néi dung 14
1 2 2 5
Néi dung 15
2 2 2 6
CTXH nhằm phục
vụ cho việc thực
hiện các thao tác
CTXH.
HiÓu ®îc những
vấn đề lý luận cơ
bản trong các
XHH, tâm lý học ,
áp dụng trong việc
nghiên cứu con
người và xã hội,
đặc biệt là CTXH.
Hiểu được nghiên
cứu CTXH như
một ngành khoa
học.
Ph©n tÝch , tổng
hợp được những
nội dung lý luận cơ
bản trong
XHH,Tâm lý học
có liên quan đến
phương pháp
nghiên cứu CTXH.
Noi dung 2
Các nguyên tắc
phương pháp
luận của nghiên
cứu CTXH.
Các ly thuyết cơ
Các phương pháp
nghiên cứu CTXH
không tách rời các
phương pháp
nghiên cứu xã hội
học và tâm lý học.
Tổng hợp, phân
tích được các
phương pháp
nghiên cứu có thể
áp dụng trong
nghiên cứu CTXH
từ các phương
pháp nghiên cứu
XHH và tâm lý
học.
Nội dung 4
Các bước trong
một quá trình
nghiên cứu
Nhớ được nội
dung của từng
bước nghiên cứu
Hiểu và áp dụng
được các bước
nghiên cứu trong
nghiên cứu CTXH.
Đánh giá được
hiệu quả của từng
bước nghiên cứu.
khi nghiên cứu cá
nhân, nhóm,cộng
đồng, xã hội.
Nội dung 6
Phương pháp
điều tra
A1.Nhớ được các
nội dung cơ bản
của phương pháp.
A2. Nhớ được
cách sử dụng
phương pháp trong
hoạt động nghiên
cứu cụ thể.
B1.Hiểu được y
nghĩa của phương
pháp và khả năng
áp dụng phương
pháp trong quá
trình nghiên cứu .
B2. Nắm được tiến
trình của phương
pháp
C1.Có khả năng
phân tích được nội
dung cơ bản của
phương pháp .
C2. Có khả năng
áp dụng được
phương pháp trong
trình của phương
pháp
phương pháp trong
tình huống cụ thể
khi nghiên cứu cá
nhân, nhóm ,cộng
đồng, xã hội.
Nội dung 8
Phương pháp
nghiên cứu
đánh giá và
nghiên cứu
trường hợp
A1.Nhớ được các
nội dung cơ bản
của phương pháp.
A2. Nhớ được
cách sử dụng
phương pháp trong
hoạt động nghiên
cứu cụ thể.
B1.Hiểu được y
nghĩa của phương
pháp và khả năng
áp dụng phương
pháp trong quá
trình nghiên cứu .
B2. Nắm được tiến
trình của phương
pháp
trình của phương
pháp
C1.Có khả năng
phân tích được nội
dung cơ bản của
phương pháp .
C2. Có khả năng
áp dụng được
phương pháp trong
tình huống cụ thể
khi nghiên cứu cá
nhân, nhóm, cộng
đồng, xã hội.
Nội dung 10
Phương pháp
thực nghiệm.
A1.Nhớ được các
nội dung cơ bản
của phương pháp.
A2. Nhớ được
cách sử dụng
phương pháp trong
hoạt động nghiên
cứu cụ thể.
B1.Hiểu được y
nghĩa của phương
pháp và khả năng
áp dụng phương
pháp trong quá
trình nghiên cứu .
phân tích được các
nội dung của kỹ
năng.
C2. Có khả năng
6
CTXH , gồm:
- Kỹ năng
phỏng vấn,
nghiên cứu CTXH.
đánh giá được hiệu
quả của việc sử
dụng kỹ năng vào
thực tiễn nghiên
cứu.
Nội dung 12
Kỹ năng truyền
đạt (thông đạt)
A1.Nhớ được tiến
trình thông đạt.
A2. Nhớ được các
thành phần quan
trọng của kỹ năng
truyền đạt..
B1. Hiểu được nội
dung của kỹ năng
B2. Hiểu được
cách vận dụng các
kỹ năng vào
nghiên cứu CTXH
Nội dung 14
Kỹ năng vãng
gia
Nhớ được đặc
trưng, nhiệm vụ,
kỹ năng, thái độ,
những điều cần
làm của vãng gia.
B1. Hiểu được nội
dung của kỹ năng
B2. Hiểu được
cách vận dụng các
kỹ năng vào
nghiên cứu CTXH
C1. Có khả năng
phân tích được các
nội dung của kỹ
năng.
C2. Có khả năng
đánh giá được hiệu
quả của việc sử
dụng kỹ năng vào
thực tiễn nghiên
Nội dung 1 5
Kỹ năng cộng
tác
A1.Nhớ được mục
đích, các đặc trưng
trong các giai đoạn
phát triển của cộng
A.1. Nắm được
các bước tiến hành
trong quá trình làm
việc với người có
vấn đề khó khăn.
A.2.Mối quan hệ
giữa các bước trên
với các phương
pháp nghiên cứu
CTXH.
B.1.Hiểu, áp dụng
được các nội dung
của các bước tiến
hành trong các
hoạt động thực tiễn
giúp người có vấn
đề khó khăn.
B2. Hiểu được ý
nghĩa của các biện
pháp trong hoạt
động thực tiễn
nghiên cứu CTXH.
Đánh giá được y
nghĩa thực tiễn của
các biện pháp và
phương pháp
nghiên cứu CTXH
trong quá trình làm
việc với cá nhân,
nhóm, cộng đồng
1.1.Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu cá nhân, nhóm, cộng đồng.
1.2.Nghiên cứu CTXH như một ngành khoa học.
Bài 2 - Các lý thuyết phương pháp nghiên cứu CTXH
2.1. Thuyết hành vi
2.2. Thuyết hành động
2.3.Thuyết lịch sử
2.4. Thuyết hệ thống
2.5.Thuyết tương tác
2.6.Thuyết chức năng
CHƯƠNG II
CÁC BƯỚC TRONG MỘT QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU
Bài 3. Các bước trong một qúa trình nghiên cứu
Bao gồm các nội dung : định nghĩa, nhận thức, phương pháp đo lường, thu thập
số liệu, thiết kế công cụ, tiến trình thực hiện, phân tích số liệu, trình bày kết
quả…
Những nội dung này sẽ được đưa thành các mục nội dung theo các bước.
9
CHƯƠNG III
CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CTXH.
Bài 4 . Phương pháp quan sát và nghiên cứu thực địa
4.1.Khái niệm
4.2.Các giai đoạn
Bài 5-Phương pháp điều tra
5.1. Khái niệm
5.2.Các thành phần
5.3. Thiết kế điều tra
Bài 6- Phương pháp phân tích số liệu sẵn có (phân tích thứ cấp)
6.1.Khái niệm
6.2. Các thành phần.
6.3. Cách thiết kế
6.1. Học liệu bắt buộc.
1. Nguyễn Thị Oanh : Công tác xã hội đại cơng, NXBGD, 1998.
2. PTS Chung , PTS Nguyn ỡnh Tn Nghiờn cu Xó hi hc. NXB
Chớnh tr Quc gia, 1996.
3. Lê Văn Phú Nhập môn CTXH ( Bài giảng theo phơng pháp đổi mới- đã
đợc nghiệm thu cấp Trờng ngày 20/12/ 2006 )
4. Lê Văn Phú Công tác xã hội , NXBĐHQGHN, 2004.
5. Tony Bilton và cộng sự : Nhập môn xã hội học, NXB KHXH, Hà Nội,
1993.
6. 2. Học liệu tham khảo.
1.Therese L.Baker Thc hnh nghiờn cu xó hi, 1998
2. T.V.Kerimụva Nhng tin phng phỏp lun ca vic nghiờn cu qun
lý xó hi.
11
3. Vin Hn lõm khoa hc Liờn xụ-Vin nghiờn cu xó hi hc nhng c s
nghiờn cu xó hi hc, 1988
4.Joachim Matthes Mt s vn lý lun v phng phỏp nghiờn cu con
ngi v xó hi, H Ni, 1994.
5. i hc m bỏn cụng TPHCM CTXH vi tr em,2002.
6. Gisela Konpka Dch v xó hi nhúm
7.Felix P. Biestek, S.J. Tng giao trong dch v xó hi cỏ nhõn
8. Hi tho khoa hc o to v s dng ngun nhõn lc , CTXH Vit nam,
tim nng, thỏch thc trong tng lai, DHSP- UNICEF-UBDSGDTE, 2006.
9.T.S Mary Ann Forgey & T.S Carol S.Cohen- Khoa Ph n hc v H
Fodham Hoa K Thc hnh CTXH chuyờn nghip, 1977.
10. Hi tho Thc hnh, thc tp trong o to CTXH Vit Nam, UNICEF-
B LTBXH-Hip hi cỏc trng H & C Canada, 2006.
11.Đỗ Thị Ngọc Phơng. Cơ cấu nhóm của trẻ em lang thang và các biện pháp
giáo dục thông qua nhóm , Luận án TS XHH, Hà Nội, 2001.(T liệu Khoa XHH,
ĐHKHXH&NV).